Экономиканың зерттелетін салаларындағы ағымдағы ахуалды талдау: білім



жүктеу 5.24 Kb.

бет15/19
Дата22.04.2017
өлшемі5.24 Kb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19

Концессиялық жобаның бюджеттік тиімділігі  

150 
 
 
 
Диаграммадан 
көріп 
отырғанымыздай 
концессияның 
мерзімі 
қаншалықты  көп  болса,  облыстық  әкімдік  тұлғасында  мемлекет 
номиналды мәнде үлкен кіріс алады.  
Осылайша,  мерзімі  30  жылдық  концессия  схемасы  бойынша 
қалалық  су  арнасын  қайта  жаңғырту  және  пайдалану  бойынша  жобаны 
іске асырудың ең жақсы нұсқасы.  
Осыған  байланысты,  одан  әрі  мерзімі  30  жылдық  жобаның 
сезімталдығына талдау жүргізілген.  

151 
 
Қалалық су арнасын қайта жаңғырту және пайдалану концессиялық жобасының сезімталдығын талдау, млн. теңгеде 
  
Қайта жаңғырту құнының өзгеруі  
  
-30% 
-20% 
-10% 
-5% 
0% 
5% 
10% 
20% 
30% 
Жобаның NPV  
2 040,08 
-242,22 
-2 524,52 
-3 665,67 
-4 807,16 
-5 961,33 
-7 115,50 
-9 433,31 
-11 763,32 
Жобаның IRR  
10,1% 
8,9% 
7,9% 
7,5% 
7,1% 
6,7% 
6,3% 
5,7% 
5,1% 
Салынған капиталға 
концессионер үшін 
NPV для  
5 066,22 
3 491,96 
2 721,59 
2 363,12 
1 722,14 
1 198,07 
699,96 
-261,63 
-1 305,27 
Салынған капиталға 
концессионер үшін 
IRR  
14,5% 
12,6% 
11,6% 
11,2% 
10,6% 
10,1% 
9,6% 
8,8% 
7,9% 
КИЗ 
18 546,36 
21 195,84 
23 845,32 
25 170,06 
26 494,80 
27 819,55 
29 144,29 
31 793,77 
34 443,25 
 
 
  
Тарифтердің өзгеруі 
  
-30% 
-20% 
-10% 
-5% 
0% 
5% 
10% 
20% 
30% 
Жобаның NPV  
-14 245,06 
-11 051,34 
-7 904,50 
-6 351,59 
-4 807,16 
-3 284,37 
-1 761,92 
1 282,99 
4 327,89 
Жобаның IRR  
2,1% 
4,0% 
5,6% 
6,4% 
7,1% 
7,7% 
8,3% 
9,5% 
10,6% 
Салынған капиталға 
концессионер үшін 
IRR  
3,3% 
6,3% 
8,7% 
9,7% 
10,6% 
11,5% 
12,0% 
13,5% 
15,4% 
 
 
Дереккөзі: «Қазақстандық мемлекеттік жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептеулері 
 
 

152 
 
Мерзімі 30 жылдық қалалық су арнасын қайта жаңғырту және пайдалану 
концессиялық жобасының сезімталдығын талдау қайта жаңғырту құны мен су 
арнасы  қызметтерін  көрсету  тарифтерінің  мөлшері  анағұрлым  маңызды 
көрсеткіш  болып  табылатыны  көрсетті.  Бұл  ретте,  қарыз  алу  ставкасының 
өзгеруі жоба көрсеткішіне ерекше әсер етеді.  
Атап  айтқанда,  қайта  жаңғырту  құнының  30%-ға  өзгеруі  концессионер 
үшін  тиімділік  көрсеткіштерінің  35-40%  өзгеруіне,  тарифтердің  30%-ға 
қысқаруы,  тиімділікті  үш  есе  төмендетеді,  ал  тарифтердің  30%-ға  ұлғаюы  
тиімділікті 1,5 есеге арттырады.  
Басқа факторлар жобаның тиімділігіне едәуір аз әсер етеді.  
Жобаның  осындай  сезімталдылығы  кезінде  объектінің  құрылысына 
байланысты тәуекелдерді концессионерге беру ұсынылады.  
Бұл  ретте,  тариф  саясаты  алдын  ала  концессия  шартымен  айқындалуы 
тиіс.  Бұл  шарт  әлеуетті  инвесторлар  үшін  жобаның  тартымдылығын  арттыру 
үшін қажет.  
 

153 
 
2.1.4.
 
Туризм (тау шаңғы базалары, туристік кешендер) 
 
Бүгінгі күні әрекет ететін заңнама концессия тетігін қолданып тау шаңғы 
базасын салу/қайта құру бойынша жобаларды іске асыруға мүмкіндік береді.  
Атап  айтқанда,  «Концессиялар  туралы»  Қазақстан  Республикасының 
Заңына  сәйкес,  ВТО  концессиясының  нысанына  («құрылыс  –  тапсыру  – 
пайдалану») рұқсат беріледі. 
Сонымен, туристік қызмет объектілері концессия тетігі бойынша салыну 
мүмкін.  
 
Туризм  саласы  үшін  қазіргі  және  ендіруге  жоспарланған  МЖӘ 
келісімшарттарының түрлерінен келесі үлгілер ұсынылады: 
 
ВТО («құрылыс – тапсыру – пайдалану»), 
 
ВОТ («құрылыс – пайдалану – тапсыру»); 
 
DBFO («жобалау – салу – қаржыландыру – пайдалану немесе ТАК»), 
 
ВОО («салу – иелену – басқару»)    
 BTO сызбасы 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
 52-сурет 
Build-Transfer-Operate  (BTO).  Жеке  компания  объектіні  салады  және 
құрылыс  сатысын  аяқтау  бойынша  оны  бірден  мемлекетке  тапсырады. 
Мемлекетпен  қабылданған  соң  жаңа  шартқа  сәйкес  объекті  компанияға 
басқаруға/пайдалануға  тапсырылады.  Құрылыс  пен  басқаруға  арналған 
келісімшарттар  мемлекеттік-жеке  серіктестіктің  барлық  нысандары  ішінде 
анағұрлым ұзақ мерзімді және күрделі болып табылады. 

154 
 
Өтелімнің  бастау  көзіне  объектіні  пайдаланған  үшін  төлем  қызмет  атқарады. 
Келісімшарттың аталған түрі үшін мемлекеттік қолдаудың барлық түрлері және 
концессионердің  шығындарды  өтеудің  және  табыс  көздерін  алудың  барлық 
түрлері  пайдаланылады,  оған  пайдалану  және  инвестициялық  шығындарды 
өтеу, «қолжетімділік үшін төлеу» және басқару үшін сыйақыны төлеу жатады. 
Шарттың  аталған  түрінде  объектіге  меншік  тек  мемлекеттік  болатынын  атап 
өту қажет.  
Схема ВОТ 
 
 
Источник: АО «Казахстанский центр государственно-частного партнерства». 
53-сурет 
 
Build-Operate-Transfer  (BOT).  Частная  компания  строит  объект  и 
осуществляет  управление/эксплуатацию  в  течение  определенного  в  контракте 
срока,  по  истечении  которого  объект  передается  государству.  Она  имеет 
правомочия пользования, но не владения этим объектом. 
В данном виде договора мерами господдержки являются – натурный грант 
и  гарантия  потребления,  источниками  возмещения  затрат  концессионера  – 
компенсация 
эксплуатационных 
затрат, 
при 
этом, 
компенсация 
инвестиционных  затрат  выплачивается  только  после  передачи  объекта 
концессии в государственную собственность. Доход концессионер получает от 
эксплуатации объекта, взимая плату с пользователей объекта или потребителей 
услуг.  
 
 
 
 
 

155 
 
 DBFO сызбасы 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
 54-сурет 
Design-Build-Finance-Operate (DBFO) – жобалау – салу – қаржыландыру – 
пайдалану  немесе  ТАК  –  жасасқан  шарт  жағдайларына  байланысты  өмірлік 
цикл  келісімшарты,  объектіні  пайдалану  үшін  төлем  тікелей  тұтынушылардан 
өтелу немесе концедентпен концессионерге төлену мүмкін және «сервис жоқ – 
төлем  жоқ»  принципі  бойынша  функционалдық  талаптарды  орындауға 
байланысты. 
Инвестицияларды  пайдалану  және  соған  сәйкес  қайтару  толық  көлемде 
концессионерге  жүктеледі.  Және  концессиямен  концеденттің  инвестициялық 
шығыстарды жартылай өтеу мүмкіндігі көзделсе де, инвестицияларды қайтару 
кепілдігі туралы мәселе ашық қалады. Тіпті концедентпен шығыстар жартылай 
өтелгеннің өзінде тәуекел концессионерде қалады. 
Мемлекеттік  қолдау  шаралары  тікелей  шартпен  анықталады.  Объектіні 
мемлекеттік  меншікке  тапсырған  жағдайда  инвестициялық  шығындардың 
өтемақысын  төлеу  және  концессиялық  жобаларды  ортақ  қаржыландыру, 
инфрақұрылымдық 
облигациялар 
бойынша 
мемлекет 
кепілгерлігі, 
концессиялық жобаларды қаржыландыру үшін тартылатын қарыздар бойынша 
мемлекеттік кепілдер секілді мемлекеттік қолдау шаралары көрсетілу мүмкін. 
DBFO немесе ТАК келімшарттарының негізгі қасиеттері мыналар: 
 
Келісімшарт  жобалау-салу  (қайта  құру)-объектіні  ұстау  кезеңдерін 
қоса алғанда, жобаның барлық өмірлік циклінен құралады;  
 
Жеке серіктес өз еркімен жобаны орындауға қажетті барлық жобалау 
және техникалық шешімдерді қабылдайды және барлық техникалық тәуекелдер 

156 
 
мен  жобалау  шешімдерінің  тәуекелдерін  өз  мойнына  алады.  Мемлекеттік 
серіктес  әдетте,  барлық  шешімдер  туралы  хабардар  болады,  бірақ  оларды 
таңдауға ешқашан жауап бермейді
 
Жобаны қаржыландыру жеке серіктеспен жүзеге асырылады, кейбір 
жағдайларда мемлекеттік тарап жобаны құру кезеңінде ортақ қаржыландырады
 
Жоба  бойынша  басқа  төлемдерді  мемлекеттік  серіктес  объектіні 
пайдалану басталған сәттен ғана жүзеге асырады, бұл жеке серіктесті объектіні 
анағұрлым  қысқа  мерзімде  салуға  ынталандырады.  Мұнымен  қоса,  жеке 
серіктес  жобалау  және  салу  сапасын  арттыруға  дәлелді  болады 
(функционалдық сипаттамалар бойынша төлем жағдайлары арқылы); 
 
Келісімшарттың  аталған  түрі бойынша төлем  жыл  сайынғы  (немесе 
тоқсан  сайынғы)  «сервис  үшін  төлемді»  білдіреді  және  қарапайым 
функционалдық  талаптарды  орындауға  байланысты  болады.  Функционалдық 
талаптар оны орындау әдістерін емес, ал объектінің пайдалану сипаттамаларын 
анықтайды.  Мысалы,  туризм  объектісі  жұмысының  үздіксіз  болуы,  туризм 
объектісінің  жалпы  өткізу  қабілеттігі,  пайдаланушылардың  ең  көп  саны  мен 
жарақат күрделілігі (объектінің техникалық сипаттамалары емес) және т.б.; 
 
Келісімшарт операциялық қызмет мәселелерінен құралмайды – жеке 
серіктеске  сервис  үшін  төлемдер  объекті  мен  көрсетілетін  қызмет  сапасына 
ғана  байланысты.  Бұл  жобаны  келісімшарттың  ұзақ  мерзімінде  сұраныс 
тәуекелінен  қорғайды,  тартылған  капитал  құнын  азайтады,  концессионерге 
жобаны анағұрлым сапалы орындауға дәлел береді
 
ТАК  –  тетік  мемлекетік  серіктесті  инфрақұрылым  операторымен 
объектіге  жеке  келісімшарт  түрінде  қолжетімділік  үшін  құралдарды  кейінгі 
жинау мүмкіндігіне шектемейді; 
 
Сервис  үшін  төлемдер  мемлекеттік  серіктестен  келісімшарттың 
барлық  кезеңіне  кепіл  беру  қажет.  бұл  МЖӘ  келісімшарттарының  аталған  
түрін  іске  асыруды  қамтамасыз  етудің  анағұрлым  күрделі  міндеттерінің  бірі 
болып табылады. 
 
Төменде  МЖӘ  келісімшарттарының  аталған  түріне  қаржы  сызбасы 
берілген. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

157 
 
 ВОО сызбасы 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
 55-сурет 
Өз  кезегінде  Build-Own-Operate  (ВОО)  келісімшарты  бойынша  салу  мен 
пайдалануға  жеке  инвестор  пайдаланудың  мемлекеттік  кепілі,  пайдалану 
шығындары немесе жалға алуды өтеу орнына объектіні салу мен пайдалануды 
жүзеге асырады. 
Аталған  келісімшартты  қолданған  кезде  жеке  компания  объектіні 
қаржыландыру  мен  пайдалануға  жауап  береді.  ВТО  келісімшарттарынан 
айырмашылығы,  компания  аталған  объектінің  меншік  иесі  болады  және  оны 
мемлекетке  тапсырмайды.  Алайда  жеке  компанияның  экономикалық  әрекеті 
меншік  иесі  ретінде  көрсетілетін  қызметтерге  бағаны  белгілеу,  объектіні 
басқару облысында шектеулерді қою және т.б. жолымен реттелу мүмкін. 
Пайдаланушы  концессионерге  концессия  объектісінің  қызметтерін 
пайдаланған үшін төлем төлейді. 
Концессиялық  жобаларды  ортақ  қаржыландыру,  инфрақұрылымдық 
облигациялар  бойынша  мемлекет  кепілгерлігі,  концессиялық  жобаларды 
қаржыландыру  үшін  тартылатын  қарыздар  бойынша  мемлекеттік  кепілдер 
сияқты  мемлекеттік  қолдау  түрлері  МЖӘ  келісімшартының  аталған  түрінде 
қолданылмайды.  
Мемлекетпен концессия объектісін мемлекеттік меншікке тапсырған соң 
концессионердің инвестициялық шығындарын өтеу ұсынылу мүмкін. 
 
Мысалы,  ВТО  қолданыстағы  үлгісі  бойынша  100  арқанды-отырғыш 
жолдарға  тау  шаңғы  базасын  салу  мен  пайдалану  бойынша  концессиялық 
жобаны қарастырамыз. 

158 
 
 
ВТО  үлгісін  (келісімшарт)  қолданып  жобаны  іске  асырған  кезде 
концессионер объектіні салады және оны мемлекетке (коммуналдық меншікке) 
құрылыс  сатысын  аяқтаған  соң  бірден  тапсырады.  Мемлекет  қабылдағаннан 
кейін 
концессия 
шартына 
сәйкес 
объекті 
концессионерге 
басқаруға/пайдалануға тапсырылады.  
 
Жобаның  өтелім  көзіне  концессионер  үшін  мемлекеттік  қолдау 
шараларын және қызметтерді көрсетуден табыстарды ұсыну қызмет атқарады.  
Туризм саласындағы ВТО үлгісі бойынша концессиялық жобаның 
институционалдық сызбасы 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
 56-сурет 
Ұсынылған  институционалдық  сызбаға  сәйкес  концессионер  тау  шаңғы 
базасын  салу  үшін  қарыз  және  жеке  құралдарды  да  тартады.  Концессионер 
және концедент (облыстық әкімдік атынан) концессия шартына қол қояды.  
Аталған  жобада  тараптар  міндеттері  мен  құқықтары  келесі  түрде 
бөлінеді: концессионер 100 арқанды-отырғыш жолға тау шаңғы базасын салуды 
жүзеге  асырады,  мемлекет  меншігіне  (коммуналдық  меншікке)  тапсырады, 
объектіні  пайдаланады  және  ұстайды.  Сонымен  бірге,  концессионер  төлем 
негізінде қызметтерді ұсыну құқығына ие  болады. Сапалы қызметтерді ұсыну 
жауапкершілігі  концессионерге  жүктелуіне  байланысты,  концессионер  тау 
Концессионер  
Концедент 
(әкімдік) 
Концессия шарты
 
Пайдаланушылар 
Қарыз 
құралдары
 
Жеке құралдар
 
Қызметтерді 
төлеу
 
Кредиторлар
 
Акционерлер 
 
Заттай  грант, ИШӨ 
Салу  және 
пайдалану 
Қызметтер  
Таушаңғы 
базасы
 

159 
 
шаңғы  базасын  тиісті  кадрлармен  қамтамасыз  етуге  құқылы.  Бірақ,  
концессионер  егер  Концессионер  шетел  компаниясы  болған  жағдайда, 
Қазақстан  Республикасының  қазақстандық  қамту  бойынша  заңнамасын  сақтау 
қажет.  
Сонымен  бірге,  концедент,  концессия  шартының  жағдайларына  сәйкес, 
концессионерге 
инвестициялық 
шығындарды 
өтеуді 
(концессионерді 
мемлекеттік қолдау шарасы ретінде) ұсынады.  
Концессиялық жоба шеңберінде концессионер табыстары мыналар болуы 
мүмкін: 
- қызметтерден табыстар; 
- ИШӨ. 
«100 арқанды-отырғыш жолға тау шаңғы базасын салу және пайдалану» 
әлеуетті 
жобасының 
институционалдық 
сызбасымен 
бірге, 
қаржы-
экономикалық  үлгі  салынды.  Үлгіні  дайындау  мақсаты  мемлекеттік-жеке 
серіктестіктің аспаптарын пайдалануды көздейтін туристік қызмет объектілерін 
салу  мен  пайдалану  бойынша  жобаны  іске  асыру  нәтижелерін  және 
жағдайларды модельдеу үшін аспаптарды әзірлеу болып табылады.  
Қарастырылған  жоба  болжамды  болады,  барлық  деректер  қазіргі  және 
жоспарланған тау шаңғы базасы негізінде алынған. 
Қаржы-экономикалық үлгі келісі негізгі жорамалдарда салынды:  
- қолданылатын келісімшарт түрі - BTO («салу-тапсыру-пайдалану»), 
Концессионердің жоба бойынша міндеттері:  
 
Қаржыландыруды тартады; 
 
Тау  шаңғы  базасын  салуды  жүзеге  асырады  және  құрал-жабдықпен 
жабдықтайды; 
 
Тау шаңғы базасын ұстау мен пайдалануды жүргізеді; 
 
Қызметтерді  көрсетуді  ұйымдастырады  (атап  айтқанда,  тұру,  демалу 
және т.б. қызметтер); 
-  Концеденттің жоба бойынша міндеттері:  
 
Жер учаскесін бөлу туралы шешім қабылдайды
 
Берілген ИШӨ жобасында мемлекеттік қолдау шараларын ұсынады; 
 
Концессия  шартының  жағдайларын  орындауды  бақылауды  жүзеге 
асырады. 
-  концессияның  жалпы  мерзімі  –  30  жыл,  пайдалану  мерзімі  –  26  жыл,  салу 
мерзімі – 4 жыл; 
- ИШӨ төлеу мерзімі – 25 жыл; 
- құрылысты қаржыландыру:  
 
Концессионердің жеке құралдары  – 20%, қарыз құралдар – 80%, 
 
Несие бойынша жылдық мөлшерлеме теңгемен 5 жылдан астам – 8%, 
 
Несиелеу  мерзімі  –  20  жыл,  соның  ішінде  негізгі  қарызды  өтеудің 
жеңілдік кезеңі – 4 жыл, негізгі қарызды қайтарудың кезеңі – 16 жыл, 
 
Несие беру үшін комиссия мөлшерлемесі – 0,5%, 
 
Қарыз құралдары сомасы (несие)- 6 840,80
 
млн. тенге; 
- құрылыс құны: 
 
8 551 млн.тенге бағамен 2010 ж.; 

160 
 
30-кесте
 
100 арқанды-отырғыш жолға тау шаңғы базасының объектісі бойынша ақшалай қаржы қозғалысы, концессия (ВТО), 
млн. теңге 
жылдар 
барлығы 
2014 
2015 
2016 
2017 
2018 
2023 
2033 
2043 
Бөлімдердің атауы 
 





10 
20 
30 
Опер қызмет бойынша 
түсімі 
55 053,56 




1 187,93 
1 156,65 
2 044,67 
4 540,75 
Опер қызмет бойынша 
жылыстау 
27 713,43 
107,37 
214,37 
355,84 
497,59 
760,66 
729,10 
724,21 
2 795,79 
Опер қызмет бойынша 
сальдо 
27 340,13 
-  107,37 
-  214,37 
-  355,84 
-  497,59 
427,27 
427,55 
1 320,46 
1 744,96 
Инвест қызмет 
бойынша жылыстау 
8 551,00 
2 137,75 
2 137,75 
2 137,75 
2137,75 




Инвест қызмет 
бойынша сальдо 
-  8 551,00 
-  2 137,75 
-  2 137,75 
-  2 137,75 
-  2 137,75 




Қаржы қызмет 
бойынша түсім 
9 726,17 
2 245,12 
2 352,12 
2 493,59 
2 635,34 




Қаржы қызмет 
бойынша жылыстау 
6 840,80 



0,00 
427,55 
427,55 
427,55 

Қаржы қызмет 
бойынша сальдо 
2 885,37 
2 245,12 
2 352,12 
2 493,59 
2 635,34 
-  427,55 
-  427,55 
-  427,55 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Таза ақша түсімі 
21 674,50 
0,00 
0,00 
0,00 
0,00 
-  0,28 
0,0 
892,91 
1 744,96 
Жинақтау 
қорытындымен 
 
0,00 
0,00 
0,01 
0,01 
-  0,27 
-  7,16 
3 516,76 
21 674,50 
Акционердің таза 
ақша түсімі 
18 789,13 
-  534,92 
-  641,92 
-  783,39 
-  925,14 
-  0,28 
0,00 
892,91 
1 744,96 
NPV 
 
-  2 245,12 
-  2 352,12 
-  2 493,59 
0,00 
-  0,28 
0,00 
892,91 
1 744,96 
Акционердің NPV ,                
млн. тенге 
833,59 
Акционердің IRR  
10,03% 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
 
 

161 
 
Есептерден  (29-кесте)  30  жылға  мерзімге  концессиялық  жобаны  іске 
асыру  кезінде  концессионердің  IRR  қол  жеткізу  үшін  10%,  концессионердің 
инвестициялық  шығындарын  өтеу  сияқты  мемлекеттік  қолдаудың  қаржы 
шаралары қажет екендігі көрініп отыр (ИШӨ). 
Біздің мысалда ИШӨ сомасы 4 385,69 млн. тенгені құрайды, ол концессия 
объектісі құнының 51% құрайды. 
Аталған жобаны қарастырған кезде концессия мерзімі 20 және 25 жылға, 
есеп көрсеткендей, концессионердің IRR қол жеткізу үшін 20 жылға 10%, 8 938 
млн  теңге  сомаға  ИШӨ  қажет,  ал  25  жылға  8 325,33  млн  теңге  сомаға  ИШӨ 
қажет, бұл мемлекет үшін тиімді емес. 
  31-кесте номиналды және келтірілген көріністе тау шаңғы базасы бойынша  
мемлекет шығыстары 
* - мемлекет шығыстарына ИШӨ және ПШӨ жатады 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептері 
Мемлекет  концессияның  30  жылы  ішінде  номиналды  көріністе  4  385,69   
млн.  тенге  сомаға  мемлекеттік  қаржылық  қолдауды  ұсынады.  Бірақ,  егер 
аталған соманы 8,4% дисконттау мөлшерлемесімен құрылыс мерзімінің басына 
келтірсе,  онда  аталған  сома  келтірілген  көріністе  2  165,54млн.  тенге  соманы 
құрайды.   
30-кестеден  көрініп  отырғандай,  концессия  мерзімі  төмен  болған  сайын, 
номиналды  көріністе  шығыс  сомасы  үлкен,  бірақ  келтірілген  көріністе 
шығыстар  сомасы  аз  ерекшеленеді.  Сонымен,  20  жылда  мемлекет 
шығыстарының келтірілген сомалары 3 786,48 млн. тенге, 25 жылда – 3 135,73
   
млн. тенге,  30 жылда – 2 165,54 млн. тенгені құрайды. 
Бұл  мемлекеттің  концессия  бойынша  жобаны  іске  асырудың  кез  келген 
мерзімін  таңдау  мүмкіндігін  білдіреді,  бірақ  мемлекет  үшін  жобаны  іске 
асырудың ең жақсы нұсқасын шешу үшін 20,25,30 жылға мерзімімен концессия 
бойынша жобаны іске асырудың бюджеттік тиімділігін қарастыру қажет.  
Осылайша,  20,  25  және  30  жылға  концессия  мерзімімен  концессия 
бойынша  жобаны  іске  асырған  кезде  мемлекет  табыстарын  ескере  отыра 
бюджет тиімділігін қарастырамыз.  
30-сурет және 52-суретте 20 және 25 жылға концессия сызбасы бойынша 
жобаны  іске  асырған  кезде  мемлекет  шығыстары  мемлекет  табыстарынан 
асатыны  көрінеді,  соған  байланысты  100  арқанды-отырғыш  жолға  тау  шаңғы 
базасын  салу  мен  пайдалану  жобасы  төмен  табысты  жоба  болады  және 
мемлекет  тарапынан  қаржылық  қолдауды  талап  етеді.  30  жылға  концессия 
сызбасы  бойынша  жобаны  іске  асырған  кезде  талдауға  сәйкес  мемлекет 
табыстары 
шығыстардан 
асады, 
осылайша 
табыстар 
басты 
және 
концессионердің  барлық  шығыстары  өтеледі.  Соған  байланысты,  мемлекеттен 
қаржылық қолдау аз талап етіледі. Концессия мерзімі үлкен болған сайын жоба 
соншалықты тиімді болады.  

1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал