Есеп комитетінің есебін тың дап, қарап шыққаннан ке йін



жүктеу 0.64 Mb.

бет2/6
Дата14.09.2017
өлшемі0.64 Mb.
1   2   3   4   5   6

10 мың адам 

бір мезетте 

жұмысқа алынады

Мансұр Х


АМИТ (фо

то

)



Елдестірмек елшіден...

Ядролық сынақтарды 

бақылаушы мамандарды 

өзіміз дайындаймыз

«Португалия – футболдан ғана 

емес, құрылыс, жаңартылатын энергия 

көздеріне қажетті технологиялар, 

электронды үкімет сияқты салаларда да 

біраз жұрттан озық тұрған ел. Сон дық-

тан біз болашақта Қазақстанмен осы 

салаларда да ынтымақтастықты дамыт-

сақ деген ниеттеміз», – деді кеше 

еліміз дің Мемлекеттік хатшысы-сыртқы 

істер министрі Қанат Саудабаевқа 

Ақор дада сенім грамотасын тапсырған 

Португалияның Төтенше және өкілетті 

елшісі Педро Нуно Бартоло. 

Қазақстанның ЕҚЫҰ саммитін өткізу 

бастамасын Португалия да толық 

қолдайтынын айтқан елші біздің елді 

тек осы аймақта ғана емес, Еуроатлан-

тикалық кеңістікте де зор ықпалы бар 

мемлекет санайтынын атап көрсетті. 

Сондай-ақ ол Қазақстан бүгінде өзге 

ел дерге үлгі бола бастағанын да алға 

тартып, мұның себебі ұлттар мен өр ке-

ниеттердің өзара жарасымын тауып, 

қа рым-қатынасын  жақсартуға  ұмты-

лып отырғанымызда екенін айтты. «Сол 

себепті де Португалия Қазақстанмен 

ынты мақтастығын жандандыруға ынта-

лы», – дейді елші. 

Ал Албания елшісі Сокола Гиока: «Бұл 

– тек мен үшін ғана емес, Албания елі 

үшін де үлкен тарихи сәт. Мен Қа-

зақстанда қызмет еткен жылдарда екі-

жақты қарым-қатынасты ұдайы жетіл ді-

ріп отыруға уәде беремін. Бірінші ке  зек те 

ғылым, білім, туризм салалары бо  йынша 

ықпалдастықты арттырып, ха 

лық 


тар 

арасындағы  ынтымақтас тық ты  жетіл-

діруді басты назарда ұстаймын», – деді. 

 Журналистермен болған брифингте 

Қазақстанмен арадағы өзара байланыс-

тар ды жан-жақты дамытуға ден қоя-

тын дықтарын Индонезия елшісі Моха-

мад Асрухин мен Филиппин елшісі 

Иисус Инесса Ябеса да атап өтті. 

Айбын БАҚЫТҰЛЫ

«Норвегиялық тарап бізге орталық 

құруға 1 млн доллар бөлмекші. Бұл көп 

емес, бірақ бізге әзірге жетеді», – деді 

Қ. Қадыржанов орталықтың дүйсенбі 

күні ашылу рәсімінде сөйлеген сөзінде. 

«Оқу орталығының бізде құрылуының 

бір себебі – біз ядролық сынақтардың 

сейсмикалық мониторингі жүйесін 

дамы туда КСРО тәжірибесін сақтап жә-

не дамыта алғандығымызда. Біздің ма-

ман дар жоғары деңгейге қол жеткізіп, 

енді өздері оқыта алады. Зертхана ма-

ман дарының біліктілік деңгейі қай жер-

де жай қопарылыс болғанын, ал қай 

жерде ядролық сынақ болғанын, оның 

қуатын, ал қай жерде жай әншейін 

дауыл өт 

кенін дәл анықтайтындай 

дәрежеде бо 

луы тиіс», – деді ол. 

Қазақстандық  ма ман дардың  біліктілік 

деңгейі туралы айта отырып, Қ.Қа дыр-

жанов ҰЯО са рап шылары 1998 жылғы 

Үндістан мен Пәкістандағы, сондай-ақ 

2006 және 2009 жылдардағы КХДР-

дағы ядролық сы нақ тарды дәл анықтай 

алғанын еске салды. 

ЯСЖТС оқу орталығы ҚР ҰЯО ГЗИ 

(Қа зақстанның ұлттық ядролық орта-

лығының геофизикалық зерттеулер 

инс титуты) арнайы сейсмикалық ақ-

паратты жинау және өңдеу базасында 

жұ мыс істейтін болады. Бұл орталық 

халық аралық мониторинг жүйесінде 

Қа зақстан ұлттық мәліметтер орталығы 

(ҚҰМО) атымен таныс. Оқу орталығы 

басқа мемлекеттер үшін, ең алдымен, 

Орталық Азия елдері үшін мамандар 

дайындайды. Сондай-ақ еуропалық 

ел дер тарапынан да өтінімдер түсті.

Сәкен КӨКЕН

АҚОР


ДА

ӘРІПТЕС


ТІК 

Кеше Ақордада Албания, Индонезия, Португалия, 

Филиппин мемлекеттерінің жаңадан тағайындалған 

Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшілері Мемлекеттік 

хатшы Қ.Саудабаевқа сенім грамоталарын тапсырды.

Норвегияның  Сыртқы  істер  ми нистр   лігімен 

қаржыландырылатын  сейсмо ло  гиялық  НОРСАР  орталығы 

ядролық сы нақтар мен сейсмикалық құбылыс тар ға 

мониторинг жасайтын маман дар ды дайындайтын халық-

ара лық ор талықты құруға 1 млн доллар қа ра жат бөл ді. Бұл 

туралы Ұлттық яд ро лық ор талық РМК (ҰЯО) бас ди рек торы 

Қай рат Қадыржанов мәлім етті. 

Басы 1-бетте

«Атаңнан мал 

қалғанша, тал қалсын» 

дейді қазақ. Осы өсиетті 

жүрегіне жақын тұтқан 

Елбасы Нұрсұлтан 

Назарбаев кеше Астана 

төңірегіндегі орманды ал-

қап   тарды  аралап  шық ты. 

Президенттің сөзіне қара-

ғанда, Астананың төңі-

регінде 73 гектар жер ге 

жасыл желек егілген. Келе-

шекте де бұл аймақ тар 

жасылдана түспек. «Қа-

ланың ішінде егіліп жат-

қаны өз алды на. «Жасыл 

ел» деген бастамамен 

бүкіл Қазақстанда осы 

қоз ға лыстың  мүшелері, 

жас тар, жыл сайын 51 мың 

гек тар ағаш отырғызады. 

Біз келер ұрпаққа елімізді 

жасыл орманға оран-

ған әдемі мемлекет 

жасауымыз керек», – деді 

Нұрсұлтан Әбішұлы. 

ОЙ-ТҰЖЫРЫМ

Біздіңше, Қырғыз уақытша үкіметі елдің саяси құрылысын, таңдауын 

айқындауды алты айға созуы арқылы тұрақсыздыққа мүдделі топтарға 

мүмкіндік беріп қойған сияқты. Уақытша үкімет экономикалық саланы 

ұмытып, саяси мәселелерге көбірек бас ауыртып, алтын уақытын өткізіп 

жатыр. Сондықтан бауырлас Қазақстанмен бірлесіп, экономикалық өрлеу 

жоспарын жасауға уақыт оздырмай кіріскені абзал.

Салтан СӘКЕН

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№104 (330) 23.06.2010 жыл, сәрсенбі



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz

Қолдауға берілген қаржыны Үкіметке қайтарған банктер ипотекалық несиелердің пайызын көтеріп жүрмей ме?

Ізбасар БОЗАЕВ, 

Алматы сауда 

палатасының 

президенті:

Бейсенбек 

ЗИЯБЕКОВ, 

экономист-

ғалым:

Ғалым 

БАЙНАЗАРОВ, 

қаржыгер:

?

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

– Әлбетте, бұлай ойлаудың жаны бар. Бірақ Үкімет 

та рапынан берілген қаржыны қайтарып жатқан банк-

тер санаулы ғана. Сондықтан маман ретінде «ипо те-

калық несиелердің пайызы өседі» деп айта алмай-

мын. 


Рас, біздің елде былтырғы жылмен салыстырғанда, 

ипо текалық несие нарығында өсу байқалады. Мә-

селен, биыл бірінші тоқсан қорытындысы бойынша, 

ипо  текалық несие алушылар былтырғыға қарағанда 

12 пайызға өсті. Ал төрт айдың қорытындысы бойын-

ша 11,1 пайызға өсіп отыр. Әрине, өзге елдермен са-

лыс тырғанда, елімізде ипотекалық несиені тұты ну шы-

лардың көлемі аз. Осыған орай өз басым «тұты ну шы-

лардың аздығын біле тұра ипотека нарығында несие-

лер дің пайызын өсіруге негіз жоқ» деп ойлаймын...

– Бүгінде дағдарысқа орай халықтың ипотекалық несиеге деген 

сұранысы төмендеп кетті. Ипотекалық несие алуға құлшыныс танытып 

отырғандар қазір өте аз. Қазірде ипотека нарығы турасында сарап-

шылардың бір бөлігі «пайыздық қайтарым көтеріледі» десе, енді бірі 

«көтеруге негіз жоқ» деген пікірлер айтуда. Меніңше, осындай қайшылық 

кезінде банктердің тәуекелге барып, пайызды көтере қоймасы анық. 

Сондықтан ипотекалық несие нарығында қымбатшылық болмайтынына 

сену керек. Ал банкілердің Үкіметке «қаржыны қайтарамыз» дегені қазір 

біраз банктерде «капита лизация» орын алды. Бұл дегеніңіз – банктерде 

депозиттің көлемдері бар, несие ден қайтқаны бар, басқа да көздерден 

түскен табыстар бар, ақша көбе йіп қалды. Олар сол ақша көзін қайда 

жұмсарын білмей, құр жатқанша Үкі метке қайтаруды жөн көріп отыр. 

– Расымен де, Үкіметтің берген қаржысын қайсыбір банктер 

қай тарамыз деп жатыр. Бұл жерде мынаны ескеру керек. 

Банктер неліктен ол қаржыны қайтаруға бейіл? Ол банктердің 

көрсеткіші жақсы болды ма? Бұрынғы берген несиелері қайтып 

жатыр ма? Алдымен, осыны зерттеп алу керек. Егер банктерде 

артық ақша пайда болып, жоғарыда аталған мәселелер ше ші-

мін тапса, содан кейін барып олар «алған қаржымызды Үкі-

мет ке қайтарамыз» деуі керек. Керісінше, несие портфелі өс-

пес тен, зейнетақы қорларынан, өзге компаниялардан қаржы 

құ йы лып жатқан болса, онда мұны толық зерттеу керек. Бұл 

– қар жыны қайтаруға қатысты айтылған жайт. Ал енді ипоте-

ка  лық несиелерге қатысты айтарым, біздің елде ипо текалық 

не сие ғана емес, өзге де несиелердің пайыздық көр сет кіші өте 

жо  ғары және несиені алушылардың деңгейі төмен. Де мек, бұл 

жер  де пайызды жоғарылатуға себеп жоқ...

Әзірлеген 

Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ

Басы 1-бетте

ОЙ-КӨКПАР



Светлана ЖАЛМАҒАМБЕТОВА,

ҚР Парламент Сенатының депутаты

Дархан НҰРПЕЙІСОВ, Алматы қаласы 

өңірлік қаржы орталығы қызметін қадағалау 

агенттігінің төраға орынбасары

Даму институттарының қаржысын 

депозитке салуға тыйым салу керек пе?

А

УЫЛ ШАР



УАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ҚАР

ЖЫ 


 Мемлекеттік активтерді басқарудың 

бұдан да тиімді тетігі әзірлене ме, яғни 

мемлекетке залал келтіретін шешімдер 

қабылдағаны үшін жауапты тұлғаның 

жауапкершілігін қатайтуға қатысты қандай 

шаралар қолданылады? Екіншіден, біздің 

білуімізше, бірқатар даму институттары 

өздерінің қорытындысы бойынша залал-

ды, шығынды әрі зиянды бола тұра, сыйа-

қы лар алып келеді. Даму институттарына 

ынталандыру сыйақылары олардың жұмыс 

нәтижелеріне, пайда әкелуіне қарай 

берілуі тиіс. Үшіншіден, бюджет қаражат-

тары ның банк депозиттерінде салынуы әлі 

де жалғасын тауып келеді. Бұған көптеген 

Құрылуы мүмкін «Агробанк» 

қандай өзгерістер алып келеді? 

Алайда жоғары жақтың құлағына мұн-

дай дәйектер жағымсыз естілетін секілді 

көрі нетін. Әсіресе қаржы министрі Болат 

Жә мішевтің сөзіне келгенде. Ол мұндай 

бастамаға түбегейлі қарсы екенін ешқашан 

жасырған емес. Оның сөзіне сенсек, Ауыл 

шаруашылығы банкі түк пайда әкелмейді. 

Бірақ ауыл жағдайын күйттеген мамандар 

үшін осы апта өз бетпердесін қуанышты 

жа ңа  лығымен  ашты.  Бірінші  вице-премьер 

Өмір  зақ Шөкеевтің өзі «Қазақстанда Аг-

рар лы банк құру керек», – деп мәлімдеді 

Пар  ламенттің қос палатасының отыры сын-

да. Әрі ол осыған байланысты Ресейдің 

тә жірибесін зерттеп жатқандықтарын да 

жасыр мады. 

«Менің жеке пікірімді білгілеріңіз келсе, 

ондай салалық банкті құру керек. Осыған 

байланысты қазір Қазақстан ауыл шаруа-

шы лығын сәтті несиелеп отырған Россель-

хоз банктің қызметін зерттеп жатыр», – 

дей ді Ө. Шөкеев осы мәселеге қатысты 

айт қан пікірінде. Ал жеке бір сарап шы-

лардың болжауынша, мұндай банктің ар-

зан займдары отандық ауыл шаруашылығы 

өнім дерінің ішкі тұтыныстағы үлесін 10-12 

па йызға арттырады екен. Демек, мем ле-

кеттен бөлініп жатқан жеңілдік ақшаның 

ғалап, бақылаумен айналысады. Даму 

инс титуттарының жұмысын өзге де бір-

қатар құрылымдар қадағалайды. 

Дегенмен сенатордың көтеріп отыр-

ған мәселесі де дұрыс. Егер бюджеттен 

бөлінген қаржыны жобаларды жүзеге 

асыруға жұмсамай, тек депозитке салып 

пайда көрумен айналысса, онда мәселе 

басқа. Бюджеттен тартылған ақшаға 

даму институттары жауапты болып, 

өздеріне жүктелген жобаларды жүзеге 

асыруға жұмсағаны дұрыс. 

Әзірлеген 

Гүлнар АХМЕТОВА

даму институттарының әрекеттерін алға 

тартуға болады. Мәселен, «Қазақстанның 

инвестициялық қоры» 2009 жылы бірде-

бір жобаны қаржыландырған емес, 

есесіне, осындай депозиттердің арқасында 

күн көріп келді. Ендеше, Үкімет мұндай 

даму институттарындағы депозиттердің 

қаражатын мемлекет бюджетіне қайтаруы 

тиіс. Жалпы, даму институттарының қар-

жы сын депозитке салуына тыйым салғанды 

жөн санаймын. 

Даму институттары мемлекетке қанша 

пайда әкелді, 1 теңгеге қанша теңге қосып 

қайтарды? Қосымша қанша инвестиция 

тартты? Инновациялық технологиясы бар 

қанша өндірісті іске қосты? Осы сауалдарға 

жауап жоқ. Сосын тағы бір мәселе, бізде 

жалпы бақылау жасайтын Есеп комитеті 

бар ғой. Ал жергілікті жерлерде мұндай 

ба қы лау жоқ. Сондықтан мемлекеттік дең-

гейде жергілікті жерлерде мәслихаттан 

реви зорлар болуы керек. Әйтпесе аймақта 

өз дері тексереді, бір кілтипан шығып жат-

са, жаба салады. 

ешқандай делдалдарсыз шаруаға тікелей 

жетуі арқылы көп нәтижеге қол жеткізуге 

болатынын біздің билік енді түсінген 

секілді. Тіпті елімізде ауыл шаруашылығы 

саясатын жүргізіп отырған «ҚазАгро» АҚ-

тың өзі соңғы кездері екінші деңгейлі банк-

тер дің қызметіне көңілі толмайтынын ай-

тып, салалық банк құру өзектілік танытуда 

еке нін мойындаған. Есеп комитетінің сы-

ны  на жиі ұшырайтын бұл ірі құрылым бү-

гіндері нәтижелі менеджмент құруда ізде-

ніс үстінде екені белгілі. Оның Аграрлы 

несиелеу корпорациясы, ҚазАгроҚаржы, 

«Ауыл шаруашылығын қаржылық қолдау 

қоры» және «Азық-түлік келісімшарт кор-

по  рациясы» секілді еншілес компаниялары-

ның қаржы тасымалындағы қызметі шар-

уа  ның да, қоғамның да көңілінен шыға 

бер  мейтіндігі талай рет айтылды. Аудитор-

лар да «Аграрлы несиелеу корпорациясы» 

арқылы берілетін бюджет ақшасы шаруа 

қожалықтары үшін шектеулі екенін, сон-

дай-ақ бірыңғай несие лимитінің болмауы 

әртүр лі деңгейдегі сыйақыларды белгілеуге 

ық пал етіп отырғанын, сондықтан бұл не-

сие лердің шаруалар үшін тиімсіз бола-

тынын айтқан.

«ҚазАгро» АҚ басшысы Асылжан Ма-

мытбеков «еншілес компаниялардың ка-

пи  талын ссудалық қоржынға шаққандағы 

заңды үлесі 1/3 болып келеді, ал екінші 

дең гейлі банктерде бұл үлес – 1/10» деген 

дәйек ті алға тартып, мұндай жағдайда 

жеке-дара салалық банк құру тиімді екенін 

ай тады. Демек, елімізде таяу арада Агро-

банк тің құрылуы мүмкін деуге толықтай 

не гіз бар деп айтсақ та болады.

Ендеше, бірінші вице-премьер айт қан-

дай, Россельхоз негізінде елімізде банк 

құ  рылатын болса, бізге ол қандай өзгеріс-

тер алып келеді? Алдын ала таяу болашаққа 

көз жүгіртіп, өз кезегінде енді осы сауалға 

жа уап  іздеп  көрелік.



Бейсенбек ЗИЯБЕКОВ, 

«Россельхозбанктің» Қазақстандағы 

өкілдігінің басшысы:

– Егер Ресейдің жалпы ауыл шаруашы-

лығының 85 пайызына қызмет көрсетіп 

отырған «Россельхозбанк» секілді банкті 

құра алсақ, бұл – үлкен жетістік. Біз көбіне 

ТҮЙІН

Еліміздің қаржы министрі Болат Жәмішев даму институттары мен 

ұлттық холдингтегі мемлекет қаражаттарының жұмсалуына ұдайы 

қадағалау жасалатынын, бұл бағытта арнайы шаралар қамтылып 

отырғанын айтқан болатын. «Депозиттерге келетін болсақ, мұнда 

мәселе басқада. Мәселен, сол қаражатты еш пайда көрместен есеп-

шот  тарында сақтауға да болатын еді. Алайда мұндағы басты мәселе 

– бюд жеттен бөлінген қаражаттың тиімді, уақтылы, мақсатқа сай 

орын далуында. Ал егер қаражаты бола тұра, оны еш тиіспестен шот-

тар да құр сақтау - сауатсыз менеджментке жатады. Бірақ мұнда бар 

мәселе бюджеттік қаражаттың нақты орындалуында жатыр. Ал он-

дай қаражатты қайтадан бюджетке қайтару мәселесіне келетін бол-

сақ, оны заң арқылы жүзеге асыруға болады», – деді Б. Жәмішев.

НАРЫҚ


 Ондай жағдайда даму институттары 

да, бюджет те, екінші деңгейлі банктер 

де ешқандай пайда көрмейді. Айта 

кеткен жөн, депозит салу, бір жағынан, 

еліміздің банк жүйесіне әжептәуір 

көмек. Депозиттен тартылған ақша 

арзан ақша саналады. Ал біздің банктер 

қазір шетелдерден қаржы тарта 

алмайды. Сондықтан 4-5 немесе 6-7 

пайызбен депозитке салып пайда тапқан 

жағдайда, онда тұрған ештеңе жоқ. Ең 

бастысы, ол қаржыны өз қалтасына 

салмайды ғой. Одан кейін қаржыны 

қалай, қайда жұмсағанын тексеріп 

отыратын Есеп комитеті бар. Даму 

институттарының өзінде корпоративтік 

басқару жүйесі жұмыс істейді, ол 

бойынша ішкі аудит қызметі деген 

құрылым арқылы ішкі қадағалау жүйесі 

құрылған. Ол тікелей Директорлар ке-

ңе сіне бағынады. Мұнан өзге, «Самұ-

рық-Қазына» қоры ішінде ішкі аудит 

және бақылау деген арнайы департамент 

бар. Ол да өз кезегінде қаржыны қада-

ДАМУ ҚОРЛАРЫ

Шығыста шағын 

кәсіпкерлік 

дамиды

Бұл тақырып таяуда қаладағы кәсіп кер-

лер және Ұлттық инвестициялық қор 

өкілдерімен болған кеңесте талқы ланады. 

Қор өкілдері мемлекеттік құрылымның жұ-

мыстарымен танысып, кәсіпкерлермен 

пікір алмасып, оларды серіктес болуға ша-

қырды. Қазіргі кезде аталмыш қор еліміз-

дегі инновациялық белсенділікті арттырып, 

жоғары технологиялық өндірісті дамытуда 

жарғылық капиталына қаржы құю арқылы 

жаңа жобаларды іске асырады. Қаржылық 

ұйым жоба сомасының 49 пайызын қар-

жы 


ландыруға дайын екендіктерін жет-

кізді. 


Қаржыландыру сондай-ақ инно-

вациялық кәсіпорындар мен жобалармен 

жұмыс істейтін венчурлік қор арқылы жү-

зеге асуы да мүмкін. Мұнда қор барлық 

жобаны 100 пайыз қаржыландыруға да-

йын. Бүгінде Қазақстанда бар болғаны 6 

венчурлік қор жұмыс істейді. Бұл аз екені 

анық. Сондықтан аймақтық тағы бір қор 

құру туралы шешім қабылданған. Қор 

басшылары қазір аймақтарды аралап, 

облыс басшыларымен кездесуде. Бұл іске 

әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациялар 

арқылы немесе тікелей 200 миллион теңге 

бөлу мәселелер талқылануда. 



Экономиканың негізгі 

локомотиві мұнай-газ саласы 

болғанымен, шағын және 

орта кәсіпкерлікті дамыту – 

Үкіметтің басты саясатының 

бірі. Дегенмен де бұл салада 

қордаланған мәселелер же-

тер лік. Соның бірі – кәсіп кер -

лер ді қаржыландыру мәселесі. 

БАҒА


Аралдың тұзы 

Ақмешітте неге 

қымбат?

Жыл басынан бері халық көп тұты-

натын ет, картоп, пияз, сәбіз және алма 

өнім дерінің бағасы «жалына қол тигізбей» 

тұр. Cиыр еті – 50, қой еті 100 теңгеге 

өскен, бұ рынғы бағасынан 7-16 пайыз-

ға қымбат. Жер 

гілікті жұрт жыл ба 

сын-

дағыдан сәбізге 45,5, алмаға 20 пайызға 



артық ақша төлейді. Еліміз бойынша ба-

ға 


ны бақылап отыратын «Қазагро 

мар-


ке тинг» АҚ мәліметінше, рес публикалық 

дең гейден Сыр өңіріндегі сиыр еті – 25, 

қой еті – 7, картоп – 34, пияз 24 теңгеге 

қым  бат екен. Бір қызығы, Арал теңізі ай-

ма  ғында өндірілетін ас тұзы рес пуб лика-

лық көрсеткіштен 5 теңгеге артық екен. 

Об лыстың өзінде өндірілетін өнімнің ба-

ға  сы  неге  өзге  өңір лер ден  қымбат  болып 

тұр? 

Жыл бойына көкөніс-бақша дақыл да-



рын өсіруге өте қолайлы жылыжай шаруа-

шы лығы да өлкеде өркенін жая алмай 

отыр. Облыста бар-жоғы 13 жылыжай 

бар. Жалпы көлемі 0,6 гектарды құрайды. 

Есепшотқа салып санап көрсеңіз, онда күн 

сайын өндіріліп жатқан өнім тұтынушы 

қажеттілігінің небәрі 0,02 пайызын ғана 

өтей алады екен. 



Нұрлыбай ҰЛЫҚПАНҰЛЫ, 

Қазақстан фермерлер одағы облыстық 

филиалының төрағасы:

– Кейбір азаматтар «Қызылордада 

жылыжай өсіру мүмкін емес» деген 

пікір айтады. Алайда мен оған қо сыл-

маймын. Иә, бізде осыған бай ланысты 

кездесіп отырған қиындықтар бар. 

Мәселен, бізде тұқым мәселесі өз ше-

шімін таппаған. Жылыжайға кез келген 

тұқымды еге салмайсың. Соны 

мен 

қатар оған егетін дақыл түрлерінің 

жыл дың әр мезгіліне лайықталған түр-

лері болады. Біздің облыстың кли ма-

тына бейімделген дақыл тұқымдары 

жоқ тың  қасы. 

Жалпы, облыстың өзін-өзі азық-түлік 

өнімдерімен қамтамасыз етуге мүмкіндігі 

толық жетеді. Атап айтқанда, өңірдегі жер 

емген диқандар ала жаздай төккен терінің 

арқасында сұраныстан пияз – 101,1, сәбіз 

– 117,2, қырыққабат – 50,0, қызанақ – 

5,1, қияр – 4,3, картоп – 2,2, бақша да-

қыл дары 8,2 есеге артық өндіріледі. «Бәрі 

де жақсы» деп қол соғуға болар еді-ау, 

оның қоры қыстың ортасына да жетпейді. 

Өйткені аймақта көкөніс сақтайтын 

қойманы әрең табуға тура келеді. 

Соңғы жылдары облыста жыл бойына 

азық-түлік жәрмеңкесін өткізу жақсы 

дәстүрге айналған. Облыс әкімі Болатбек 

Қуандықовтың бастамасымен қолға 

алынған бұл іс қарапайым тұрғындарға аз 

көмегін жасап жатқан жоқ. Десе де, бағаны 

тұрақтандыру мақсатында жасалуы қажет 

етілетін бірқатар жұмыстар әлі де көпшілік 

көкейінен шықпай жүр. Солардың 

қатарында коммуналдық базар мәселесі 

де бар. Облыста осындай төрт сауда орны 

бар. Алайда Қызылорда қаласы мен 

Сырдария, Жалағаш аудандарының 

басшылары бағаны тұрақтандыруға нем-

құрайды қарап отыр. Себебі бұл басшылар 

өздерінің құзырына қарайтын комму нал-

дық базарға көтерме тауар жеткізу 

мәселесін мүлдем ұмыт қалдырған. Тіпті 

оған жергілікті бюджеттен бірде-бір тиын 

бөлуді қажет деп тапқан жоқ. Осының 

салдарынан Жалағаш пен Сырдария 

аудан дарындағы аталмыш сауда орындары 

өз жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды. Ал 

облыс орталығындағы «Арзан базардың» 

берешегі бастан асады. 




1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал