Экономиканың зерттелетін салаларындағы ағымдағы ахуалды талдау: білім



жүктеу 5.24 Kb.

бет13/19
Дата22.04.2017
өлшемі5.24 Kb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   19

38 003 
31 093 
34 548 
34 548 
34 548 
Негізгі борыш 
(қарыздық қаражат 
80%) 
9 891 
9 891 
9 891 
9 891 
9 891 
8 654 
9 891 
9 891 
% несие бойынша 
(қарыздық қаражат 
80%) 
5 934 
5 934 
5 934 
5 934 
5 934 
5 934 
7 418 
5 934 
Кіріс атауы: 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ақылы 
қызметтерден 
түскен табыс 
4 414 
4 414 
4 414 
4 414 
4 414 
4 414 
4 414 
3 973 
концессионердің 
NPV   
843,11 
781,30 
904,91 
-680,62 
2 362,41 
1 601,89 
532,46 
649,51 
концессионердің 
IRR   
15,00% 
14,37% 
15,70% 

22,71% 
17,63% 
13,11% 
13,91% 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептері. 
 
 
 
 

131 
 
Мерзімі  10  жылды  құрайтын  концессиялық  жобаның  төзімділігінің 
талдауын қарастырайық.  
360  орындық  аурухананы  салу  мен  пайдалану  бойынша  мерзімі  10  жыл 
концессиялық  жобаның  төзімділігінің  талдауы  бұл  жобаның  төзімділігі 
операциялық  шығындар  ұлғайған  кезде  өте  жоғары  болатындығын  көрсетті. 
Осылайша,  операциялық  шығындар  тек  10%-ға  ғана  ұлғайған  кезде  жоба 
Концессионер үшін пайдалы болмайды. 
Алайда,  360  орындық  аурухана  құрылысының  құнын  10%-ға  ұлғайту 
Концессионердің  ішкі  табыстылық  нормасына  және  көрсетілген  таза  табыс 
құнына  көп  әсерін  тигізбейді.  Осылайша,  ішкі  табыстылық  нормасы                       
15%  базалық  мәнінен  (концессионердің  IRR)  14,37%-ға  дейін  төмендейді, 
концессионер  табысының  көрсетілген  таза  табысы  (концессионердің  NPV) 
843,11 млн. теңге сомасынан 781,3 млн. теңгеге дейін төмендейді.  
Сондай-ақ,  концессиялық  жобаның  қарастырылып  жатқан  жобасына 
несие  бойынша  пайыздық  мөлшерлеменің  12%-дан  15%-ға  дейін  ұлғаюы 
(концессионердің NPV– 532,46 млн. теңге, концессионердің IRR– 13,11%) және 
ақылы  медициналық  және  медициналық  емес  қызметтерден  түсетін  кірістің             
10 %-ға азаюы (концессионердің NPV – 649,51 млн. теңге, концессионердің IRR 
– 13,91%) көп әсерін тигізбейді. 
Операциялық  шығындардың  10%-ға  төмендеуінің  оң  факторы 
концессиялық  жобаға  қатты  әсер  ететіндігін  және  концессионер  табысының 
көрсетілген  таза  құны  (концессионердің  NPV)  843,11 млн.  теңгеден 
2 362,41 млн.  теңгеге  дейін  өсетіндігін,  ішкі  табыстылық  нормасының 
(концессионердің IRR) 15%-дан 22,71%-ға дейін өсетіндігін атап өтеміз. 
Құрылыс  құнының  төмендеуі  және  несие  бойынша  негізгі  қарыздың 
азаюы  сияқты  қалған  оң  факторлар  360  орындық  аурухананы  салу  мен 
пайдалану бойынша концессиялық жобаға көп әсер етпейді.  
Осылайша,  концессия  объектісі  құрылысы  құнының  10%-ға  азаюы 
концессионердің  NPV  843,11  млн.  теңгеден  904,91  млн.  теңгеге  дейін, 
концессионер IRR 15%-дан 15,7%-ға дейін өсуіне әкеліп соқтырады.  
Несие  бойынша  негізгі  қарыздың  құрылыс  құнынан  80%-дан  70%-ға 
дейін  азаюы  концессионер  NPV  843,11  млн.  теңгеден  1 601,89  млн.  теңгеге 
дейін, концессионердің IRR 15%-дан 17,63%-ға дейін ұлғаюына әкеледі. 
Осылайша, төзімділік талдауы операциялық шығындардың  +/-10%-
ға өзгеруі концессиялық жобаға жоғары әсерін тигізетіндігін, ал қалған оң 
және  теріс  факторлар  концессиялық  жобаға  қатты  әсер  етпейтіндігін 
көрсетті.   
Жобаның  мұндай  төзімділігімен  операциялық  шығындардың  ұлғаюы 
тәуекелін  Концессионерге  тапсыру  ұсынылады.  Концессионер  шығындардың 
ұлғаюы  тәуекелін  жақсырақ  басқара  және  мұндай  жобаны  салынған  қаражат 
пайдалылығына әкліп, табыс ала алады. 
360  орындық  аурухананы  салу  мен  пайдалану  бойынша  концессиялық 
жобаны жүзеге асырудың балама нұсқаларын қарастырайық.  

132 
 
Концессиялық  жобаны  жүзеге  асырудың  балама  нұсқалары  жобаны 
мемлекеттік  мекеме  немесе  республикалық  мемлекеттік  кәсіпорын  арқылы 
бюджет немесе мемлекеттік қарыз есебінен жүзеге асыру болып табылады.  
Төменде  жобаны  концессия  бойынша  жүзеге  асыру  мен  оның 
баламаларының салыстырмалы талдау кестесі ұсынылған.  
24-кесте. 
360  орындық  аурухананы  салу  мен  пайдалану  бойынша 
салыстырмалы талдау.  
 
Көрсеткіштер  
концессия 
ММ 
мем.қарызы 
РМК 
мем.қарызы 
ММ БИЖ 
РМК БИЖ 
NPV бюдж.тиімділік 
ТМККК-мен бірге, 
млн. теңге 
-  23 626,28 
-  29 626,82 
-  17 247,57 
-  32 667,62 
-  29 740,55 
NPV бюдж.тиімділік 
ТМККК-сыз, млн. 
теңге 
-  14 503,32 
-  20 503,85 
-  8 124,60 
-  23 006,67 
-  20 617,58 
Концессия мерзімі, 
жыл 
10 
10 
10 
10 
10 
Құрылыстың ҚҚС-пен 
алғандағы құны, млн. 
теңге 
12 363,28 
12 363,28 
12 363,28 
12 363,28 
12 363,28 
Операциялық 
шығындар (10 жылда) 
36 912,30 
26 516,99 
26 516,99 
23 860,64 
24 677,68 
Қарыз сомасы, 
 
млн. теңге 
9 890,62 
12 363,28 
12 363,28 


Несие бойынша 
жылдық мөлшерлеме, 
теңгемен, % 
12% 
5% 
5% 


Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептері 
Кестеде  тегін  медициналық  көмектің  кепілдікті  көлемі  бойынша 
мемлекет  шығындарын  (ТМККК)  санамағанда,  бюджеттік  тиімділіктің  ең 
жақсы  көрсеткіштеріне  жоба  республикалық  мемлекеттік  кәсіпорын  (РМК) 
арқылы  мемлекеттік  қарыз  есебінен  жүзеге  асырылған  жағдайда  қол 
жеткізілетіндігі  көрінеді.  Жобаны  РМК  арқылы  мемлекеттік  қарыз  есебінен 
жүзеге  асырған  кездегі  мемлекет  шығындарының  таза  көрсетілген  құны 
8 124,60 млн. теңгені құрайды. 
Алайда, мемлекеттік қарыздың өсуін тоқтату мақсатында жобаны жүзеге 
асырудың балама нұсқасын қарастыру ұсынылады. 
Жобаларды жүзеге асыру нұсқаларының салыстырмалы талдауы жобаны 
мемлекеттік  қарыз  есебінен  жүзеге  асыру  нұсқасынан  кейін  концессия 
анағұрлым пайдалы нұсқа болып табылатындығын көрсетті. Жобаны концессия 
бойынша  жүзеге  асыру  кезіндегі  мемлекет  шығындарының  таза  көрсетілген 
құны (ТМККК есепке алмағанда) 14 503,32 млн. теңгені құрайды. 
10 жылдық мерзіммен жобаны жүзеге асыру кезіндегі мемлекет пайдасы: 
1)
 
концессия  шартына  қол  қойылған  соң  екі  жылдан  кейін  мемлекет 
12 363,28 млн. теңге  сомасына қуаты 360 орындық аурухана алады

133 
 
2)
 
концессия  объектісі  пайдалануға  енгізілгеннен  кейін  мемлекет                  
концессиялық  жоба  бойынша  8  жыл  ішінде  16  122,43  млн.теңгеге  тең 
көрсетілген сипаттағы сомада төлем жасайды;   
3)
 
жеке  меншік  трабы  сапалы  медициналық  және  медициналық  емес 
қызметтерді  ұсынуға  және  жабдығы  бар  аурухана  ғимаратын  тиімді 
пайдалануға міндеттенеді. 
Осылайша,  жобаны  мерзімі  10  жыл  концессия  сызбасы  бойынша 
жүзеге асыру анағұрлым пайдалы әрі тиімді нұсқа болып табылады. 
 
Тәулігіне  500  келушіге  арналған  емхананы  салу  мен  пайдалану 
бойынша мысал. 
Сондай-ақ  мысал  ретінде  ВТО  моделі  бойынша  тәулігіне  500  келушіге 
арналған  емхана  салу  бойынша  концессиялық  жобаны  қарастырайық.  Мұнда 
концессионер  емхананың  құрылысын  салуды,  емхананы  пайдалануды, 
медициналық және медициналық емес қызметтерді ұсынуды жүргізеді.  
Қарастырылып  отырған  жоба  болжамды  болып  табылады  және  барлық 
мәліметтер  тәулігіне  500  келушіге  арналған  жұмыс  істеп  тұрған  емхананың 
негізінде қабылданды.  
Осы  жобаның  институционалдық  сызбасы  тәулігіне  500  келушіге 
арналған емхананы салу мен пайдалану бойынша жобаға ұқсас болып келеді: 
 
Денсаулық сақтау саласындағы концессиялық жобаның ВТО моделі 
бойынша институционалдық сызбасы  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
 
 
48-сурет 
 
Жеке қаражат
 
Қарыздық 
қаражат
 
Акционерлер  
Кредиторлар 
Концессионер  
Концедент 
Концессия шарты
 
Түпкілікті тұтынушы/халық 
Объектіні 
күтіп-ұстау  
Қызметтерге 
ақы төлеу
 
Мед.\мед.емес 
қызметтер
 

134 
 
Концедент қандай да бір облыстың әкімдігі деп санайық.  
ВТО  моделі  бойынша  осы  жобада  Концессионер  жеке  қаражат  есебінен 
(оның  ішінде  қарыздық  қаражат)  тәулігіне  500  келушіге  арналған  емхана 
салады,  мемлекет  меншігіне  (коммуналдық  меншікке)  тапсырады,  емхананы 
пайдаланады  және  күтіп-ұстайды,  медициналық  және  медициналық  емес 
қызметтерді  көрсетеді.  Сапалы  медициналық  және  медициналық  емес 
қызметтерді 
ұсыну 
жауапкершілігі 
Концессионерге 
жүктелгендігіне 
байланысты,  Концессионердің  емхананы  тиісті  кадрлармен  қамтамасыз  ету 
құқығы болады. Алайда, Концессионер шетелдік компания болған жағдайда, ол 
қазақстандық қамту бойынша Қазақстан заңнамасын сақтауы тиіс.  
Концедент  концессия  шарты  талаптарының  орындалуын  бақылауды  іске 
асырады, ИШӨ төлейді, кейбір жағдайларда қосымша ПШӨ төлейді.   
Базалық мәліметтер: 
- құрылыс құны 1 615,69 млн. теңге; 
- құрылыс мерзімі – 1 жыл; 
-  қаржыландыру  құрылымы:  20%  концессионердің  жеке  қаражаты,    80% 
концессионердің қарыздық қаражаты
- қарыз алудың жылдық пайызы – 12%. 
Концессиялық жоба шеңберіндегі концессионер табысы мыналар болады: 
- ақылы медициналық қызметтерден түскен кіріс; 
- ақылы медициналық емес қызметтерден түскен кіріс; 
- ТМККК шеңберіндегі кіріс; 
- ИШӨ;  
- ПШӨ. 
Бұл  кірістер  Концессионердің  500  келушіге  арналған  емхананы  салу  мен 
пайдалану  бойынша  концессиялық  жобаны  жүзеге  асырумен  байланысты 
барлық  шығындарын  өтеуі  және  ішкі  табыстылық  нормасымен  (IRR 
концессионер) 15%-ға тең табыс алуын қамтамасыз етуі тиіс.  
 

135 
 
25-кесте. Қаражат қозғалысы, тәулігіне 500 келушіге арналған емхана, концессия 25 жыл (ВТО), млн. теңге 
Жылдар 
Барлығы  
 
 
 
 
 
 
Бөлімдердің атауы 
 



10 
15 
25 
Операциялық қызмет 
бойынша кіріс 
75 047,69 

1 333,66 
1 421,81 
2 238,10 
3 109,13 
6 044,24 
Операциялық қызмет 
бойынша шығын 
70 334,14 
331,79 
1 286,74 
1 354,94 
2 048,66 
2 819,53 
5 545,47 
Операциялық қызмет 
бойынша сальдо 
4 713,56 
-  331,79 
46,92 
66,87 
189,43 
289,60 
498,78 
Инвестициялық қызмет 
бойынша шығын 
1 615,69 
1 615,69 





Инвестициялық қызмет 
бойынша сальдо 
-  1 615,69 
-  1 615,69 





Қаржылық қызмет 
бойынша кіріс 
1 947,48 
1 947,48 





Қаржылық қызмет 
бойынша шығын 
1 292,55 

53,86 
53,86 
53,86 
53,86 
53,86 
Қаржылық қызмет 
бойынша сальдо 
654,93 
1 947,48 
-  53,86 
-  53,86 
-  53,86 
-  53,86 
-  53,86 
 
 
 
 
 
 
 
 
Таза қаражат кірісі 
3 752,80 
0,00 
-  6,94 
13,01 
135,58 
235,74 
444,92 
Жинақтау 
қорытындысы 
 
0,00 
-  6,94 
6,07 
353,11 
942,29 
3 752,80 
Акционердің таза 
қаражат кірісі 
3 104,81 
-  654,93 

13,01 
135,58 
235,74 
444,92 
NPV 
 
-  1 947,48 
46,92 
66,87 
135,58 
235,74 
444,92 
Акционердің NPV, млн. 
теңге 
157,50 
Акционердің IRR 
12% 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. есептері
 
 

136 
 
Есептерде  (24-кесте)  мерзімі 25 жыл концессиялық жобаны  жүзеге  асыру 
кезінде  концессионердің  IRR  12%-на  қол  жеткізу  үшін,  осы  жобаны  жүзеге 
асыру 
барысында 
концессионердің 
инвестициялық 
шығындарының 
өтемақысын ұсыну қажет.  
Біздің  мысалда  ИШӨ  ұсыну  сомасы  концессия  объектісінің  құнына  тең 
1 783,72 млн. теңгені құрайды.  
Мерзімі  10  және  15  жыл  тәулігіне  500  келушіге  арналған  емхананың 
құрылысы бойынша концессиялық жобаны қарау кезінде есеп концессионердің 
IRR 12%-на қол жеткізу үшін концессия мерзімі 10 жыл болғанда 1 783,72 млн. 
теңге  сомасында  ИШӨ  және  615,0  млн.  теңге  сомасында  ПШӨ,  15  жыл 
болғанда 400,0 млн. теңге ұсыну қажет болатындығын көрсетті. 
26-кесте.  Номиналды  және  көрсетілген  сипаттағы  емхана  бойынша  мемлекет 
шығындары  
 
10 жыл 
15 жыл 
25 жыл 
номиналды  көрсетілген  номиналды  көрсетілген  номиналды  көрсетілген 
ТМККК-сыз 
мемлекет 
шығындары* 
2 398,72 
1 329,51 
2 183,72 
981,11 
1 783,72 
558,96 
ТМККК-мен 
бірге 
алғандағы 
мемлекет 
шығындары: 
17 270,25 
9 195,62 
30 181,77 
12 216,59 
74 014,24 
16 933,24 
ИШӨ 
1 783,72 
988,64 
1 783,72 
801,39 
1 783,72 
558,96 
ПШӨ 
615,00 
340,87 
400,00 
179,71 


ТМККК 
14 871,54 
7 866,11 
27 998,05 
11 235,48 
72 230,53 
16 374,28 
* - мемлекет шығындарына ИШӨ және ПШӨ кіреді.  
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептері. 
Мемлекет  концессияның  25  жылы  ішінде  номиналды  сипатта  1 783,72 
млн.  теңге  сомасында  қаржылық  мемлекеттік  қолдау  ұсынады.  Алайда,  егер 
берілген соманы 11% дисконттау мөлшерлемесімен құрылыс мерзімінің басына 
әкелетін  болсақ,  онда  берілген  сома    көрсетілген  сипатта  558,96  млн.  теңгені 
құрайды.  
25-кестеде концессия мерзімі неғұрлым ұзақ болса, шығындардың сомасы 
номиналды сипатта соғұрлым аз болатындығы көрінеді, алайда, бұл сомалар аз 
ерекшеленеді.  
Шығындардың сомасы көрсетілген сипатта үш нұсқада аз ерекшеленеді. 
Осылайша,  ТМККК  санамағанда  мемлекет  шығындарының  көрсетілген 
сомалары  10  жылда  1 329,51  млн.  теңгені,  15  жылда  981,11  млн.  теңгені,                    
25 жылда 558,96 млн. теңгені құрайды. 
Бұл  жобаны  концессия  бойынша  жүзеге  асырудың  кез  келген  мерзімін 
таңдай  алатындығын  білдіреді,  алайда,  жобаны  жүзеге  асырудың  анағұрлым 
тиімді нұсқасын таңдау үшін 10, 15 және 25 жыл мерзіммен жобаны концессия 
бойынша жүзеге асырудың бюджеттік тиімділігін қарастыру қажет.  

137 
 
Осылайша,  10, 15 және 25 жыл концессия мерзімімен жобаны концессия 
бойынша  жүзеге  асыру  кезіндегі  мемлекет  табысын  есепке  ала  отырып, 
бюджеттік тиімділікті қарастырамыз.  
27-кесте. Концессия бойынша емхананы салу кезіндегі бюджеттік тиімділік  
Жылдар  
10 жыл 
15 жыл 
25 жыл 
Бөлімдердің атауы 
 
 
 
Мемлекет шығындары 
2 398,72 
2 183,72 
1 783,72 
ИШӨ, млн. теңге 
1 783,72 
1 783,72 
1 783,72 
ПШӨ, млн. теңге 
615,00 
400,00 

Мемлекет табысы 
418,37 
593,90 
1 245,01 
КТС, 20% 
301,87 
457,87 
1 096,47 
Мүлік салығы; 1,5% 
116,50 
136,03 
148,55 
Таза қаражат ағыны, млн. теңге 
-  1 980,34 
-  1 589,82 
-  538,70 
Бюджеттің NPV, млн.тг. 
-  1 119,63 
-  761,32 
-  311,06 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептері. 
 
 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
49-сурет 
500 орындық емхананы салу мен пайдалану бойынша 10, 15 және 25 жыл 
ішіндегі мемлекет кірісі мен шығыны 
 
26-кестеде және 45-суретте жобаны концессия бойынша жүзеге асырудың 
барлық  үш  нұсқасында  мемлекет  шығыны  мемлекет  кірісінен  асатындығын 
көруге  болады, алайда,  уақыт  өткен  сайын  мемлекет  шығыны  азайып,  табысы 
ұлғая түседі.  
Концессия  мерзімі  неғұрлым  ұзақ  болса,  жоба  мемлекет  тарапынан 
қаржылық қолдауды соғұрлым аз қажет етеді.  
Осылайша,  концессияның  10  жылы  ішінде  мемлекеттік  қолдау 
номиналды  сипатта  2 398,72  млн.  теңгені,  15  жылда  2 183,72млн.  теңгені,                 
25 жылда 1 783,72 млн. теңгені құрайды. 
 

138 
 
 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ. 
50-сурет
 
10, 15 және 25 жыл ішінде 500 келушіге арналған емхананы салу мен 
пайдалану бойынша жобаның бюджеттік тиімділігі, млн.теңге 
Талдау (46-сурет) бюджеттік тиімділік көрсеткіштері барлық үш нұсқада 
теріс  екендігін  көрсетті,  алайда,  концессия  мерзімі  25  жылды  құрайтын  500 
келушіге  арналған  емхананы  салу  мен  пайдалану  бойынша  жоба  бюджеттік 
жағынан алғанда анағұрлым тиімдірек болып табылады.  
Берілген  концессия  мерзімінде  емхана  концессионердің  барлық 
міндеттемелерін  өтеу  және  уақыт  өткен  соң  пайда  алу  үшін  жеткілікті  табыс 
әкеледі.  
Тәулігіне 500 келушіге арналған емхананы салу мен пайдалану бойынша 
жобаның  концессия  мерзімі  неғұрлым  ұзақ  болса,  жоба  операциялық 
шығындарды,  оның  ішінде  бір  орташа  жөндеуді,  бір  күрделі  жөндеуді  және 
жабдықты  3,5  рет  жаңартуды  өтеу  үшін  жеткілікті  ақылы  медициналық 
қызметтер бойынша соғұрлым көп табыс әкеледі. 
Осылайша,  тәулігіне  500  орындық  емхананы  салу  мен  пайдалану 
бойынша  жобаны  концессия  сызбасы  бойынша  жүзеге  асырудың  ең 
лайықты нұсқасы 25 жылдық концессия мерзімі болып табылады. 
Осыған  байланысты,  бұдан  әрі  мерзімі  25  жыл  жобаны  жүзеге 
асырудың балама нұсқаларына және оның төзімділігіне талдау жүргізілді. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

139 
 
28-кесте. Тәулігіне 500 келушіге арналған емхананы салу мен пайдалану бойынша концессиялық жобаның төзімділігін 
талдау 
 
 
Бөлімдер 
бойынша 
базалық мәні, 
барлығы млн. 
теңге 
Құрылыс 
құнының  10%-
ға ұлғаюы  
млн. теңге 
Құрылыс 
құнының  10%-
ға азаюы  
млн. теңге 
Шығынның  
10%-ға 
ұлғаюы, 
млн. теңге  
Шығынның  
10%-ға азаюы, 
млн. теңге 
Негізгі 
борыштың 
құрылыс 
құнының 70%-
на дейін азаюы 
Қарыздың % 
мөлшерлемесін
ің 15%-ға 
ұлғаюы 
Ақылы 
қызметтер 
табысының 
10%-ға азаюы 
Шығындардың 
атауы: 
 
 
 
 
 
 
 
 
Құрылыс құны: 
1 616 
1 777 
1 454 
1 616 
1 616 
1 616 
1 616 
1 616 
Барлық шығындар 
69 238 
69 238 
69 238 
76 162 
62 314 
69 238 
69 238 
69 238 
Негізгі борыш 
(қарыздық қаражат 
80%) 
1 293 
1 293 
1 293 
1 293 
1 293 
1 131 
1 293 
1 293 
% несие бойынша 
(қарыздық қаражат 
80%) 
1 939 
1 939 
1 939 
1 939 
1 939 
1 939 
2 424 
1 939 
Кіріс атауы: 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ақылы 
қызметтерден 
түскен табыс 
1 033 
1 033 
1 033 
1 033 
1 033 
1 033 
1 033 
930 
концессионердің 
NPV 
157,5 
85,07 
228,94 
-1 323,22 
1 543,56 
281,94 
5,32 
136 
концессионердің 
IRR 
12,00% 
11,00% 
13,00% 

25,00% 
13,00% 
10,00% 
11,60% 
Дереккөз: «Қазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығы» АҚ есептері. 
 

140 
 
Мерзімі  25  жыл  концессиялық  жобаның  төзімділігінің  талдауын 
қарастырайық. 
Тәулігіне  500  келушіге  арналған  емхананы  салу  мен  пайдалану  бойынша 
мерзімі  25  жыл  концессиялық  жобаның  төзімділігінің  талдауы  бұл  жобаның 
төзімділігі  операциялық  шығындар  ұлғайған  кезде  өте  жоғары  болатындығын 
көрсетті.  Осылайша,  операциялық  шығындар  тек  10%-ға  ғана  ұлғайған  кезде 
жоба Концессионер үшін пайдалы болмайды. 
Сондай-ақ, концессиялық жобаның қарастырылып жатқан жобасына несие 
бойынша  пайыздық  мөлшерлеменің  12%-дан  15%-ға  дейін  ұлғаюы  көп  әсерін 
тигізеді. Несие бойынша пайыздық мөлшерлеме 15%-ға тең болғанда, табыстың 
таза көрсетілген құны  5,32 млн. теңгеге жетеді, концессионердің IRR 10%-ды 
құрайды.  
Концессионердің ішкі табыстылық нормасы (концессионердің IRR) 10%-ға 
тең  болғанда,  Концессионер  салынған  қаражаттың  шығынсыздығына  дейін 
жетеді және табыстың таза көрсетілген құны (концессионердің NPV) 5,32 млн. 
теңге сомасын құрайды. 
Алайда,  тәулігіне  500  келушіге  арналған  емхана  құрылысының  құнын 
10%-ға ұлғайту Концессионердің ішкі табыстылық нормасына және көрсетілген 
таза табыс құнына көп әсерін тигізбейді. Осылайша, ішкі табыстылық нормасы                       
12%  базалық  мәнінен  (концессионердің  IRR)  11%-ға  дейін  төмендейді, 
концессионер  табысының  көрсетілген  таза  табысы  (концессионердің  NPV) 
157,5 млн. теңге сомасынан 85,07 млн. теңгеге дейін төмендейді.   
Сондай-ақ,  концессиялық  жобаның  қарастырылып  жатқан  жобасына 
ақылы  медициналық  және  медициналық  емес  қызметтерден  түсетін  кірістің             
10 %-ға азаюы (концессионердің NPV – 136,0 млн. теңге, концессионердің IRR 
– 11,6%) көп әсерін тигізбейді.  
Операциялық  шығындардың  10%-ға  төмендеуінің  оң  факторы 
концессиялық  жобаға  қатты  әсер  ететіндігін  және  концессионер  табысының 
көрсетілген  таза  құны  (концессионердің  NPV)  157,5 млн.  теңгеден 
1 543,56  млн.  теңгеге  дейін  өсетіндігін,  ішкі  табыстылық  нормасының 
(концессионердің IRR) 12%-дан 25%-ға дейін өсетіндігін атап өтеміз. 
Құрылыс  құнының  төмендеуі  және  несие  бойынша  негізгі  қарыздың 
азаюы  сияқты  қалған  оң  факторлар  360  орындық  аурухананы  салу  мен 
пайдалану бойынша концессиялық жобаға көп әсер етпейді.  
Осылайша,  концессия  объектісі  құрылысы  құнының  10%-ға  азаюы 
концессионердің  NPV  157,5  млн.  теңгеден  228,94  млн.  теңгеге  дейін, 
концессионер IRR 12%-дан 13%-ға дейін өсуіне әкеліп соқтырады.  
Несие  бойынша  негізгі  қарыздың  құрылыс  құнынан  80%-дан  70%-ға 
дейін азаюы концессионер NPV 157,5 млн. теңгеден 281,94 млн. теңгеге дейін, 
концессионердің IRR 12%-дан 15%-ға дейін ұлғаюына әкеледі. 

1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   19


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал