Əзірлеген: доцент, х.ғ. к. Оралова А. Т., т.ғ. к., аға ок. Цой Н. К



жүктеу 96.88 Kb.

Дата15.09.2017
өлшемі96.88 Kb.

Қазақстан Республикасының Білім жəне ғылым министрлігі 

 

Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті 



 

 

 



 

 

БЕКІТЕМІН   



 

 

Ғылыми кеңес төрағасы, 

ҚарМТУректоры    

 

___________ Ғазалиев А.М. 

«____» _________ 2016ж. 

 

 

 

 

 

 

СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ПƏН БОЙЫНША  

ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ (SYLLABUS) 

 

 

SRKTT 3218– Су ресурстарын қорғау техникасы мен технологиясы пəні 

 

KОК 11 - Қоршаған ортаны қорғау модулі 



 

5В073100 – Қоршаған ортаны қорғау жəне өмір тіршілігінің қауіпсіздігі 

мамандығы  

 

 



Тау-кен факультеті 

 

Өнеркəсіптік экология жəне химия кафедрасы 



 

 

 



 

 

 



 

 

2016 



Алғы сөз 

 

Студентке  арналған  пəн  бойынша  оқыту  бағдарламасын (syllabus) 



əзірлеген: доцент, х.ғ.к. Оралова А.Т., т.ғ.к., аға ок. Цой Н.К. 

 

 



 

 

«Өнеркəсіптік  экология  жəне  химия»  кафедрасының  отырысында 



талқыланған  

 

«____»______________2016ж. № _______ хаттама  



Кафедра меңгерушісі___________ Кабиева С.К.  «____»______2016 ж. 

 

 



 

Тау-кен факультетінің оқу-əдістемелік кеңесі мақұлдаған 

«____»______________2016 ж.       № _______ хаттама  

Төраға _________ Такибаева А.Т.     «____»____________ 2016 ж. 

 

 


Оқытушы туралы мəліметтер жəне байланыс ақпарат 

А.Ж.Э.: Оралова Айгуль Турабаевна  

Ғылыми  дəрежесі,  лауазымы,  қызметі:  х.ғ.к.,  ӨЭжəнеХ  кафедрасының 

доценті  

ӨЭ  жəне  Х  кафедрасы  ҚарМТУ-дың 5 корпусында  (Н.  Терешкова  к., 19) 

орналасқан, 8 ауд., байланыс телефоны 567932. 



 

Пəннің еңбек көлемділігі 

Семестр


 

Кредиттер

 саны

 

ECTS 



Сабақтардың түрі 

СӨЖ


 сағаттар

 саны


 

Жалпы


  сағаттар

 саны


 

Бақылау


 түрі

 

Қатынас сағаттарының саны 



ОСӨЖ 

сағаттары-

ның саны 

Барлы-


ғы 

сағаттар 

саны 

дəріс  практикалық 



сабақтар 

зертханалық 

сабақтар 

6 3 5  15 

30 



45 



90  45 

135 КЖ, 


Емтихан

 

Пəннің сипаттамасы 

«Су  ресурстарын  қорғау  техникасы  мен  технологиясы»  пəні  мамандық 

модуліне кіреді, таңдау компоненті. 

 

Пəн мақсаты 

«Су  ресурстарын  қорғау  техникасы  мен  технологиясы»  пəні  негізгі 

мақсаты берілген сабақтардың есептерін шығаруға көңіл бөлу, сонымен қатар,  

студенттерге 

жобалау 

есебін 


құрастыруға, 

құрылысқа 

пайдалану, 

мониторнгісіне,  зерттеулерге,  табиғи  жəне  ағынды  сулардың  жағдайларын 

бақылап  басқаруға,  берілген  салада  тəжірбиелік  есептерді  шешуге  тиімді 

технологияларды  бағдарлау  сұрақтары  бойынша  теориялық  жəне  тəжірбиелік 

дайындықты меңгеру мақсатталған. 

 

Пəн міндеттері 

Осы пəнді оқыту нəтижесінде студенттер: 

түсінік алуы керек: 

 



жалпы су құрамының сипаттамасы жəне оның құрамындағы қоспаларды 

бөліп  алу  тəсілдері,  ақаба  жəне  табиғи  суларды  тазарту,  минералды, 

органикалық  жəне  биологиялық  қосылыстардың  түрлерін  анықтау,судың 

гомофазалық құрамын реттеуді, суды өңдеу əдістерімен, ақаба суларын тазарту 

құрылыс  жұмыстарын  жетілдіру,  Қазақстанда  жəне  шет  елдердегі  су 

ресурстарын  пайдалану  жетістіктерін,  сушаруашылығының  мемлекеттік 

саясатын, нормативттері мен құжаттары; 

білуы керек: 

 

табиғи  жəне  ақаба  суларды  тазарту  технологиясының  теориялық 



негіздерін,  тұндыру  жəне  залалсыздандыру,  тазарту  құрылғысының 

конструкциясы,  суды  дайындау  құрылғыларымен,  тазарту  құрылғыларын 

жобалау  жəне  конструкциялау,  су  ресурстарын  қорғау  жəне  тиімді  пайдалану 

нормативтері; 

істей алуы керек: 

 

тазарту  қондырғыларын  жобалаған  кезде  оптималды  шешімдер  есебінің 



нақтылығын, технологиялық жүйелердің тиімділігін, жобаланған технологияны 

тазарту  қондырғыларын  жобалаған  кезде  оптималды  шешімдер  есебінің 

нақтылығын;  

практикалық машықтануы керек: 

 

су  ресурстарын  қорғаудың  экоқорғау  техникасы  мен  технологиясын 



жасауда;  бақылау  жүйелерін  пайдалануда  жəне  су  ресурстарының  жағдайын 

қадағалауда;  су  қорғағыш  құрылғылардың  жүйелерін  жобалауда  жəне 

эксплуатациялауда. 

 

Пререквизиттер 

Бұл пəнді оқу үшін келесі пəндерді игеру қажет: «Экология жəне тұрақты 

даму», «Өнеркəсіп салалары экологиясы». 

 

Постреквизиттер 

«Су  ресурстарын  қорғау  техникасы  мен  технологиясы»  пəнін  оқу  кезінде 

алынған  білімдер  келесі  пəндерді: «Қоршаған  орта  мониторингі», 

«Экологиялық құқық жəне құжаттама» меңгеру барысында қолданылады. 



 

Пəннің тақырыптық жоспары 

Тарау атауы, (тақыптар) 

Сабақ түрлері бойынша еңбек көлемділігі, 

сағ. 


дəріс 

тəжірбиелік

СОӨЖ 

СӨЖ 


1  Дəріс  Су:  құрамы,  физика – химиялық 

қасиеттері.  Қазақстан  Республикасының  су 

ресурстары жəне олардың жағдайы.  

2   6 


2 Дəріс Судың ластану түрлері мен көздері. Су 

сапасына қойылатын талаптар.  

2   6 


3  Дəріс  Табиғи  сулардың  сапасын  жақсарту 

үшін  əдістері  мен  технологиялық  схемалар. 

Коагуляциялау жəне тұндыру. 

2   6 



4 Дəріс Тұндыру арқылы фильтрлеу. 2 



 



5  Дəріс  Ағынды  сулардың  түрлері,  құрамы 

жəне  қасиеттері.  Ағынды  суларды  тазарту 

технологиясы. 

2   6 


6  Дəріс  Ағынды  су  ағызатын  құбырлардың  

объектілері  жəне  олардың  ағынды  сулардағы 

ерекшелігі мен таралуының шарттары 

2   6 





Дəріс 

Ағынды 


суларды 

тазартудың 

механикалық, 

химиялық 

жəне 

физико-  



химиялық тəсілдері. 

3   9 


1  Тəжірбиелік  жұмыс  Су  ағындар  үшін 

ластаушы  заттардың  ШМТ  нормативтерің 

есептеу. 

 4    


Тарау атауы, (тақыптар) 

Сабақ түрлері бойынша еңбек көлемділігі, 

сағ. 

дəріс 


тəжірбиелік

СОӨЖ 


СӨЖ 

2  Тəжірбиелік  жұмыс Су  қоймасы  мен  көлдер 

үшін 

ластаушы 



заттардың 

ШМТ 


нормативтерін есептеу. 

 4    


3 Тəжірбиелік жұмыс Сүзгілу алаңына түсетін 

ластаушы  заттардың  ШМТ  нормативтерін 

есептеу. 

 2    


4  Тəжірбиелік  жұмыс  Өндірістік  ағынды 

сулардың қажетті тазарту дəрежесін анықтау. 

 2    

5  Тəжірбиелік  жұмыс Ашық  су  қоймаларында 



төгінділерді  тастау  кезінде  өндіріс  ағынды 

суларындағы  ластаушы  заттардың  ШМК 

есептеу.  

 2    


6  Тəжірбиелік  жұмыс  Бастапқы  сұйылту 

аумағында 

ластаушы 

заттардың 

концентрациясының анықтау. 

 2    


7  Тəжірбиелік  жұмыс  Су  қоймаларында 

ағынды сулардың шығару шарттарын анықтау 

жəне  олардың  санитарлық  жағдайына  болжау 

жасау.  


 2    

8  Тəжірбиелік  жұмыс  Кəсіпорындар  мен  елді 

мекен 

аумағынан 



несерлі 

ағындарың 

төгінділерін есептеу. 

 2    


9 Тəжірбиелік жұмыс Тұндырғышты есептеу.  

 



 

10 


Тəжірбиелік 

жұмыс 


Тұндырғыштың 

өнімділігі мен көлеміні есептеу. 

 4    

11  Тəжірбиелік  жұмыс  Иониттық  фильтрді 



есептеу.

 

 2    



БАРЛЫҒЫ 15 

30 

45 

45 

 

Практикалық сабақтар тізімі 

1.

 



Су ағындар үшін ластаушы заттардың ШМТ нормативтерің есептеу. 

2.

 



Су  қоймасы  мен  көлдер  үшін  ластаушы  заттардың  ШМТ  нормативтерін 

есептеу. 

3.

 

Сүзгілу алаңына түсетін ластаушы заттардың ШМТ нормативтерін есептеу. 



4.

 

Өндірістік ағынды сулардың қажетті тазарту дəрежесін анықтау. 



5.

 

Ашық  су  қоймаларында  төгінділерді  тастау  кезінде  өндіріс  ағынды 



суларындағы ластаушы заттардың ШМК есептеу. 

6.

 



Бастапқы  сұйылту  аумағында  ластаушы  заттардың  концентрациясының 

анықтау. 

7.

 

Су  қоймаларында  ағынды  сулардың  шығару  шарттарын  анықтау  жəне 



олардың санитарлық жағдайына болжау жасау. 

8.

 



Кəсіпорындар  мен  елді  мекен  аумағынан  несерлі  ағындарың  төгінділерін 

есептеу. 

9.

 

Тұндырғышты есептеу. 



10.

 

Тұндырғыштың өнімділігі мен көлеміні есептеу. 



11.

 

Иониттық фильтрді есептеу. 



 

Курстық жобалар (жұмыстар) тақырыбы 

1. Ағызынды жəне табиғи суларды тазалау станциялары.  



 

СӨЖ-ге арналған бақылау тапсырмаларының тақырыбы  

1.

 



Қазақстан Республикасы су ресурстары  неден құралады?  

2.

 



Қазақстан Республикасы қай аймағы көлдерге бай? 

3.

 



Қазақстан  Республикасының  ұлттық  байлығына  су  ресурстарын  жатқызуға 

бола ма?  

4.

 

Қазіргі  кезде  Қазақстан  Республикасының  тұрғындары  пайдаланатын  ауыз 



су жетерліктей таза ма?   

5.

 



Қоршаған ортаны ластайтын қосылыстарының  негізгі көздері  

6.

 



Ауыл  шаруашылығының  ағынды  суларында  көбінесе  қандай  заттар 

кездеседі? 

7.

 

Тазартқыш станциялардағы қандай тұндырғыштарда көп тұнба түзілді    



8.

 

Қолданыста қай тұндырғыш төзімдірек: тігінен немесе көлдененінен



.  

9.

 



Сүзу процессі неге негізделген 

10.


 

Жылдам, өте жылдам жəне баяу сүзгіштердің жұмыс істеу принципі  

11.

 

Қоршаған  ортаны  қорғау  бойынша  шаралар  тиімділігін  жоғарылату  немен 



байланысты? 

12.


 

Коцерогенді заттар туралы түсінік 

13.

 

Жылудың əсерінен ластану процессіне сипаттама бер 



14.

 

Канализациялық желелер қандай болып келеді  



15.

 

Тəулік  сағаты  бойынша,  ағынды  сулардың  суды  кетіру  ережесінен  басқа 



нені ескеру керек   

16.


 

Жақсы экстрагент қандай талаптармен сəйкес келуі керек  

17.

 

Ағынды суларды тазартуда экстрагент ретінде нені қолданады?   



18.

 

Ағынды  суларды  тазартудың  ионалмасу  процессі  қандай  құрылғыларда 



жүзеге асырылады? 

19.


 

Ағынды  суларды  тазартудағы  коагуляциялық  жəне  флокуляциялық 

процесстер қандай кезеңдерден тұрады   

20.


 

Ағынды  суларды  химиялық  жолмен  тазарту  кезінде  флокулянттар  қандай 

мақсатта қолданылады?   

21.


 

ШРК дегеніміз не?   

22.

 

ШРҚ жəне УРҚ дегеніміз не? 



23.

 

Су ластаушының индексі дегеніміз не?   



24.

 

Қандай негізгі зиянды заттар судың қауіптілік классын құрайды?  



25.

 

Ауыз суға қойылатын негізгі талаптар.   



26.

 

Қазақстан Республикасындағы су туралы түсінік. 



27.

 

Озондау дегеніміз  не, оның суды залалсыздандыру кезіндегі ерекшеліктері 



мен кемшіліктері. 

28.


 

Хлорлау дегеніміз не, оның суды залалсыздандыру кезіндегі ерекшеліктері 

мен кемшіліктері. 

29.


 

Əлемдік Мұхиттағы су. 



30.

 

Қазақстан Республикасында суды пайдалану мəселелері. 



31.

 

Жылдам  сүзгіш  сызбанұсқасын  келтір  жəне  оның  ерекшеліктері  мен 



кемшіліктерін атап шық. 

32.


 

Қазақстан  Республикасындағы  жəне  шетелдердегі  сəулеленудің  қазіргі 

əдістері. 

33.


 

Су ресурстарын жіктеу. 

34.

 

Ағынды сулардағы суды бұру мəселелері. 



 

Студентттер білімін бағалау критерийлері 

Пəн  бойынша  емтихан  бағасы  межелік  бақылаулар  бойынша  максимум 

көрсеткіштер (60%-ға  дейін)  мен  қортынды  аттестаттаудың  (емтихан) (40%-ға 

дейін)  сомасы  ретінде  анықталады  жəне  кестеге  сəйкес 100%-ға  дейінгі  мəнді 

құрайды. 

 

Пəн бойынша берілген тапсырмаларды орындау мен тапсыру кестесі 

Бақылау түрі 

Тапсырма мақсаты 

жəне мазмұны 

Ұсынылатын

əдебиет


Орындау 

ұзақтығы


Бақылау 

түрі 


Тапсыру 

мерзімі


Балл

№1-11 


практикалық 

жұмыстарды

ң істеу 

Теориялық білімдерін 

бекіту,  практикалық 

біліктілігін арттыру

 

[1-17] 


 

2 апта 


ағымдағы 2, 

4, 


5,6,7, 

8,9,10, 


12, 14, 

15 


апталар 

22

Дəрістің 



қысқаша 

жазбасының 

тексеру 

Студенттерің 

жұмысың бақылау 

[1-17] 1 

байланыс 

сағат 


 7, 

14 


апталар 

4

1,2 Бақылау 



жұмыс 

өткізу 


Теориялық білімдерін 

тексеру 


 

[1-17] 1 

байланыс 

сағат 


ағымдағы 6, 

13 


апталар 

12

1,2 Аралық 



бақылау 

Теориялық білімдерін 

тексеру 

 

[1-17] 1 



байланыс 

сағат 


Аралық 7, 

14 


апталар 

16

СӨЖ 



тапсыру 

СӨЖ  тапсырмаларды 

тексеру 

Лекциялар 

конспектісі, 

[1] - [17]

Семестр 

ішінде 


ағымдағы 1,3,5,7, 

11,15 


апталар

6

Емтихан 



Пəн материалының 

меңгерілу деңгейін 

тексеру 

Негізгі жəне 

қосымша 

əдебиеттің 

жалпы тізімі 

2 біріккен 

сағаттар 

Қорытынд


ы 

Сессия 


кезеңінде

40

БАРЛЫҒЫ 



 

 

 



 

 

100



 

Саясат жəне процедуралар 

«Су  ресурстарын  қорғау  техникасы  мен  технологиясы»  пəнін  оқу  кезінде 

келесі ережелерді ұстануды сұраймын: 

1 Сабаққа кешікпеу. 

2  Сабақтан  дəлелді  себепсіз  қалмау,  ауырған  жағдайда  анықтама,  ал  басқа 

жағдайларда түсіндірме хат ұсынуды. 



3  Сабақтың  барлық  түрлеріне  қатысу  студент  міндеттерінің  қатарына 

жатады. 


4  Оқу  процесінің  күнтізбелік  кестесіне  сəйкес  барлық  бақылау  түрін 

тапсыру. 

5 Қатыспаған практикалық сабақтарды оқытушы көрсеткен уақытта өтеу. 

 

Негізгі əдебиетр тізімі 

1.

 



Д.А.  Кривошеин,  П.П.  Кукин,  В.Л.  Лапин  и  др.  Инженерная  защита 

поверхностных вод от промышленных стоков. - М.: Высшая школа, 2008. - 

344 с. 

2.

 



Ю. В. Воронов, С. В. Яковлев Водоотведение и очистка сточных вод  - М.: 

АСВ, 2006. - 702 с. 

3.

 

Справочник  проектировщика.  Водоснабжение  населенных  мест  и 



промышленных  предприятий / Под  редакцией  И.А.  Назарова. – М.: 

Стройиздат, 2007. – 250 с. 

4.

 

Л. С. Алексеев. Контроль качества воды - М.: ИНФРА-М, 2010. - 159 с. 



5.

 

Б.С.  Ксенофонтов.  Флотационная  очистка  сточных  вод - М.:  Новые 



технологии, 2003. - 160 с. 

6.

 



Хенце,  П.  Армоэс,  Й.  Ля-Кур-Янсен,  Э.  Арван.  Очистка  сточных  вод: 

Биологические и химические процессы - М.: Мир, 2004. - 480 с. 

7.

 

Водоснабжение.  Водоотведение.  Оборудование  и  технологии. - М.: 



Стройинформ, 2006. - 455 с. 

8.

 



Т. А. Будыкина, С. Г. Емельянов. Процессы и аппараты защиты гидросферы 

- М.: Академия, 2010. - 287 с. 

9.

 

С. В. Яковлев. Комплексное использование водных ресурсов. - М.: Высшая 



школа, 2005. - 384 с. 

10.


 

Б. Е. Рябчиков. Современные методы подготовки воды для промышленного 

и бытового использования - М.: ДеЛи принт, 2004. - 328 с. 

 

Қосымша əдебиет тізімі 

11.


 

Инженерная защита окружающей среды. Очистка вод. Утилизация отходов / 

под ред. Ю.А. Бирмана, Н.Г. Вурдовой. - М.: АСВ, 2002. - 295 с.  

12.


 

И.  В.  Семенова.  Промышленная  экология - М.:  Издательский  центр 

"Академия", 2012. - 528 с. 

13.


 

В.С. Кедров, В.Н. Исаев, В.А. Орлов и др. Водоснабжение и водоотведение - 

М.: Стройиздат, 2002. - 336 с. 

14.


 

В.И.  Аксенов,  Е.В.  Мигалатий,  А.Ф.  Никифоров  Переработка  осадков  

сточных. - Екатеринбург: ГОУ ВПО УГТУ-УПИ, 2003. - 81 с. 

15.


 

В. А. Колесников, Н. В. Меньшутина Анализ, проектирование технологий и 

оборудования для очистки сточных вод  - М.: ДеЛи принт, 2005. - 266 с. 

16.


 

К. К. Эдельштейн. Гидрология материков. - М.: ACADEMIA, 2005. – 303с. 

17.

 

Т.  А.  Гумарова,  Н.  П.  Ишкулова.  Интегрированное  управление  водными 



ресурсами. - Алматы: Экономика, 2011. - 221 с. 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ПƏН БОЙЫНША  



ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ  

(SYLLABUS) 

 

 

SRKTT 3218– Су ресурстарын қорғау техникасы мен технологиясы пəні 

 

KОК 11 - Қоршаған ортаны қорғау модулі 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



31.03.2004 ж. № 50 мемл. бас. лиц.. 

Баспаға ______    20__ж. қол қойылды. Пішіні 90х60/16. Таралымы   _____ дана  

 Көлемі  ___ оқу бас. п. 

№ __________ тапсырыс    Бағасы келісілген 

______________________________________________________________ 

100027. ҚарМТУ баспасы, Қарағанды, Бейбітшілік бульвары, 56 






©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал