Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында жауынгерлерді киім-кешекпен, азық-түлікпен, қару-жарақ сияқты қажетті заттармен қамтамасыз еткендердің қатарында әйелдердің бар екені айтпасақ та белгілі



жүктеу 1.2 Mb.
бет3/5
Дата08.11.2022
өлшемі1.2 Mb.
#23511
1   2   3   4   5
материал Динара
Елдос Құнапия немересі

Тарих беттерінен Теректі ауылы (Бұрынғы Алексеева) 1997 жылға дейін ірі Марқакөл ауданының орталығы болып табылды.
1928 жылы Зайсан үезінің Дарственный және Пограничный болыстықтарының негізінде, дербес Марқакөл ауданыны құрылып, құрамына: Боран,Черняевский, Горный, Успенский, Шүмек, Алексеевский,Архиповский селолық кеңестері кірді. 1930 жылдың 23 шілдесінде Марқакөл ауданы таратылып,құрамына кірген селолық, ауылдық кеңестер Зайсан және Катон-Қарағай аудандарының құрамына кірді.1939 жылдың 26-қазанында ауданды бөлуге байланысты саясат негізінде Марқакөл ауданы қайта ұйымдастырылып, құрамына: Алексеевский, Архиповский,Горный, Қалжыр, Чигировский-Чигировский селолық кеңестері біріктірілді. 1954 жылдың 13-тамызында Успенский және Алексеевский селолық кеңестері Алексеевскийге, Бұғымүйіз, Орловский-Орловскийге, Қалжыр, Чигировский-Чигировский селолық кеңестеріне біріктірілді. 1957 жылдың 26-қыркүйегінде Бобровский, Орловский,Пролетарский селолық кеңестеріне біріктірілді. 1963 жылдың 2-қаңтарында Марқакөл ауданы таратылып, құрамындағы жерлер Күршім ауылшаруашылық және өнеркәсіп аудандарға бөліну жүйесі жойылып, Алексеевский, Бобровский, Боран, Горновский селолық кеңестерінің негізінде Марқакөл ауданы қалпына келтірілді. 1967 жылдың 12 шілдесінде Черняевский селолық кеңесі, 1972 жылдың 28-шілдесінде Қарой селолық кеңесі құрылды. 1997 жылдың 23-мамыр күні Марқакөл ауданының жері Күршім ауданына біріктірілді.
Марқакөл ауданында Куйбышев, Комитерн, Тельман, Ленин, Киров, Комаров, Жданов, Калинин, Воршилов, Казахстан, Талапкер, Тегістік, Свобода Востока, Красная новь, Красный скотовод, Горный скотовод, Красный партизан, Заветы Ильича, Алтай, III пятилетка, Голощекин атындағы ірі колхоздар жұмыс істеді.Аудан өнеркәсібінің негізін Алқабек, Қалжыр кен басқармаларына және «Чапаев атындағы» артелге біріккен «Алтайзолото тресінің» Алқабек комбинаты құрды. 1940 жылдың 4 қаңтарында еңбекшілер депутаттарының аудангдық кеңесінің бірінші сессиясы басталды. Кеңес құрамына 25 депутат кіріп, ауданның мемлекеттік билік органының ұйымдастырушылық мәселелерін қарастырды. Атқару комитетінің құрамына Кочкарев, К.Н.Премин, И.П. Козырев, В.Л. Теряев, К.С. Усачев А.И. Костика, Б. Мықтыбаева, Ф.И Романов, Ғ.С. Манасов, А.К. Дурновтар кірді. Атқару комитетінің тұңғыш төрағасы болып Григорий Николаевич Кочкарев сайланды.
Ауданның 22 колхозында 46 бригада, 129 егіншілік звеносы 8283 гектар жерде қарқынды жұмыс істеді. Мал басының саны сол жылдарда төмендегідей: 8800 бас ірі қара мал, 64700 бас қой, 5500 жылқы, 2100 шошқа,100 түйе.
Соғыс жылдарында аудан еңбекшілері мал басын өсірудің мемлекеттік жоспарын орындап республикалық құрмет тақтасына ілінді. «Куйбышев атындағы» колхоз сауыншы Огнева, «Красный скотовод» колхозының шопаны С.Аманжолов, «Заветы Ильича» колхозының жылқышысы Б.Дәрібаев тәрізді 39 озат еңбекшілер социалистік жарыс жеңімпаздары атанды. 1963 жылдан бастап аудан жері Зайсан, Күршім аудандарының құрамына кірді.1964 жылдың 31 желтоқсанында Қазақ ССР Жоғарғы кеңесінің жарлығына сәйкес аудан қалпына келтірілді.
Марқакөл ауданының кеңшар өндірісін ұйымдастырушылар қатарында Қаба, Марқакөл,Боран кеңшарларының директоры болған Асқаров Айтмұхамбет Асқарұлын, Марқакөл кеңшарын Михаил Григорьевич Капустин, Корнев Иван Петрович, Гайламазян ХачехпарКарапетович,Қизатов, Төлеген Есельбаевичты т.б көптеген еңбегі сіңген тұлғаларды айтамыз. 1962 жылы Боран кеңшарынан Қалжыр кеңшары бөлініп, құрылады. Зейнеткерлікке шыққанға дейін Қалжыр кеңшарын Ұлы Отан соғысының ардагері, Ленинград қаласының құрметті азаматы Қ.Қ Көшкіншінов басқарды. 1980-1990 жылдар аралығында Т.А Жұмақанов, 1990-1994 жж. Б.С. Шериязданов,1994 жылдан М.С. Нұрмаханов басқарды.
«Пограничник» колхозының төрағасы Иль Симонович Стеценко «Горный» кеңшарын құрылған мезеттен бастап басқарды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.
«Боран» кеңшарының бас зоотехнигі болып жұмысын бастаған Зарыпхан Бұлғымбайұлы Даукеев кейіннен Қарой кеңшарын басқарды. Тарбағатай ауданының партия ұйымының бірінші хатшысы,ауыл шаруашылық саласы бойынша облыстық партия комитетінің хатшысы жұмыстарын атқарып, КОКП-ның (КПСС) сьезінің делегаты болды. Кейінгі директорлар Қ.Б. Шұлғаубаев, Ә. Юсупжанов.
Боран кеңшарын Қазақ КСP-ң еңбегі сіңген зоотехнигі, кейіннен Күршім аудандық атқару комитетінің төрағасы болған Иван Иванович Кавелькин басқарды.
Марқа өңірінен Қазақ КСР-ң Жоғарғы кеңесінің депутаттығына Қалжыр кеңшарының шопаны К.Бостеков, Марқакөл кеңшарының шопаны Қ. Доланов, Қаба кеңшарынан Г.Шаймарданова, Боран кеңшарының озат механизаторы З. Демеубаева сайланды. З.Демеубаева сондай-ақ бүкіл одақтық Лениндік коммунистік жастар одағының (ВЛКСМ) бүкілодақтық сьезінің делегаты болды.
Марқакөл ауданының атқару комитетінің төрағалары болып: Б.И. Ильин, Н.Т Носиков, Я.Я. Май, Е.А. Лаптев, А.Ф. Мильц, аудандық кеңес басшылары болып К.Б. Бидашев, Қ.Д Әбілмәжіновтар жұмыс істеді.
Аудандық партия коммитетінің басшылары: Саликов, А.И. Сколобан, О. Сатыбалдин, К.Б. Бидашев, Б.Қ. Молғабылов, Марқакөл аудандық әкімшілігі құрылған кезде басшысы болып К.Б. Бидашев тағайындалды, қайта құрылғаннан кейін Марқакөл ауданын Б.С. Слямов басқарды.
Аудандық комсомол ұйымын Р.И. Алибеков, К.Б. Бидашев, З.Н. Нұрпейісов, Н.И. Стеценко, Ғ.Ж. Смаилова, Ш.Т. Демеубаева, Ж.Н. Манақов, М. Қалынов, Б. Шакиров сынды арынды азаматтар мен азаматшалар басқарды. Бүгінгі күні «Жас Отан» қанатының бастауыш ұйымын Баймурзин Қаршыға басқарады.Партия комитетінің I-II хатшылары қатарында Е.А. Ретивых, С. Сегізбаевты, А.П. Демьяненконы, Ф.Ғ. Манасованы, А.Ф. Мильцты, А.Б. Тлеубергеневты, Қ.Д. Әбілмәжіновты, М.Д. Дүнгеновты т.б атаймыз. Аудандық атқару комитеті төрағаларының орынбасарлары болып Қ.Х. Сайкенов, Ф.Ғ. Манасова, С.Т. Ақтанов, А.Ж. Дүйсекенов, Э.В. Ниетбаева сынды көптеген азаматтар жұмыс істеді. Ауылшаруашылық қызметкерлерінің кәсіподақ ұйымын басқарған азаматттар: Р.И .Әлибеков, Ш. Ақбұзауов, Б. Кәріпбаев,З.Т. Жукушев, С. Дәулетов, М.Д. Дүнгенов.
1932 жылы ауданда тұтынушылар одағы құрыла бастады. Сол кездері кішігірім сауда нүктелері арқылы тұрғындар қажеті өтелді. 1939 жылы аудан аумағында Алексеевка, Боран, Қаба, Горный ауылдық тұтынушылар одақтары құрылды.50-жылдарда өткізілген ірілендіру шараларының нәтижесінде Марқакөл, Қаба, және Горный кеңшар жұмысы кооперациясы (совхозрабкооп) құрылды. 

жүктеу 1.2 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет