Әс кери борышымды өтеп жаттым



жүктеу 3.58 Mb.

бет1/28
Дата24.01.2017
өлшемі3.58 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   28

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

Жалғасы 2-бетте 

БІР ҮЗІК СЫР



Ерлан ШАҒАЛАҚОВ, әскери борышын1991-93 

жылдары  Қиыр Шығыста өтеген:

– Әскерге 1991 жылы көктемде шақырылып, елі міз 

Тә уелсіздігін алғанда Ресейдің Қиыр Шығы сын да

При морский өлкесінде  «Шкотово -17» де ген жерде  

әс кери борышымды өтеп жаттым. Жал ғыз емеспін,  ке-

зінде аудан орталығындағы ин  тер  натта 7-8 сыныпта 

бір ге оқып, кейін мүлде кез  деспей кеткен сы нып та сым-

мен жердің түбі – Ре сейдің Қиыр Шығысындағы бір 

құрылыс ба та льо нын да бір ротаға  түсіппіз.  Біз әскерге 

ба рысымен көп ұзамай Кеңес Одағы ыдырай бас та ға-

ны, оның құрамындағы елдер өз алдарына бөлек

тәуелсіз мемлекет болып жатқаны туралы хабарлар 

бізге де дүңк-дүңк етіп  жетіп жатты. Сондықтан Қазақ-

стан нан да осындай сүйінші хабарды көптен күтіп, 

елең деп жүргенбіз. Бір қызығы,  ротамыздағы екі қа -

зақты, яғни бізді, бұл кезде егде офицерлер «На зар -

баев тың ұландары»  деп атай бастаған. Бұған екі жағ-

дай себеп болды. Біріншіден, ротаға түскен екі қазақ 

жат жерде жүзімізді  жасытпай, еңсемізді тү сір мей 

жү руге  тырыстық. Қасымдағы досым  Мер жан гир 

көтеруден алдына жан салмады, мен тур ник пен кү-

реске епті болдым. Соны байқаған бір-екі егде офи-

цер дің қайдан келгенімізді сұрап, Қа зақстаннан еке-

ні мізді білгенде: «О, Назар баев тың  ұлдары екенсіңдер 

ғой! Жарайсыңдар! Сен дер дің Президенттерің  мықты 

басшы, ақылды сая  саткер», – деп мақтағаны бар. 

Сөйт сек, бұл ке зең Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев 

ел үшін қатты қайрат қылып, жарқырап  көрініп жатқан 

уа қыт екен. Содан бастап бізді бәрі «Назарбаевтың 

ұландары» деп атап кетті.   

ӘСКЕРДЕГІ ҚЫЗЫҚ: ТЕМЕКІ ТҰҚЫЛЫН ЖЕРЛЕУ

Әскерге жаңа түсіп, карантинде жүрген кезіміз. Бір 

кү ні түнгі ұйқыға енді жата бергенімізде, командиріміз 

кіріп келіп, айғайлап бұйрық берді. Бәріміз киініп, ка-

зар ма алдындағы алаңда сапқа тұрдық. Жаңбыр жа-

уып тұр. Командиріміз қайдан тапқаны белгісіз, қо-

лында темекінің тұқылы: «Мына тұқылды кім тастады?» 

– деп сұрады. Бәрі үнсіз. «Егер біреуің тастағандарыңды 

мо йындасаңдар, онда осы жерден қайтамыз. Басқа 

ештеңе болмайды. Ұйықтайсыңдар». 

Алайда «мен едім» деген ешкім шықпады. Жауын 

сір кіреп тұр. Ашуланған командир ротаны оңға бұрды 

да, ну орман – тайганың ішіне қарай жүгіртіп ала жө-

нелді. Жер балшық, киім шылқа су, әбден ит-сілікпеміз 

шы ғып қалжырағанда орман ішіндегі бір алқапқа кел-

дік. Бір орында тұрып жүгірісті тоқтатпай, бұйрық бер-

ді. Ені – бір, ұзындығы – бір жарым, тереңдігі бір метр 

шұңқыр қазу керек. Сап орнында тұрып жүгіруін тоқ-

тат пайды. Саптың басындағы бірінші тұрған сарбаз  

ға  на алға шығып, көрсеткен жерден үш күрек топырақ 

алып лақтырады да, жүгірген бойы айналып, саптың 

артына келіп тұрады. Осы ретпен бүкіл сарбаз жа уын-

ның  астында дедектеп жүріп «қабір» қаздық. Шұңқыр 

да йын болған соң, командир әлгі темекі тұқылын 

әкеліп шұңқырға тастады, сосын оны жақсылап көмдік. 

Ко мандир бір минуттық үнсіздік жариялады.  Үнсіздік-

тен соң: «Жаңағы бір минутта бәрің енді темекі шек-

пес піз деп ойланған шығарсыңдар. Бұдан былай шек-

пей тін болыңдар!», – деді. Содан жүгіріп кері қайттық. 

Әс керде осындай да қызық болған.  

Айбын БАҚЫТҰЛЫ

Назарбаевтың Қиыр 

Шығыстағы ұландары

ОЙ-КӨКПАР



Соғысқа және қақтығыс майдандарына қатысқан барлық санаттағы тұлғаларға ортақ мәртебе берілуі қажет пе?

Әлемдік қаржылық дағдарыс кезеңіне, яғни 2008-

2009 жылдарға дейін қорғаныс саласына бөлінген қаржы 

көлемі бойынша Қазақстан ТМД-дағы үшінші ел болып 

саналып келген. Ал соңғы жылдары бұл көрсеткіш өспесе, 

кеміген емес. 2010 жылғы әскери бюджет 171 млрд 

теңгені құраса, 2011 жылы 200 млрд теңгеге (1,3 млрд 

доллар) жеткен. Өткен жылы Global Fire Power агенттігі 

әлем елдерінің әскери потенциалының рейтингісін 

жариялаған болатын. Онда Қазақстан қаржыландыру 

жағынан ТМД елдері ішінде Ресей мен Өзбекстанға жол 

берсе, Украина мен Грузияны басып озған екен. Сондай-

ақ елімізде жыл сайын әскери техника мен қару-жарақ 

паркінің 7 пайызы жаңаланып отырады. Мәселен, 

бұлайша кез келген көршілес мемлекет мақтана алмайды. 

Қалай дегенмен де Қазақстан жоғары әскери потенциалы, 

болашақта өз жағдайын жақсартуға толықтай мүмкіндігі 

бар ТМД-дағы бестіктің бірі болып саналады.

Қазақстан 

Республикасы 

Қарулы Күштерінің 

Бас қолбасшысы 

Нұрсұлтан Назарбаев 

ел алдындағы ерен 

еңбегі мен қалтқысыз 

қызметі үшін 

бірқатар азаматтарға 

мемлекеттік 

наградалар 

табыстады. Ақордада 

өткен салтанатты 

шара аясында 

Президент жоғары 

әскери және арнаулы 

атақтарды, сондай-ақ 

сыныптық шендерді 

тапсырды.

БЕЗБЕН


Жалғасы 5-бетте 

«Бүгін ең лайықты азаматтар мемлекеттік наградаларға 

ие болып отыр. Олардың барлығы да ерен еңбегімен, қалт-

қысыз қызметімен ерекшеленген жандар болғаннан кейін біз 

осын дай шешім қабылдадық. Сіздердің басты міндеттеріңіз 

– ұлт пен ұлыстың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Біз үшін тәу 

еткен Тәуелсіздігімізді қорғап, оны қастерлеуден асқан 

ешкімге үлкен мәртебе жоқ. Тату елдегі тұрақтылық пен тәртіп 

тұғырының берік болуы әскери қызметшілерге тікелей бай-

ланысты. Сіздер сол салада абыройлы борышты әрқа шанда 

да үлкен білімділікпен атқарып келесіздер. Қазақстанның тұ-

рақ тылығы мен халқымыздың амандығын сенімді сарбаз дар 

күз етіп тұр. Елге қорған болу үшін қажымас қайрат, жігерлі 

рух қажет екендігі баршаға белгілі. Осының барлығы сіздерде 

бар деп ойлаймын», – деді Мемлекет басшысы.  Осыдан кейін 

Президент мемлекеттік наградаларға лайықты деген 

азаматтарды марапаттады. Атап айтқанда, ІІ дәрежелі «Даңқ» 

орденімен ҚР Қарулы Күштері «Оңтүстік» өңірлік қолбас шы-

лығы әскерлерінің қолбасшысы Т.Қойбақов, Ұлттық қорғаныс 

университетінің бастығы А.Рыспаев марапатталды. ІІ дәрежелі 

«Айбын» орденімен Қазақстан Республикасы Экономикалық 

қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі 

(қаржы полициясы) төрағасының орынбасары А.Боданов, 

Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері 36855 әскери бөлі-

мінің командирі Е.Ермекбаев, Бас әскери прокурордың бірінші 

орынбасары Қ.Игембаев, Қазақстан Республикасы Президенті 

Күзет қызметінің басқарма бастығы Б.Ысмайылов, ҚР Ұлттық 

қауіпсіздік комитеті «Арыстан» қызметі басқармасының аға 

офицері Б.Қапаров, Алматы облысы Ішкі істер департаментінің 

бастығы С.Көдебаев, ҚР Ішкі істер министрлігі «Сұңқар» 

арнайы мақсаттағы жасағының командирі Д.Құрмашев, ҚР 

Ұлттық қауіпсіздік комитеті Шекара қызметінің жеке авиация-

лық эскадрилья командирінің орынбасары М.Мұсабеков ма-

рапатталды, ІІ дәрежелі «Айбын» орденімен Қарағанды об-

лысы Төтенше жағдайлар департаменті «Өрт сөндіру және 

ава риялық-құтқару жұмыстары қызметі» ММ №45 ма ман-

дандырылған өрт сөндіру бөлімінің аға өрт сөндіруші-

құтқарушысы Ә.Айтбаев, ҚР Қарулы Күштері Құрлық әскерлері 

68665 әскери бөлімі десанттық-шабуылдаушы ротасының аға 

техник-жүргізушісі А.Караваев, Аэроұтқыр әскерлері сержанты 

– ҚР Қарулы Күштері Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысы 

басқармасының бөлімше бастығы Р.Сүйіндіков марапатталды.



-бетте

3

ИƏ



ЖОҚ

– Мен бұл мәселеге арнайы 

заң керек дегенді айтып келемін. 

Ол заңда әскери соғыс адамдарын 

түрлі категорияға бөліп қарайтын 

талаптар болуы қажет. Соғыс ар-

да герлерінің мәртебесі тең бо ла 

ал майды. Әр соғыстың сая си мәні 

де, маңызы да, қаупі де әртүрлі 

бо лады. Ұлы Отан со ғы сы ар да-

герінің мәртебесі бә рінен биік тұ-

руы керек деп айт пай мын. Мүм-

кін, Тәуелсіздіктен кейінгі әс кери 

опе рацияларға қатысқан адам-

ның мәртебесі одан да жо ғары 

бо луы мүмкін. Бірақ оны заң да 

қа 

рау қажет. Бейбіт жағ 



дайда 

өмір сүріп жатырмыз десек те, 

Қа 

зақстан локалды соғыстарға 



қа тысып  отыруға  мәжбүр. 

– Соғыс көрген адамдардың 

мәр те бе лері тең болуы керек. Біз 

қазір Кеңес Ода ғының көп саяса-

ты нан бас тартып жа тырмыз. Сая-

са тынан бас тартуға бо лады, бі-

рақ салдарынан бас тарта 

ал     май мыз. 

Жауынгерлердің 

соғысқа  бар  ғаны  ақи қат.  Олар 

соғысқа ерік  кеннен барған жоқ, 

әскери бұй  рық бойынша барды, 

Ота ным  ды  қорғаймын,  еліміздің 

мүд   десі үшін еңбек етемін деп 

бар ды.  Ен де ше,  оларды  бөле-жа-

ра қарауға бол 

май 

ды. Жалпы, 



мен Польшаға жиі барамын. Осы-

дан екі жыл бұрын барғанымда 

со  ғыс  құрбандарына  арналған 

алаң ға бар дым. Алаңда үлкен ор-

талық зират бар.  

Қатардағы адамға соғыс ардагері десеңіз, ең алдымен, 

Екінші дүниежүзілік соғыс адамын айтып отыр деп 

ұғынады. Бұл соғыстан кейінгі басқа да түрлі соғыстарда, 

локалды қақтығыстарда болған жауынгерлер Ұлы Отан 

соғысының ардагерлерін құрметтейді десе де, олардың 

көкейінде Отан қорғау мақсатында жан алып, жан 

берісіп, қару ұстап, саз кешудің арасында қандай 

айырмашылық бар деген сұрақ бар екені белгілі. 

Бізде Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагерлерін 

ерекше құрметтейді, оларға берілетін 

жеңілдіктер де ерекше. Дегенмен олар аз 

қалды. Ендеше, оларға деген құрметті өзге 

соғыстарды, әскери қақтығыстарды көрген 

адамдарға жалғастыру үшін мәртебелерін 

теңестіру қаншалықты орынды? 

Сарапшылардың бұл мәселеге қатысты 

көзқарасы әртүрлі. 

Ким СЕРІКБАЕВ:

ДАТ!

Әскер ғылымы 

жөнінде жаңа заң 

қабылдауымыз 

қажет

Алаштың тұңғыш 

генерал аруы

Гүлжауһар КӨКЕБАЕВА, 

тарих ғылымының докторы:

Әзімбай ҒАЛИ, 

саясаттанушы:

бетте

6

№75 (986) 



7 мамыр, сейсенбі

2013 жыл


Кәмшат САТИЕВА

Арман АСҚАР

Қазақстанның қару-жарақ потенциалы қандай?

Соңғы жылдары Қазақстан әскерінің 

техникалық-технологиялық қамтылуы 

жағына барынша басымдық беріліп жа-

тыр. Мемлекет басшысы әрі Қазақстан 

Қа  рулы Күштерінің Бас қолбасшысы Н.На-

 зарбаев бір сөзінде: «Қазір әлем саны 

көп армияны қажет етпейді. Ыңғайлы, 

ұт  қыр, жақсы жабдықталған, әзірлігі мол 

күш керек. Әскерімізбен халқымыз мақ-

та  натындай болсын» деп мәлімдеген еді. 

Сол себепті отандық әскери-өнер кәсіп 

ке  шені еліміздің басты – Үдемелі ин дус-

триял дық-инновациялық даму бағ дар-

ла масына етене кіріктірілген. Осы жа ғы-

нан алғанда, қуатты елге қауқарлы 

қа  ру-жарақ, заманға сай техниканың бо-

луын Елбасымыздың өзі де қадағалап 

отыр десек болады. Демек, еліміздің 

2020 жылға дейінгі стратегиялық даму 

жос   пары мен 2010-2014 жылдарға ар-

нал ған  қарқынды  индустриял дық-ин но-

ва циялық бағдарламасында машина жа-

сау саласын, оның ішінде қорғаныс 

кә  сіп   орындарын  дамыту  шара ларының 

қа   растырылуы  да  кездейсоқтық  емес. 

Отан  дық  кә сіпорындарды  қолдау  мақ са-

тында  «Мемлекеттік  қорғаныс  тап сы ры сы 

туралы» Заңға енгізілген бірқатар өз ге-

рістер де бұл салаға ерекше екпін бер  ген. 

Ол жаңашылдық қорғаныс тап сы  рысын 

орындаушыны  бі р ін ші  кезекте  отандық 

тауар өндірушілер арасынан таңдауға ба-

сымдық береді.

Мансұр ХАМИТ (фото)

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

 

e-mail: info@аlashainasy.kz

Жалғасы 2-бетте 

БІ

Р 



ҮЗ

ІК

ІК



ІКІК

К

К



С

ЫР

Е



Е

Е

Ерлан ШАҒАЛАҚОВ, әскери

б

б

б

б

орышын

19

19

19

1991

91-9

9

9

9

3



жылдары  Қиыр Шығыста өтеген:

– Әскерге 1991 жылы көктемде шақырылып, елі міз 

Тә уелсіздігін алғанда Ресейдің Қиыр Шығы сын да, 

При морский өлкесінде  «Шкотово -17» де ген жерде  

әс кер

ер

р

ер

ер

р

и 

и

и

и

и

бо

бо

бо

о

б

ры

р шымды өт

өт

т

т

т

т

еп

е

е

е

е

 жаттым. Жал ғыз емеспін,  ке-

зінд

нд

нд

нд

нд

нд

е 

е 

е 

е 

е ау

ау

ау

ау

ау

а

да

да

да

да

да

а

н

н

н

н 

н

ор

ор

о

ор

ор

р

та

та

та

лы

лы

лы

л

лы

ы

ғы

ғы

ғы

ғы

ғы

нд

нд

н

нд

нд

ағ

ағ

ағ

ағ

ағ

ы 

ы 

ы 

ы

ы ин

ин

ин

ин

ин  

те

те

те

те

т

р  натта 7-8 сыныпта 

бір ге оқып, к

й

й

й

й

ей

й

і

іін

 м

үл

де к

ез  десп

й

й

й

ей  кеткен  сы нып та сым-

мен жердің түбі – Ре сейдің Қиыр Шығысындағы бір 

құрылыс  ба та льо нын да  бір ротаға  түсіппіз.  Біз әскерге 

ба рысымен көп ұзамай Кеңес Одағы ыдырай бас та ға-

ны, оның құрамындағы елдер өз алдарына  бөлек, 

тәуелсіз мемлекет болып жатқан

ан

ан

ан

ан

н

ы  ту

т

т

ралы хабар

ар

р

ар

р

лар 

бі

бі

бі

бі

б

бі

зг

зг

зг

зг

зг

зг

е

е де дүңк-дүңк етіп  жетіп ж

ж

ж

ж

ж

ж

ат

ат

ат

ат

а

атты

ты

ты

ты

ты

ты



Со

Со

Со

Со

Со

С

нд

нд

нд

д

д

д

ық

ық

ық

ықта

т

та

тан 

н 

н 

н

Қа

Қа

Қа

Қ

Қа

Қа

за

за

за

за

за

за

қ-

қ-

қ-

қ-

қ-

ст

ст

ан

ан нан да осындай сүйінш

іі

і

і 

і

ха

ха

ха

ха

х

ба

ба

ба

б

ба

рд

рды

ы 

кө

кө

к

пт

птен

н

к

күт

үтіп

п



елең деп  жүргенбіз. Бір қызығы,  ротамыздағы екі қа -

зақты, яғни бізді, бұл кезде егде офицерлер «На зар -

баев тың ұландары»  деп атай бастаған. Бұған екі жағ-

дай себеп болды. Біріншіден, ротаға түскен екі қазақ 

жат жерд

рд

рд

д

рд

е жүзімізді  жасытпай, еңсемізді тү сір мей 

жү

ү

ү

ү

ү

ү

 р

 р

 р

 р

 р

 р

уг

уг

уг

уг

уг

уг

е 

е

е

е

е

е

т

т

т

т

т

т

ыр

ыр

ыр

ыр

ыр

ы

ыс

ыс

ыс

ыс

ыс

ыс

ты

ты

ты

қ.

қ

қ.

қ.

қ. Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

ас

ас

ас

ас

а

ым

ым

ым

ым

ым

м

да

да

да

да

да

да

ғы

ғы

ғы

ғы

ғ

ғ

д

д

д

досым  Мер жан гир 

кө

ө

те

те

те

т

те

т

ру

ру

ру

ру

руде

д

де

де

д

н 

н

н

н

ал

ал

ал

л

л

ды

д

ды

д

ды

н

н

а

на

на

ж

ж

ж

ж

ж

ж

ан

ан

ан

а

с

ссал

ал

ал

а

а

л

ма

ма

ма

ма

ма

ма

ды

ды

ды

ы

ы

, мен тур ник  пен  кү-

реске епті болдым. Соны байқаған бір-екі егде офи-

цер дің қайдан келгенімізді сұрап, Қа зақстаннан еке-

ні мізді білгенде: «О, Назар баев тың    ұлдары екенсіңдер 

ғой! Жарайсыңдар! Сен дер дің Президенттерің  мықты 

басшы, ақылды сая  саткер», – де

д

д

д

д

п мақтағаны бар. 

Сө

Сө

Сө

Сө

Сө

йт

й

й

 сек,  бұл ке зең Президентім

ім

ім

ім

м

із

із

із

із

із

із

Н

Н

Н

Н

Н

Н

ұр

ұр

ұр

р

ұр

ұр

сұ

сұ

сұ

с

с

лт

лт

лт

т

лтт

ан

ан

ан

ан

а

а

Н

Н

Н

Н

аз

аз

аз

з

ар

ар

ар

ар

ар

а

ба

ба

ба

ба

б

ба

ев

ев

ев

ев

ев

в

 

ел

ел

ел

ел

ел

ү

ү

ү

ү

ү

ш

ші

ш н қатты қайрат қылып, жа

жа

жа

жа

а

жа

рқ

рқ

рқ

рқ

рқ

рқ

ыр

ыр

ыр

ыр

ыр

ап

ап

ап

ап

ап

п

  

кө

кө

кө

кө

кө

ө

рі

рі

рі

і

р

і

ні

ні

ніп 

п

жа

жа

жа

жа

ж

ж

тқ

тқ

тқ

ан

ан

ан

н

н

н

 

уа қыт екен. Содан бастап  бізді  бәрі «Назарбаевтың 

ұландары» деп атап кетті.   


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   28


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал