Есірткі трафигіне тосқауыл қою үшін Орталық Азия елдерінің арасында визалық режим енгізу керек пе?



жүктеу 3.89 Mb.

бет1/27
Дата10.09.2017
өлшемі3.89 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



Есірткі трафигіне тосқауыл қою үшін Орталық Азия елдерінің арасында визалық режим енгізу керек пе?

Алматы


+9..  +11

о

+6..  +8



о

+2 .. +4


о

0..  -2


о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

ИƏ

ЖОҚ

АҢДАТПА

Қазақ 


боксшылары бет 

қаратар емес

Қызылжар 

филармониясы 

көшпенді ғұмыр кешуде

-бетте

-бетте

-бетте

5

2



7

151,01

199,05

24,46

14618,59

907,36

1396,80

4,77

1,30

1343,83

98,92

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

...дедім-ай, ау!



Темірхан МЕДЕТБЕК, ақын:

– Мемлекеттік тапсырыспен шық-

қан кітаптардың құны мейрамханаға 

бір барып, тойып тамақ ішуден артыл-

майды.

(www.turkystan.kz сайтынан)

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

Тоғжан ШАЯХМЕТОВА, 

экономист-сарапшы:

Ғабиден ЖАЙЛИН,

заңгер: 

№ 65 (976) 

19 сәуір, жұма

2013 жыл


Нұрсұлтан  НАЗАРБАЕВ, Қазақстан Республикасының Президенті:

– Жалпы, виза енгізу мәселесі – 

орын 

ды көтеріліп отырған дү 



ние. 

Мысалы, әлемдік сауда ай на лы мын-

да есірткі саудасынан түсетін түсім 

барлық сауданың 20 пайызын құ-

райды. Бұл – өте үлкен алаң да тар лық 

жайт. 2009 жы лы есірткі сау дасынан 

түсетін тү сімнің жалпы көрсеткіші 9 

пайыз ды құраған-ды. Ал айна ла сы 

үш-төрт жылдың ішінде көр сеткіш 20 

пайызға еселеніп отыр. Сон дық тан 

бұған қалың көп шілік болып, қоғам 

болып  алаң да ға  ны мыз  дұрыс.  Қазір 

Батыс ел деріне Ау ған стан арқылы та-

сы 


малданатын есірткі заттарының 

көпшілігі біздің ше каралас жатқан ел-

дер мен  әке ті ле ді.  Өзбекстан,  Түрк-

мен стан, Тәжік стан елдері арқылы 

есірткі заттары елі мізге ашық, еркін 

түрде еніп кетіп жатыр.  

– Нақ осы визалық режим енгізу 

есірт  кі трафигіне түбегейлі тосқауыл қоя 

алады деп өз басым айта ал май мын. 

Сондықтан мұны қол да май мын. Егер біз 

Орталық Азия ел дері бойынша визалық 

режим ен гізетін болсақ, бұл елдерге қа-

ты на сатын  қарапайым  азамат тар дың 

құқын да аяқасты ететін боламыз. Есірткі 

тасымалына тыйым салу үшін бір ғана 

ви залық жүйе енгізу аздық етеді және 

бұл қажетсіз болады. Бұған визаның ті-

келей ешқандай қатысы жоқ. Бола шақ та 

шекаралас жатқан елдер арқылы елі-

мізге еніп кететін есірткі заттарына тос   -

қауыл қой ғымыз келсе, алдымен ха лық-

 ара лық  шарттарға  мән  беріп,  ере же  лерді 

қатайтуымыз керек. Меніңше, ви   залық 

режим енгізген нен гөрі кеден қыз  метін 

қатай туы мыз,  кедендегі  элек трон  ды 

қызмет түрін жетілдіруіміз қажет.   



-бетте

3

Деректерге жүгінсек, еліміздегі есірткі тұтынатындардың жалпы саны бүгінде 



70 мың нан асып жығылыпты. Қазақ елінде жыл сайын 1500 мыңнан астам 

адам нашақорлықтың құрбаны болып, ажал құшады екен. Рас, есірткімен 

кү ре суге қарсы мемлекетімізде арнайы бағдарламалар қабылданып, 

оған қар  сы кең көлемді мақсатты күрестер жүргізілді.  Десек те, мем ле-

ке  тіміздің халықаралық есірткі тасымалы жолының бойында жатуы 

осы ған қатысты қылмыстардың көбеюіне әсерін тигізіп отырған 

жайы бар. Әлемдегі есірткінің 80 пайызға жуығы өнді рі летін 

Ауғанстаннан шық қан есірткі керуені респуб лика мыз дың бір-

қатар аймақтары ар қылы Батыс елдеріне бағыт алады. Сон -

дықтан болар есірткі сау  дасына қатысты қылмыстар бүгінде 

біздің елде көкейтесті мә селеге айналып отыр. Осы ған орай 

мамандар тарапынан «Есірткі трафигіне тос қауыл қою үшін 

Орталық Азия елде рі нің арасында ви залық режим енгізу 

керек пе?» деген пікір лер де ай тылып қалуда. Міне, біз 

бүгін нақ осы сауал ды ма мандардың ой талқысына 

салып, таразылап көрдік... 

А

ЛАШ-АҚПАР



А

Т

Бұған дейін де химия пәнінен түрлі деңгейдегі 



олим пиадаларда алдына жан салмай жүрген Гауһар-

дың болашағынан күтер үміт көп. Оның ғылыми 

жетекшісі, химия пәнінің жоғары санатты мұғалімі 

Гүлшат Хайрденова алғашында бұл жоба «Деп рес-

сорлық қосындылар синтезі» тақырыбында ізденумен 

басталғанын айтады. Бір жылдан астам уақыт осы 

тақырыптың қыр-сырын зерттеп, кітапханаларды, 

ғаламторды ақтарған ұстаз бен шәкірт Атырау мұнай 

өңдеу зауытына барып, зерттеулер де жүргізіп көрген, 

Қазақстанда жоқ кітаптарды тапсырыспен шетелдерден 

алдырып отырыпты. Нәтижесінде, республикалық 

ғылы ми жобалар байқауында бірінші орынды жеңіп 

алып, халықаралық деңгейде өз жұмысын сарапқа 

салу мүмкіндігіне ие болды. 



Гүлшат ХАЙРДЕНОВА, жоғары санатты мұғалім: 

– Гауһардың ғылыми жұмысы шетелдік ғалым-

дар тарапынан үлкен қызығушылық тудырды. Бай-

қау дан кейін барлық қатысушыларға жұмыстарын 

қайтарып берген кезде, ГауҺардың апарған жоба-

сын ары қарай зерттеп-зерделеу үшін өздеріне 

алып қалды. Оқушымның еңбегі текке кетпегеніне 

қуаныштымын. Осы байқаудың нәтижесінде оған 

еліміз дегі кез келген жоғары оқу орнына түсуге 

құқық беретін сертификат берілді, ресейлік техни-

калық жоғары оқу орындары да шақырып жатыр. 

Гауһар олардың арасынан Қазақ-Британ тех ни-

калық университетіне таңдау жасады. Енді өз жо-

ба сын патенттеуді қолға алмақшы. 

Бақытгүл БАБАШ,

Атырау

Атыраулық оқушы 

зымыран отынын 

ойлап тапты

Жалғасы 3-бетте 

ДАТ!

Әзірге Қазақстан 

бола тұрайық, 

бірақ түбінде Қазақ 

мемлекеті боламыз!

бетте

6

60 градус суықта да қасиетін жоймайтын 



зымыран отынының жаңа формуласы табылды. 

Атырау қаласындағы ағылшын тілін тереңдетіп 

оқытатын гимназияның 11-сынып оқушысы Гауһар 

Зайденова ғарыштық зерттеулер бойынша Бай қо-

ңыр да өткен халықаралық ғылыми жұмыстар 

байқауында осы жобасымен жүлдегер атанды.

Қалдыбек ҚҰРМАНӘЛІ:

МӘСЕЛЕ


Гені өзгерген өнім тұқымымызды құртып жүрмесін...

Гендік модификацияланған өнім дер-

дің қазір кеңінен таралуына бірін шіден 

ғаламдық аштық себеп болып отыр десек, 

дәл қазір жер бе тінде 1 млрд 200 млн 

адам аштыққа ұшыра ған көрінеді. Осыдан 

бес жыл бұрын шетелдік ғалымдар «ашық-

қан дардың қатары 800 миллионға жетті» 

деп дабыл қаққан еді, қысқа мерзім ішінде 

50%-ға көбейген ашқұрсақтарды 

аштықтан қорғаудың амалы да осы гендік 

моди фи ка ция лан ған 

орга низм  дерді 

ойлап табуға келіп тірел генге ұқсайды. 

Бүгінде әлемдік нарық ты гендік инже не-

рия ның жемісі – гендік моди фи ка ция-

ланған өнім дер жайлаған. Гендік модифи-

кация 


ланған организмдер дегеннің өзі 

– бір ор ганизмнің генін басқа бір өсімдіктің 

не ме се  жа нуар дың  ДНК-сына  енгізіп, 

транс гени за ция  жасау  арқы лы  алынатын 

өнім. Бұл операция орга низм нің кейбір 

табиғи қасиет 

терін өзгер 

теді. Мұн 

дай 

азықты тұтынған адам ның ағза сын да өзге-



рістер бола ма, жоқ па ғалымдар нақты 

айт пай ды. Қазір ГМО-ны Қытай, Жапония, 

Корея, АҚШ сынды елдер өндіреді және 

мұндай өн діріс жылдан-жылға есе леп өсіп 

келеді. Бірақ гені өзгерген өнімді тұ ты-

нушы ның ағзасында өзгеріс болмайды 

деген кепіл жоқ. Шетелдік ғалымдар бір-

неше зерттеу жүргізіп, ағзадағы өзгерістен 

бөлек, бедеуліктің пайда болатынын да 

анық 


таған болатын. Бірақ бұл мәлім-

демелер нақ ты ғылыми-зерттеудің нәти-

жесі ретін де танылмай отыр. Оның себебі 

де белгілі. Алпауыт елдердің ГМО-дан 

тауып отыр ған пайдасын ескерер болсақ, 

Дүние  жүзілік денсаулық сақтау ұйы мының 

да «тіс жармай» отыруының неден екенін 

ұғыну қиын емес. Мысалы, дамы 

ған 

елдердің бірнешеуінде жүргі 



зілген 

сараптама бойынша, есек пен атты будан-

дас ты рып  алын ған  жануардан  ұрпақ 

өрбімейтіні анық 

талды. Гені өзгеріске 

ұшыраған картопты жеген егеуқұйрық та, 

жүгеріні жеген тышқанның да көбей-

мейтіндігі дәлелденді. Бірақ ГМО-ны 

таратушы негізгі ел АҚШ мойындар емес. 

Алысқа бармай-ақ қоялық, біздің елде де 

соңғы жылдары бедеулердің күрт көбеюі 

білініп отыр. Сарапшылардың айтуынша, 

оған ГМО-ның да себепші болуы әбден 

мүмкін.


Игорь ПАПЭ, тәуелсіз сарапшы:

– Қазақстандық әйелдердің 18%-ы 

құрсақ көтере алмай жүр. Мұндай мә-

селе әлем елдерінің басымының ба-

сын 

да бар. Осыдан-ақ түсінуге 

болады, АҚШ ГМО-ны белгілі бір 

саяси сипатта өндіреді. Жер шарын-

дағы адам санын азайту керек, сол 

үшін. Ғалымдар гені өзгер ген өнім дер-

ді жегеннен адам ағза сында өзгерістер 

болып, ұрпақ жал ғастыру тоқта ла ты-

нын дәлелдеп беріп отырса да, АҚШ-

қа бағынышты әлемдік ұйымдар олар-

ды қарсы шық тың дар деп, көздерін 

құртып жатыр. Ал жазық сыз, қара-

пайым халық жапа шегіп жүр.

Кеңес кезінде бірінші болып сөз 

алған «Назарбаев университеті» БАҰ 

(білім берудің автономды ұйымы) 

атқарушы кеңесінің төрағасы Аслан 

Саринжипов атап көрсеткендей, 

қазіргі кезде университеттегі білім 

беру жұмысы барлық халықаралық 

бағдарламаларға сай атқарылады. 

Қазақ тілі, тарих пен әдебиет пәндері 

де тыс қалып жатқан жоқ. «Бізде 

қазақ тілі кафедрасы құрылып, жан-

жақты дамып келеді. Мемлекеттік тіл 

барлық шәкірттерге оқытылады. Ал 

қазақ тілін оқыту әдістемесі шетелдік 

сарапшылардың қатысуымен әр-

дайым жетіліп отырады. Былайша 

айтқанда, біз тілді оқытудың барлық 

заманауи әдіс-тәсілдерін қазақ тіліне 

енгізіп жатамыз», – дейді А.Сарин-

жипов. Қазіргі кезде Назарбаев 

университетінде 1,5 мыңға жуық 

студент оқиды. Олардың қатары жыл 

сайын артуда. Мәселен, өткен оқу 

жылында университетке 80 мектеп 

түлегі келсе, осы жолы 190 жас оқуға 

түсті. Олар үшін барлық жағдай 

жасалады. Мәселен, ағымдағы жылы 

жазда екі бірдей студенттік жатақхана 

пайдалануға берілмек. Соның 

арқасында барлық студент-жастар 

баспанамен қамтамасыз етіледі. Ал 

2015 жылға қарай Медицина мектебі 

ашылады. Оған Назарбаев универ-

ситетінің алғашқы түлектері түсіп, 

АҚШ-тың медициналық білім беру 

жүйесі бойынша оқи алады. «Сондай-

ақ «Бурабай» ғылыми білім беру-

сауықтыру орталығы құрылысының 

бас жоспары әзірленді...», – деген 

кезде, Мемлекет басшысы А.Сарин-

жиповтың сөзін бөліп: «Бурабайда не 

болады дедіңіз? Онда біреу дем ала 

ма?», – деп сұрады. Бұл сауалға 

«Назар баев  интеллектуалды  мектеп-

тер» БАҰ қамқорлық кеңесінің 

төрағасы, Премьер-министрдің 

орынбасары Ербол Орынбаев жауап 

беруге тырысты. Себебі Үкіметте бұл 

жұмыс соның қадағалау құзыретіне 

жатады екен. 

Мемлекет қаржысын 

үнемдеу керек

Жалғасы 2-бетте 

Арман АСҚАР

Сандуғаш ӘЛІМЖАНОВА

Жер шарындағы адамзат санының артуы тағам тапшылығы мен 

жаппай аштықтың белең алуына әкеп соқтырады деген болжам 

бар. Осыған сәйкес, гендік модификацияланған өнімдерді тұтыну 

бүкіл әлем елдерінде тараған деседі. Алайда пайдалы ма, зиянды 

ма, белгісіз. Себебі ГМО-ның адам денсаулығына әсері әлі толық 

зерттеліп біткен жоқ.

Мансұр ХАМИТ (фото)



Президент Н.Назарбаев білім беру саласына бөлініп 

жатқан ел қаражатын тиімсіз жұмсауға қарсы. Кеше 

Ақордада өткен кеңесте Мемлекет басшысы: «Назарбаев 

интеллектуалды мектептер бойынша атқарылып жатқан 

жұмысты асыра сілтеудің қажеті жоқ», – деп Бурабайдағы 

білім беру мен сауықтыру орталығының құрылысына 

тыйым салды.

Телеарналарды жұрт 

ұйықтамай тұрып 

қазақша сөйлетуге 

биліктің күші жете ме?

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

 

e

e

ee

ee

--

-

-

-

-m

m

m

m

m

a

a

aa

a

ill:

:

:

:

:

:

 

ii

i

ii

nn

n

n

n

ff

f

ff

f

o

oo

oo

o

@

@

@

@

@

@

а

а

а

а

аа

l

l

l

l

a

a

a

a

aa

s

s

s

s

s

hainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР

Алматы

+9..  +11



о

+6..  +8


о

+2 .. +4


о

0..  -2


о

Астана


ЭК

ЭК

ЭК

ОН

ОН

ОН

ОМ

ОМ

ОМ

ОМ

М

ИКА АЙНАСЫ

ИƏ

ЖОҚ

АҢДАТПА

Қызылжар 

ф

ф

ф



ф

ф

иларр



р

рр

мониясы 



кк

к

к



к

к

ө



ө

ө

ө



ө

ш

шш



ш

п

п



п

п

п



п

е

е



ее

е

нн



н

н

н



н

д

ддд



д

іі

і



і

і

 



ғғ

ғ

ғғ



ғ

ұ

ұұ



ұ

ұ

мм



м

м

м



м

ыы

ы



ы

р кешуде


-бетте

-бетте

-бетте

5

2



7

151,01

199,05

2

2

2

2

2

4

4

4

4

4

4

,

,

,

4

4

4

6

6

6

14618,59

907,36

1396,80

4,77

1,30

1343,83

98,92

ДО

ДО



ДО

О

О



О

ЛЛ

ЛЛ



ЛЛ

ЛЛ

ЛЛ



Л

АР

АР



АР

АР

АР



Р

ЕВРО


РУБЛЬ

ЮАНЬ


EUR/USD

DJIA


KASE

RTSI


BRENT

GO

GO



GO

GO

GO



GO

LD

LD



LD

(ICE)

T

T



(NY

Y

Y

Y

Y

Y

MEX

MEX

MEX

MEX

M

M

))

)

)

)

)

с

с



с

с

...дедім-ай, ау!



Темірхан МЕДЕТБЕК, ақын:

– Мемлекеттік тапсырыспен шық-

қан кітаптардың құны мейрамханаға 

бі

бі



бі

бі

бі



р

р

р



р

р

ба



ба

ба

б



б

ры

р



ры

п,

п,



п,

п,

,



т

ттт


т

ой

ой



ой

о

о



о

ып

ып



ып

ып

ы



п

т

т



т

т

т



ам

ам

ам



а

а

ақ



ақ

а

ақ



 ішуден артыл-

ма

ма



ма

а

ма



ма

йд

йд



йд

йд

йд



йд

ы

ы



ы

ы.

(www.turkystan.kz сайтынан)



Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

Тоғжан ШАЯХМЕТОВА, 

экономист-сарапшы:

Ғабиден ЖАЙЛИН,

заңгер: 

№ 65 (976) 

19 сәуір, жұма

20

20



0

0

0



13

13

1



1

ж

жыл



Нұрсұлтан  НАЗАРБАЕВ, Қазақстан Респу

у

у

у

бликасының Президенті:

– Жалпы, виза енгізу мәселесі –

орын ды  көтеріліп отырған дүн

н

н



н

ие

ие



и

и

и



и

Мы



Мы

Мы

Мы



Мы

М

сс



салы, әлемдік сауда ай на лы

ы

ы



ы

ы

ы



 м

 м

 м



м

м

ын



ын

ын

н



ын

ын

-



да есірткі саудасынан түсетін түсі

і

м 



барлық сауданың 20 пайызын құ-

райды. Бұл – өте үлкен алаң да тар лық 

жайт. 2009 жы лы есірткі сау дасынан 

түсетін тү сімнің жалпы көрсеткіші 9 

пайы

йы

йы



йы

йы

йы



з ды

ды

ды



ды

д

ды



қ

қ

қ



ұр

ұр

ұр



ұр

ұр

р



ағ

ағ

а



аған

а

а



д

д



д

д

д



ы.

ы.

ы.



ы

ы.

ы



А

А

А



А

л 

л 



л

л

л  ай



ай

й

ай



а

на

н



н

 л

л



л

л

а сы 



үш

үш

үш



ш

үш

үш







өр

өр

өр



өр

өр

өр



т

т 

т



т 

т

жы



жы

жы

жы



ж

ж

лд



лд

лд

д



лд

л

ың



ың

ың

ы



ы

 іші


ші

ші

ш



ші

ші

нд



нд

нд

нд



д

нд

е 



е

е 

е 



е кө

кө

кө



кө

ө

ө



р

р

р



р

р

р



се

се

се



се

се

се



тк

тк

тк



к

тк

тк



іш

і

іш



іш

і

і



 20 

пайызға еселеніп отыр.  Сон дық тан 

бұған қалың көп шілік болып, қоғам 

болып  алаң да ға  ны мыз  дұрыс. Қазір 

Батыс ел деріне Ау ған стан арқылы та-

сы малданатын  есірткі заттарының 

кө

кө

кө



кө

к

пш



ш

ш

ілігі біздің ше каралас жатқ



қ

қ

қ



ан

ан

ан



ан

а

н



е

е

е



е

е

л



л

л-

л



л

л

де



де

де

де



де

д

р 



р

р

р



р

р

м



м

ме

м



н  әке ті ле ді.  Өзбекстан,

Т

Т



Т

Т

Т



Т

үр

үр



үр

үр

үр



үр

к-

к-



к-

к

к-



к

мен стан,  Тәжік стан  елдері арқылы 

есірткі заттары елі мізге ашық, еркін 

түрде еніп кетіп жатыр.  

– Нақ осы визалық режим енгізу 

есірт  кі  трафигіне  түбе

бе

бе

бе



бе

бе

ге



гг

г

йл



йл

йл

йл



л

й

і тосқауыл қоя



оя

оя

оя



я

о

 



алады  деп өз бас

ас

ас



асым

ым

ым



ым

ым

ым



а

а

а



а

а

йт



йт

йт

йт



йт

йт

а



а

а

а



а

ал

ал



ал

а

ал



ал

м

м



м

ай

ай



ай

й

й



м

м

м



м

м

ын



ын

ы

ын



ын

..

Сондықтан мұны  қол да май 



й

й

мын. Егер 



б

б

б



бі

б

з



Орталық Азия ел дері бойынша визалық 

режим ен гізетін болсақ, бұл елдерге қа-

ты на сатын  қарапайым азамат 

тар дың 


құқын да аяқасты ететін боламыз. Есірткі 

та

та



та

т

сы



сы

сы

сы



ма

ма

м



м

м

малы



лы

лы

лы



л

л

на



на

на

на



а

тт

т



ый

ый

ы



ый

ый

ы



ым

м

м



 салу үшін бір ғана

ви

ви



ви

ви

ви



и

 з з


з з

з

ал



л

л

л



лық

ы

ық



ық

ық

қ



ж

ж

ж



ж

ж

үй



үй

үй

үй



үй

үй

е 



е 

е

е



е 

е

ен



ен

ен

ен



ен

е

г



гі

гі

г



г

г

зз



зу аздық етеді және

бұл қажетсіз болады. Бұған визаның ті-

келей ешқандай қатысы жоқ. Бола шақ та 

шекаралас жатқан елдер  арқылы елі-

мізге еніп кететін есірткі заттарына  тос   -

қауыл қой ғымыз келсе, алдымен ха лық-

 ара лық  шарттарға

а

м



м

м

м



м

м

ән



ән

ән

ән



ән

ән

 бер



ер

ер

ер



ер

ер

іп



п

п

п, 



ер

ер

е



ер

ер

е 



е 

е 

же



же

же

же



е

  ле


ле

е

ле



ле

е

рд



рд

рд

рд



рд

і

іі



қатайтуымыз кере

е

е



е

е

к.



к

к

к



к

к М


М

М

М



М

М

ен



ен

е

е



е

ің

ің



ің

ің

ің



ң

ше

ше



ше

ше

ше



ше

, ви


ви

ви

ви



ви  

з

 зал



ал

ал

ал



ал

ал

ық



ық

ық

ы



ық

 

режим енгізген нен гөрі кеден қыз  метін 



қатай туы мыз,  кедендегі  элек трон  ды 

қызмет түрін жетілдіруіміз қажет.  




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал