Ерте жастан ағылшын тілін оқытудың маңызы ж ә н е оның еркшеліктері



жүктеу 50.49 Kb.

Дата11.09.2017
өлшемі50.49 Kb.

ЕРТЕ ЖАСТАН  АҒЫЛШЫН  ТІЛІН  ОҚЫТУДЫҢ  МАҢЫЗЫ 

Ж Ә Н Е  ОНЫҢ  ЕРКШЕЛІКТЕРІ

Джуламанова М. С.

А.  Тайманов атындағы 

№34 мектеп-гимназиясының мұғалімі

Шет  тілін  ерте  жастан  оқыту  -   баланың  дүниега  келген  кезден 

бастап  мектепке  барғанға  дейінгі  интуитивті-тәжірибелік  негізде 

жүретін  оқыту.  Шет  тілін  оқыту  әдістеменің  бір  тармағы  ретінде 

XIX ғасырда дами бастады.

Шет  тілін  ерте  жастан  оқыту  мәселесі  педагогикалық  баспа  басты 

назарында  болды  жэне 

орыс  журналдарының, 

сонымен  қатар 

К.Д.Ушинский, 

Е.Водовозова, 

Е.И.Тихеева  сияқты  эдіскерлердің 

педагогикалық,  психологиялық,  эдістемелік  эдебиеттерінде  талқы- 

ланды.  Бұл  -  балаларды  ерте  жастан  оқыту  әдістемесінің  қалыптасу 

кезеңі болып есептелды.

Мектепке  дейінгі  жас  шет  тілін  оқытуға  өте  қолайлы  кезең,  себебі 

бұл  жастағы  балалар  тілдік  құбылысты  қабылдау  қабілеттілігімен 

ерекшеленеді:  оларда  озінің  сойлеу  тәжірибесін,  тіл  «құпияларын» 

байқау  қызығушылығы  пай да  болады.  Олар  лезде  берілген  шағын 

материалды  меңгеріп  алып,  оны  өте  жақсы  кері  айтып  бере  алады. 

Балалардың  жасы  қосылған  сайын  мұндай  факторлар  өзінің  күшін 

жоғалта бастайды.

Шетел  тілі  біздің  мемлекетіміздің  халықаралық  байланыстарын 

дамытуға  мүмкіндік  беретін  түлғаралық  жэне  мәдениаралық  қарым- 

қатынастардың  аса  маңызды  қүралы  болып  табылады.  Мемлекеттің 

халықаралық  байланыстарының  сапалық  өзгерістері  адамның  практи- 

калық жэне зияткерлік іс-әрекетінде шетел тілдерінің сүранысқа ие болу 

қажеттілігін туғызып отыр.

Еліміздің  басқа  мемлекеттермен  қарым-қатынасы  артып  отырған 

шақта ағылшын тілін еркін меңгерген,  келешекте білімін түрлі саладағы 

қарым-қатынас 

жағдайында 

пайдалана 

алатын 


адамды 

мектеп 


қабырғасынан  оқытып  шығару  -  біздің  казіргі  кездегі  міндетіміз. 

Ағылшын тілін тереңдетіп, жан-жақты оқытуды қоғам, уақыт қажет етіп 

отыр.  Қазақстан  Республикасының  тәуелсіз  елге  айналып,  әлемдік 

өркениеттің  даму  жолына  түсуі,  ағылшын  тілін  жетік  меңгертуді  талап 

етеді.  Осы  талапқа  жету  мақсатымен  мектебімізде  «Жалпыға  міндетті 

мемлекеттік  білім  стандартының»  вариативтік  бөлімінен  2  сыныптан 

бастап  ағылшын  тілі  оқытылады.  Ағылшын  тілін  оқытудың  мақсаты  -  

оқушылардың  ағылшын  тілінде  қарым-қатынас  жасай  алу  негіздерін 

меңгеруі 

болып 


табылады. 

Ерте 


жастан 

шетел 


тілін 

оқыту 


оқушылардың 

коммуникативті 

даму 

біліктілігін, 



оқушылардың

қызығушылығын үйымдастыруға мүмкін-дік береді,  бірден көп тілдерде 

сөйлеуге  мүмкіндік  алады.  Ойынның  міндеті  баланың  қызығушылығын 

туғызып,  белсенділігін  арттыра-тындай  іріктеліп  алынған  нақты 

мазмүнымен  анықталады.  Ойындар  жаңа  тақырыптарды  өткенде, 

сөздерді, 

грамматикалық 

материалды, 

түрақты 


сөз 

тіркестерін 

пысықтыруға арналған жаттығулардың бір түрі ретінде пайдаланылады.

Қандай да болмасын ойынды өткізу үшін мүғалім алдын ала жоспар 

қүрып  алуы  қажет.  Ол  жоспар,  әдістемелік  түрғыдан  алып  қарағанда 

мынадай шарттарға жауап беруі қажет:

•  Ойынның  өтілетін  сабақтың  тақырыбы  мен  мазмүны  сәйкес 

келуі;


•  Ойынға бөлінетін уақыттың нақты белгіленуі;

•  Ойынның  ойналу  түрінің  топ  болып  ойнау,  кішірек  топ  болып 

ойнау т.  б.  нақтылануы қажет;

•  Ойынға қажетті материалдардың түгел дайындалып қойылуы;

•  Қолданылатын  создер,  сөз  тіркестері,  мақал-мәтелдері,  тақпақ- 

тар өлеңдердің таңдалынып алынуы;

•  Пысықталатын 

грамматикалық, 

фонетикалық, 

лексикалық 

материалдардың анықталуы;

•  Ойынның өту барысының жоспары жасалуы.

Сабақта  қолданылатын  ойындар  алуан  түрлі.  Олар  негізінен,  оқу 

ойындары  жэне  коммуникативтік  ойындар  болып  екіге  бөлінеді. 

Ойынның  бір  ерекшелігі,  ол  оқушылардың  сабақта  өздерін  еркін 

үстауына,  ойларын  қысылмай  айтуға  жағдай  жасайды.  Бастауыш 

сыныптарға  беретін  болғандықтан  ағылшын  тілі  сабағын  қызықты  етіп 

өткізу үшін мен өз сабағымда мына ойындарды қолданамын.

•  Фонетикалық ойындар;

•  Әріптерге байланысты ойындар;

•  Оқу ережесіне байланысты ойындар;

•  Сөйлеу қабілетін дамытуға арналған ойындар;

•  Грамматикалық ойындар;

•  Сан есімге байланысты ойындар.

Алғаш  әріптерді  үйреткеннен  бастап  эрбір  әріптен  келетін  затт 

көрсетіп отсек,  он да о л әріп оқушының есінде қалады.

Мысалы:

Аа- apple



Bb- ball

Сс- cat 


т.с.с

Сонымен  бірге  эрбір  эріпті  дүрыс  қатесіз  жазу  да  бастауыштан 

басталады.Ол  үшін  арнайы  дәптер  немесе  эр  эріпті  мүқият  тақтаға


жазған  дүрыс.Дыбыстарды толық  меңгерген  оқушы  сөздерді  дүрыс  оқи 

алады.  Оны дүрыс оқыту,  оның қатесін дүрыстау эр мүғалімнің міндеті.

Оқушылардың  фонетиканы  жэне  грамматиканы  толық  түсініп  эрі 

қарай жалғастырып оқып қызығуы үшін оларға өтілген эрбір жаңа сабақ 

ойын  сабағы болып  өткені жөн.  Оқушылар  ағылшын пэнін  ойын  сабағы 

ретінде  тез  қабылдайды,  мүның  өзі  мүғаліммен  оқушыларды  пэнге 

қызықтырудың  қосымша  шараларын  іздестіруді  қажет  етеді.  Мұндай 

қызықтыру  шараларының  қатарына:  еңбек  процестерін  суреттеу,  еңбек, 

білім,  ғылым  озаттары,  табиғат,  туған  ауыл,  қала  туралы  әңгімелеу. 

Сабақтан  тыс  жекелей  жэне  оқушылар  топтарымен  консультация 

зачеттар өткізіледі.

Мектепте  шетел  тілін  оқытудың  негізгі  мақсаты  оқушыларды  шет 

ел  тілінде  сөйлеуге  үйрету.  Шет  ел  тілін  үйретудің  бастапқы  кезеңінде 

эр  сабақ  өз  мэнінде  көрнекі  қүрал  қолдану  арқылы  тартымды  өтілсе, 

білім мазмүнының сапасы да артпақ.

Бүл  кезеңде  оқушылардың  сабаққа  қызығуын  жоғалтып  алсақ 

жоғары  сыныптарда  олардың  тілді  эрі  қарай  меңгеруі  қиынға  түседі. 

Сондықтан,  сабақ  арасында  ойын  элементтерін  қолдану  сабаққа 

қызығуын,  белсенділігін,  ойлау  қабілетін  дамытуға,  жаңа  сабақты 

пысықтау  кезеңін  сапалы  өткізуге  материалды  толық  меңгеруге 

көмектеседі.  Осы  орайда  өз  сабақтарымда  қолданып  жүрген  ойын 

түрлері мен элементтеріне тоқталмақпын.



Who knows ABC best?

Оқытушы  алдын-ала  дайындаған  әліпбидің  әріптері  жеке-  жеке 

қиып,  араластырып  тақтаға  іліп  қояды.  Сынып  екі  топқа  бөлінеді.  Екі 

топтан  бір  -  бір  оқушыдан  шығып  әріптерді  рет  ретімен  30  секунд 

ішінде  көрсетіп  айтып  шығу  керек.  Қанша  эріп  дүрыс  айтылса  топ 

сонша үпай жинайды.



Snake word

Бүл  ойын  оқушылардың  сөздік  қорын  тексеруде  тиімді.  Сынып  екі 

топқа  бөлінеді.  Әр  топқа  бір  сөз  жазылған  A3  форматтағы  қағаз  бен 

маркер  беріледі.  Оқушылар  сол  сөздің  соңғы  әрпінен  басталатын 

сөздерді жылан тэрізді жазу керек.  Мысалы:

S n a k e

g

gi r l


і

f

е  1е р һ a n  t



Менің сабақ барысында пайдаланатын кейбір ойындардың үлгілері:

1.  «Milling» -  «Сыңарыңды тап» жаттығуы.

Бұл  жаттығуды  кезкелген  пэн  сабағында  қолдануға  болады. 

Оқушылар  екі  топқа  бөлінеді.  «А»  жэне  «В»  тобы.  Өтілген  тақырып 

бойынша бір топқа оқиғаның аты,  ал екінші топқа -  оқиғаның мэн-жайы 

жазылған  карточкалар  беріледі.  Олар  сынып  бөлмесінде  еркін  жүріп  өз 

сыңарларын табу керек.

2.  «Сөйлемді аяқта...»

Бүл  жаттығу  да  кезкелген  пэн  сабағында  қолдануға  болады. 

Оқушылар  екі  топқа  бөлінеді.  «А»  жэне  «В»  тобы.  Өткен  тақырып 

бойынша  бір  топқа  сөйлемнің  басы,  екінші  топқа  сөйлемнің  аяқталуы 

беріледі, олар сынып бөлмесінде еркін жүріп өз сыңарларын табу керек.

Мысалы:

3.  Teaching  with  limited  Resources:  -  «Шектелген  ресурстармен 



оқыту»

Бүл жағдайда мүғалім  сынып  бөлмесіндегі  бар  заттарды  қолда-нып 

сабақ  откізеді.  Мысалы:  болмедегі  орындықтарды  пайдаланып  ойындар 

өткізу.


«Hot chair» - «Ыстық орындық»

Тақтаның  алдында  2  орындық  қойылады.  Біреуі  -  «true»,  екіншісі- 

«false».  Тақтаның  алдына  4-6  оқушы  шақырылады.  Мүғалім  өткен 

тақырып  бойынша  сөйлемдер  айтады.  Оқушылар  естісімен  екі 

орындықтың  біреуіне  жүгіріп  отырады.  Дүрыс  отырмаған  оқушы 

ойыннан шығады.

Женген оқушы тиісті «5» бағасын алады.

4.“Grammar's Wild” ойыны.

1.  Қима қағаздар дайындаңыз:  3x5,  5x7  см

2.  3x5  қағаздарға  саналатын  жэне  саналмайтын  зат  есімдерді 

жазыңыз;

5x7 қағаздарға Counted, Uncounted, Both -деп жазыңыз;

З.Оқушыларды екі топқа бөліңіз;

4.Әр топқа қима қағаздарды таратыңыз (түстері эр-түрлі болсын);

Эр команда қағаздарды өз категориясы бойынша болу керек.

5. “Compare й іе т ”ойыны.

1. Жануарлардың суреттерін дайындаңыз;

2.  Оқушыларды жүптап бөліңіз де, эр жүпқа 2 суреттен беріңіз;

3.  Тақтаға бірнеше сын есімдерді жазыңыз;

Мысалы:


Bad short tastyBeautiful long small

Good young big

Nice old sweet

4.  Оқушылар  суреттеріндегі жануарлар  ды  салыстырып,  неғүр-лым 

коп сойлем жазады.

5. Анаграмма / Wordsnakes

Оқушыларға берілген анаграмманы шешуге ұсынасыз:

woruyehao  hellohowareyoulamfmeseeyougoodbye

6.  “Kim's Game” ойыны.

Оқушының  сумкасындағы  заттарды  оқыту  үшін  бэрін  партаның 

үстіне  жинап  қойып,  оларды  қайталату  керек.  Содан  сон  бір-бірден 

тығып,  өздеріне  таптыру  керек.  Мысалы:  Close  your  eyes!  Open  your 

eyes!  What“s missing?

7.“Bingo” ойыны

Bingo

Бүл  ойын  лексиканы  да,  грамматикалық  тапсырмаларды  тексеру 

үшінде оте қолайлы ойынның бірі.  Оқушылар  16 торкөзді кесте сызады. 

Оған  есімдіктерді  кез  келген  ретпен  жазады.  Жазып  болғаннан  кейін 

мүғалім 

оларға  есімдіктері  түсірілген  жаттығу  үсынады. 

Осы 

жаттығуды  оқушылар  торкөзге  жазған  есімдіктерін  қою  арқылы 



толтырады.  Егер  көлденең  не  тігінен  жазылған  есімдіктер  қатары 

бірінші  болып  бітсе,  оқушы  жеңімпаз  болып,  «Bingo!»  деп  өзінің 

жеңімпаз екенін білдіреді.  Мысалы:

my

they



she

Our


Mine

your


Her

Their


You

Herself


Its

His


yours

Myself


himself

it

Ойынды  алғаш  рет қолданғанда,  дүрыс  болып  шықпауы да мүмкін. 



Оған оқушылардың ойынның міндетін,  ережесін толық түсінбеуі немесе 

тілдік материалдардың толық меңгерілмеуі себеп болады.

Ойын  соңыннан  оқушылармен  бірге  олардың  пікірі,  көзқарасы,  т.б. 

талданады.,  баға  беріледі.  Ойын  кезінде  жазылып  алынған  кесте 

бойынша  қателер  түзетіледі.  Ойындаы  дүрыс  үйымдастыру  оның 

нәтижелі болуының басты себебі екенін есте үстау лэзім.  Бір тақырыпта 

бірнеше  ойын  қолданылатын  жағдайда,  олар  тақырыптары  бойынша 

топтастырылып, хатқалтаға салынып сақталады.

Оқушылардың  білім,  білік  шеберліктерінің  жан-жақты  дамуына, 

қалыптасуына,  тілдік  материалдарды  жақсы  біліп,  сөз  іскерліктерін 

меңгеруіне  ойындар  көп  көмек  береді.  Олар  арқылы  түрлі  дағдыларды


меңгеру барысында оқушылар  белсенділікке,  өз  бетінше жұмыс  істеуге, 

қорытынды  жасауға  дағдылаланды.  Шетел  тілі  сабақтарында  дұрыс 

ұйымдастырылып,  пайдаланылған  ойындар  оқушылардың  таным- 

түйсігіне  жағымды  эсер  етіп,  алған  білімдерін  жаңа  жағдайларда 



шығармашылықпен қолдана алуына ықпал етеді.




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал