Графикалық компьютерлік модельдеу



жүктеу 1.02 Mb.

бет2/4
Дата10.04.2017
өлшемі1.02 Mb.
1   2   3   4

Пішінін өзгерту (Изменить форму) пернесін басса болғаны. 

Белгіленген  элемент  ‰шін  сызық  қалыңдығын  және  бояу 

т‰сін басқа eтiп алуға болады. Сызықтарды тілсызықпен бағыт-

талып тұрған т‰рде бейнелеуге, ал тіктөртбұрыштарды олардың 

төбелерін  жұмырлауға  (округлить)  болады.  Бұл  операциялар 

меню командалары арқылы да орындалады. Мысалы, Сызықтың 

т‰сін  өзгерту  ‰шін  сол  элементті  белгілеп  алып,  Сызық T‰ci 

батырмасын басып, кажетті параметрлерді анықтау керек. 



Суреттерді белгілеу 

Геометриялык  элементті  белгілеп  алу  ‰шін  ол  элементті 

тышқанмен сырт еткізу кажет. Осыдан кейін белгіленген элемент 

айналасында  оның  өлшемдерін  өзгертуге  м‰мкіндік  беретін 

кішкене сегіз тіктөртбұрышпен қоршалған жақтау (рамка) пайда 

болады. 


 

Геометриялық элементтер тобы 

 

Сурет салу барысында олардың т‰стерін бip мезгілде өзгерту 



‰шін  бірден  бірнеше  геометриялық  элементтерді  белгілеп  алу 

қажет болуы ықтимал. Ол ‰шін төменгі Сурет салу (Рисование) 



Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

12



саймандар  панеліндегі  тілсызық  бейнесі  бар  батырманы  басып, 

қажетті  элементтерді  қамтитын  тіктөртбұрыш  салу  керек. 

Элементтерді  біртіндеп  те  белгілеп  шығуға  болады.  Ол  ‰шін  

бірінші  қажетті  элемент  тышқанмен  сырт  еткізіп,  осыдан  кейін 



Shift  пернесін  жібермей  ұстап  тұрып,  келесі  элементтердің  де 

әрқайсысын  тышқанмен  сырт  еткізіп  отыру  керек.  Егер  де 

тандап  алынғандардың  ішінен  бip  элементті  алып  тастау  қажет 

болса,  Shift    пернесін  басып  тұрып,  осы  элементті  тышқанмен 

тағы да бip peт сырт еткізсе болғаны. 

Элементтер тобының құрылуы 

Сонымен,  сурет бip немесе бірнеше элементтерден тұрады. 

Осындай  бірнеше  элементтерді  бipiктipe  отырып,  оларды  бip 

б‰тін  аймаққа  кіретін  етіп  орналастырып  алып,  т‰гелдей  өңдеуге 

де болады. 

Бірнеше  элементтерден  тұратын  топты  құру  ‰шін,  алдымен 

оларды белгілеп алу қажет, сосын барып Сурет салу саймандар 

панеліндегі  Топтастыру  (Сгруппировать)  батырмасын  басу 

керек. 

Топтан шығару 

Қажетті  бip  әрекеттерді  орындап  болған  соң,  геометриялык 

элементтер  тобын  қайтадан  бөлек-бөлек  элементтерге  жіктеуге 

болады.  Бұл  ‰шін  сол  біріктірілген  топты  тандап  алып,  Сурет 



салу  саймандар  панеліндегі  Топты  жіктеу  (Разгруппировать) 

батырмасын басу керек. 



Геометриялық элементтерді басқа орынға жылжыту 

Геометриялық  элементті  жылжыту  ‰шін,  алдымен  оны  бел-

гілеп  алу  кажет,  сосын  оны  тышқанмен  іліп  алып,  қажетті 

орынға  жылжыту  керек.  Бipнеше  элементтерді  де  жылжытуға 

болады.  Ол  ‰шін  олардың  бәрін  де  белгілеп  алып,  сосын  бipiн 

тышқанмен  ұстап  тұрып  жылжыту  керек,  сонда  онымен  бipгe 

қалғандары да жылжиды. Сондай-ақ, бірнеше элементті жылжыту 

‰шін  олардың  бip ipi топқа  бipiктipy  тәсілін  де  қолдануға 

болады. 

Геометриялық элементтерді әр т‰рлі масштабта  қолдану 

Геометриялык  элементтерді  әр  т‰рлі  масштабпен  бейнелеу 

‰шін сегіз тіктөртбұрышты элементтері бар жақтау қолданылады. 

Ол  қажетті  элементті  немесе  элементтер  тобын  таңдап  алғанда 

пайда  болады.  Бұл  тіктөртбұрыштарды  тышқанмен  жылжыту 


Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

13



арқылы  бейнелеу  масштабын  ‰лкейтуге  немесе  кішірейтуге 

м‰мкіндік бар. 

Егер  масштабтау  кезінде  Shift  пернесін  басып  ұстап  тұрсақ, 

өзгертулер  пропорционалды  т‰рде  екі  бағытта  (тік  және 

көлденең) ж‰ргізіледі. Бұл м‰мкіндік квадраттар мен шеңберлер 

масштабын  өзгертуде  олардың  пропорцияларын  сақтап  қалу 

‰шін,  яғни  кейін  шеңбер  болып,  квадрат-квадрат  болып  калуы 

‰шін қолданамыз. 

Егер  де  масштабтау  кезінде  Ctrl  пернесін  басып,  оны 

жібермей  ұстайтын  болсақ,  масштабтау  процесі  геометриялык 

элементтің центріне байланысты ж‰ргізіледі. 

Геометриялық элементтердің көшірмесін алу және оларды 

өшіру                                

Геометриялық  элементтердің  көшірмесін  алу  және  өшіру 

‰шін  мәтін  фрагменттерінің  көшірмесін  алуға  және  оларды 

жоюға  арналған  Тузету  (Правка - Edit) менюі  командаларын 

қолдануға болады. Элементтер тобын алдын ала біріктіріп белгі-

леп алған жөн.  



Геометриялық элементтердің алдынғы не соңғы орында 

орналасуы 

Егер  графиктік  элементтер  бip-бipiн  жауып  тұратын  болса, 

қай  элементтің  беткі  жағында (‰стінде),  ал  қайсысының  астыңғы 

жағында  орналасуы  керектігін  анықтап  көрсету  м‰мкіндігі  бар. 

Бұл ‰шін қажетті элементті белгілеп алып, ‡стінде орналастыру 

(Поместить наверх) немесе Астында орналастыру (Поместить 

назад) батырмасын басу қажет. 

Геометриялық элементтерді бұру 

Word  құрамындағы  графиктік  редактордың  көмегімен  кез 

келген  элементті  тік  немесе  көлденең  бағытта 90° немесе 180°-

қа  бұрып  орналастыруға  болады.  Графиктік  редактордың 

төмендегідей батырмалары мынадай әрекеттерді орындайды: 

 



таңдап  алынған  элемент  оның  тік  (вертикаль)  осіне 

байланысты бұру; 

 

таңдалған  элементті  оның  көлденең  осіне  байланысты 



бұру; 

 



таңдап алынған элементті сағат тілі бойынша 90°-қа бұру. 

Бұл  м‰мкіндіктерді  симметриялы  т‰рде  салынған  суреттер 

‰шін қолдануға болады. 


Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

14



 

Геометриялық элементтерді бұру 

 

Кез келген пішіндегі фигураларды өңдеу 

Кез  келген  пішіндегі  көпбұрышты  өңдеуге  болады.  Оны  өңдеу 

бip  төбесін  өшіруден  немесе  косымша  төбе  енгізуден,  төбесін 

жылжытудан тұрады. Бұл ‰шін фигураны белгілеп алып, Сурет 

салу  саймандар  панеліндегі  Пішін  өзгерту  (Изменить  форму) 

батырмасын  басу  керек,  оның  төбелерін  тышқанмен  іліп  алып 

жылжытуға болады.  

 

Кез келген көпбұрышты өндеу 

 

А — жаңадан төбе қосылған көпбұрыш; Б — бастапқы көпбұрыш; В — бip 



Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

15



төбесі алынып тасталған көпбұрыш. 

Көпбұрыштың  бip  төбесін  өшіру  ‰шін  Ctrl  пернесін  басып 

тұрып курсорды сол төбеге апару кажет, сонда тышқан курсоры 

қосу  таңбасына  ұқсас  белгіге  айналады,  сол  сәтте  тышқанның 

сол жақ батырмасын басса болғаны. 

Көпбұрышқа  жаңа  төбе  қосу  ‰шін  Alt  пернесін  басып, 

курсорды  көпбұрыш  қабырғасы  бойындағы  қосымша  төбе 

салатын  н‰ктеге  алып  барып,  тышқан  курсоры  қосу  таңбасына 

ұқсас белгіге айналғанда оны сырт еткізсе болғаны. 

 

1.3. СУРЕТТЕРМЕН ЖҰМЫС ICТEУДEГI  



НЕГІЗГІ МҮМКІНДІКТЕР

 

 



Сурет  салынып  болып  мәтін  орналасқаннан  кейін,  сол 

суретпен қосымша мынадай әрекеттер орындауға болады: 

 

сурет айналасына жақтау (рамка) орнату; 



 

суреттің мәтін ішінде орналасуын өзгерту; 



 

суреттің масштабын өзгерту; 



 

суреттің қай бөлігі  көpiнiп тұру қажет екендігін анықтау. 



Суреттің орнын анықтау 

Мәтін ішінде суретті жылжыту ‰шін, алдымен мәтінді белгілеп, 

оқу  режиміне  (разметка  страницы)  енгізіп,  суретті  белгілеп 

алған жөн, содан кейін Енгізу=>Кадр (Вставка=>Кадр) коман-

дасын  орындау  қажет.  Сол  сәтте  сурет  айналасында  жақтау 

(рамка)  пайда  болады,  курсорды  жақтау  ішіне  енгізіп, cypeттi 

мәтін ішінде жылжытуға болады. 

Масштабты өзгерту 

Сурет  периметрі  бойынша  сегіз  тіктөртбұрышы  бар  жақтау 

шығуы ‰шін курсорды суретке жеткізіп, тышқанды сырт еткізу 

керек.  Енді  сурет  мөлшерін  өзгерту  ‰шін  тіктөртбұрыштардың 

бірін (оларды кейде мөлшерлік манипуляторлар  деп те атайды) 

тышқанмен iлiп алып, курсорды жылжытып, қажетті мөлшерде 

батырманы  босату  керек,  суреттің  өзгеру  масштабы (%-бен 

берілген)  қалып  катарында  көрсетіліп  тұрады.  Фигуралар 

пропорциялығын тік және көлденең бағытта бірдей сақтау ‰шін 

Shift  пернесін 

қоса басып ұстап тұру керек болады. 



Суреттің көшірмесін алу 

Суреттің  көшірмесін  алу  ‰шін  оны  Ctrl  пернесін  басып 

тұрып жылжыту жеткілікті. Сонда суреттің т‰пнұсқасы өз орнында 


Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

16



қалады, ал көшірмесi тышқан курсорымен жылжып отырады. 

Басқа программалардан мәтіндік файлдар енгізу 

DOS және Windows ортасының әр т‰рлі мәтін редакторында 

дайындалған құжаттарды өңдеуге болады. 

Файлдарды басқа форматтан Word ішкі форматына т‰рлен-

діретін фильтрлік м‰мкіндіктің көптеген т‰рі бар. 

Басқа мәтін өңдеу программаларынан файлдар  алу 

Басқа  программаларда  дайындалған  мәтінді  оқу  ‰шін 



Файл=>Ашу  (Файл=>Открыть)  командасын  орындау  жеткілікті. 

Егер Word сол файлдың бұрынғы форматын анықтай алса, онда 

сұхбат терезесі ашылады. Ол терезеде өңделетін файлдың бұрынғы 

форматы  керсетіледі  және  оны  т‰рлендіру  керектігін  растауды 

сұрайды. 

 

Файлды т‰рлендірудегі сұхбат терезесі 

 

Егер  Word  бұрынғы  файл  форматын  дұрыс  анықтаса,  онда 



сұхбат терезесіндегі ОК батырмасын басу қажет. Т‰рлендіру ici 

аяқталған  соң,  жаңа  терезеде  сол  файлдың  мәтіні  көрсетіледі. 

Егер Word файл форматын дұрыс анықтай алмаса, суреттен тиісті 

қатар арқылы қажетті форматты белгілеп көрсетуге болады.  



MS-DOS форматындағы файлдарды т‰рлендіру 

DOS  ортасында  жұмыс  істейтін EDIT, Multi-Edit сияқты 

мәтін  редакторлардан  мәлімет  алғанда,  ондағы  форматтар DOS

 

мәтіні



 

ретінде  дұрыс  оқылады.  Бірақт‰рлендіру  барысында 



Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

17



каретканы  қайтару  символымен  қатар  соны  белгілері  бәрі  бip 

қалдырылып  кетеді,  өйткені  олар Word редакторында  абзац 

соңы  символы  болып  табылады.  Осылайша, DOS форматынан 

т‰рлендірілетін мәтіннің қатары абзац т‰рінде беріледі. 



Т‰рлендірілген файлды дискіде сақтау 

Сырттан алынған файлдар Word форматына т‰рлендірілгеннен 

кейін оны дискіге қайта сақтауға тура келеді. Ол ‰шін Файл=>... 

ден  басқаға  сақтау  (Файл=>Сохранить  как...) командасы  орын-

далуы  тиіс.  Сол  кезде  экранға  шығатын  сұхбаттасу  терезесіне 

файлдың жаңа аты енгізіледі. Оның тип ретінде Word редакторы 

ортасын (doc типінде)  таңдаса,  сонда  файл Word форматында 

өңделетін болады. 

Құжаттық мәтінді қайта т‰рлендіру 

Егер Word-та  дайындалған  құжатты  мәтін  өңдеудің  басқа 

прогаммасында  жөндеу  қажет  болса,  Файл=>деп  басқаша  

сақтау (Файл=>Сохранить как...) командасы орындалып және 

ол ‰шін мәтін сақтаудың басқа ж‰йесі қолданылатыны көрсетіледі. 

Файлды  жабуға  немесе  программадан  шығуға  әрекет  жасалғанда, 

сұхбат терезесі ашылады да Word редакторы файлды өз форма-

тында сақтауды сұрайды. 

 

Файлды сақтаудағы Word-тың қайта сақталуы 



 

Форматтардыц сәйкес келуі 

Басқа  программалық  ортада  дайындалған  мәтін  файлды 

Word ‰немі  дұрыс  оқи  алмайды.  Сол  себепті  ол  мәтінмен  сәй-

кестілікке жету ‰шін RTF форматын қолданады. Бұл форматты 

кейбір DOS программаларынан басқа (бірақ олар да оқи алады) 

мәтін программалардың барлығы жақсы т‰сінеді және ең бастысы 

олардың барлығы да бұл форматты біркелкі қабылдайды.  

Сондай Word-та  терілген  мәтін  бөтен  форматқа  айналдыруға 

да қатысы бар, Word-тан мәтін қабылдауға арналған конверторы 

немесе фильтрі бар программаларға RTF форматындағы файлдарды 



Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

18



тікелей көшіру жеңіл орындалады.                                   

Графиктік объектілерді енгізу                      

Көптеген құжаттарда әр т‰рлі иллюстрация т‰ріндегі сурет-

тер  бар. Word редакторында  мәтінді  құжатқа  алдын  ала  басқа 

программаларда  дайындалған  фирмалық  таңбалар,  диаграммалар, 

графиктер, суреттер сияқты объектілерді енгізуге болады. Мәтінге 

суреттерді  енізу  Енгізу =>Сурет  (Вставка=>Рисунок)  команда-

сының көмегімен іске асады.           

Графиктік форматтар 

Әр  т‰рлі  графиктік  объектілерді Word ортасындағы  мәтінге 

енгізу  оның  құрамындағы  сыртқы  форматты  т‰рлендіретін 

программалар  арқылы  немесе  графиктік  фильтрлер  көмегімен 

орындалады. 

Алдын  ала  орнатылған  ішкі  графиктік  фильтрлер  биттік 

қарталар форматындағы файлдарды (заты BMP болатын) немесе 

векторлық графика форматындағы файлдарды (заты WMF болатын) 

оқи  алады.  Ал  басқа  форматтағы  файлдар  сыртқы  фильтрлік 

программалар көмегімен т‰рлендіріледі.                                      

Аталған  ішкі  формат — графиктік  информацияны  файлда 

сақтаудың әр т‰рлі принциптеріне негізделген.  



Растрлық графика 

Растрлық (немесе биттік) графика файлдары бейненің  әpбip 

н‰ктесін  белгілі  бip  жиынның  қатарласа  орналасқан  тізбегі 

ретінде  қарайды.  Әр  н‰кте  туралы  информацияда  оның  т‰сі 

жайлы да мәлімет бар. Paint программасы – осы биттік графика 

бейнелерін  өндеуге  арналған Windows ортасының  қарапайым 

қалыптағы  (типтeгi)  программасы.  Осындай BMP форматыңдағы 

файлдармен бipгe биттік графика тобына жататын. PCX немесе 

TIFF  форматындағы  файлдар  да  болады.  Осы  биттік  графика 

тобына жататын файлдардың негізгі кемшілігіне сурет масштабын 

өзгерту барысында олардың сапасының к‰рт төмендеуі жатады. 

Мысал  ретінде. BMP форматындағы  суретті  Енгізу=>Сурет 

(Вставка=>Рисунок) меню командасының көмегімен мәтін ішіне 

орналастыруға болады. 

Растрлық графикада бейне көптеген н‰ктелердің жиынтығы 

т‰рінде  көрсетілетіндіктен,  мысалы,  салынған  шеңбер cypeтi 

біртұтас объект ретінде өңделмейді.  

Векторлық графика 

Векторлық  графикада  суреттің  әр  жеке  элементі  вектор 



Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

19



т‰рінде  немесе  сандар  массиві  т‰рінде,  дәлірек  айтсақ,  осы 

фигура  жайлы  информация – оның  мөлшері,  центрінің  коорди-

наталары және т‰сі жайлы информацияны құрайтын қарапайым 

геометриялық  фигуралардың  (сызықтар,  тіктөртбұрыштар, 

дөңгелектер  және  т.с.с.)  математикалық  сипаттамасы  т‰рінде 

жазылады  және  сақталады.  Мысалы,  дөңгелекті  сақтау  ‰шін 

оның центр координаталары (х=і0, у=5), радиусы (34), т‰сі (көк) 

туралы  информация  қажет.  Сондықтан  бейне  масштабының 

өзгеруі  (өcyi  немесе  кемуі)  оның  сапасына  әсерін  тигізбейді. 

WMF  форматы – бұл  к‰рделі  векторлық  графика  форматы, 

сондықтан  ол Word-та  оның  құрамында  бipгe  орнатылған 

графиктік фильтр арқылы іске асырылады. 

Кез  келген  графиктік  редакторда  сурет  салып,  оны WMF 

форматында сақтауға болады. 



Енгізу                                            

Мәтінге  сыртқы  ортадан  енгізілген  объект  оны  өңдеуге 

қажетті  барлық  мәліметтерді  сактайды.  Мұндай  объектінің 

айрықша  бip файлмен байланыста болуы қажет емес, ол сыртқы 

ортадан тәуелсіз к‰йде толығымен автономды бола алады. Оны 

өңдеу  ‰шін  сурет  салынған  негізгі  программа  автоматты  т‰рде 

іске қосылады.  

Суреттерді мәтінге енгізу және олардың көшірмесін алу                         

Word  редакторына  сурет  енгізу  барысында  оны  мәтінге, 

кадрға  немесе  кесте  ішіне  орналастыруға  болады.  Бұл  тәсіл-

дердің ең қарапайым т‰рі – суретті мәтін ішіне енгізу. Мысалы, 

суретті  кадр  iшiнe  енгізу  барысында  мәтін  фрагменттері 

иллюстрацияның  белгілі  бip  элементтерін  көрсетіп  тұра  алады. 

Ал, егер де сурет кестенің бip бағанасына орналасса, онда келесі 

бағанаға т‰сіндірме мәтін фрагментін жазуға болады.  



Сурет  салу  саймандар  панелімен  жұмыс icтеy  барысында 

суретті  мәтін  жазылатын  терезе  ішіне немесе  сурет  қобдишасына 

(контейнерге) орналастыруға болады. Сонымен, Word редакторында 

текст ішіне суретті енгізу ‰шін мынадай тәсілдер қолданылады: 

 

Енгізу Сурет (Вставка Рисунок) командасының көмегімен 



сурет енгізу. 

 



Енгізу Объект (Вставка Объект) командасының көмегімен 

суретті енгізу. 

Графиктік  элементтерді  графиктік  объект  ретінде  пайдалану 


Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

20



тәсілі мәтінге енгізілгеннен кейіннен де өзгертіле береді. 

 Егер  компьютерде PhotoFinish (Photoshop немесе CorelDRAW) 

графикалық редакторы орнатылған болса, онда PhotoFinish-тe де 

(Photoshop,  не CorelDRAW, сондай-ақ CorelCHAТT  немесе 

CorelPHOTO-PAINT  программаларында)  дайындалған  графиктік 

элементтерді  мәтінге  енгізуге  болады.  Алайда  графиктік  эле-

менттердің  тек  сурет  болуы  міндет  емес.  Мысалы,  егер 

компьютерде МS Excel (немесе PowerPoint) программасы болса, 

онда  мәтінге  осы  программаларда  құрылған  объектерді  де 

енгізуге болады. 

 

1.4. WORD РЕДАКТОРЫНДАҒЫ КЕСТЕ 

 

Кестелерді даярлау және т‰зету 

Мәтіндік  редактормен  жұмыс  істеу  барысында  реттелген 

информация  жиі  пайдаланылады.  Осындай  реттелген,  ықшам 

информацияны  құжаттарды  сақтаудың  ең  бір  қолайлы  тәсілі 

кестелер (таблица) болып табылады. Кестелер әр т‰рлі тізімдер 

мен  тізбелерді  қаржы  ақпараттарын  көрсетуде  және  басқа  да 

осындай  мәселелердің  көптеген  т‰рлерін  шешуге  жиі  пайда-

ланылады.  Кестелердің  ішінде  информацияларды  қабылдауды 

жаңартуға  арналған  графикалық  иллюстрациялар  да  тұруы 

м‰мкін. 


WORD  редакторы  жұмыс  кезінде  көптеген  практикалық 

есептердің орындалуын жеңілдететін, әр т‰рлі амалдар жиынын 

орындай  алатын  кестелерді  ыңғайлы  пайдалану  жолдарын 

ұсынады. Кестелермен жұмыс істеу командалар кестені даярлау 

мен  оны  өңдеуді  жеңілдетуге,  сондай-ақ  ондағы  сақталған 

мәліметтерді реттеу мен форматтауға м‰мкіндік береді. 



Кестелерді  даярлау 

Кесте  құжаттық  мәтіннің  кез  келген  жеріне  қойыла  береді. 

Кесте мөлшері қағаз парағынан ‰лкен болуы да м‰мкін, сондықтан 

ол бір немесе бірнеше беттерде орналаса алады. Мұндай жағдайда 

кесте  тақырыптары  әрбір  беттің  жоғарғы  жағына  автоматты 

т‰рде орналасады. 

Кестені  алғаш  рет  даярлау  ‰шін  Кесте – кестені  кірістіру 

(Таблица-вставить  таблицу)  командасын  немесе  стандартты 

аспаптар  тақтасының  Кестені  кірістіру  батырмасын  пайдалану 


Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

21



керек.  Кесте  даярланған  соң,  ұсынылған  стандартты 

фоматтардың  жиынынан  қажетті  форматты  таңдап  алу  ‰шін 

Кесте – кестені  автоматтау  командасын  пайдаланған  жөн.  Бұл 

тәсіл кестелерді форматтау процесін жеңілдетеді.  

Кестені  даярлаудың  ең  бір    қарапайым  жолы – Кестені 

кірістіру  батырмасын  пайдалану.  Мұнда  бағаналар  ені  мен 

бағаналар  саны  негізінде  автоматты  т‰рде  бірден  тағайындалады. 

Қажет  болса  әрбір  бағаналар  енін  мұнан  кейін  де  өзгертуге 

болады. Кестені даярлау ‰шін төмендегі әрекеттер орындалады:  

 



даярланатын  кестенің  сол  жақ  жоғарғы  шетіне  (бастапқы 

н‰ктесі) курсорды алып бару; 

 

тышқан  тетігімен  аспаптар  тақтасындағы  кестені  енгізу 



батырмасын басып, экранға шыққан кішкене кесте көрінісіндегі 

керекті  торлар  ұяларын  тышқанмен  белгілей  отырып,  оның 

батырмасын  жібермей  ұстап  тұру  керек.  Осы  кесте  көрінісінің 

көлденеңіне  бағаналар  саны,  төменгі  тік  бөлігіне  жолдар  саны 

бейнелене бастайды; 

 



тышқан курсорын кестенің қажетті мөлшеріне дәл келетін 

оң жақ төменгі торына жылжытып апару қажет. Егер курсорды 

оңға немесе төменге жылжытатын болған жағдайда, онда торлар 

саны да (сызықтар арқылы) соған байланысты өсіп отырады;  

 

керекті торлар санын бейнелеп алып, тышқан батырмасын 



жіберу қажет.  

Мәтіннің курсормен көрсетілген жерінде қажетті өлшемдегі 

кесте пайда болады. Кестені кірістіру батырмасының көмегімен 

кестені  даярлау  барысында  бағаналар  ені  олардың  саны  негізінде 

автоматты  т‰рде  тағайындалады.  Ал  егер  кестені  даярлау 

процесінде бағаналар енін тағайындау қажет болса, онда Кесте – 

кестені кірістіру командасын пайдаланған жөн. Бұл команданың 

орындалуы  нәтижесінде  “Кестені  кірістіру”  сұхбат  терезесі  ашы-

лады да кестенің қажетті параметрлерін тағайындауға болады. 

Тор сызықтарын бейнелеу және жасыру 

Тор  сызықтары  кесте  ұяшықтарының  мөлшерін  белгілеп 

көрсету ‰шін арналған. Кесте – Тор (Таблица – Сервис) коман-

дасы  тор  сызықтарын  бейнелеп  көрсетуге  немесе  жасыруға 

м‰мкіндік береді. Бұл команда ауыстырғыштар тобына жатады, 

яғни команданы бірнеше рет орындау нәтижесінде экраннан тор 

сызықтары  алынып  тасталса,  команданы  қайтадан  орындау  тор 


Графикалық компьютерлік модельдеу 

 

22



сызықтарын қайтадан экран бетіне шығарады. 



1   2   3   4


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал