Әңгімені Әуеден өрбітсек



жүктеу 0.71 Mb.

бет3/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.71 Mb.
1   2   3   4   5   6

Сәтжан қАСыМЖАНҰЛы,

Шығыс Қазақстан облысы

ӨНДіРіС


Шығыс қазақстан облысына 

әкім болып тағайындалғалы бірер 

айдың ішінде Бердібек Сапарбаев 

Семейге бірнеше рет келіп, қаланың 

экономикалық-әлеуметтік даму 

барысына қанығып қайтты. 

Жақында қала әкімі Мейрамхат 

Айнабеков бастаған жергілікті билік 

өкілдерімен бірге қаланы аралаған 

Бердібек Мәшбекұлы алдымен 

«Интрада» ЖШС иелігіндегі кондитер 

фабрикасына келді. заманауи 

құрал-жабдық тар мен қамтамасыз 

етілгенімен, осынау өндіріс 

орнындағы зерт хана-цехтарының 

іске қо сылуына әлі біраз уақыт 

бар. Яғни қолбайлау болып тұрған 

қаржылық мәселе шешіл се, бұл 

фабриканың қала тұр ғын да ры ның 

кәдесіне жарар қызметі мол. 

то

Бықт

А

й түйі

Н

Кеше тұңғыш президенттің 

мұражайында Балаларды қорғау 

күніне арналған қызық бір 

мерекелік шара өткізілді. Шараны 

Білім беру департаменті және 

ЮНеСКо-ның Астанадағы өкілдігі 

жанындағы Балалар көркемсурет 

мектебі ұйымдастырған екен. 

6 мен 10 жас аралығындағы 

бүлдіршіндер асфальтқа сурет 

салып, өз өнерлерін ата-аналары 

мен жиналған қауымға тарту етті. 

Биыл Алматы қаласында 

тұратын 400 мүмкіндігі шектеулі 

балаға қосымша әлеуметтік 

көмек көрсетілетін болады. 

Соның арқасында біраз адам 

жұмыспен қамтылып, тұрмыстық 

жағдайларын түзейді. Бұл 

туралы кеше оңтүстік астанада 

балаларды қорғау күніне арнап 

өткізілген қайырымдылық 

шарасында қалалық жұмыспен 

қамту және әлеуметтік 

бағдарламалар басқармасы 

бастығының орынбасары Болат 

Жүсіпбеков мәлімдеді. 

өткен сенбі күні қр премьер-министрі Кәрім Мәсімов 

Алматыға жұмыс сапарымен келді. Сапар барысында ол 

бірқатар құрылыс нысандарының жұмысымен танысты. 

Азиз орАзБАев,

Нұрмұхаммед МАМырБеКов

?

А л А ш т ы   А л А ң д А т Қ А н   с А у А л

А л А ш т ы   А л А ң д А т Қ А н   с А у А л

Нұртай 

САБИЛьЯНов, 

Мәжіліс депутаты:

әсет 

тҰрДыҒҰЛов, 

Қазақстан Жастар 

одағының 

төрағасы:

оразалы 

СәБДеНов, 

экономист:

Студенттерге бөлінген несиенің игерілмей жатқаны пайыздық үстеменің көптігінен бе, әлде ұйымдастыру шараларының әлсіздігінен бе?

– Негізі, 40 мың студентті несиемен қамтамасыз ету белгіленген мен, қа-

зіргі уақытта 500-ге жетер жетпес студент қана несиеге қол жет кізген. Бұл – 

өте төменгі көрсеткіш. Бұған себеп болып отырғаны, бі ріншіден, 9 па йыз дық 

үстеменің жоғары болуы. Әлемдік тәжіри бе де студенттерге арналған несиенің 

3-4  пайыз  болғаны  кездеседі.  Осы  тұрғыда  біз  студенттерге  не сиені  өте 

жоғары пайызбен беріп отыр мыз. Мұны азайту керек. Қазіргі уа қытта несие 

жалаңаяқ  сту дент ке  емес  тиыннан  теңге  жасап,  байып  отырған  кә сіпкерге 

беріл ген дей болып отыр. Әлеуметтік жағдайды көтеруге ар налған несие мұн-

дай болып берілмеуі керек еді. Несиені 9 пайызбен емес, 3 пайызбен беруге 

біздің мүмкіншілігіміз толық жетеді. Сондықтан осы жағ дайды қарастыруымыз 

керек.  Екіншіден,  несиеге  дайында ла тын  құ жат тардың  көп  болуы  кедергі 

жасауда. Студент сабағына да йындала ма, әлде құжат дайындаумен айналыса 

ма?  Сондықтан  құжаттардың  санын  реттеу  керек.  Үшіншіден,  несиені  тек 

техникалық  жә не  медициналық  жоғары  оқу  орын дарының  студенттеріне 

емес сту дент терге жаппай беруді қарастыру керек. Осы жағдайлар рет тел се 

студенттерге бөлінген несие жедел игерілер еді. 

– Қазақстандағы қағазбастылық бөлінген не сие-

нің жедел игерілуіне кедергі болуда. Мен не сиенің же-

дел  игерілмеуі  несие  алу  үшін  дайын да латын  құ-

жаттардың  көптігінен  деп  ойлаймын.  Пайыздық  үс-

теменің көп болуы да «ертеңгі күні қарызымды қалай 

өтеймін»  деген  қорқыныш  тудырмай  қоймайды. 

Естуімше, көптеген елдерде несие студенттерге 3 па-

йыз дық  үстемемен  бе рі леді.  Тіпті  «білімнен  ақшаны 

ая мау  керек»  деген  ұс таныммен  пайызсыз  несие 

беретін де елдер бар екен. Жастар – еліміздің бола-

шағы. Ендеше, болашағымыздың жарқын болуы үшін 

неге ақша аяуға тиіспіз? Сондықтан біздің елі мізде де 

білім ді,  білікті  азаматтардың  көбеюі  үшін  осын дай 

жағ дай жасалса құба-құп болар еді. Несие беру дұ рыс 

ұйымдастырылмай жатыр деуге болмас, се бебі жақсы 

жаңалық насихатты қажет етпейді. 

–  Елбасымыздың  өзі  мемлекетіміздің  индустриялды-технологиялық  жол мен  дамуын 

ұсынды. Бұл дегеніміз — адам потенциалына сүйене отырып да му. Дамыған елдерде жылдық 

жалпы табыстың 77 пайызы адамның потен циа лын пайдалана оты рып, білім мен ғылымның 

жетістіктері  арқылы  табы ла тын  кірістер.  Табыстың  қал ған  23  пайызы  мұнай-газ,  қазба 

байлықтарын пай даланудан түседі. Ал Қазақстан, сон дай-ақ жалпы ТМД елдерінде табыс тың 

77  пайызы  мұнай  мен  қазба  байлықтардан  түссе,  кірістің  23  пайызы  адам  потенциалын 

пайдаланудан  түсіп  отыр.  Міне,  біз  адам ның  потенциалын,  ғылым  мен  білімнің  жетістігін 

пайдалана алмай келеміз. Егер біз алдағы уа қыт та білім-ғылымға қамқорлық жасамасақ осы 

қалпымызда  артта  қалып  кете міз.  Жастарды  білім  алуына  жағдай  жасамасақ  ешқашан 

қарыштап дами ал май мыз. Онсызда бізде жоғары оқу орындарындағы жастардың 81 па йы-

зы  ақылы  оқи ды.  19  пайызы  ғана  мемлекеттік  бюджет  тарапынан  тегін  оқи ды.  Еуропа 

елдерінде тегін оқу өте жоғары деңгейде. Оларда 10 мың адамға шақ қанда 300 студент тегін 

оқыса, Ресейде 10 мың адамға шаққанда 170 студент тегін білім алады. Ал бізде 10 мың 

адамға шаққанда 88 студент ғана тегін оқиды. Бұл – өте төменгі көрсеткіш. Сондықтан қалай 

болмасын жастар дың білім алуы үшін барлық тиімді жағдайды қарастырған жөн. 

Сауалнаманы жүргізген қуаныш әБіЛДәқызы


4

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№86 (86) 

2.06.2009 жыл, сейсенбі

www.alashainasy.kz

?

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

нарық


Жаңа күміс ақша шықты

Айналымға темір 500 теңгелік шықты деп естідім. Олардың түрі 

қандай?

Айхан ҚЫРЫҚБАЕВ, Тараз

Шынында  да,  Ұлттық  банк  жуырда 

айналымға жаңа 100 және 500 теңгелікті 

шығарды.  Бірақ  олар  темір  емес, 

күмістен  соғылған.  Біріншісі  –  «Номад 

алтыны»  сериясымен  «Сатир»  атты 

күміс  ақша.  Он  екі  қырлы  ақшаның  бір 

жағында 500 теңге деген жазу бар. «Ag 

925  31,1gr.»  деген  белгі  соғылған.  Ол 

ақшаның қандай металдан жасалғанын, 

оның  көлемі  мен  сынамасын  (проба) 

көрсетеді.  Сол  жағында  шауып  бара 

жат қан төрт салт атты бейнеленген. Кү­

міс ақшаның жиегінде мемлекеттік және 

ағылшын  тілдерінде  «Қазақстан  Рес пуб­

ликасы» деп жазылған. 

Ақшаның  екінші  жағында  (реверс) 

ежелгі  грек  мифологиясындағы  «Сатир» 

атты кейіпкердің бейнесі салынған. Қазақ 

және  ағылшын  тілдерінде  «Көшпенділер 

алтыны»  және  «2009»  деген  жазу  бар. 

Ақша  күмістің  925  сынамасынан  әзір­

ленген. Салмағы – 31,1 грамм, диаметрі 

– 38,61 мм, сапасы – proof, таралымы – 

5000 дана. 

Ал  «Спорт»  сериясымен  шыққан 

100  теңгелік  ақшаның  бетіне  (аверсіне) 

Айлығымның мөлшері дұрыс есептеліп жүр ме?



Мен ауыл мектебінде 1-санатты мұғалім болып жұмыс істеймін. 17 

сағатым бар. Маған қанша айлық төленуі тиіс? 

Мәрзия ТӨЛЕПОВА, Қызылорда облысы

Азаматтық  қызметшілерге,  мемлекеттік 

бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйым  ­

дардың қызметкерлеріне, қазына лық кә сіп ­

орындардың  қызметкерлеріне  еңбек ақы 

төлеу ҚР Үкіметінің 2007 жылғы 29 жел  тоқ­

сан дағы №1400 қаулысымен рет те леді.

Қаулының 3­тармағына сәй кес, ұйым ­

дар  қызметкерлерінің  лауазымдық  жа­

ла  қылары  (ставкалары)  атқаратын  лауа  ­

зым дарының  лауазым  санаттарына  жат­

қы зылуына  қарай  жала қыларын  есептеу 

үшін бекітілген тиісті коэф фи циент  терді ҚР 

Үкі меті  белгі ле ген  базалық  лауа зым дық 

жа ла қының мөл ше ріне кө бей ту жолымен 

ай қын далады. 

Педагог  қызметкерлердiң  жекеле­

ген  санаттары  үшiн  лауазымдық  жала­

қылар (ставкалар) заңнамада бiр ап та ға 

белгiлен ген  нормативтiк  оқу  жүк те ме­

сiне  қарай  айқындалады.  Қаулы дағы 

19­қосымшаға сәйкес, біліктілік дең гейі 

жоғары  бірінші  са наттағы  маман дарға 

БЛЖ­дан 35 пайыз мөл шерінде білік тілік 

санаты үшін қосымша ақы белгіленеді.

БиРЖА


ТМД э

КОНОМ


и

КА

С



ы

NEWS


BFM.ru іскерлік 

порталының хабарлауынша, 

Ресей Орталықбанкі өзінің 

бивалюталық қоржынындағы 

евроның үлесін ұлғайтпақ.

Бұрындары  ресейлік  қордағы  евро/

доллар үлесі тиісінше 10/90 пайыз болса, 

бұл  көрсеткіш  биылғы  жылғы  қарашаға 

дейін  55/40  пайыздық  көлемге  жетіп, 

2010  жылы  евроның  үлесі  60  пайыздан 

аспақ.

«Әлемдік  негізгі  валютаның  курстық 



мә ніне деген қадағалау азайып, ақша ба­

су  станогы  триллиондаған  долларды  ай­

на лымға  қосып  отырған  жағдайда  ерте 

ме, кеш пе, америкалық активтердің құн­

дылығы жойылатыны анық. Бұл ретте қор­

дағы  АҚШ  долларының  көлемін  азай ту 

елдің экономикалық қауіпсіздігіне қыз мет 

етеді» дейді 2trade.ru департамент же тек­

шісі Дмитрий Пушкарев.

Бір қызығы, өткен аптада "Ведомости" 

басылымы  «Ресей  үшін  доллар  негізгі 

валюталық статусынан айырылды, 1 қаң­

тар дағы  көрсеткіштер  бойынша  қорда­

ғы  евроның  үлесі  47,5  пайызға  жетті» 

деп  мәлімдеген  болатын.  Бұл  мәлімдеме 

ресейлік Орталықбанктің жылдық есебіне 

сүйенгені де айтылған еді. Әйтсе де, неге 

екені  белгісіз,  келесі  күні  Орталықбанк 

жетекшісінің бірінші орынбасары Алексей 

Улюкаев  бұл  көрсеткіштерді  «техникалық 

қателік» деп жариялады. Сарапшылар мұ­

ны «нарықтың тамырын басып көру» ама­

лы деп бағалап отыр.

Б.ТұРғАнБЕкұЛЫ

Әлемдік дағдарыстың 

беті қайта бастаған 

тәрізді

BGC Partners компаниясының 

аға стратегі Говард Уилдонның 

айтуы бойынша, әлемдік 

экономиканың құлдырауы 

бәсеңдеп келеді.

«Бұл әлі де болса «экономикалық өсім» 

деп айтуға келмегенмен, дағдарыстың беті 

қайта бастауының алғашқы белгілері» деп 

жазады РБК­daily басылымы. Оған соңғы 

кездердегі әлемдік қор биржаларындағы 

аз  да  болса  өсіп  келе  жатқан  индекстер 

көр сеткіштері  дәлел.  Сонымен  бірге 

АҚШ экономикасы бірінші тоқсанда бол­

жанған  6,1  пайызға  емес,  «небары»  5,7 

пайыз ға  төмендеп  отыр.  Бұл  да  нарық 

үшін  позитивті  фактор  болып  табылады. 

Еуро падағы  құлдырау  2,5  пайызға  жетті. 

«Екінші  жартыжылдықта  бұл  аймақта  біз 

ЖІӨ  өсімін  байқауымыз  мүмкін»  дей ді 

Nomura  Securities  International  аға  эко но­

мисі Дэвид Реслер.

«Рецессия қарқыны бәсеңдеуі, өнді ріс­

тің қоймадағы тауар қорларының азаюы, 

өн дірістік  тапсырыстардың  артуы  –  бәрі 

де  нарыққа  оңды  сигналдар  беріп  отыр» 

дейді UniСredit мамандары.

Әлемдік  экономикалық  құлдыраудың 

ең  төменгі  нүктесіне  жетуі  әлемдік  сауда 

айналымының қайта жандана бастауынан 

да  байқалады.  Мысалы,  Халықаралық 

те ңіз тасымалы нарығы – Baltic Dry Index 

(BDI)  индексі  мамыр  айында  ғана  18 

пайыз ға  көтеріліп  отыр.  «Бұл  –  тауарды 

қап тайтын  материалдар  нарығы,  жанар­

майды  пайдалану  көрсеткіші  тәрізді  на­

рық тағы  ең  бір  сезімтал  индекс»  дейді 

ма мандар.

Арабтар 

инвестициялық 

науқанын бастады

Сауд Арабиясы АҚШ

Еуроодақ пен Азия елдеріне 5,3 

миллиард доллар инвестиция 

салуды көздеп отыр.

Reuters  агенттігіне  берген  сұхбатында 

Саудияның  қаржы  министрі  ибрагим 

әл­Ассаф  бұл  инвестициялар  алды­

мен  технология  секторына,  оның  ішінде 

авто өндіріс  құралдарына  мамандан ды­

рылған салаларға бағытталатынын айтты. 

Қаржы  Sanabil  al­Saudia  инвестициялық 

компаниясы  арқылы  бөлінбек.  «Бұл  ин­

вестициялар  Сауд  Арабиясының  эко­

но  микасының  мүддесінде  жұмыс  істеуі 

керек.  Егер  біз  жаңа  технологиялар,  ме­

недж мент  пен  маркетингті  жаңа  идеялар 

ұсы на алатын компанияларды тапсақ көп 

ойланып жатпаймыз» дейді министр.

Шынында  да,  триллиондаған  қаржы 

қоры бар мұнайлы араб елдеріне өз қар­

жысын  тиімді  орналастыру  мәселесі  өте 

маңызды.  Олардың  бұл  инвестициялық 

құл шынысы  «технологиялық  секіріске» 

әзірлік пе, болмаса «постдағдарыстық ке­

зеңге»  дайындалу  ма,  әлде  «доллардан 

қа ша  бастаудың»  белгісі  ме  –  оны  уақыт 

көр сетеді.



Ресей Орталықбанкі 

евроға бәс тігіп отыр

Атырау облысы бойынша кеден дік 

бақылау департаменті және контра бан-

дамен күрес басқармасының қызмет кер лері 

«Теңізшевройл» ЖШС-іне жоспарлы тек-

серу жүргізді. нәтижесінде компания тара-

пынан кедендік төлемдер мен са лық тардың 

төленбегені анықталып, компа ния ға қатысты 

қылмыстық іс қозғалған. 

Атырау  облысы  бойынша  Кедендік  ба қылау  де­

партаменті қызметкерлері Те ңіз бағдарламасына сәйкес, 

әкелінген тауар лар ға кедендік төлемдер мен салықтарды 

шарт ты түрде есептеу әдісімен 2004­2005 жылдарға ре­

сім    дел ген  51  жүк  кедендік  Дек ла рация  бойынша  шарт­

ты  шығарылған  тауарларды  –  «бұрғылық  құралдарды» 

мақсатты пайдалануына тексеру жүргізу кезінде бұл ре­

сімделген тауарлардың кедендік бақылауға ұсы ныл май, 

ҚР  Кеден  кодексінің  заңдылықтары  бұзылғанын  анық­

таған.  Мұндай  әрекеті  арқылы  сыртқы  экономикалық 

қызметке қатысушы “ТШО” ЖШС кедендік төлемдер мен 

салықтар бөлігіне берілген жеңілдіктер мен шартты шы­

ғарылған  тауарларды  пайдалану  мен  иемдену  тәртібін 

өрескел бұзып отыр.

Атырау  облысы  бойынша  Кедендік  бақылау  де­

партаментінің  мәліметіне  сүйен  сек,  тергеуалды  тексеру 

жұмыстарын  жүр гізу  кезінде  кедендік  төлемдер  мен  са­

лық тардың  төленбеуінен  келтірілген  шы ғын  ның  жалпы 

көлемі 159 млн 474 мың тең гені құрап отырғаны белгілі 

болып отыр. 

Осылайша,  “ТШО”  ЖШС­нің  әрекетінде  ҚР  ҚК  214­

бабының 1­бөлігіндегі қыл мыс белгілері бар деп таныған 

облыстық  Кедендік  бақылау  департаменті  Контра­

бандамен  күрес  басқармасымен  ҚР  ҚК  214­бабының 

1­бөлігі  бойынша  шетелдік  компанияға  қатысты  қыл­

мыстық  іс  қоз ға ды.  Қазіргі  кезде  анықтау  жұмыстары 

жүр гі зілуде.



 н.ғАБДУЛЛИнА, Атырау

МҰНАй


«Теңізшевройл» 

кеден талабын 

ескермей отыр

«ДЕфОЛТ БОЛАДЫ» ДЕГЕн ЕЛДің

24 МИЛЛИАРД ҚОРЫ БАР

Әлемдік  дағдарыс  украин  экономи­

касына да әсер етпей қалмады. Мұнда да 

банк жүйесіндегі ахуал онша емес. экспорт 

азайды.  Ол  сауда  балансының  тепе­тең­

ді гіне  кері  әсер  етіп,  ұлттық  валюта  – 

гривнаның құнын 25 пайызға құлдыратты. 

Сөйтсе  де  Юлия  Тимошенко  үкіметінің 

дағдарысқа 

қарсы 


бағдарламасын 

әжеп     тәуір  атағы  бар  экономист­сарап­

шы  Андерс  Аслунд  жоғары  бағалапты. 

«Дағдарыс  басталғанда  Украина  эконо­

микасының жағдайы басқа мемлекеттер­

мен  салыстырғанда  нашар  еді.  Сондық­

тан да қазіргі нәтиже қайран қалдырады. 

Мұнда  ақпан­наурызда  өнеркәсіп  өнді­

рісі  артты,  бұл  –  экономикасы  сауыға 

бас  тады деген сөз» дейді ол. Ал өзге ма­

ман  дар  Еуропадағы  автокөлік  өнді рісі 

тұ ралағандықтан,  мұндағы  металлургия 

өнеркәсібі  әзірге  ес  жинай  алмайды  де­

ген  пікірде.  Сондықтан  аг рар лық  ке шен­

ді  дамыту  арқылы  ел  эко но ми касын  ты­

ғырықтан  шығаратын  локо мо тивке  ай­

нал дыруға  болады.  Бір  жағы нан,  ел де гі 

жұмыссыздық мәселесі ше  шіледі, екін ші­

ден, машина жасау, хи мия, метал лур гия, 

құрылыс  саласын  жан дан дырады.  Жыл 

басынан  бергі  де ректерден  де  бай қауға 

болады:  ауыл  шаруашылығы  көр сеткіш 

көлемі арт қан жалғыз сала. Сәуірде ауыл 

шаруашы лы ғын дағы  жалпы  өнім  нау­

рызбен  салыс тыр ғанда  19,1  пайызға 

арт қан.  2008  жылы  6  млн  617  мың  гек­

тар  жерге  тұқым  себілсе,  биыл  6  млн 

822  мың  гектар  алқап  игерілді.  Юлия 

Тимошенконың  келесі  жылғы  бюджетте 

ауыл  шаруашылығын  қаржыландыруға 

ба  сымдық  берілетінін  мәлімдегені  де  со­

дан шығар. 

Украина  Президентінің  сөзіне  сенсек, 

қазір  бұл  елдің  төлем  қабілеті  жаман 



Украинадағы «Бермуд үштағаны»

Соңғы жылдары Украина жайында сөз болса, алдымен 

осы елдің премьер-министрі Юлия Тимошенко ауызға ілінеді. 

кейбіреу оны жер-көкке сыйғызбай мақтаса, енді біреулер 

«алдамшы демагог» деп бағалайды. Тіпті оның шаш қою 

үлгісін де ақпарат құралдары қалт жібермей қадағалайды. 

1990 жылдары газға қатысты күмәнді келісімдердің арқасында 

байып алды дейтіндер де бар. 1999-2001 жылдары Тимошенко 

Ющенко үкіметіндегі негізгі ойыншыға айналды. Жемқорлық 

жайлаған энергетика саласында реформа жүргізу үшін 

бел шешіп күресуімен көзге түсті. нәтижесінде мемлекет 

қазынасына 2 млрд доллар қаржы құйылды. Юлия ханымның 

президент болудан да дәмесі зор.

Гүлнар АхМЕТОВА

емес.  Жыл  соңында  алтын­валюта  қоры 

24 млрд доллар көлемінде қалады. 

Алайда көпшілікті экономикалық дағ­

дарыстан гөрі саяси шиеленіс алаңдататын 

сыңайлы.  «Сарғылт  төңкерістен»  бері 

Ющенко, Тимошенко және Янукович ара­

сын дағы текетірестің әлі күнге дейін ұшы­

қиыры көрінер емес. 

УкРАИнА «ГАз ДАғДАРЫСЫнАн» 

ҚАЛАй, ҚАШАн ШЫғАДЫ?

Еске түсірсек, қаңтарда Газпром (Ресей) 

мен «Нафтогаз» (Украина) арасында 2009 

жылы  Украинаға  газ  жеткізу  жөніндегі 

келісімге қол қойылған болатын. Құжатқа 

сәйкес,  Ресей  газының  құны  әр  тоқсан 

сайын  әлемдік  нарықтағы  мазут  пен 

дизель  отыны  бағасына  қарап  белгіленуі 

тиіс. Оның алдында «Нафтогаз» басқарма 

төрағасының орынбасары игорь Диденко 

1 тоқсанда 1000 текше метр үшін 360 $, 

ІІ тоқсанда – 270 $, ІІІ тоқсанда – 219 $, 

ІҮ тоқсанда 162 $ деп бекітілгенін айтқан 

еді.  Ал  жыл  қорытындысы  бойынша 

Украинаға  келетін  газ  құны  1000  текше 

метр үшін 228­230 долларды құрайды. 

Қаңтардағы  10  жылға  арналған  газ 

бен тасымалға қатысты келісімге қол қою 

рәсіміне  Ресей  мен  Украина  премьер­

министрлері  қатысқан­тұғын.  Келісім 

жоқ»  деп  байбалам  салуда.  Сол  себепті 

Мәскеу  мен  Киев  арасындағы  газ  кикіл­

жіңі  қайта  өршуі  мүмкін.  Өткен  жұмада 

Путин  газ  тасымалы  үшін  5­7  жылға  бір­

ден  5  млрд  долларды  алдын  ала  тө лей 

алмайтындарын мәлімдеді. Оның айтуын­

ша, Ресей бұл елдің экономикасын жалғыз 

өзі субсидиялауға құштар емес. Айта кету 

керек, алдын ала төлем жөніндегі ұсы ныс 

Астанадағы кездесу барысында Тимошен­

ко  тарапынан  айтылған.  «Украина  уақы­

тын да  төлей  алмаса,  Ресей  газын  Еуро­

па  тұтынушыларына  жеткізуде  тағы  да 

ты Еуроодақты бір шешімге келуге ша қыр­

ды. Осы елдің қарызын төлеу үшін халық­

ара лық  пул  (pool  –  ортақ  қазан)  құру 

мүмкіндігін  қарастыру  қажеттігін  айтты. 

«Егер  біздің  ұсынысымыз  қабылданып, 

Еуроодақ Украинаға қарыз беру мәселесін 

оң  шешсе,  онда  біз  де  осы  пулға  қатысу 

жағын  қарастырар  едік»  дейді  РФ  вице­

премьері игорь Сечин. 

Еуроодақ  жауабын  көп  күттірген  жоқ. 

Сол күні­ақ Еурокомиссия басшысы Жозе 

Мануэл  Баррозу  Украинаға  жәрдемдесе 

алмайтын да рын  мәлімдеді.  Орыс  са­

рап шы ла рының 

пі кірінше, 

Еуро одақ 

газ  та сымалына  Ре сей  жағы  бас  қатыру 

керектігін  меңзеп  отыр.  «Еуроодақ 

үшжақты  саясат  жүргізгісі  келеді:  өзіне 

арзан,  Ресейге  қымбат  газ  және  бағаның 

өсуіне тосқауыл қою». 

Ал  украиндар  қыркүйекке  дейін  жер­

асты қоймасына газ жинап алғысы келеді. 

Былтырғы  қыстан  сондай  қор  есебінен 

шыққаны  белгілі.  Путин  Еуроодақты  кө­

мекке  шақырғанымен,  түптің  түбінде 

Украи наға  қарызды  беретін  орыстардың 

дәл  өзі  болмақ.  Ал  Ресей  газ  мәселесін 

пайдаланып, өз саясатын жүзеге асыруды 

көздейді.  Алдағы  президент  сайлауына 

дейін  Украинаның  бүйрегі  Батыс  пен 

НАТО­ға  бұрса,  онда  ешқандай  кешірім 

болмайтын түрі бар. 

Жалпы, «Нафтогаздың» жағдайы мүш­

кіл.  Оның  себебі  –  біріншіден,  Ресейге 

кіріптар  еткен  келісім,  екіншіден,  газ 

саласындағы  реформалардың  жоқтығы. 

Соның  кесірінен  украин  тұтынушылары 

газ  үшін  ақыны  дер  кезінде  төлемейді. 

Компания  сатып  алу  және  са ту  бағасы 

ара  сындағы  айыр ма шы лық ты  тө леу­

мен  әлек.  Биыл 

Украина  аума ғы 

арқылы 

Ре сей 


га  зын  тасымал­

дау  көлемі  де 

(23,2  млрд  тек­

ше  метр)  өткен 

жыл  ғымен  са­

лыс   тырғанда  50 

пайызға 

қыс  ­


қарды. 

Негізі, 


украин  же рі  ар­

қы лы 


Еуро па­

ға  Ресей  газының  60  пайызы  жеткізіледі. 

2009  жылы  компания  Газпромнан  40 

млрд  текше  метр  (былтыр  55  млрд)  газ 

сатып алуы керек. Соның өзін «Нафтогаз» 

33  миллиардқа  түсіруді  сұрап  отыр. 

Өйткені  дағдарыстың  салдарынан  кәсіп­

орындардың  газға  сұранысы  кеміген. 

Ресей  жағы  мөлшерді  азайтқаны  үшін 

айып пұл талап етпеуге уәде берді.



Одесса  –  Қара  теңіз  жағалауындағы  қала,  елдегі  ең  ірі  теңіз 

порты. Ол арқылы астық, қант, көмір, мұнай өнімдері, цемент, ағаш, 

машина  жасау  өнеркәсібі  өнімдері  тасымалданады.  Ірі  теміржол 

орталығы.  Өнеркәсіптің  негізгі  салалары  –  мұнай  өңдеу,  машина 

жасау,  жеңіл  және  тамақ  өнеркәсібі,  металл  және  ағаш  өңдеу 

кәсіпорындары орналасқан. Мұнда Шығыс Еуропадағы ең ірі сауда 

кешені «7-ші шақырым» деп аталатын өнеркәсіп базары бар. 

Одессада  аты  әлемге  әйгілі  талай  мықтылар  дүниеге  келіп, 

өмір  сүрді.  Олардың  арасында  Нобель  сыйлығының  лауреаттары 

–  И.Мечников,  И.Тамм,  З.Ваксман,  сондай-ақ  Д.Менделеев, 

Н.Пирогов, И.Сеченов, К.Ушинский және т.б. бар.

«Өтімсіз» деп отырған акциялар – ин­

вес тор бір сатып алған соң қайта сата ал­

май  әлек  болатын  акциялар.  Мысалы, 

«Баян  сұлу»  кондитер  фабрикасы  акция­

лары  қор  биржасына  1998  жылдың  та­

мы зында шығарылғанымен, бірде­бір са­

тып  алу  немесе  сату  көрсетілмеген.  Тә жі­

рибе жүргізу үшін Қазақстан қор бир жа сы 

өтімді  және  өтімсіз  акциялардың  нақ ты 

критерийлерін  анықтады.  Өтімді  акция­

лар ға  KASE  (Kazakhstan  Stock  Exchange) 

өкілетті тізіміне енген акциялар кірді. Өзге 

акциялар бойынша 1 наурыз бен 31 сәуір 

аралығында  45  мәміленің  бекітілуі  және 

осы  аралықта  25  сауда  күнінде  қандай 

да  бір  мәміле  бекітілуі  талап  етілген.  79 

акцияның  28­і  ғана  бұл  сынақтан  өтіп, 

өзгесі «өтімсіздер» қатарында қалды. 

Халықбанктің  жай  акциялары  өтімді­

лер  қа тарына  іліккенімен,  артықшылығы 

бар акциялары «өтімсіз» деген айдар ал­

ды.  Сондай­ақ  АТФ  банктің  жай  ак ция­

ла ры,  кaspi  банктің  артықшылығы  бар 




1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал