Әскердегі сарбаздардың өліміне қатысты істі азаматтық соттың қарауына беру керек пе?



жүктеу 3.11 Mb.

бет14/24
Дата22.02.2017
өлшемі3.11 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   24

– Көрерменге тілегіңіз...

Көрермендерге айтарым, «Келбет-

тен» көз жазып қалмаңыз, бағдарла ма-

ның кейіпкерлері сіздердің араларыңызда 

жүр! 

– Әңгімеңізге рақмет!

 Сұхбаттасқан Арман АСҚАР

Ын Жу Ку: 

www.alashainasy.kz

e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№220 (1131)

              



19.12.2013 жыл, 

бейсенбі


90-жылдары «Твин Пикс» қорқынышты телехикаясын үзбей қарайтынмын. Кейін 

сериал көрсетілмей қалды. Оның жалғасы түсірілуі немесе қайтып көрсетілуі мүмкін бе?

Жанар БАРЫСБАЕ

ЕВА

ВА





Ақ

Ақ

тө

тө

бе

бе

қ

қал

ал

ас

ас

ы

ы

«Твин Пикс» – 1990 жылдың сәуі

і

р 

ай



ында 

дүниеге келген америкалық драмалық теле-

сериал. Сюрреализм жанрының шебері, ре-

жис  сер Дэвид Линч оның алғашқы 16 серия-

сын түсірді. Бұл сериалда Федералдық тер геу 

бю

бюро



ро

сы

сыны



ның 

ң ар


арна

найы


йы

 агенті Дейл Купердің 

оқ

оқ

уш



ушы

ы

Ло



Лора

ра

П



П

ал

алме



м рдің айуандықпен 

өлтірілуін тергеу барысында адам сенгісіз әрі 

үрейлі оқиғаларға тап болатыны бейнеленеді. 

Атақты телесериал посткеңестік кеңістік елде-

ріне 1993 жылы келіп, бірден халықтың сүйік-

ті  фильміне айналды. Д.Линч 16 сериямен 

картинаны аяқтады, дегенмен продюсерлік 

компания телеарналардағы рейтингіне қарап, 

оны басқа режиссердің көмегімен жалғастыра 

берді. Оқиға желісінің жасанды жалғасуы 

сери

р алға деген қызығушылықтың төмендеуіне 



әк

әкел


еліп

іп

с



соқ

оқ

ты



ты. Со

оға


ға

н 

н қа



қара

рама


ма

ст

с



ан оны телеар-

на

на



ла

лар  әл


әл

і

і кү



күн

нге 


е де

де

й



йі

н

н кө



көрс

рсет


етіп жүр. Телехи-

каяның бірінші және екінші маусымы DVD 

түрінде де шықты. 2012 жылы NBC компа ния-

сы «Твин Пикстің» жалғасын түсіретінін мәлім-

деді, ал биыл Д.Линч бұл өндірісті өзі қолға 

алатынын айтты.



Қатерлі ісіктерді болдырмайтын тағам түрлеріне нелер жатады? 

Ат

Ат

ы

ы жа

ж

ма

ма

н 

н 

ау

ау

ру

ру

да

да

н

н сақтану үшін не жеген дұ

ұ

ры

ры

с?

с?

Кәмшат КЕ

КЕ

РЕ

РЕ

ЕВ

ЕВ

А

А,,

Же

Же

зқ

зқ

аз

азға

ған 

н 

қа

қа

ла

ла

сы

сы

Дүниежүзі онкологтерінің 

мәліметінше, ағзада қатерлі ісіктер-

дің пайда болуына жол бермейтін 

өнімдердің бірден бір түүрі – жеміс-

жидектер. Оның іші

і

нд

нд



е,

е,

т



таң

аң

қу



қу

ра

рай,



й,

 

қаражидек және қой



й

б

бүлд



і

ірген. 


Бұлар құрамындағы антиоксидант-

тары мен эллаг қышқылының арқа-

сында ағзада ісік туғызбайды. Ма-

ман дар қатерлі ісіктен сақтану үшін 

жаңғақ пен атбұршақты  рационға 

қосуға кеңес береді. Жаңғақ түр-

лерінің сусамыр мен артық салмақ 

ауруларына қарсы эффектісі де 

күүшті. Майлы балық пен қайнатыл-

ға

ған 



н 

жұ

жұмы



мы

рт

рт



қа да обырдың алдын 

алуға  ықпал етеді. Іш құрылысын-

дағы токсиндерді сыртқа шығаратын 

брокколи орамжапырағы да қатерлі 

аурулардан сақтайды. Пияз бен 

сарымсақты да дәрігерлер  ракқа 

қарсы ем санайды. 

ЗЕРДЕ


Әңгімемізге арқау болып отырған ұлты 

корей қызы өзін Інжу деп таныстырды. 

Таңырқай қарағаным

ым

ыз



ызды

ды

т



т

үс

үс



ін

ін

ге



ге

н  ол


ол

:

:



«Бізде де осындай ессім

ім б


б

ар

ар



»

»,



д

деп



еп ж

жат


т

ыр

ыр



Жазылуы Ын Жу болғанымен, оқылғанда 

Інжу деп естілетін есімдердің мағынасы да 

ұқсас болса керек. Сонымен, Ын Жу Ку біз 

үшін –  Інжу. Қазақшасы тәп-тәуір. Кореяда 

ту

т



ып-өсіп, сол

ол жақта білім алған жан үшін 

өз

өз

ге



ге

т

тіл



ілді

д о


о

сы

сы



ла

лай


й ме

ме

ңг



ңг

ер

еруі – үлкен жетістік. 



Он

О

ың б



б

ізді қызықтырғаны – таңдауы-

ның неге ауғаны. Інжу диссертациялық 

жұмысында  біздің елдегі қазақ жастары 

арасындағы орыс, қазақ тілдерінің қолда-

нылуы мен оның еңбек нарығына әсерін 

және екі тілде сөйлейт

йт

ін



ін б

б

ір



ір

ұ

ұ



лт

лт

ө



ө

кі

кі



лд

д

ер



ер

і

і



менталитетінің айырм

ма

а



шы

шылы


лы

ғы

ғын



н аж

аж

ыр



ырат

ат

-



-

паққа ниеттенген. Інжу дің сөзімен айтқан-

да, «Қазақстандағы қа ла жастары арасын-

да өз тілінен гөрі орыс тіліне бейімділері 

басымырақ екен дігін аңғарыпты. Мұндай 

астары терең

ң

де

д  жатқан маңызды мәселе-



н

ні

ң 



ң

ең

еңбе



бек

к на


на

ры

ры ғ



ғын

ын

а



а қа

қанд


нд

ай да бір ықпалы 

бо

б

лм



лм

й

ай  қ



ой

оймасы


сы

а

а



нық.  Қазақстандағы 

мемлекеттік тіл тағдыры турасында ғылы-

ми дүние жазу оңай шаруа емес, әрине. 

Әйтсе де таңда ған тақырыбын  кеңірек 

зерттеуге мықтап бел буған».

Інжудің Қазақстанғ

ғ

а

а



ке

келу


лу

і ке


кезд

зд

ей



е со

соқ-


қ-

тық емес. Ол мектеп қабырғасын аяқтаған 

соң, өзінің туған еліндегі белгілі саналатын 

ЖОО-ға


ға

 қаб


аб

ыл

ыл



да

да

на



нады

ы

.. Дә



Дә

л

л



со

со

л



л

жы

жылдары 



сөз бо

болы


лы

п

п



от

отыр


ырға

ға

н 



н

бі

б лі



лім

м ор


ор

да

да



сы

сынд


нда

ағы шет 


тілдер факультетінде жаңадан қазақ тілі 

кафедрасы ашылған екен. «Орталық Азия-

да орналасқан Қазақстаннан бұрын дары 

еш хабарым жоқ болатын. Сондық тан да 

мен үшін мүлде жұмбақ елдің өткені мен 

бү

бү



гі

гіні


н

 және тілі мен ділі жайы

ынд

нд

а



а

жа

жа



н-

н-

жа



жа

қт

қт



ы

ы мағлұмат  алуға  аңсар

р

ым

ым а



ауы

уып


п, 

құштарлығым күшейді. Бірінші жылдан-ақ 

Қазақстан жайлы көбірек білсем деген 

ынта-ықыласым арта түсті.  Менің бағыма 

қарай, екі елдің білім жүйесіндегі ЖОО 

шәкіртте


терін 

н

алмасу келіс



ісімі аясында үздік 

студен


ентт

тт

ер



ер

ді

ді



Қ

Қаз


аз

ақ

ақст



с ан

анға


ға ж

ж

іб



іб

ер

ер



ді

ді.


.

Солар-


дың  і

тізімінде мен де б

б

олдым. С


С й

өйтіп, білі-

мімді Қазақстандағы Абылай хан атындағы 

Қазақ халықаралық қатынастар және әлем 

тілдері  университетінде жалғастырдым. 

Қазір шамама қарай қазақ халқының 

та

тари


ри

хын да оқып жүрмін. Ата-баба

асы

сы

д



д

ан

ан



а,

а,

 



рухани байлығы орасан. 

Тарихының өзі бір ғылым 

ек

кен


енді

д

гі



гі

б

б



ел

ел

гі



гілі

лі ғ


ғ

ой

ой,



, со

со

л 



л 

си

ияқ



яқ

ты

ты



с

сал


алт

т-

дә



дәст

стүр


үр

і

і ме



мен

н 

ұлттық тәлім-тәрбиесі де – 



үлкен  дүние. Мақал-мәтел-

дері мен нақыл сөздері 

философиялық мұра іспет-

ті», – дейді тыңнан отау тік-

ке

кен


н қазақ халқына  де ген

 

ілтипатын осылай жеткізген 



Інжу. Қазір ол білімін ұштай 

түспек оймен Ұлы 

брита-

ниядағы Кембридж  уни-



верситетінде оқып жатыр. 

Ен

н



ді

ді д


дис

ис

се



се

рт

рт



ац

ация


ия қ

қ

ор



ор

ға

ға



уғ

уғ

а 



а 

да

да



йы

йынд


ндығ

ығын


ын

б

б



ас

ас

та



та

ма

ма



қ.

қ

 



Біздің елге екінші сапарының 

мақсаты – осы.

Қазақстанда осыдан бір-

неше жылдай бұрын болған 

ол көп өзгерісті байқағанын 

айтады. «Қазақстандағы 

жа

жағ


ғдай айтар лық  тай  өзгер-

ген екен. Сол кездері елдің 

тұрғы 

лықты халқы, соның 



ішінде қала тұрғын да ры өз 

ана тілінен гөрі орыс тілінде сөйлеуге 

бейім көрінетін. Тіпті қазақ тілін де сөйле-

генге арланатын де

де

се

е



м 

м 

де



де

,

,



ар

ар

ты



тық

қ

ай



ай

тқ

тқ



ан

ан

-



дық емес. Қазі

зі

р 



р 

мү

мү



лд

лд

е 



е  б

бас


ас

қ

қа..



Кө

Кө

п



пші

ші л


 лік

ік  


қазақ тілінде сөйлей ме деп қалдым. 

Әрине, бұл урбанизацияға да байланысты 

шығар. Дегенмен де... Айта кетсем артық 

болмас, есесіне, адамдардың психология-

сы ойлан дырмай қоймады. Оны мен жүр-

гі

гі



зу

уші


шіле

лер


р

де

де



н

н

аң



аңғардым. Мен, негізінен, 

та

такс



кс

им

имен



ен ғ

ғ

ан



ан

а

а жү



ж

ремін. Жүргізу шілер кө-

лік жүргізу мәдениетін елеп-ес кер мей ме 

деп қалдым, басым бөлігі ашу лы,  жылдам-

дықты тым асырып, адам дар дың  өмірі мен 

денсаулы ғына  қауіпті жағдай туғызып 

жатады», – дейді

і

о



о

л. 


Інжу қазақ п

пен


ен

к

кор



ор

ей

ей



х

хал


алық

ықта


та

ры

рын



н бі

бір-


р-

бірімен ұқсататындығын да

й

айтты.


Ұ

Ұқсас-


тығы – үлкенді сыйлауы, баланың ата-

анасын ардақтауы, бір сөзбен айтқан да, 

отбасы институты құндылықтарын  берік 

ұстауы. Айтпақшы, Інжу қайыр сұрап тұр-

ға

ған


н ад

адам


амда

да

р



р

ар

арас



а ында  қарттары мыздың 

жоқ екендігін жақсы қасиетіміздің бірі деп 

бағалауда.

Ол Шымкент қалассын

ынд

да б


бол

ол

ғы



ғы

сы

сы



 

келеді екен. «Неге Шымке

ент

нт

қ



қ

ал

алас



асы?

ы?

»



»

де

деп



п

сұрадық одан. Ұққанымыз:  оның естуін-

ше, негізінен мемлекеттік тіл қолданыла-

тын, тілі таза қала – осы. «Оның үстіне, 

Шым кент қаласы тұрғындарына қатысты 

кө

к



п 

п 

қы



қ зықт

қ ы жа


жа

йт

йттард



рд

ы естіп жатамын», 



де



де

п

п Ін



н

жу

жу к



к

үл

ліп



іп

ж

ж



іб

іб

ер



ерді

ді



– Басымнан өткен мына бір жайды 

айтып берейін, көшеде такси тоқтатып тұр-

ғанмын. Қасыма біреу келіп, «ұлты корей 

болса, орысша сөйлейтін шығар» деді ме 

екен, орысшалап бірдеңе сұрады. Мен бар 

білген орысшаммен қиналы

ып

п

әр



әрең

ең

«



«ру

ру

сс



сс

кы

кы



й

й

не знаит» дедім, сөйтсем



м

, әл


әлг

гі

:



: «Н

«Н

ем



емен

ен

е



е, 

Шымкенттікісің бе?» – дейді. 

«Құпия болмаса, диссертациялық 

еңбе 


гіңізге керек ақпаратты жинаудың 

тәсілі қандай?» деп сұрадық біз одан.

«Оның еш құпиясы жоқ. Сауалнама жүр-

гі

г зіп,



п

р

респондентт



тт

ер

рді



д

ң

ң



көмегіне жүгін бек-

п

пін



н

жә

және



не үүш

ш

бу



буын

ын

ы



ы

ба

ба



р 

р от


отба

ба

сында тұруды 



жоспарлап жүрмін, яғни ата-әжесі, ата-

ана  сы,  сондай-ақ  мектеп  жасындағы 

бала  лары бар отбасы болуы тиіс», – дейді 

Інжу. Негізі, ата-баба тілін жетік білетін, 

сөз дік  қоры әлі мол кімдер  десек, олар 

қазына-қарттарымыз еке

е

ні

ні р



рас

ас

.



. Ін

н

жу



жу

ғ

ғ



ы-

ы

лы  ми  жұмысының  ойдағ



ғ

ыд

ыд



ай

ай ж


жаз

азыл


ыл

уы

уы-



ның кілті мен кепілі сол адамдардың 

қолында екендігін біліп отыр.

Інжумен әңгіме барысында Кембридж-

де оқып жүрген қазақ жастары жайында да 

сө

с

з



з

болд


д

ы. Онд


д

а

а



да

да балаларымыз аз емес 

ек

екен


ен

..

Ол



Ол

ар

ар а



а

пт

пт



а 

а

са



са

йы

йын 



н ба

бас 


с қо

қ

сып, түрлі та-



қырып төңірегінде дискуссиялық отырыстар 

ұйымдастыратын көрінеді. Інжу солардың 

бірін құр жібермейтін сияқты. Жастарымыз-

дың шын мәнінде білім алып жатқандарын 

естіп, көңіліміз көтеріліп қалды. Өйткені 

«ондай оқу орындарына не

негі

гі

зі



зіне

е

н



н ба

ба

йд



йд

ың

ың 



балалары ғана барады.  Кө

Көп


п уа

уа

қы



қы

тт

ттар



ар

ын

ын 



білімге емес, басқаға жұмсайды» деген

әңгімелерді жиі естіп жатамыз. 

– Қазақстан – мақтануға, мақтауға 

лайық мемлекет. Экономикасы жылдам 

да

д

мы



мы

п ке


келеді

д

. Бо



Бола

лаша


шағы

ғын бүгіннен қа лай-



Ой-өрісін дамылсыз 

дамытумен дараланып, білім 

кө

кө

кж

кж

ие

иегі

гін

н

ке

кеңе

ң

йтуді мақсат 

ет

і

іп қан

а 

қо

й

ймай, өмірін оқу 

мен тоқуға арнаған кім-

кімнің де мұндай ізденісін, 

әрине, бағалайсың. Ал егер 

«инемен құдық қазғандар» 

арасынан ж

жас

ас

та

тар 

р 

тө

төбе

бе

 

көрсетіп жат

ат

са

са, он

оның

ың 

талабына тіптен тәнті болады 

екенсің. Біздің кейіпкеріміз – 

дәл осындай жан, яғни бар

қазынасы, айнымас серігі – 

кі

к

та

тап.

п.

Ләззат БИЛАН

Қазақтың қабырғалы қаламгері Қали-

жан Бекхожин өткен ғасырдың 60-жыл-

дарының басында есімі елге әлі таныла

қой ма ған жас ақын Қа

Қа

йр



йрат

атты


ты

ң

ң



га

газе


зетт

тт

е 



е 

жа

жа



-

рия ланған: 



Көктем, көктем!  

Нұрлы күннен нәр алдың.

Күллі әлемге шұғыла боп таралдың.

Суық қыстың жүрегінен қалайша, 

Сен өмір

р

ге шуақ болып жаралдың?! – 

де

де



ге

ген 


н өл

ө ең


ең

ж

жол



олда

дары


рын

н 

оқып ерекше толқы-



ға

ға

н



н

жә

жә



не

не

«



«Жа

Жас


с 

Қа

Қа



йр

йр

ат



атттың көктемі көптеген 

кәрі-жас ақын жырлағандай, мамыра жай, 

сылбыр көктемге ұқсамайды, құзар шыңды 

жарып, суық қыстың жүрегінен қай 

нап 

шыққан көктем болып бейнеленген» деп 



әділ бағасын берген. Қ

Қ

ар



а

ап

ап



 тұр

ұрсақ, бір

р ғ

ғ

ан



а а

өлеңге байланыст

ты

ы ай


айты

ты

лғ



лғ

ан

ан о



о

сы

сы



п

п

ік



кір

ір

 



Қайрат Жұмағалиев поэзиясының 

бү

кіл 



қадір-қасиетін, салмағын мейлінше тұжы-

рым дап  тұр.  Өйткені Қайрат ақынның жыр-

лары шын мәнісінде уақыт тынысынан, 

замана төсінен қайнап шыққан қуатты сөз 

іс

іс

пе



пе

тт

тт



і 

і

әс



с

ер

ер



б

б

ер



ер

ед

ед



і.

і

Қ



Қ

.Бекхожин пікіріне 

жү

жүгі


гінс

нс

ек



ек,, әл

әл

еу



еу

ме

метт



ттік

ік

,, 



ө

өршіл әуендері де бе-

рік бағдардағы азамат жыршы екендігі Қай-

рат тың  сол  тұңғыш жырларынан-ақ аңға-

рыл ған  болатын.     

Өмірді жүрген жоқпыз сүйіп бекер,

Әр күні арманыңд

ды би

и

іктетер!

Көңіліңде жарқ е

етк

ткен

ен

б

бір

ір-а



қ 

қ сә

сә

тк

тке

е  

Құдіретті келеше

ек

к сы

сыйы

йы

п

п ке

ке

те

те

р

р.

Бақытын сыйлап тұрып адамзатқа,

Тіршілік азабын да сүйікті етер! – деп, бір 

шумақпен-ақ  бүкіл ақындық кредосын, 

аза маттық  бағдарын әйгілеген Қайрат 

ақ

қ



ын ның

ң б


бүк

үкіл саналы ғұмыры арман-

та

та

ла



лап 

п

пе



пен,

н,

 і



зд

зд

ен



еніс

іспе


пе

н,

н, ттынымсыз еңбекпен 



өтті. Оның дәлелі – қаламгердің артында

қалған мол мұрасы: оқырман жүрегіне жол 

тапқан інжу-маржандай өлеңдері мен 

балладалары, поэма, дастандары, аударма

еңбектері.   

Мұның сыртында

да Қ

Қ

ай



айра

ра

т 



т 

Жұ

Жұ



ма

маға


ғ ли

ли

ев



ев

ті

тің 



ң 

өлеңдеріне қазақ ком

омпо

пози


зито

торл


рл

ар

ары



ы бі

бі

рн



рнеш

еш

е



е 

ән де жазған. Оның ішінде Е.Рахмадиевтің 

– «Шабыт», «Батыр қыз Жадыра», «Қоңыр

күз», «Жадырай түсші, Жанерке» атты ро-

манс тары, Ғ.Жұбанованың – «Арысым»,          

Н.Тілендиевтің – «Жайлаудағы жеңешем», 

М.

М.

Ма



Ма

ң

ңғыт



ыт

ае

аевт



втың

ың



– «

«

Ты



Т

ң төсінде», Ә.Бей-

сеуов

і

тің –  А



«Армысыңдар,  ардагерлер!», 

Е.Хасанғалиевтің – «Келеміз бірге», М.Ома-

ровтың «Анашым»  әндері секілді басқа да 

көптеген дүние бар. Ақынның бірқа тар

кітаптары орыс тілінде жарық көрген, 

шығармалары ТМД елдерінің, сондай-ақ 

ағыл шын, француз, ара

раб,


б

н

н



еміс,

,

қы



қ тай,, х

хин-


ди, испан, поляк, бо

о

лг



лг

ар

ар т



тіл

ілде


де

р

рін



не

е 

ау



ау

да

дары



ры

л-

л-



ған. 

«Тұңғыш» атты тырнақалдысы осыдан 

50 жыл бұрын жарық көрген майталман 

ақын содан бергі уақытта жарты ғасыр бойы

ел-жұртын өлең-жырмен сусындатып, сөз 

өн

өн



ер

ер

ін



н

ж

жан



анын

ына 


а

ұд

ұд



ай

ай

ы



ы

серік еткен екен. Өзі

өм

өмір


ір

де

ден оз



озға

ғаны


ныме

ме

н



н, х

халқының құлағына 

жаққан, жүрегіне қонған рухты жырлары

ешқашан  ұмытылмақ емес. Тағдырға не

шара?! Ақынның өзі кезінде жырлағандай: 

Бүгінде кәрі-жастың бәрі мұңды,

«Жарылқа» деп тіле

лейм

міз Тәңірімді.

Болғай да алдың

ң





пе

пейі

йіш,

ш,

а

а

рт

ртың

ың –



к

к

ен

ен

іш

іш





Алланың нұры шай

йсын қа

бі

бі і

ріңді.

і

..

«Алаш айнасы»

ДҮНИЕ-ҒАПЫЛ




1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   24


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал