Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында жауынгерлерді киім-кешекпен, азық-түлікпен, қару-жарақ сияқты қажетті заттармен қамтамасыз еткендердің қатарында әйелдердің бар екені айтпасақ та белгілі



жүктеу 1.2 Mb.
бет5/5
Дата08.11.2022
өлшемі1.2 Mb.
#23511
1   2   3   4   5
материал Динара
ТЕРЕКТІ АУЫЛЫНЫҢ «АЛТЫН АЛҚА» ИЕГЕРЛЕРІ
Әйел деген ең алдымен ойымызға «сұлулық», «мейірімділік», «нәзіктік» ұғымдары оралады. Себебі, әйел-ол Ана. Қазақта «Отан-Ана», «Жер-Ана», «Ана тілі» сынды текті теңеулер бар. Бұлардың барлығы да адам баласы үшін ең ұлы ұғымдар. Біздің ұлттық дінімізді халқымыз ежелден әйел затын әлпештеп, қыздарын құрметтеп, анасын ардақ тұтқан халық, осынау үлгілі үрдіс заман талабына сай өз сабақтастығын бүгінгі күнде жоғалтқан жоқ. Бір қолымен әлемді, бір қолымен бесікті тербететін ананың еселі еңбегін ешкімде ешуақытта өтеуі алмасы хақ. Алайда, оның есімін ұлықтап, құрмет көрсету әрбір перзенттің парызы. Ананың орнын ешкім баса алмас. Ананың аялы алақанын ешбір дүние алмастыра алмас.
Марқа өңірінде Теректі ауылында «Алтын алқа» иегері Аманжолова Зағиза 1939 жылы 10 тамызда қазіргі Теректі ауылында дүниеге келген. Жолдасы Құмарбекпен отбасын құрып, 8 баланың анасы болады, бірнеше немеренің сүйікті әжесі. Еңбекте де алда отбасы ел мақтанышына айналды.
Тююрбаева Бошан Тоянқызы 1941жылы 4 наурызда дүниеге келген. Өзінің отбасында 10 бала болған. 1959 жылы отбасын құрды. Жолдасы Қабылқақ екеуі 10 баланың ата-анасы. Қазірде 24 немере, 9 шөберені сүйіп бақытты өмір кешуде.
Амренева Мағапия Сарықызы 1935 жылы Теректі ауылында дүниеге келген. Ата-анасынан 15 жасында айырылды. 1956 жылы Жанәділмен кезігіп, отау құрады. 2002 жылға дейін жұптары жазылмаған отбасы өмірге 9 бала алып келеді. Осы кезде 23 немере, 16 шөбере сүйіп отыр. 2011 жылы «Алтын алқамен» марапатталды.
Саменова Мария Қалиахметқызы 1956 жылы 5 мамырда қазіргі Қайнарлы ауылында дүниеге келген. Орта мектепті аяқтап, өмірін еңбекпен бастаған Мария өмірлік жарын тауып, 1973 жылы отбасын құрды. Өмірге 7 бала әкеп, ұлын ұяға, қызын қияға қондырған бақытты жандар. Бүгінде немерелерін тәрбиелеуде.
Бір сөзбен айтқанда қазіргі жеткен жетістіктері мен бағындырған биіктеріне қол жеткізудегі әйел-аналардың орны ерекше, үлестерін өлшеусіз екені ақиқат. Олай болса, жүрегінде мейірім, көңілде көктем орнаған асыл жанды аналар, ізгі пейілді әйел азаматтар барда өмірімізде, қоғамымызға да серпінді түрде алға баса беретін болады. 
Марқа аймағы
Марқакөл Қазақстанның шығысында орналасқан.Оның ұзындығы 38 км,ені 19 км,көлемі 1455 шаршы км.Көл теңіз деңгейінен 1493метр биіктікте орналасқан.Көл тереңдігі 24метр.Марқакөл қорығы республикамыздағы жаңадан құрылған 6-шы мемлекеттік қорық.1976жылы тамызда қазақ ССР министерлігі советінің осы қорықты ұйымдастыру жөніндегі қаулысы шықты.Үстіміздегі ғасырдың басында Марқакөлде 700-дей балықшылар кәсіп жасапты.Міне осылайша көл балығын себепсіз аулау оның қорын мүлдем азайтып жіберді.Сонымен бірге көл төңірегіндегі беткейлерден орман ағаштарын жаппай кесу етек алғандықтан тау жоталары сыйдыйып қалды.Бұрын тіршілік еткен өзен кәмшәті мүлдем жойылып кетсе марал,тиін,суырды,бұлғынды көру сирей түсті.
Марқакөл төңірегіндегі табиғи ресурстардың азая беруі жұртшылықты барынша ойландырады.Осыдан келіп 1947жылы орман алабын қорғайтын орман шаруашылығы құрылды.1970жылы көл жағалауын қорғайтын орман қорғау аймағы пайда болды. Марқакөл мемлекеттік қорығы 1976жылы құрылған.71.4 мың гектар жері бар,оның 43.9 мың гектары су айдыны.Күршім және Азутау жоталарының ортасында орналасқан.Қорықтың материалдық базасының нығайып келе жатқаны байқалады.Зерттеу орталығының құрылысы аяқталып,жаңа тұрғын үйлер бой көтеруде.Қорықта қазірдің өзінде ғылыми лаборатория жұмыс істейді.Табиғат музейі құрылды.Қорыққа алынған жерлердің фаунасы мен флорарасы комплексті түрде кеннен зерттеліп,бұл ауданның физикалық –географиялық ерекшеліктері тексерілуде.Орманда-Сібір балқарағайы,шырша,қайың көктерек көп .Қорықта балықтың 4 түрі,қосмекенділердің 3,бауырменжорғалаушылардың 6,құстың 200,сутқоректілердің 39түрі бар.Мұндағы балықтың 2 түрі(қарабалық және хоркус)қорғауға алынған.Орманда елік,марал,аю,сілеусін,борша тышқан тіршілік етеді.Қорықта саңырау құр,шіл,жапалақ,тундра киелі сияқты құстары бар.Марқакөл қорығының фаунасы мен флорасын жақсарту барысында әлі де көптеген іс шаралар белгіленіп отыр.Қорыққа бөлінген жердің топшылығы қынжылыс білдіреді.Қорықтың қорғау аймағы кей тұста да көлдің кернеуімен өтеді,ал мұның өзі,әрине,оның шекарасы үшін мүлдем тарлық етеді.балық уылдырық шашатын негізгі өзен-Токлевканың ағысының орта тұсының көлге барып құйылып жатыр.Жалпы алғанда қорықпен жатқан жерлерде артық км ұстауға болмайды,ұстаған күнде байлап ұстау қажет.Бірақ бұл ереже сақталмайды.
Ауыл болашағы бүгінгі білімді ұрпақ қолында. Келешекке үлкен сеніммен көз тастасам менің ауылым сәулеті асқан, дәулеті тасыған берекелі құт мекен болады деп сенемін. Теректі тарихы, Марқа өңірінің тарихы туралы мәліметтер жоқ болғандықтан қарт адамдардың айтқан әңгімелерін, мұрағат деректерін пайдаланып, тың деректер жинақтап, оқушыларға, студенттерге көмекші құрал ретінде пайдалануға болады деп есептеймін.Аймағымыздың «тәй-тәй» басқан, елді есеңгіреткен ауыр кезең артта қалды.Аталар көрген бейнетті ұрпағының басына бермесін, сол үшін де баршамызға барынша қажырлы қызмет ету қажет.
«Сен де бір кірпіш дүниеге, кетігін тап та бар қалан» деп Абай атамыз айтқандай, еліміздің, ауылымыздың гүлденуі болашақ, келешек жастардың қолында. «Елім, жерім» деп соққан жүрегі бар жас ұрпақ, яғни біздер білімді, ақылды, саналы азамат болып өсіп, халқымызға пайдасы тиетін ұлтжанды азамат болып тәрбиеленуіміз қажет.


«Құлпыра бер Теректі»


Жері құтты қазық қақсаң тал шығар,
Қойтастарға аузыңды ашсаң ән шығар.
Теректінің бау-бақшасы жайқалып,
Гүлдеріне ара қонбай бал шығар.


Елі өнерлі аспанда ұшқан әні бар,
Жеміс-жидек не іздесең табылар.
Теректері самал желге билеген,
Сонда тұрған адамдардың бағы бар.


Өзеніне жас пен кәрі шомылған,
Шекарамыз тас қамалдай жабылған.
Күн сәулесін алғаш шыққан көрем деп,
Теректіге сан жолаушы ағылған.


Қыздары бар айдау сұлу жүректі,
Ұлдары бар айбынды ер білекті.
Әлемдегі, әсем ауыл Марқада,
Құлпыра бер, гүлдене бер Теректі.
Құлпыра бер, жаным Теректі.

Жеңіс Айбол,


Күршім ауданы, Теректі ауылы,
«№2 Теректі орта мектебі» КММ,
10-сынып оқушысы
Шүкірхан Әбділдинов
Шүкірхан Әбділдинов 1904 жылы Марқакөл ауылында дүниеге келген. Отан қорғау қатарына 1941 жылы мамыр айында шақырылады. 1943 жылы шілдеде Курск облысы, Томаров ауданы Черкасское ауылдық кеңесінің Черкасское селосында хабар-ошарсыз кеткен.
жүктеу 1.2 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет