Ғ ы л ы м и п е д а г о г и к а л ы қ журнал БҮл нөмірде



жүктеу 0.98 Mb.

бет1/9
Дата09.04.2017
өлшемі0.98 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9
6634

ЖӘНЕ 

ТА Б И ҒА 1

Ғ ы л ы м и - п е д а г о г и к а л ы қ   журнал

БҮЛ  НӨМІРДЕ:

@   Жетісу  Алатауы

мемлекеттік  үлттық  табиғи 

саябағы  үйымдастырылды

' V- ''


Каспий  маңы  ойысының 

бедер  түзуші  аудандарынық

геоморфологиялық  негіздері  f

ІШлік  өзені  алабыньщ 

бедері  гидроэнергетикалың 

ресуретардьщ  қалыптасуы 

мен  ңолданылуындағы 

фактор


Г>  Арал-Каспий  теңізі 

арасында  жерасты  су 

арналары  болған  ба?

О   Дағыстан

■ Ш І8 8

v '*


. а д

Білімді  урпақ  — улт  байлыгы

' КДЗАҚСТАнЗу

ІОі. 

ы

^індағы  Г)(Vf,  ,,,



ҚР  М әдет ет ,  аңпарат

 



х ү ^ г ч - г т ч п

жэне  спорт  м инист рлігінің 

1

 

. Æ V 4 I J  Ar~jL ІІІІ/

№ 6 8 4 6

- Ж  

куэліғі

 

•  і 

■<,

2 4 .0 1 .2 0 0 6   ж.  берілген

 

П I

№5  (4ï)-2010 

ң

Ы

рнүйеп

-

ц ш п

2003  ЖЫЛДЫҢ  КАҢТАР 

Р К Ж Б Ж Ш Щ   ШІ  А Ш   Ш   ШЫҒАТЫН

А Й Ы Н А Н   ІПЫҒА  БАСТАДЫ

 

Ғ Ы Л Ы М И - П  

ЕДА ГО 

I  И 

КАЛ 

Ы Қ 

ЖУРНАЛ

АБИҒАТ

БАС  Р Е Д А К Т О Р   -  



Ә буб әкір   Қ А Й Р А Н .

БАС  РЕДАКТОРЛАР  КЕҢЕСІ:

С.  ӘБ[[/ІҚҺІЗҺІ  (төрайымы),

Б.  ҚАЛКЕНОВА,

К.  ҚИНАУБАЕВА,

Ә.  Қ ҮЛЖА БАЕВА,

Қ.  ШАҒҺІР.

АҚЫЛДАСТАР  КЕҢЕСІ:

БЕЙСЕНОВА Элия, 

г.гЛ,

ҮҒА  академигі.

БЕЛГІБАЕВ  Мүхит, 

г.г.д.,  профессор.

БІРМАҒАМ БЕГОВ  Әлім, 

г.г.к.

ДОСТАЙҮЛЫ  Жакыпбай, 

г.г.д.,

профессор.

КӘРМЕНОВА  Нүрсипа, 

г.г.к.

ҚОЖАХМЕТ  Мүратхан, 

г.г.к.,

профессор.

МЕДЕУ Ачметкал, 

г.г.д.,  профессор. 

ТЕМІРБЕКОВ  Амангелді, 

г.г.к.

*  *  *

ЖАДРИНА  Мақпал, 

п.г.д.

ЕСНАЗАРОВА  Үлжалгас, 

п.г.д.

КАРБАЕВА  Шолпан, 

ҚБА  ага 

гьмыми  қытеткері.

МАЗБАЕВ  Орденбек, 

п.г.к.

СҮЛЕЙМЕНОВА  Гүлнар, 

ага әдіскер.

ТӨЛЕГЕНОВА  Раткүл, 

п.г.к.

ГШЛДЕБАЕВ  Жүмаділ, 

п.г.д.,

профессор.

 

АВГОРЛАРҒА  АРНАЛҒАН 

ЕРЕЖЕ 

" \

1.  Ғылыми  мақалаларга  міндетті  түрде  ғы- 

лымның  сөз  болып  отырган  салаеын  зерттеумен 

шүгылданатын  белгілі  ғалымдардың  (гылым  док- 

торларының),  аспиранттар  меи  іздеиушілер  үшін 

ғылыми  жетекшілерінің  рецензиясы  талап  етіледі.

2.  Мақаладагы  ғылыми  деректерге,  моліметтерге, 

терминдерге  автор  өзі  жауап  береді.

3.  Бүрынғы  “Биология,  география  жоне  химия" 

журнал [.шла  немесе  Ресейдін  осы  аттас  басылымда- 

рында  жарық  коргси  мақалаларды  аударып,  сол 

өзгертіп,  кайта  жіберуге  мүлде  болмайды.  Б ү л - 

плагиаттық.  Авторлык  қүқы қ  Заңын  сақтамау  -  

қылмыстық  іс.

4.  Ғылыми  деректер  мен  дойексоздерге  міндет- 

ті  түрде  сілтеме  жасалу  керек.

5.  Ғылыми  макалаларда  мімдетті  түрде  пайда- 

ланылған  адебиеттер  тізімін  беру  керек,  одебиеттер 

тізімін  корсеткенде:  0   одебиеттің  авторы;  2)  аты; 

3)  шыққан  баспаеы;  4)  шыққан  жылы;  5)  шыққан 

жері;  6)  беті  жазылсын.

6.  Қазақ  тіліндегі  ғылыми  мақалада  орыс  жоне 

ағылшын  тілінде,  орысша  мақалада  казак  және 

ағылшын  тілдерінде  түйін  (резюме)  болу  керек.

7.  Макала  авторы  бірнешеу  болған  жағдайда 

орқайсыеы  мақаланы  жазғаньгн  растап,  колдарын 

кою  керек.

8.  Макала  жөне  ішіндегі  сызбалар  компьютерде 

терілу керек (RTF-та сакталу  керек)  жоне дискетімен 

бірге  қаоыдданады.  Мақаланы  компьютерде  сол  жа- 

ғыиан  2-2,5  см,  оң  жағынан  I  см  орын  қалдырып, 

1,5  интервалмен  басу  керек  жөне  бір  бетте  30  жол- 

дан  аспағаньі  жон,  Макала  2  данамен  қабылдана- 

ды.


9.  Автор  осы  журнал ta  бір  жылға  жазылғаиын 

растайтын  түбіртектің  коіпірмесін  мақаламен  бірге 

жіберу  керек.

10.  Бүл  журналга  шыкқан  материалдар  коші- 

ріліп  басылған  не  пайдаланылган  жагдайда  "Гео­

графия  жоне  табиғат”  журналы на  сілтеме  жасалу 

керек.

Бул  ережелердің  орындалмауы  мақалалардың 



өндірюке  дайындалуын  кешеуілдетеді.

v _


_

_______________________ __

У' 

д

“География  ж эне  табигат”  журналы  ҚР  Білім 



ж ән е  гылым  министрлігінің  кадагалау  және 

агтестаттау  комитетінін  диссертациилык  негізгі 

ғылыми  нэтижелері  жарияланатыи  басылмм- 

дары  тізіміне  2 5 .0 0 .0 0   жер  гуралы  гылымдары 

^бойынша  енгізілген.____________________________ ,

Р едакц ии.^/



Г  Білім  беру  мазмүны:  багы ты  м ен   багдары

ЖАҢА  ОҚУ ЖЫЛЫНДА ГЕОГРАФИЯ 

ПӘНІН  ОҚЫТУДЫҢ  ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

КАР БАЕВА  Ш олпан,

педагогика  гылымдарының  кандидаты,

Ы.  Алтынеарин  атындагы  Үлттық  білім 

академиясының жетекші гылыми қызметкері

“ Географ ия”  оку  п өнінің  мазмүнын  жараты лы стану-ғы лы ми  жүйе- 

лер,  олардың  озара  әрекеттесуі,  табиғат  қүбылыстарын  зерттеудің  жа- 

раты лы стану-ғы лы ми  өдістері,  адамны ң  жаратылыстану-ғылыми  дүние- 

танымы  м азм үнды қ  желілері  қүрайды.

М ектептің  білім  беру  жүйесінде  жас  үрпақты  ж ан-ж ақты   дамыту 

мен  тәрбиелеуде:  оларды ң  жалпы  мәдениетін  қалыптастыруда,  түлға- 

ны  ш ы ғармаш ы лы ққа  төрбиелеуде,  озінің  табиғат  пен  қоғам  алдын- 

дагы  ж ауапкерш ілігін  сезінуде,  Ж ер  бетінде  тіршілікті  сақтауда  геогра­

фия  пәні  үлкен  рол  атқарады.

“ Географ ия”  оку  пәнін ің   ж алпы   мақсаты  —  түлганы  қалы птасты - 

руда  гы лы м и-географ иялы қ  білімнің  біртүтаетыгын  анықтау  ж алпы   орта 

білім  беретін  мектептерде  географ иялы к  білім  беру  максатын  қүруға, 

яғн и   жас  үрп ақты ң   бойы нда  Ж ер  н о о сф ер асы н ы ң   қүрамдае  болігі 

ретіндегі  біртүтас  географ иялы к  бейне  калыптастыру  болып  табылады.

Географ иялы к  білім  берудің  бүл  максаты  томендегідей:

—  окуш ылардьщ   географ иялы к  ойлауын  қалыптастыруға,  еркін  өрі 

ш ы ғарм аш ы лы қпен  ойлауына  жағдай  жасау;

—  окуш ыларға  географиядан  казіргі  дүние  толкы ны на  багдарлану- 

ды  меңгеруге  комектесетін  жүйелі  білім  беру;

—  окуш ылардьщ   бойы нда  қорш аган  ортаны ң  алуан  түрлілігіне,  ор- 

түрлі  елдердің  озіне  төн  ерекш еліктеріие  карай  адамзат  алдында  тура- 

тын  күрделі  проблемаларга  карам астан,  корш аган  ортаны ң  біртүтас- 

тығы  туралы  түсінік  калыптастыру;

—  окуш ылардьщ   сойлеу-логикалы к  ж әне  бейнелі  түрде  ойлай  алу- 

ын  дамыту;

—  картограф иялы к  сауаттылыгының  калыптасуына  жагдай  жасау;

—  окушыны  шынайылыкка  тарту  және  гьшыми-географиялык  таным 

негізінде  дүниедегі  оз  орны н  анықгауға  комектесу  тәрізді  міндеттерді 

шешуді  талап  етеді.  Бүл  міндеттер  10-11  сы ны птарда  Қ Р  мемлекеттік 

Жсілпыга  міндетті  бастаутзіш,  негізгі,  ж алпы   орта  білім  беру  стандарты- 

ның  негізгі  ережелеріне  (Қ азақстан  Республикасы  Білім  ж өне  ғылым 

министрлігінің  09.07.2010  ж.  №367  бүйрығы)  сөйкес  дайындалган.

1.  Негізгі  орта  білім  берудің  типтік  оку  жоспарлары.

2.  Негізгі  орта  білім  берудің  типтік  оқу  багдарламалары.

3.  Ж алпы  орта  білім  берудің  типтік  оку  ж оспарлары.  Оқытудың 

коғам ды к-гум ан итарлы к  ж әне  ж араты лы етан у-м атем атикалы қ  багыт- 

тары.


4.  Жалпы  орта  білім  берудің  типтік  оку  багдарламалары.  Окьггудың 

когамдык-гуманитарлық  жене  жаратылыстану-математикалык  багыттары.

5.  Қ азакстан  Республикасы  Білім  жөне  гылым  министрлігінің  “2010- 

2011  оку  ж ы лы нда  Кдзакстан  Р еспубликасы ньщ   Білім  ж эн е  гылым

і5/2010}

{  География  және  габигаі )

СЮ


миниетрлігі  білім  беру  үйы мдары нда  қолдануға  усынған  окулы к  ба- 

сы лы м дары ны ң  тізбесін  бекіту  туралы ”  2010  ж ы лды ң  5  соуіріндегі  №152 

бүйрығы  (толы қты ру  енгізу  туралы  2010  ж ылғы  9  сөуірдегі  №160  бүйры- 

ғы,  2010  жы лғы   1  маусымдағы  №268  бүйрығы)  аркы лы   жүзеге  асы ры ла- 

ды .

Негізгі  орта  білім  беру  деңгейінде  “ Г еограф и я”  оку  п энінің  білім 



мазмүны  окуш ы лардьщ   ж ас  ерекш еліктері  мен  кабілеттеріиіц  ескерілуі, 

оку  п он іи ің   мазмуны   м ен  күры лы м ы ны ң  түлғаға  бағдарлануы,  оқыту- 

ды ң  м азм үнды к  ж әне  процессуалды к  бірлігінің  сақталуы  сиякты   ди- 

д акти кал ы қ  ұстанымдарға  сойкес  қүрылды.  Оку  м атериалдары ны ң  м аз­

муны  орталы қтанды ры лған  тосіл  бойы нш а  күрылған.  Мүнда  оку  мате- 

р и алд ары н ьщ   м азм үны   білім  окуш ы лардьщ   алғаш қы   кабы лдауы нан 

толы қ  меңгеруіне  дейін  кеңейгіліп,  герендетіледі.  “Ж араты лы стану”  кур- 

сы нан  география  п өн ін ің   курстарын  оқытуға  л о ги к алы қ   түрде  кошу  6- 

сы ны пта  жүзеге  асы ры лы п,  ол  ары  карайғы   оқуш ы ларды ң  географ ия­

л ы к   білім  алуына  негіз  болады.

Оку  п онінің  базалы қ  мазмұны  бойы нш а  6-7  сы ны птарда  берілетін 

тарауларды ң  такы ры птары   өлем нің  географ и ялы к  бейиесін  сипаттай- 

ты н  алгаш кы   ф и зи калы к-гео гр аф и ял ы қ терм индер  мен  үгымдар,  Ж ердіц 

пайда  болуы ньщ   ж алпы  теориясы ,  Ж ер  қозгалы сы ны ң  географ иялы к 

салдары,  біртүтастык,  саралану,  даму  қозғалысы  (динам ика),  зоналы қ, 

зат  айналы м ы ,  табиғатты ң  дамуы  торізді  географ и ялы к  қаб ы к  занды - 

лы ктар  туралы  алгаш кы   түсінік  береді.

8-9  сы ны птарда  әлем н ің   географ и ялы к  бейнесін  сипаттайты н  білім 

мазмүны  кеңейтіліп,  тереңдетіліп,  табиғат  объектілерін  жіктеу  мен  си- 

паттаудың  принц и п тері,  таб и ги -аум акты к  кеіиендер,  қогамды  аумақ- 

ты қ   үйымдасгыру,  таби гаіты ң   географ иялы к  ерекш еліктері,  Қ азақстан 

ж ә н е   д ү н и е ж ү з ін ің   х а л ы қ т а р ы   м ен   ш а р у а ш ы л ы гы ,  таб и ги   ж опе 

антропогендік  ф акторлар  нотиж есінде  туы ндайты н  эк ологи ялы к  про- 

блем аларды ң  себеп-салдары   қарасты ры лады .

Ал  ж алпы   орта  білім  беру  денгейіндегі  (10-11  сы ны птар)  география- 

ны  окы туды ң  негізгі  мақсаты  мен  міндеттері  окуш ы лардьщ   табиғи, 

әлеуметтік  ж эн е  эк о н о м и кал ы к  ф акторлар  туралы  білімін  толыктыру 

мен  тереңдетудің  қажеттілігі;  б олаш ақ көсіби  іс-өрекеттері  үшін  окуш ы - 

ларды ң  географ иялы к  білім  м ен  географ иялы к  талдау  өдістерін  мең- 

геруді  негіздеудің  маңыздылыгы  болып  табылады.  Ж огары  сы ны птар­

да  географ иялы к  білім  берудің  м аны зды   міндеттерінің  бірі  окуш ылар- 

д ы ң   болаиіақ  м ам анды к  тандаудагы  озіндік  аны қталуы на  педагогика- 

л ы к   қолдау  корсету  болып  табылады.

10-11  сы ны птардагы   гео гр аф и ян ы ң   м азм үны н  айкы ндауда  жоне 

оку  материалы н  іріктеуде  мы надай  төсілдер  мен  үстанымдар  басш ы- 

лы кка  алынды:

-   негізгі  мектептегі  географ ия  курсы ны ң  мазмүны мен  сабактас- 

ты кты ң   сақталуы   ж өне  10-11  сы ны птардагы   географ и ялы к  білімиің 

үздіксіз  сипат  алуы;

-   елтану  багыты  аркы лы   географ ияны ң  біртүтастыгы  үстанымы- 

н ы ң   жүзеге  асырылуы  ж өне  географ ияны ң  жеке  салііларынын,  инте- 

граци ялан уы ;

-   оку  м азм үны нда  бірізділіктің  сақталы нуы ,  олемдегі  әлеуметтік- 

эк о н о м и к ал ы к   ж оне  саяси  күбьш ыстарды  түсіндіруде  кеңістіктік  үета- 

ны м дарды ң  енгізілуі;

-   казіргі  заман  географ иясы ны ң  күрделі  м әселелерінің  Қазакстан 

Республикасы   мы салы нда  түсіндірілуі;

-   географ ияны ң  пондік  мүмкіндіктерін  пайдаланы п,  окуш ыларды 

акпараттанды ры лган  когамда  омір  сүруге  багдарлау.

О сы ндай  д и д ак ти кал ы к  үстаны мдарга  сойкес  ж огары   сы н ы п тар­

дагы  оку  мазмүны  келесідей  реттілікпен  қүраетырылды:



э

{  География  және  табигат  )

(

5

/



2010

)


-   оку  багдарламасында  түлғаны ң  өзіндік  әлеуетіиің  дамуына  ықпал 

етуші  таны м ды қ-дам ы туш ы лы қ  қы зм етінің  қамтылуы;

-   окуш ы лардьщ   географиялык,  процестер  мен  қүбылыетарға  зерт­

теу  жүргізе  алу  дағды лары н  қалыптастыруш ы  таны м ды қ-оқы ту  қы зме- 

тінің  кдмтылуы;

-   білім  мен  торбиенің  бір-біріне  төуелділігін  ж оне  окуш ы лардьщ  

корш аган  ортага  қаты насы н   білдіретін  торбиелік  қы зм етінің  қам ты - 

луы;


-   қазіргі  озгермелі  дүниеде  түлганы ң  оз  бетінше  ш еш ім  қабылда- 

уына  жағдай  ж асайты н  әлеумеггік-адаптациялы қ  қызметінің  қамтылуы;

-   аум ақты к  (олкетанум ен  коса),  кеш енді,  тарихи,  типологиялы қ, 

п роблем алы қ  ж оне  конструктивті  төсілдер  окуш ы лардьщ   географ ия­

л ы к   ойлауын  қалыптастыруға  негіз  болады.

“ Г ео гр аф и я”  оку  поні  ретінде,  табигат,  қо ғам н ы ң   м атери алды қ 

ом ірінін  жоне  казіргі  дүние  бейнесінің  занды лы қтары н  таны п  білудегі 

химиялық,  биологияльтқ,  ф и зи к алы к  ж әие  баска  да  білім  салаларымен 

тығыз  байланы сты   күшейтуге  жағдай  жасайды.

Қ огам ды қ-гум анитарлы қ  багыттагы  география  пөні  оку  материал - 

дары ны ң  мазмүны на  болаш ақ  үрпақты ң  географ иялы к  сауаттылыгын, 

географ иялы к  м әдениетін  котеруге  ықпал  ететін  маңызды  білім  мен 

біліктіліктер  енгізілген.  Ж араты лы стану-м атем атикалы қ  багытта  окуш ы - 

ларды ң  географ и ялы к  м әдениетін  қалы птасты руш ы   білім,  біліктілік- 

термен  катар,  оларды ң  білімін  ары  қарай  жалгастыруга  ж әне  косіби 

мамандықкд  даярлауга  кажетті  білім  мен  окуш ы лардьщ   жеке  түлгалык 

іс-әрекетіне  коп  коңіл  болінген.

Ж араты лы стану-м атем атикалы қ  бағытта  географияны   окыту  окуш ы ­

лардьщ   бойы нда  біртүтас  дүниетаны м ды қ  үстанымды  дамытуға  багыт- 

талған,  сондай-ақ,  окуш ы лардьщ   жогары  деңгейдегі  жалпы  мөдениетті 

жоне  оз  бетінше  ж өне  көсіби  багытын  аны қтайты н  білім,  дагды  жүйе- 

лерін  меңгеруге  талпы ны с  жасауын  қолдайды.

Географ иялы к  білім  мазмүны  география  гы лы м ы ны ң  негізгі  кате- 

гориялары н  қарастыруга,  м ектептің  бастауыш  саты сы нда  алған  алгаш - 

қы  географ и ялы к  моліметтерді  теориялар  ш еңберінде  жүйелеуге  ба- 

ғытгалган  жоне  де  окуш ы ларды   географ иялы к  білімнің  дамуымен,  оны ң 

қазіргі  ғылымдагы  орны м ен  ж эн е  ролімен  таныстырады.

Қ огам д ы қ-гум ан и тарлы қ  багыт  ш еңберіндегі  географ ияны   оқы ту 

табигат  пен  қогам н ы ң   біртүтастыгы  теориясы н  калыптастыруға,  адам 

мен  табиғат  арасы ндағы   үйлесім ділік  каты настары ндагы   географ ия- 

н ы ң   ролін  түсінуге  багытталган.

Ж ар аты л ы стан у -м атем ати кал ы к  багыт  ш еңберіндегі  географ и ян ы  

окы'гу  ж алпы  білім  берудің  м аңы зды лы гы н  ескере  оты ры п,  мазмүны 

бүгінгі  күнгі  ж етекш і  географиялык,  гылым  мен  географ иялы к  пробле- 

малар  ж ан-ж ақты   терендетіліп  беріледі.

10-сы ны пта  окьггылатын  “ Географ ия.  Д үниеж үзіне  ж алпы   шолу. 

ТМ Д   елдері”  курсында  негізгі  мектептегі  табигат  пен  когам  занды лы қ- 

тары  ж айлы  геогра(1)иялық  білім  күрделі  тео р и ял ы к  деңгейде  қоры - 

ты нды ланады   жөне  ТМ Д   елдеріне  шолу  беріледі.  Курс  мазмүны н  ай- 

кдяндаудағы  негізгі  төсіл  —  пән іш ілік  ж өне  пөнаралы к  интеграцияны  

жүзеге  асыру.  10-сыныптагы  курс  мазмүны  “Ж алпы   географ иялы к  заң- 

ды лы қтар” ,  “Д үниеж үзінің  ж алпы  си п аітам асы ”  жөне  “ТМ Д   елдері” 

білім  жүйелері  ж иы нты гы нан  түрады.  “Ж алпы   географ иялы к  занды - 

лы ктар”  болімі  окуш ы лардьщ   ф и зи к ал ы к  географ иядан  алган  білімдерін 

қорытындылайды  әрі  географ иялы к  кдбы кты ң  күрамдас  боліктері  ара- 

сындағы  өзара  байланыстар  ж айлы   біртүгас  гылыми  үгымды  калыптас- 

тырады.  Бүл  оз  тарапы нан  окуш ы ларды ң  дүниежүзілік  ш аруаш ылыкты 

окып-үйренуі  кезінде  табигат  пен  адамзат  когамы  арасындагы  озара 

кары м -катынас  пен  байланы сты н  сипаты н  ашуы  мен  оны  терең  тү-

(5/2010}


{  Географии  және  габиғаг  }

СЮ


сінуіне  алғыш арт  болып  табылады.  “Д үниеж үзінің  жалпы  сипаттама- 

с ы ”  бөлімінде,  ең  алдымен,  саяси  картаны ң  калы птасу  кезендері  мен 

елдердің  қазіргі  то п там асы н а,  дүниеж үзіндегі  та р и х и -ге о гр а ф и я л ы к  

аймақтарға  сипаттама  беріледі.  С оңғы   бөлім  Қ азақстан  күрамына  кіретін 

ТМ Д   елдеріне  елтану  бағытында  сипаттама  беруге  арналған.  Әрбір  елге 

сипаттама  беру  сол  елдің  Қ азакстанмен  сырткы  эк о н о м и кал ы к  байла- 

н ы сы н  корсететін  мысалдарымен  қорытындыланады.

11-сыныпта  оқы ты латы н  “Дүниежүзіне  айм акты к  ш олу”  курсында 

тари хи -географ и ялы к  айм ақтар  м ен  ж еке  елдерге  елтану  бағытында 

сипаттама  беріледі.  С ипаттама  Еуропаны ң  жоғары  дамы ган  елдерінен 

басталып,  Аустралия  мен  Мүхит  аралдары  елдеріне  жалпы  шолумен 

аякталады.  Елдерге  сипаттама  беру  барысында  халы каралы к  нары қга 

өзіндік  орны  бар  ж етекш і  елдерге  толы қ  сипаттама  беріліп,  ол  елдердің 

Қ азақстанмен  эко н о м и кал ы к  интеграция  моселелеріне  ерекш е  ден  қо- 

йылған.  С оңғы   болім  адамзаттын  ғаламды қ  проблем алары н  айқындау 

мен  оны   ш еш удің  жолдары на  токталады.

Оқу  бағдарлам асы ны н  базалы қ  мазмүны  мүғалімдерге  окуш ылар- 

ды ң   теори ялы қ  білімі  негізінде  оларды ң  практикалы қ  тапсырмаларды 

оры ндау  біліктерін  қалы птасты руга  көм ектеседі.  Оку  м атериалдары - 

ның  пракгикалы қ жүмыстары  багалау,  болжау,  түсіндіру,  сипаттау,  аны к- 

тау,  картадан  корсетіп,  атап  беру  біліктерін  калыптастыруға  багыттал- 

ган.  О қуш ыларды ң  бағалау  жөне  болжай  алу  біліктерін  қалыптастыру- 

ш ы  практикалы қ  жүмыстар  жоғары  сы ны птарда  басы м ы рақ  болады.

П рактикалы қ  жүмыстар  жүйесі  окуш ы лардьщ   ғы лы м и-географ ия- 

л ы қ   м азм ү н д ағы   таби ги   кү б ы лы стар ,  үдерістер,  н ы сан д ар   туралы  

түсініктерін  күнделікті  түрм ы сты к  немесе  өмірлік  жағдаяттармен  бай- 

ланыстыруға  мүмкіндік  береді.  Ол  п ракти калы к  бағдарланған  тапсы р- 

м аларды ң  кеш енді  сипаты н  камтиды,  ойткені  олар  коммун и кати втік, 

ақпаратты к  ж эне  проблемаларды  ш еш у  сиякты  түйінді  қүзыреттіліктерді 

шешуді  қамтиды.

Географ иядан  оку  п ән ін ің   астроном ия,  ф изика,  биология,  химия 

ж эн е  тарих  пәндерім ен  п өн аралы к  кіріктіруді  >ісүзеге  асыру  мүмкіндігі 

зор.  Бүл  бір  жагынан  —  окушылардьщ  географиялык  білімін  терендетуге, 

осіресе,  табиги  үдерістер  м ен  күбылыстарды,  географ иялы к  қабы қты ң 

байланы стары н  оқы п-үйренуге  комектеседі.  Екінші  ж ағы нан  -   аралас 

пөндер  бойы нш а  когам ды қ  жоне  табиги  объектілер  туралы  география­

л ы к   білімін  толықтырады.

Географияны   окыту  ж үйесінің  басты  күрауш ы лары ны ң  бірі  окуш ы- 

ларды ң  оқыту  үдерісіне  белсене  араласуы  болып  табылады.  Мүгалім 

окуш ы лардьщ   оку  іс-орекеттеріи  үйымдастыруш ы  ролін  атқарады.

Географ ияны   окыту  арнайы   ж абдықталган  сы ны п  болмесінде  оку- 

корн екілік  қүралдармен  (корсетілімдік  аспаптар  мен  стендтер,  баспа 

күралдары,  диапозитивтер,  бейнеф ильмдер,  бейнефрагменттер,  техни- 

кал ы қ  оқыту  жөне  т.б.)  ж абдыкталган  жагдайда  жүзеге  аеырылады.

М ектептің  кітапхана  қоры нда  “ Географ ия”  оку  п ән і  бойы нш а  та- 

гайы вдалган  нормативтер  мен  оку-әдістемелік  кеш ендер  күрамы на  со й ­

кес  қажетті  оку-өдістем елік  өдебиеттер  болуы  тиіс.  К ітапхана  қоры 

мен  ақпараттар  базасы н  окуш ылар  пайдалана  алатындай  болуы  керек.



Пайдаланылған  әдебиеттер

1. 

Кцзакстан  Республикасы  межекеттік  жалпыға  міндвтті  білім  беру  стандарты.  Баста- 

уыш,  негізгі  орта,  жа/ты  орта  білім  беру.

 

Негізгі  ережелер  (казак,  орыс  тілдеріиде). 

Астана.  2010.  38-6.

2.

  К.Ө.  Қонақова  жөне  т.б. 



Крзақстан  Республикасы  мектептерінде  бағдарлы  оқыту- 

ды  үиымдастыру  боііынша  әдістемелік  үсыныстар.

 

Алматы.  2006.  32-6.



3.  В.В.Краевский,  А.В.Хуторской. 

Предметное  и  общепредметное  в  образовательных  стан­

дартах


  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал