Халықаралық Ғылыми-тәжірибелік конференцияның ЕҢбектері



жүктеу 0.53 Mb.

бет19/38
Дата22.04.2017
өлшемі0.53 Mb.
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   ...   38

 
Literature 
1.
 
Виноградова  М.А.  Пыли  свинцового  производства,  как  один  из  источников  получения  рассеянных 
элементов. «Цветные металлы», 1959, №6 
2.
 
М.Г.Габриелова, М.А.Морозова. Производство неорганических ядохимикатов. М.Химия 1964 г. 
3.
 
Инновац.патент РК № 22051 С22В7/ 02.Опубл.15.12.2009.Бюл.№ 12 
4.
 
Отчет за 2009 год по мышьяку. 
5.
 
Отчет  о  НИР  университет  №  0209  РК  01713  на  теме  :  Разработать  конкурентоспособную 
технологию синтеза наноструктурных  полимерной соединение на основе  мышьяка «Шымкент» 
2006 г,162 с.   
 
 
 
 
 
 

140 
 
УДК 921.91.01 
ТРЕНИРОВОЧНО-ОБУЧАЮЩИЕ КОМПЛЕКСЫ 
 
Шереметьев С В., Панов С.С., ,Мазеин П.Г. 
Южно-Уральский государственный университет, Россия, Челябинск. 
Садыков Ж., Д. Ходжибергенов 
Южно-Казахстанский государственный университет им. М.Ауэзова, Шымкент, Казахстан 
 
Түйін 
Бұл  мақалада  ЖОО  орындарында  студенттерге  қазіргі  оқу  талабына  сай  іс-тәжірибелердің 
кӛптеген  түрлері  кӛрсетілген.  Сонымен  қатар  студенттердің  тәжірибесін  арттырып  қоймай,  білімін 
жоғарылатады. 
Summary 
The  article  discusses  ways  to  improve  student  learning  in  higher  education  through  the  introduction  in 
educational process of modern technical means of teaching, including various types of simulators 
 
Существенным  и  главным  результатом  для  многих  образовательных  организаций,  особенно 
профессиональных, являются не только знания,  но и умения и навыки выпускников. 
Наиболее  эффективно  (качественно  и  в  минимальные  сроки)  знания,  умения  и  навыки 
усваиваются  обучающимися  при  использовании  тренажеров  различного  типа,  преимущественно,  в 
настоящее  время,  имеющим  в  основе  современные  информационные    технологии,  позволяющие 
обеспечить воздействие на большее количество органов восприятия человека и применить различные 
варианты  методик  обучения.  Такие  тренажеры  серийно  выпускаются  [1,  2]  для  подготовки  пилотов 
самолетов, операторов автокрана, башенного крана, мостового крана, фронтального автоперегрузчика 
и карьерного экскаватора. 
Универсальный  комплексный  имитатор-тренажер  крановщика  (рис..1)  реализует  обучение 
аналогично  компьютерному  имитатору-тренажеру,  но  на  более  совершенном  уровне  и  обладает 
следующим  основными  свойствами:   максимальное  приближение  условий  деятельности  оператора 
(машиниста  крана)  к  условиям  реальной  деятельности  в  работе;  обеспечение  отработки  всех  задач 
реальной  деятельности  крановщика,  обеспечение  возможности  объективного  контроля  результатов 
всех  отрабатываемых  на  комплексном  имитаторе  задач  в  целом.  Тренажер   отражает  самый  высокий 
уровень  технических  средств  обучения  для  подготовки  профессиональных  кадров  и  служит 
эффективным  средством  поддержания  натренированности  работников,  имеет  реальный  интерьер 
кабины и обладает возможностью отработки всех без исключения режимов эксплуатации крана, имеет  
самый  высокий  квалификационный  уровень,  обладает  полным  набором  средств,  обеспечивающих 
адекватное  воздействие  на  все  каналы  восприятия  обучающегося:  реалистичное  видео  (1  большой 
экрана)  встроенных  в  кабину  на  место  лобовых  стекол,  трехмерный   звук,  управление  движением  и 
наклоном  реальной  кабиной  во  всех  плоскостях,  имитация  перегрузок. Так  же  используя 
дополнительный манипулятор (джойстик) или клавиатуру, можно ―прогуляться‖ по цеху и рассмотреть 
строение крана (3-х мерной модели), его узлов с любой стороны виртуального пространства. 

Рис.1. Тренажер крановщика 
Тренажер  позволяет  обучать  не  только  крановщика,  но  и  стропальщиков,  причем 
дополнительный проектор имеет возможность транслировать для всей аудитории вид работы крана и 
его механизмов со стороны. Это позволяет изучить конструкцию и работу реальных механизмов, т.е . 
это тренажер нового поколения, в нем  имитируются  физические явления и все неисправности а также 
аварийные ситуации. 
Тренажер  экскаваторщика
 типа  прямая  лопата  (рис.2,3)имеет  следующий  состав:  программное 
обеспечение экскаватора  (компьютерный  имитатор   )  ,  системный  блок  ЭВМ  (графическая 

141 
 
станция),аудиосистема  (Стерео)  тренажера  ,беспроводные  USB  клавиатура  клавиатура  и  USB 
манипулятор  (типа  мышь),  панель  LCD  47"  (119  см),  частота  развертки  200  Гц,  с  интегрированной 
звуковой  системой,  проектор  (для  наблюдателей)  разрешение  XGA  (1024х768),  ресурс  лампы:  4000 
часов,  размер  изображения  по  диагонали:  30  –  100  дюймов,  экран  (для  наблюдателей),  складной,  на 
штативе,  диагональ  не  менее  1,5  м,  контроллер  сбора  и  обработки  информации  UTSYS1,  пульт 
управления  экскаватором,   левый  с  джойстиком  пульт  управления  экскаватором  правый  с 
джойстиком,педали,кресло  с  боковой  поддержкой  платформа  (пространственная  рама),  обучающие  и 
контрольные  задания  для  тренажа  и  контроля  умений  и  навыков  машиниста  одноковшового 
гидравлического  экскаватора,  плакаты по  технике безопасности  при  организации работы  экскаватора 
(землеустроительных машин), инструкция. 
       
 
Рис.2. Видеоизображение на экране 
 
 
 Рис.3. Тренажер экскаваторщика 
тренажера экскаваторщика 
Тренажер фронтального погрузчика
 (рис.4)имеет: 
-  максимальную  имитацию  всех  органов  управления,  системы  управления,  узлов  фронтального 
погрузчика, 
- полную имитацию работы всех систем погрузчика ( гидравлика, электрика), 
-    математическую  модель  имитирующую  физические  характеристики  погрузчика,  его  работы, 
работы его систем, 
-  открытую  систему  разработки  миссий  и  заданий.  Пользователь   может  заказать    любые 
варианты заданий для обучения и это может быть выполнено. 
 
Рис.4.
Тренажер фронтального погрузчика
 
Отличительной  особенностью    тренажера  автокрана    возможность  изучения  работы  узлов 
современного  автокрана,  а  так  же  подготовки  крана  к  работе.  Например,  работа  на  кране  будет 
невозможной , если не будут правильным образом установлены штатные аутригеры и компас уровня 
не выйдет в нуль. 
Также  в  тренажере  имеется  возможность  регистрации  данных  обучаемых  и  запоминание 
результатов тренажа.
 
Литература 
 
1.
 
http/labrobot.ru 
2.
 
Шереметьев  С  .В.Тренажер-имитатор  «Система  управления  летательными  аппаратами/ 
С.В.Шереметьев,  С.С.Панов,  П.Г.Мазеин.  Дистанционное  и  виртуальное  обучение,  №9-2012. 
.С.86-99. 

142 
 
ФИЗИКА-МАТЕМАТИКА САЛАСЫНДАҒЫ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ҚОЛДАНБАЛЫ 
ЗЕРТТЕУЛЕР, ӚНДІРІСТІ АВТОМАТТАНДЫРУ МЕН IТ-ТЕХНОЛОГИЯЛАР 
 
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ И ПРИКЛАДНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ В ОБЛАСТИ ФИЗИКО-
МАТЕМАТИЧЕСКИХ НАУК,  IT-ТЕХНОЛОГИИ И АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОИЗВОДСТВ 
 
THEORETICAL AND APPLIED RESEARCHES IN THE FIELD OF PHYSICAL AND 
MATHEMATICAL SCIENCES, IT-TECHNOLOGIES AND AUTOMATION 
____________________________________________________________________________________ 
 
ӘОЖ 51. 
 
ЛОГАРИФМДІК ТЕҢДЕУЛЕР МЕН ТЕҢСІЗДІКТЕРДІ ШЕШУ  ӘДIСТЕМЕСI 
 
Абаева Д.А. 
А.Макаренко атындағы жалпы орта мектебінің математика пәнінің мҧғалімі, Тҥлкібас ауданы, Қазақстан  
 
Түйін 
Бұл мақалада   логарифмдік  теңдеулер мен теңсіздіктерді шешу  әдістемесі туралы айтылған. 
 
Резюме 
В данной  статье рассматривается методика решений логарифмических уравнений и неравенств 
 
  Қазақстан  Республикасында  білім  беруді  дамытудың  2011 -2020  жылдарға  арналған 
мемлекеттік  бағдарламасы  оқыту  ҥрдісін  жаңаша  ҧйымдастрып,  озық  педагогикалық 
технолгияларды  ендіруді  міндеттейді.  Білім  беру  саласы  қызметкерлерінің    алдына  қойылып 
отырған  басты  міндеттерінің  бірі  –  оқытудың  әдіс-тәсілдерін  ҥнемі  жетілдіріп  отыру  және 
қазіргі заманғы педагогикалық технологияларды шебер пайдалана білу болып табылады.   
Ҥстіміздегі  ғасыр  –  жеке    тҧлғаны  қалыптастыру,  ізгілендіру,  дамыту  ғасыры.  Олай  болса, 
оқытушылардың  алдында тҧрған бірден-бір мақсат – жас ҧрпақтың алған білімдерін пайдаға асырып, 
ӛздігінен әрекет ете алатын, оларды тҥрлі ӛмірлік жағдайда қолдана білетін, жалпы  адамзаттың және 
ҧлттық  қҧндылықтарды  қатар  меңгерген,  ӛзіндік  кӛзқарасы  бар,  Отанын  шын  сҥйетін  азамат  болып 
жетілуіне  кӛмектесу.  Елбасымыз  Н.Назарбаевтың  еліміздің  даму  бағдары  іспетті  «Қазақстан-2050» 
стратегиясы-қалыптасқан мемлекеттің  жаңа  саяси бағыты»  атты  Қазақстан  халқына  Жолдауында  жаc 
ҧрпақтың  болашағына:  «Сендердің  азат  ойларың  мен  кемел  білімдерің  –  еліміздің  қазір  бізге  кӛз 
жетпес алыста,  қол жетпес  қиянда  кӛрінетін  тың мақсаттарға апаратын қҧдіретті  кҥш»  деп  зор  сенім 
артады. 
Осындай  маңызды  міндеттерді  шешу    ҥшін  білім  беру  мекемелерінің  әрбір  оқытушысы 
кҥнделікті  ізденіс  арқылы  барлық  жаңалықтар  мен  ӛзгерістерге  батыл  жол  ашарлық  қарым-қатынас 
жасаулары  керек.  Оқыту  тҥрлерін,  әдістері  мен  қҧралдарын  одан  әрі  жетілдіріп,  тиімді  тәсілдерді 
нәтижелі қолданудың жолдарын іздестірулері қажет.  
 Әдістемелік  және  ғылыми  материалдарды  зерделеп,  пән    мҧғалімінің  ӛз  тәжірибесін 
байытуының маңызы зор екенін  ескере келе, мен жинақтаған іс-тәжірибемді ортаға салмақпын. Білім 
беру саласында тҥрлі технологиялар енгізілуде, бірақ олардың ішінен қажеттісін таңдап, сабақтың әр 
кезеңінде  тиімді  қолдану  оқытушыға  қойылар  басты  талап.  Менің  мақалама  арқау  болып  отырған 
«Логарифмдік  теңдеулер  мен  теңсіздіктерді  шешу»   қолданбалы  курсы  жоғары  сынып  оқушыларын 
таңдау сабақтарымен  қамтамасыз ету ҥшін қҧрылған. Осы курс жоғары сынып оқушыларының  кәсіби 
дайындық  міндеттерін   жҥзеге  асыруға  кӛмектеседі.  Курс  мазмҧны  математикалық   анализ   және 
алгебра  курсының бағдарламасына тереңдей ене отырып,  мектеп математикасы курсындағы «теңдеу» 
туралы  білімін  тереңдетуге  арналған.  Сондықтан  бҧл  курсты   оқу  кезінде   жоғары  сынып  
оқушыларының  математикалық  білімге   қызығушылығын   және  сҧранысын  неғҧрлым  толық 
қанағаттандыруға  мҥмкіндік береді. Курс ҦБТ-ке даярлық негізінде қҧрылған. Тест есептерінде ең жиі 
кездесетін  теңдеулер  мен  теңсіздікке  арналған  есептер.  «Логарифмдік  теңдеулер  мен   теңсіздіктер» 
мектептегі алгебра курсының  маңызды тақырыптарының бірі.  
Бҧл тақырыптың аясы мына тӛмендегі міндеттерді қамтиды. 
 
 «Логарифмдік  теңдеуді  және   теңсіздіктерді  шешу»  тақырыбы  бойынша   білімдерін  жҥйелеу 
және тереңдету. 

143 
 
 
Әртҥрлі   әдіс  –тәсілдерді  пайдалана  отырып,  оқушылардың  есеп  шығаруда   практикалық 
дағдыларын дамыту және  қалыптастыруға жағдай жасау. 
 
Шығармашылық және логикалық  ойлауларын дамыту. 
 
Ӛздігінен білім алу және алған білімдері  мен дағдыларын орынды пайдалана білу. 
 
Оқушының  математикалық мәдениетін кӛтеру. 
Оқу курсын толық меңгерген оқушылар мына дағдыларды толығымен игере алады:  
-
 
әртҥрлі ақпарат кӛздерімен  жҧмыс  жасауды; 
-
 
қорытынды  ой жасау және нәтижені  сараптауды; 
-
 
пікірталасқа қатысу , ӛз қызметінің нәтижесін  кӛре білуді; 
-
 
параметрлері берілген  теңдеулерді әртҥрлі әдістермен шешуді; 
-
 
есеп шығарудың  ҧтымды жолын таңдауды; 
-
 
нәтижесін график арқылы кӛрсетуді. 
Сонымен қатар, дҥниетанудағы математиканың ролі, математикалық зерттеу әдістері  туралы  
кӛзқарастарын  қалыптастырады. Есеп шығарудың  әртҥрлі  әдіс-тәсілдері, негізгі  алгоритмдері  
туралы білім алады. 
      Педагогикалық ҧстанымы: 
«Ҧстаз – ӛзінің білімін ҥздіксіз кӛтеріп отырғанда ғана ҧстаз, оқуда ізденуді тоқтатысымен оның 
ҧстаздығы да жойылады» К.Ушинский. 
       Мҧғалімнің ҧстанымы: Мен мойныма қандай жауапкершілікті алғанымды сезе отырып, ҧстаздық 
жҧмысымды адал да сапалы жасауға тырысамын. «Адамның адамшылдығы жақсы ҧстаздан болады», - 
демекші, балаларға адамгершілік пен мәдениеттілікке білімділік пен мейірімділікке ҥйретуді мақсат 
етемін. 
Мен бҧл тақырып бойынша қайталауды тӛмендегі кӛрсетілген сабақтың мазмҧны бойынша 
әдіспен ӛткізуді ҧсынып отырмын. 
       Сабақтың тақырыбы: Логарифм тарауын қайталау. 
       Сабақтың мақсаты: 
а) білімділік: Логарифмдік есептеулерді, теңдеуді, теңсіздікті есептеуге жаттықтыру; 
ә) дамытушылық: Логарифмдік есептеулерді тиімді тест әдістерімен шешуге баулу, пәнге деген 
қызығушылығын арттыру; 
б) тәрбиелік: Іскерлікке,  сенімділікке баулу. 
Сабақтың мазмҧны: 
1.Анықтау тест арқылы ҥй жҧмысын тексеру. 
2.Балама тест-ауызша  сҧрақтар қойылады. 
3.Толықтыру тест арқылы тҧжырымдамалар айтылады. 
4.Сәйкестендіру тест арқылы формулалар жазылады. 
5.Жабық тест- тақтамен жҧмыс 
6.Ашық  тест-жаңа технологиялық әдісті пайдалана отырып оқушы білімін сынау.  
Сабақтың тҥрі:  Қайталау сабағы.  
Сабақтың типі: Меңгерген білімдерін бекітуге бағытталған практикалық сабақ. 
Пәнаралық байланыс: информатика, логика. 
Сабақтың кӛрнекілігі:  техникалық қҧралдар, интерактивті тақта, формулалар, жеке карточкалар.  
Әдісі: практикалық  
Оқушылардың біліміне және біліктілігіне қойылатын талаптар : 
           -  Логарифмнің қасиеттерін толық меңгеру. 
- Логарифм қасиеттерін есептеулерде жетік пайдалану.       
Сабақтын барысы:  
I. Ҧйымдастыру кезеңі 
IІ. Ҥй жҧмысын тексеру (Тест арқылы). 
IIІ. Жаңа тақырып пен ӛткен тақырыптың байланысы («Қайталау – оқу анасы» сәйкестік тест). 
IV. Сабақтың тақырыбы мен мақсаты (оқушыларды сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру). 
V. Қайталау сабағына дайындық. 
VІ. Қайталау сабағын жалпы тҥсіндіру 
VІІ. Сабақты бекіту. 
VIII.Сабақты пысықтау(оқулықпен жҧмыс) 
ІХ. Тест сҧрақтары. 
Х. Сабақты қорытындылау. 

144 
 
ХІ. Ҥй тапсырмасын беру. 
ХІІ. Бағалау. 
 
 
 
  Осы қайталау сабағында қолданылатын тестердің жиынтығын ҧсынамыз: 
1.Анықтау тест арқылы ҥй жҧмысын тексеру. 
 
Анықтау тест арқылы ҥй жҧмысын 
тексеру
 
Нәтижеде сурет шығу керек.(x
1
=a ,x
2
=b) 
2. Балама тест (ауызша  сҧрақтар қойылады). 
Кез келген кӛрсеткіштік функцияның графигі  (0;1) нҥктесі арқылы ӛте ме? 
а) ия              б) жоқ  
Кӛрсеткіштік және логарифмдік функциялар ӛзара кері ме? 
а) ия              б) жоқ  
у=log
2
 х функциясының графигі І, ІІ, ІІІ ширекте орналасқан? 
а) ия              б) жоқ  
  Логарифмдік    у=log
2
 х  функциясы 0<а<1 болғанда ӛседі: 
а) ия              б) жоқ  
Кӛрсеткіштік және логарифмдік функциялар ӛзара кері ме? 
а) ия              б) жоқ  
Логарифмдік функцияның анықталу облысы: 
а) барлық нақты сандар жиыны 
в) барлық оң бҥтін сандар жиыны 
с) барлық оң нақты сандар жиыны 
д) барлық натурал сандар жиыны 
е) барлық  бҥтін сандар жиыны  
   Логарифмдік функцияның мәндер облысы: 
 
а) барлық нақты сандар жиыны 
в) барлық оң бҥтін сандар жиыны 
с) барлық оң нақты сандар жиыны 
д) барлық натурал сандар жиыны 
е) барлық  бҥтін сандар жиыны  
Ӛзара кері функциялардың графигі …  тҥзуіне қарағанда: 
а) у=-х  
в) у=х-1 
с) у=2х 
д) у=-2х 
е) у=х  
  Логарифмдік функцияға кері функция. 
а) y= kx+1  
в) y=a
x
  
с) у=2х 
д) у=-2х 
е) у=х  
  Логарифмдік функция графигі ... ширекте орналасқан? 
а) І, ІІ 

145 
 
в) І, IV  
с) II,III  
д) I, III  
е) III, IV  
4.Сәйкестендіру тест арқылы формулалар жазылады. 
Сәйкестік тест әдісімен формулаларды 
білдіру
 
5. Жабық тест– тақтамен жҧмыс 
Жабық тест—тақтамен жҧмыс
 
6.Ашық  тест-жаңа технологиялық әдісті пайдалана отырып оқушы білімін сынау.  
2013  жылғы  тест  жинағындағы  логарифмдік  есептердің  бәрін  Activboard  программасын 
пайдалану арқылы шығарып, ӛз білімімізді бағалау. 
Қазіргі    заманауи  білім  беру  ролінің  ӛскендігі  соншалықты,  ол  қоғамның  дамуына  әсер  ететін 
басты  фактор  болып  отыр.  Бҧл  сӛзсіз  оқытудың  тиімді  технологияларын  жасаудың,  жетілдірудің 
мықты стимулы қызметін атқарады. 
Әрбір оқыту тәсілінің ӛзіндік тиімді, ҧтымды жақтары бар. Сондықтан да  қайталау сабақтарын 
оқыту барсында бірсарындлыққа жол бермей, әртҥрлі әдістерді қолданғанымыз ҧтымды болады. 
Оқыту  технологиясы  оқыту  мазмҧнын  жҥзеге  асыру  жолындағы  алға  қойған  мақсатқа  жетудің 
тиімділігін қамтамасыз ететін оқытудың әдіс, қҧрал және тҥрлерінің жҥйесі болып табылады. Қажетті 
мазмҧнды,  тиімді  әдістер  мен  қҧралдарды  бағдарлама  мен  қойылған  педагогикалық  міндетке  сәйкес 
іріктей білу мҧғалімнің педагогикалық шеберлігіне байланысты. 
 
Әдебиеттер 
1.
 
Ж.Бейсеков ―ҦБТ-ға дайындық ҥшін есептер  жинағы‖- Алматы: Мектеп, 2012. 
2.
 
2013 жылғы тест жинағы 
3.
 
А. Әбілқасымова Алгебра және анализ бастамалары, 11-сынып оқулығы. 
4.
 
А. Әбiлқасымова, Р.Рузанова  Алгебра және анализ бастамалары. – Алматы: Мектеп, 1988. -144б. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

146 
 
ӘОЖ 004,738,5 
 
АҚПАРАТТЫ ЖҤЙЕЛЕРДІҢ КОРПОРАТИВТІ ҚҦРЫЛЫМДАРЫ 
 
Абилова Б.И. 
Оңтҥстік Қазақстан политехникалық колледжі, Шымкент, Қазахстан 
 
Резюме 
Информационная технология — процесс, использующий совокупность средств и методов 
сбора, обработки и передачи данных (первичной информации) для получения информации нового 
качества о состоянии объекта, процесса или явления (информационного продукта). 
 
Summary 
Information technology - the process using set of means and methods of gathering, processing and data 
transmission (the primary information) for reception of the information of new quality about a condition of 
object, process or the phenomenon (an information product). 
 
Корпоративті  қҧрылымдар  жергілікті  деңгейде  ақпаратты  жҥйесінің  тиімділігін  дамыту  ҥшін 
қажетті  жағдай  жасау,  жергілікті  ақпараттық  ресурстарға  қол  жетімділігін  жҥзеге  асыру,  әлеуметтік-
экономикалық  дамытудағы  ақпаратты-коммуникациялық  технологияларды  пайдалану  негізінде 
қамтамасыз ету ҥрдістерін қамтиды.  
Корпоративті  қҧрылымдарды  қҧру  мемлекеттік  бағдарламаның  негізгі  ережелерін  ескере 
отырып,  жергілікті  басқару  органдарының  мемлекеттік  басқару  және  экономикадағы  ақпаратты-
коммуникациялық  технологияларды  дамыту,  кӛпшілікке  тарату  саласындағы  іс-әрекеттерінде 
ҥйлестіруге бағытталған. 
Ақпараттандыру  –  жеке  және  заңды  тҧлғалардың  ақпараттық  қажеттіліктерін  қанағаттандыру 
мақсатында ақпараттық технологияларды пайдалану негізінде ресурстар мен жҥйелерді қалыптастыру 
мен дамытуға бағытталған әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық ҥрдіс. 
Ақпартты  ресурстар  –  тиісті  бағдарламалық  қамтамсыз  етумен  біріктірілген  және  ақпартты 
пайдаланушыларды  қызықтыратын  ақпараттық  жҥйелерге  енгізілген  электронды  бір  жҥйеге 
келтірілген ақпарат (ақпараттық деректер базасы).  
Ақпартты жҥйе – ақпарттық ҥрдістер ҥшін ақпарттық жҥйелер мен бағдарламалық – техникалық 
жиынтығы.  
Ақпартты теңсіздік – білім деңгейі мен ақпаратқа қол жетімділігінің әр тҥрлілігіне байланысты 
тҧрғындардың  тҥрлі  әлеуметтік  топтарының  ақпартты  –  коммуникациялық  технологияларды  (АКТ) 
пайдалану мҥмкіндігіне теңсіздігі.  
Ақпаратты  технология  –  объектінің,  ҥрдістің  немесе  қҧбылыстың  кҥйі  жайлы  жаңа  сападағы 
ақпаратты алу ҥшін қажет мәліметтерді (алғашқы ақпаратты) жинақтау, ӛңдеу және беру әдістері мен 
қҧралдарын қолданатын ҥрдіс.  
Жаңа  ақпаратты  технология  –  дербес  компьютерлерді  және  телекоммуникациялық  қҧралдарды 
қолдануға бейімделген интерфейсі бар ақпараттық технология.  
Қоғамды  ақпараттандыру  –  азаматтар  қҧқығын,  мемлекеттік  билік  және  жергілікті  ӛзін-ӛзі 
басқару  органдарының,  ҧйымдардың,  қоғамдық  бірлестіктердің  ақпаратты  қажеттілігін  ақпаратты 
ресурстар  қалыптастыру  және  қолдану  арқылы  қанағаттандыратын  және  соларды  іске  асыру  ҥшін 
тиімді  жағдай  қҧруға  негізделген  ҧйымдастырылған  әлеуметтік-экономикалық  және  ғылыми-
техникалық ҥрдіс. 
Электронды қҧжатайналым жайлы әңгіме қозғағанда электронды қҧжат, электронды қҧжатнама, 
электронды архив, электронды қҧжаттар архиві және т.б. тҥсініктер орын алуы тиіс. 
 
Intranet корпоративті желісі 
Intranet  –  Интерненттің  WEB  –  серверлер,  TCP/IP  және  HTML  стандартты  технологиялары 
негізінде ақпарат алмасу ҥшін қажет корпоративтік торап ішіндегі аспаптар жинағы. Соның арқасында 
компания  бір  тҧтас  топ  ретінде  қызмет  жасайды,  ақпартты  бірге  қолданып,    еңбек  ӛнімділігін 
арттыруға мҥмкіншілік туғызады. 
Extranet – сырттан кіру мҥмкіншілігін туғызатын Интранеттің бӛлігі. Арнайы кіру қҧқығы болуы 
тиіс.  
Intranet  қҧру  ҥшін  тораптың  ӛз  аумағында  WEB  –  серверлер  ҧйымдастырып,  қолданушыларды 
WEB браузермен жабдықтап, қажеттілігі туған жағдайда брандмауэр қолдану жеткілікті. 

147 
 
TCP/IP желілік протоколдар 
TCP (Transmission Control Protocol) тасымалдау деңгейіндегі протокол. Ол ақпартты беру қалай 
жҥріп жатқандығын басқарады. 
IP  (Internet  Protocol)  –  адрестік  протокол.  Желілік  деңгейді  қҧрайды  және  ақпараттың  қайда 
берілетінін анықтайды.  
HTML (Hyper Text Markup Language) гипертекстті белгілеу тілі (язык разметки гипертекста).  
HTTP (Hyper Text Transfer Protocol) гипертекстті беру протоколы.  
Intranet ерекшеліктері және тиімділіктері 
1.
 
Қҧжаттарды тораптан кез-келген қызметкер алу мҥмкіндігі. 
2.
 
Электронды поштаны тиімді қолдануға болады.  
3.
 
Бейнеконференциялар ҧйымдастыру мҥмкіншілігі. 
4.
 
Ҥнемдеу. 
5.
 
Ыңғайлылық. 
6.
 
Қолданушылармен кері байланыс туғызу мҥмкіншілігі. 
7.
 
Интернетпен 
жедел 
әрі 
жылдам 
қосылу 
мҥмкіншілігі. 
Интранеттегі қҧжатайналым 
1.
 
Қҧжатайналымның  басқару  жҥйесі  (жабық  интерфейс,  ізденіс  жҥйесі,  файлдарды 
тҥрлендіру бағдарламалары, қорғаныс функциялары) қалыптасуы тиіс. 
2.
 
Қҧжаттарды дайындау жҥйесі қалыптасуы тиіс. 
Intranet деңгейлері 
1.
 
1-2  кҥн  ішінде  базалық  ақпарат  мазмҧны  бар  WEB  –  сервер  ҧйымдастырып, 
қолданушыларды WEB – браузермен жабдықтау. 
2.
 
Маңызды, кҥрделі ақпараттармен жҧмыс істеу ҥшін ізденіс қҧралдарымен жабдықтау.  
3.
 
1,2 деңгейлер + мәліметтер базасы. 
4.
 
Корпоративтік  ақпаратты  тҧтынушылардың  талабына  сай  тҥзету  және  ӛзгерту 
мҥмкіншіліктері. 
Корпоративтік қҧрылым мысалы 
Жергілікті ақпарттық ресурстары мен жҥйелерін корпоративті қҧрылымдарымен ықпалдастыру 
және бірыңғайлау мақсатынада Е-ҥкіметі инфрақҧрылымның ҥлгілі ақпараттық жҥйесін пайдалану іске 
асырылады. Е-ҥкіметі шеңберінде қалыптастырылған ҥлгілі жҥйелерге тӛмендегілер жатады: 
-
 
Электронды қҧжат айналымы (ЭҚА) 
-
 
Жергілікті корпоративтік жҥйесі 
-
 
Интернет – портал 
-
 
Электронды  қҧжат  айналымының  технологиялық  ҥрдісін  жҥзеге  асыру  қҧжаттарды 
дайындауды,  жҥйеге  енгізуді  тіркеуді,  бӛлуді,  жіберуді,  тҥзетуді,  жаңартуды,  оперативті  тҥрде 
мҧрағаттандыру  және  қорғауды,  іздеп  қарауды,  қол  жеткізімділікті  шектеуді,  қҧжаттардан  ақпарат 
алуды және талдауды талап етеді. 
«Электноды  қҧжат  айналым»  жҥйесі  басқарудың  барлық  деңгейіндегі  ақпараттарды  бірыңғай 
технологиялық  ӛңдеуден  ӛткізуді  пайдаланады  және  ақпарттық  ағымның  тиімді  ҧйымдасуын, 
ақпараттардың  қайталануына  жол  бермеуді  оның  шҥбәсіздігін,  ӛзектілігін  және  қауіпсіздігін 
қамтамасыз ету. 
  Корпоративті  қҧрылым  ҥлгілі  ауқымда  ақпарттық  жҥйесінің  автоматтануын  әзірлеу, 
қызметшілерді  басқару,  жҧмысақысын  есептеу,  бюджеттік  қаражатын  жоспарлау  және  мемлекеттік 
мекемелерде бухгалтерлік есеп жҥргізу міндеттерінде ықпалдастырады.  
  Ақпартты тиімді басқару ҥшін корпоративті қҧрылым қызметкерлерінің ақпарттық ресурстарға 
және  жергілікті  атқарушы  органдардың  жҥйелерінде  регламентті  тҥрде  қол  жетімділігін  қамтамасыз 
ететін  Интернет  порталы  сатылады.  Тҧрғындар  мен  бизнес-қҧрылымдардың  ақпарттық  ресурстарға 
жергілікті  атқарушы  органдардың  жҥйелерінде  қол  жеткізуді  ҧйымдастыру  Интернет  портал  арқылы 
жҥзеге асырылады.  
  Кҥтілетін нәтижелер 
  Корпоративті қҧрылымды жҥзеге асыру тӛмендегі нәтижелерге қол жеткізеді.  
-
 
Ақпараттандыру ҥрдісін әдістемелік тҧрғыдан қамтамасыз етеді; 
-
 
Қҧрылымдарға  электронды  қызмет  кӛрсетуді  қамтамасыз  ету  ҥшін  базалық  ақпарттық 
инфрақҧрылым қҧралы; 
-
 
Ақпартты  -  коммуникациялық  технологияларды  дамыту  халықаралық  стандарттар  есебінен 
ақпарттық жҥйелер мен желілердің бірге атқарылуын қамтамасыз етеді; 
-
 
Деректер, дауыстар және бейнені ӛткізіп беретін корпоративтік жҥйені қҧрады; 

148 
 
-
 
Жергілікті қҧрылымдар толық компьютерлендіреді
-
 
Ақпараттық  ресурстары  мен  жҥйелерінің  ӛзара  байланыс  базасында  басқару  процедураларын 
оңтайландыру ҥшін жағдай жасайды; 
-
 
Жергілікті қҧрылымдарда бірыңғай қҧжат айналымы жҥйесін енгізеді; 
-
 
 Ақпартты портал әзірлейді және енгізеді; 
-
 
Қҧрылымдағы қызметшілердің интернет жҥйесіне қол жеткізімдігін қамтамасыз етеді
-
 
Ақпарттық жҥйелерді және корпоративті қҧрылымдардың ресурстарын тиімді қорғауға жҥзеге 
асырады; 
-
 
Корпоративті  электрондық  қызметін  пайдаланушы  азаматтар  мен  ҧйымдардың  ҥлесін 
арттырады; 
-
 
Ақпарттық  ресурстарды  сандық  деректер  мен  байланыс  қызметін  қҧруға  және  пайдалануға 
бӛлінетін  қаржыны  оңтайландыру  ҥшін  шаралар  қабылдайды  (толық  есеп  жҥргізу  барысында 
ҥнемделген қаржыны соммасы кӛрсетілетін болады); 
-
 
Корпоративті  қҧрылымдар  жҧмыстарының  тиімділігін  арттырады  (толық  есеп  жҥргізу 
барысында  ҥнемделген  ақпаратты  әзірлеу  және  оны  беру,  уақыты,  сондай  –  ақ  оның  е-бағытының 
баламасы тҥріндегі қаржының соммасы кӛрсетілетін болады); 
-
 
Ақпараттандыру жобаларына қажеттен тыс инвестиция тарту ҥшін шаралар қабылдайды. 
 

1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   ...   38


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал