Әскердегі сарбаздардың өліміне қатысты істі азаматтық соттың қарауына беру керек пе?



жүктеу 3.11 Mb.

бет17/24
Дата22.02.2017
өлшемі3.11 Mb.
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   24

Болатбек МҰХТАРОВ

Алматыда көлдің мұзында 

ойнап жүрген үш баланың біреуі 

суға кетіп қалды. «Боран» 

жол-патрульдық қызметі мен 

сүңгуірлер мұз қарманған екі 

баланы құтқарды.

Әл-Фараби атындағы Қазақ 

ұлттық университетінің жоғары 

оқу орнына дейінгі білім беру 

факультетінде  Әл-Фараби 

атын дағы ҚазҰУ-дың 80 жылды-

ғы на арналған екі мәдени шара 

болып өтті.

Жоғары оқу орнына дейінгі білім беру 

факультеті шетелдіктердің тілдік және жал-

пы білім беру дайындығы кафедрасы ҚР 

Халық жазушысы   Ә.Нұршайықовтың  шы-

ғар машылығы бойынша үздік көркем эссе 

байқауын өткізді. Байқауға Әл-Фараби 

атын дағы ҚазҰУ-дың студенттері, колледж-

дің және бейіндік мектептің оқушылары, 

сондай-ақ Қазақ мемлекеттік қыздар 

педагогикалық университетінің студенттері 

қатысты.


«Халық жазушысы Ә.Нұршайықовтың 

шығармашылық әлемі және ұлттық тәрбие» 

атты дөңгелек үстел өткізілді. ҚР-дың 

танымал жазушысы Әзілхан Нұршайықов 

биылғы 80 жылдық тарихы бар қара шаңы-

рақта ұлы ұстаздардан білім алып болашақ 

қа лам герлік өміріне бастау алған еді. Дөң-

ге лек үстелдің басты мақсаты – адамзатқа 

ру хани азық сыйлап, ұрпақты ізеттілік пен 

сүйіспеншілікке баулып өткен,  бүгінде аты 

аңызға айналған Әзілхан аға ның шығар-

маларын әрбір жас оқуға тиіс, сондықтан 

көрнекті қаламгердің еңбектері туралы ой-

толғаныстарымен бөлісу, пікір алмасу. 

Дөңгелек үстелге Абай атындағы 

ҚазҰПУ, Қ.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, 

Қазақ мемле кеттік қыздар педагогикалық 

универси 

тетінің, Әл-Фараби атындағы 

ҚазҰУ ЖОО-ға дейінгі білім беру факуль-

тетінің,  кол  л ед ж дің  және  бейіндік  мектеп-

тің оқытушылары, студент тері мен оқушы-

лары қатысты. 

Дөңгелек үстел мен байқауға қатысушы-

лар 

дың бәріне сертификат пен Әзілхан 



ағаның кітаптары сыйға тартылды.

Қаламгердің отбасы бастамасымен 

ЖОО-ға дейінгі білім беру факультетінің Ғы-

лыми кеңесі «ҚР Халық жазушысы Ә. Нұр  -

шайықов атындағы жыл сайын беріле тін 

стипендия» тағайындады. Бұл стипен диялар 

Әл-Фара би атындағы ҚазҰУ-дың Ғылыми 

кеңесінде салтанатты түрде тапсы рылды. 

Ә.Нұршайықов жас ұрпаққа өзінің өне ге 

боларлық өмірі мен  еңбектерін қалдыр ға-

нын осы байқауда жазылған шығарма лар дан 

да көре аламыз. Биылғы байқауда бар лығы 

47 шығарма жазылды. Осы топтан жүй рік 

шыққан  жеңімпаздар диплом мен 1, 2 және 

3-дәрежелі стипендияларға ие бол ды. 

 Байқау жеңімпаздары жазған эсселер 

http://www.nurshaihov.kz. сайтында жа-

рия  ла натын  болады.



А.Е.САДЕНОВА,

Әл-Фараби атындағы Қазақ 

ұлттық университетінің доценті 

7) Кадрды есепке алу парағы;

8) Жұмысқа тағайындалғаны 

туралы бұйрық;

9) Қызметтік қаруды бекіту 

туралы бұйрық;

10) 3х4 фотосурет – 2 дана;

11) Астана қаласы ІІД Әкімшілік 

полиция бөлімі бастығының атына 

хат;


12) Қаруды сақтауға және ұстап 

жүруге рұқсат алу үшін мемлекеттік 

баждың төленгендігі туралы түбір-

тек;


13) Қарудың бірлігін тіркеу 

үшін мемлекеттік баждың төлен-

гендігі туралы түбіртек.

Құжаттар салық органына 

тапсы рылады. 

№2

№220



20 (11

1131


31

)

)



19.12.2013 жыл, 

бейсенбі


www.alashainasy.kz

e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ



Кеден одағы аумағында шекараны көлікпен кесіп өтетін 

болсам, оны рәсімдеуден өткізу керек пе? Тағы бір білгім келетіні 

– шекарадан алып өтетін ақшаң 

ң 10 мың доллард

р

ан көп болса, 

тә

тәрк

ркіл

іл

ен

е е ме?

Ер

Е б

болат 

СА

СА

ЙЫ

ЙЫНО

НО

В

В, Ал

А маты облысы

Инкассаторлар  өз

өз қ

қ

ау

а

іпсіздігі  үш

үш

ін атыс қаруын алуы керек 

болса, қандай құжа

жа

тт

ттар

ар

т

тал

алап

ап

е

е

ті

тіле

леді

ді

?

? Қа

Қа

йд

йда

а 

хабарласу керек?

Шерхан МҰРАТБЕКОВ, Астана қаласы

Астана қаласы Ішкі істер депар-

таменті мамандарының мәліметін-

ше, инкассация және күзет қызметі

мамандары 

ы 

үш



ү

ін қызметтік қаруды

рә

рә

с



сімд

мд

еу



еу ү

үші


ші

н

н тө



тө

ме

менд



ндегі  құжаттар

талап етіледі:

1) Қаруды иеленуге кедергі жоқ

екені  туралы медициналық қоры-

тын ды;

2) Тұр ғылықты мекенжай бо-



йын ша учаскелік полиция инспек-

торының мінездемесі;

3) Қаруды қауiпсiз ұстаудың 

ережелерiн б

бiл



ет



т



дiгi туралы ан

ан

ық-



тама;

4) Күзетші курсын б

бітіргендігі 

туралы куәлік (күзетшілер үшін);

5) Жеке куәлігінің көшірмесі;

6) Тұрғылықты мекенжай бо йын-

 ша тіркелгендігі туралы анықта ма;

Еуразиялық экономикалық 

комиссия мамандарының мәлі-

метінше, комиссияның «Жолау-

шылар  кеде

д н деклар

рациясы 

формас


асы

ы

ме



ме

н

н жо



жола

ла

уш



уш

ыл

ыл



ар

ар к


к

ед

еден



ен

 

деклар



ац

иясын толтырудың тәр-

ті бін  бекіту туралы» шешіміне 

сәйкес, егер шекарадан өтетін кө-

лік Кеден одағы аумағында тір-

келген  болса, кедендік рәсім-

деуден өткізу қажет емес. Ал 

сыртқа шығарылатын қаржы 

көлемі 10 000 доллардан асып 

кететін болса, оны кеден органына 

е

ескерту қажет, яғни бұл  мі



мінд

ндет


етт

ті 


түрде рәсімделуі тиіс. Бел

і

гіленген 



мөлшерден артық ақша тәркілен-

бейді, бірақ жауапты тұлға әкім-

ші лік  құқық  бұзған  болып есеп-

теледі.


Д

Д

А



А

Т

Т



!!

Бейсенбек аға, соңғы жылда-

ры еліміздегі білім беру жүйесінде 

шешімін таба алмай жатқан түйін

көбейіп кетті. Соның салдарынан 

ба, қай салада да білімді һәм 

бі

бі

лі

лі

кт

кт

і 

і ма

ма

ма

манд

ндар

рды

ды

ң

ң та

та

пш

пш

ыл

ы ығы 

ба

б й

йқалатын сияқты. М

Министрді 

ауыстырумен оқу жүйесіне жаңа 

леп әкеле алмайтынымыз да 

белгілі болды. Сіздіңше, түбегейлі 

өзгерісті неден бастау керек?

– Әлбетте, бәсекеге сай мемлекет 

бо

бо

ла



ла

мы

м



з десек, бәсекеге сай білі

лі

м



м

жү

жүйе



йе

сі

сі



н

н

құ



құ

ру

ру



қ

қажет екенін бәріміз жақс

с

ы

ы бі



біле

лемі


мі

з.

з  



Бірақ бәсекеге сай болу үшін білім жүйесін-

дегі маман даярлау сапасын жақсарту 

қажет екені де түсінікті. Бұл мәселенің өзі 

талайдан бері айтылып келе жатыр. 1999 

жылы

лы ж


жал

ал

пы



пы о

о

қу



қу

ссал


ал

ас

ас



ын

ын

да



да

Б

Б



ол

ол

он



он проце-

сіне


е к

көш


өшке

кенб


нбіз

із.  Ал


Ал

Б

Б



ол

олон


он

п

п



ро

роцесінің 

мақсаты – біздегі оқу саласын Еуропа мен-

талитетіне жақындату. Әрине, бұл – үлкен 

мақсат. Оқу сапасын жақсарту дегеніміз – 

кәсіби маман дайындау.  Қандай маман-

ды

ды

қ 



қ

бо

б



лмасын, мықты маман да

дайы


йынд

нд

ау



ау 

үш

үш



ін

ін

е



ең алдымен өзің мықты м

мам


аман

ан

б



бо-

о-

луың керек. Өкінішке қарай, маман даярлау 



ісінде көбіне диплом берумен шектелетін 

сияқтымыз. Неге десеңіз, жоғары оқу 

орындары, негізінен, диплом берумен 

айналы


лы

сы

сып



п

ке

ке



тт

тт

і.



і. Ә

Әри


ри

не

не



, мә

мә

се



се

ле

л т



т

ек оқу 


жүйе

есі


сіне

не  ба


ба

йл

йлан



ан

ыс

ысты



ты е

еме


мес.

с Ж


Жас

ас

та



тар

рдың өзі 

де оқуға түскенде білім алып, маман бо-

лып шығайын деген оймен келуі тиіс. 

Бұрынғыдай диплом алсам болды де мей, 

мықты маман болып шығуға талпын 

са 

де

де



йс

й ің


ң

. Осы екі мүдде сай болса,, ж

ж

оғ

ғ



ар

ар

ы



ы

оқ

оқу 



у о

орны  саласындағы маман

ан

д

дая



аярл

рлау


ау

 

ісінде үлкен өзгерістер болуы мүмкін. Әрі 



бұл міндетті орындауға шамасы жететін 

мықты ұстаздарға жүктемейінше, түк те 

өзгерте алмаймыз. Рас, осы уақытқа дейін 

оқу са


ала

ла

сы



ы

на қ


қаншама

ма

ө



ө

згер


р

істерд


рді алып 

келд


д

ік

ік.. Де



Де

ге

генм



нм

ен

ен  ре



рефо

форм


рм

а

а 



д

да

а



өз

өз

ін



ін

ің түпкі 

мағынасын жоғалтып алған сияқты. Біз 

реформаны көбіне оқу саласын біріктіру 

деп түсінеміз. Қағаз жүзінде  көп жұмыс 

істеліп жатқан сияқты. Әйтсе де алдыңғы 

кезекте басқару саласын реттеу кер

ерек


е

қ

қ



ой.  

Қа

Қа



зі

зір


р 

ақша төлеп оқитын жағдай

ай

ға

ға ж



ж

ет

етті



т к.

к.

 



Ал ақша төлеген соң университет алдында-

ғы жауапкершілікті күшейткен жөн. Сен 

баланың ақшасын алғаннан кейін оған 

сапалы  білім  беріп, жоғары деңгейлі 

маман 

н ет


ет

іп

п д



д

айындап шы

ыға

ғ

руға міндеттісің.  



Әрі оқ

оқыт


ытум

ум

ен



ен

ш

ш



ек

ек

те



телм

лм

ей



ей,

,

жа



жақс

қс

ы



ы

бі

б тіретін 



болса, жұмысқа тұруына жауап бер.  

Жасыратыны жоқ, біздегі оқу саласындағы 

кадр мәселесі ауыз толтырып айтуға кел-

мейді. Есесіне шенеунік қаптап кетті. Кеңес 

дәуірінде мұғалімдердің білім де

еңг


ң ей

й

іне 



кө

көп


п кө

кө

ңіл бөлінетін. Өйткені дәр



р

іс

іс ссап



ап

ас

ас



ын

ын 


жақсартпаса,  жақсы маманды қалай да-

йын дап  шығарады? Әрі-беріден соң дәріс 

оқуға мұғалімнің моральдық я басқа 

құқығы  бар ма? Өзі білікті маман ба?  

Маман дегенде оның сол саладағы білімі, 

тәжііри


рибе

бе

сі



сі,

ғы

ғылы



лы

ми

ми ж



жұм

ұм

ыс



ыс

та

та



ры

ры б


б

ар

ар



-жоғы 

ескеріілу

і

і  керек. М



Мііне, осы жағын реттеп 

алсақ, онда балалардың оқуға деген тал-

пы нысы  артады. Көзінде от пайда болады. 

Әйтпесе қай сала болсын, маман даяр-

лауда тек диплом алуға бағытталған дық-

тан,  лекция кезінде студенттердің  уақыт 

өт

өткі


кі

зу

зу



мен шектелетіні де жасыр

ыр

ын



ын

е

еме



мес.

с.

 



Ст

Студенттерді ойға итермелеу мә

мә

се

е



ле

лесі


і

не

не 



онша көңіл бөлінбейді. 

Екінші мәселе, басқару саласын өзгерту 

дегеніміз – сол университеттерді басқарып 

отырған азаматтарға байланысты. Қазіргі 

қоға

а

мд



мд

а

а



жо

жо

ға



ға

ры

ры



о

о

қу



қу о

о

рн



рн

ын

ын



қ

қ

ан



ан

да

дай аза-



мат та

тард


рд

ың

ың б



б

ас

асқа



қа

рғ

рған



ан

ы

ы 



дұ

дұры


рыс?

с? Б


Б

і

іреулер 



ғалымдар десе, енді біреулер ұйымдас-

тырушылар  басқарсын дейді. Меніңше, 

үлкен ғалым болуы қажет пе деймін. Ол 

университеттің материалдық жағына ғана 

ем

ем

ес



е

,, рухани жағына да көңіл бөл

өл

ет

етін



н

а

аза



а

--

ма



матт бо

бо

лса. Сонда ғана осындай



й

ад

ад



ам

амда


да

р

р



айналасына өздері секілді мамандарды 

жина


й

йды.


С

Себ


б

б

ебі әр жас азамат өзінің ұста-



зына қарап өседі. Оның оқыған дәрісіне 

қарай тұжырым жасайды. Ойлау қабілеті 

оянып, ізденуге кіріседі. Болон процесі 

бойынша білім беру

р  – өз бетінше ізденіп, 

оқуға жағдай ж

ж

ас

ас



ау

ау. Кр


Кред

ед

ит



ит ттех

е но


но

ло

логи



гияс

яс

ы 



ы 

дегеніміз – сол. С

Студент тек лекция тыңдау-

мен шектелмей, өз бетінше ізденсе ғана 

үздік нәтижеге жетеді.  Ал қазір, шынын 

айту керек, студенттердің көбі ректордың 

кім екенін де білмейді. Осы орайда айта 

кетейін, кезінде Қазан университетінде 

са

са

ба



ба

қ 

қ 



бе

берг


рг

ен

ен



а

а

та



та

қты математик, «геомет-

р

рия


я

Ко

Ко



пе

перн


рниг

игі»


»

а

а



т

танған Николай Иванович

Лобачевский шәкірттеріне жақын болу 

үшін студенттер қалашығына көшіп келген 

екен. Лобачевский Қазан университетінде 

40 жыл сабақ беріп, 19 жыл ректор қызме-

тін атқарған. Он

Оны


ы

«Қ

«Қ



аз

азан


ан

у

у



ни

ниве


верс

рсит


итет

етін


ін

ің

ің



 

ұлы құрылысшыс

ысы»

ы»

д



д

ей

ейті



тін

н. О


Ол

л кі


кісі

сі – б


бүк

үк

іл



іл 

өмірін сабақ берумен өткерген, дәріс оқып 

тұрып дүниеден озған азамат. Ал бізде 

ректорлар өздері лекция оқи ма? Оқымаса, 

профессорлар мен  мұғалімдердің жағда-

йы

йы



н

н

қа



қа

йт

йт



іп

іп

т



т

үс

үс



ін

нбе


б

к? Бүгінгі жағдайда оқу 

жү

жү

йе



йе

сі

сін



н те

тек


к па

па

йд



йд

а әкелетін дүние ретінде 

емес, жастардың жадында қалатын жұмыс 

ретінде қараған дұрыс. Осындай талап 

қойылса, оқу жүйесінде де өзгеріс болады.

Әрине, оны жүзеге асыру – қолдағы нәрсе. 

Әр саланың мам

ман


анын

ын

д



д

ай

ай



ын

ында


дау

у

үш



үш

ін

ін с



с

ол

ол



 

саланың мама

а

ны

нын



н

та

тала



ла

п 

п



ет

ет

у



у ке

кере


ре

к

к.



Т

Т

ек



ек 

қана докторлық не кандидаттық дәреже-

мен шектелмей, өз саласының майын іш-

кен нағыз маман, жинақтаған мол тәжіри-

бесі болуы керек. 

– Сө

Сө

з 

з 

ор

о

ай

а ы келгенде сұрай 

ке

ке

те

тейі

йін,

н, б

біз

ізде

д

гі білім ордаларында 

оқу бағдарламасын кім дайындап 

береді? Бұрынғыдай министрлік

пе? 

– Қазіргі білім жүйесінде алға қойыл-

ған мақсат – Назар

ар

ба



б

ев

е



у

у

ниверс



р итет

ет

і дә



д ре

р

-



жесіне жету. О

О

ны



ның 

ң бі


бі

р

р ер



ер

ек

екше



шелі

лігі


гі

– о



оқу

қу 


бағдарламасын өздері дайындайды. Ал 

оны дайындау үшін сол саланың маманы 

болуы қажет. Қай пәннен кейін қай пәнді 

оқыту керек екенін білген маман ғана  бағ-

дарл

р ам


ам

а жасай алады. Ол үшін көп ізденіп, 

бі

б

лі



лім 

м

са



са

па

па



сы

сы

н



н

жа

ж



қсартуы керек. Осыны 

студенттерге жақсылап жеткізсек, білім 

сапасы мүлде өзгере ме деймін. Мысалы, 

біз қазір Назарбаев  университе тін дегідей 

көптеген пәндерді өзіміз жасап жатырмыз. 

Оқу министрлігі ос

осын

н

да



д

й мүмкінді

ді

к 

к беріп 



отыр. Бірақ мә

мә

се



се

ле

ле –



б

бағ



ағ

д

дарл



рл

ам

ам



ан

ан

ың



ың 

сапа сында. Өйткені өзің маман болмасаң, 

бағдарламаны  жасай алмайсың. Демек, 

басқа  біреуден көшіріп аласың. Өйткені 

бір пән мен бір пәннің айырмашылығы 

болуы тиіс.  Бір-бірін қайталамауы керек.

Ол

Ол к


кім

імні


нің 

ң қо


қо

лы

лына



на

н келеді?  Ол тек маман-

ның қолынан келеді. Жасыратыны жоқ, 

көпшілік жағдайда оқу жүйесін басқарып 

отырған ректорлар да, басқа да азаматтар 

қажетті саланың маманы емес. Мысалы, 

адам емдейтін дәрігерді дайындау үшін

сол саланың ма

мама

ма

ны



ны к

кер


ер

ек

ек қ



қой

й. 


Өй

Өй

тк



ткен

ені 


і

зоотехник те – дәріг

і ер.  

Әрине, ғылыми жұмыс та қалыс қалма-



сын. Бұрынғы  білім министрі Бақытжан 

Жұмағұлов мырза бір сөзінде «біздің рек-

торларды ғылыми жұмыспен айналысуға 

мәжбүрлей алмайсың» деген еді. Менің-

ше

ше

,



,

е

ешк



шк

ім

ім



ді

ді ғ


ғ

ыл

ылыммен айналысуға  мәж-



б

бүр 


р

ле

лей



й

ал

ал



ма

ма

йс



й

ың. Ғылыммен айна лысу 

үшін ғалым болуы қажет. Ал ғалым – күн-

делікті ізденісте жүретін адам. Ғалым

болмаса, қайтіп мәжбүрлейсің? Экс-министр 

солай десе, мәселенің мән-жайын білген-

діктен айтқан шы

шыға


ға

р.

р.



Б

Б

ұл



ұл

о

о



қу

қу ж


ж

үй

үй



ес

ес

ін



інде

де

гі



гі

 

ғалымдардың  де



деңг

ңгей


ей

іі қа


қанд

нд

ай



ай

д

д



әр

әреж


еж

ед

ед



е

е 

екенін көрсетіп отырған жоқ па? Ғылыммен 



айналысқаннан кейін ғылыми еңбегің 

тәжі рибеде жүретін  азаматтардың құлағы-

на ілінуі керек. Әйтпесе кейде ғалымдар-

ды

ды



ң 

ң 

ұс



ұс

ын

ын



ыс

ыс

ын



ын

  тә


тә

жірибеде жүрген азамат-

та

тар 


р

оқ

оқ



ығ

ыған


ан

к

к



ез

езде


де

 күлкісі келеді.




1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   24


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал