Әдістемелік ұсыныстар ф со пгу 18. 2/05



жүктеу 133.06 Kb.

Дата11.09.2017
өлшемі133.06 Kb.

        Әдістемелік ұсыныстар                                                                  

Ф  СО ПГУ 7.18.2/05

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

География және туризм кафедрасы

Пәнді оқытуға арналған



ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫСТАР

Биогеография пәні бойынша

050609-География мамандығының студенттері үшін

Павлодар


Пәнді оқытуға арналған 

Ф СО ПГУ 7.18.1/05

әдістемелік ұсыныстардың 

бекіту парағы

          бекіту 

                                                                               

БЕКІТЕМІН

        ХТжЖФ деканы

    ___________   Қ.Қ.Ахметов        

                                                                   «__»_______________200 ж.

Құрастырушы:    аға-оқытушы А. К. Оекенева  __________           

          

Пәнді оқытуға арналған



ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫСТАР

Биогеография пәні бойынша

География және туризм кафедрасы

 «  »                       200 ж., хаттама №   кафедра мәжілісінде ұсынылды

Кафедра меңгерушісі ______________ А.А.Калиева 

Химиялық   технология   және   жаратылыстану   факультетінің   оқу-әдістемелік

кеңесімен мақұлданды 

 «  »                       200  ж., хаттама № 

ОӘК төрайымы __________________ Ұ.Д.Бүркітбаева


        

   


Құрылымдық элемент ретінде әдістемелік ұсыныстар студетке белгілі бір бөлігі өз

бетімен   оқытылатын   берілген   пәнді   оқыту   үрдісін   оңтайлы   түрде   ұйымдастыруға

мүмкіндік беретін ұсыныстар мен түсіндірмелер кешені болып табылады. 

      Әдістемелік ұсыныстардың мазмұны:

 пәнді оқытудың мақсаты мен міндеттері;

 пәннің мазмұны

 пәнді оқытуға бөлінген уақытты жоспарлау және ұйымдастыру;

 пәнді оқыту бойынша студенттің іс-әрекетінің реттілігі; 

 оқу-әдістемелік кешеннің материалдарын пайдалану жөніндегі ұсыныстар;

 аралық,   межелгі,   қорытынды   және   қалдық   білімдерді   бақылауға   дайындалу

жөніндегі ұсыныстар;

 студенттердің өздік жұмысын орындауға қойылатын талаптар;

 ұсынылатын әдебиеттер тізімі



1 Пәнді оқытудың мақсаты:

  –   қазіргі   әлемнің   табиғи   және   шаруашылық-мәдени   жағынан   әр   келкі   аймақтардағы

шаруашылық пен қоғамның, кеңістіктегі саяси күштердің жағдайы мен әлеуметтік-экономикалық

заңдылықтары туралы жүйелі көзқарас қалыптастыру, оларды танудағы географияның рөлін көрсету 

Пәнді оқытудың міндеттері:

-

классикалық және қазіргі геосаяси ойлар мен тұжырымдамалардың тарихнамасын қарастыру;



-

Қазақстан   мен   ТМД   елдерінің   қазіргі   геосаяси   жағдайының   қалыптасу   факторлары   мен

ерекшеліктерін анықтау;

-

Қазақстанның саяси география мен геосаясат салаларындағы негізгі теориялық мәселелерін



қарастыру;

-

әлемнің қазіргі геосаяси бейнесін талдау;



-

қоғамның аймақтық-саяси ұйымдарылу тұжырымдамасын ашып көрсету;

-

саяси және әкімшілік шекараларын зерттеудің теориялық келістерін қарастыру;



-

әкімшілік-аймақтық   бөлінісі,   жергілікті   өздігінен   басқару   және   мемлекеттік

шаруашылық мәселелерінің экономикалық-географиялық негіздерін сипаттау 

Студент білу керек:

-

әлемдік геосаясат пен саяси географияның даму тарихын;



-   геосаясаттағы негізгі теориялар мен бағыттарды;

-   әлемнің әр түрлі жерлеріндегі қазіргі саяси ахуалының ерекшеліктерін;

-  Қазақстан мен ТМД елдері үшін КСРО құлауынан пайда болған геосаяси салдарын 

Студент істей білу керек:

-

әлемнің геосаяси кеңістігінің қалыптасу факторларын анықтау;



-     геосаят   пен   саяси   географияның   теориялық   ережелері   негізінде   әлемнің   саяси

картасындағы өзгерістерге сипаттама беру;

-     жеке аймақтардың немесе елдердің дамуындағы  саяси-географиялық және геосаяси

факторлардың ара-қатынасын талдау.



Теориялық сабақтардың мазмұны

№1 Тақырып. Биогеография пәнінің мақсат-міндеттері мен мазмұны

Биогеография   пәнінің   мақсаты   мен   міндеттері.   Биогеографияның   өзгешелігі.

Биогеографияда қолданылатын негізгі терминдері мен ұғымдары. Биогеографияның басқа

пәндермен байланысы. 

№2 Тақырып. Экожүйелер мен жалпы биосфераның ұйымдастырылу ұстанымдары

Экожүйелер   тұжырымдамасы.   Биосфера   –   ғаламдық   экожүйе   ретінде.

Экожүйелердің   бөлінуі.   Фотоавтотрофты,   хемоавтотрофты,   прототрофты,

хемогетеротрофты   ағзалар.   Экожүйелердегі   энергия,   зат,   ылғал   айналымдары.

Экожүйелердегі   байланыстардың   сипаты:   заттық,   энергиялық   және   ақпараттық

байланыстар. Экожүйенің трофтық деңгейлерінің ара-қатынасы.  



№3 Тақырып. Тірі ағзалардың географиялық таралу заңдылықтары

Ағзалардың   таралу   факторлары.   Либихтың   минимум   ережесі.   Жылу   мен   ылғал

қатынасы. Тарихи және биотикалық факторлар. Ендік зоналылық және биіктік белдеулілік

заңдылықтары.   Ареалдың   конфигурациясы   мен   құрылымы.   Ареалдардың   өзгеруі.

Ареалдардың түрлері. Космополиттік ареалдар. Эндемиктердің ареалдары. 

№4   Тақырып.  Филогенетикалық   талдау   негізіндегі   биогеографиялық   талдаудың

ұстанымдары

Филогенетикалық   құрылым   ұғымы.   Тірі   ағзалар   қауымдастықтарын   жүйелеу

қажеттілігі.   Таксономиялық   құрылым.   Ареалогиялық,   географиялық-генетикалық   және

жастық (сатылы) талдау. 

№5 Тақырып. Аймақты биогеографиялық тұрғыдан аудандастыру

Тірі   ағзалардың   аймақтық   топтамалардың   жіктемесі.   Аналогиялық   және

гомологиялық   белгілер.   Типологиялық   және   аймақтық   келіс.   Аналогиялық   белгілері

бойынша жіктеу, карталау және аудандастыру. Жер бетіндегі биомасса мен биоөнімділіктің

таралуы. Гомологиялық белгілеріне қарай жіктеу және аудандастыру. 

№6 Тақырып. Жер бетіндегі экожүйелер мен биоценоздардың ерекшеліктері

Мәңгі жасыл тропиктік және экваторлық ормандар. Жаңбырлы тропиктік ормандар

мен саванналық сирек ормандар. Субтропиктік және қалыпты жылы қатты жапырақты,

қылқанды   ормандар.   Шөлдер,   шөлейттер   және   тікенекті   ксерофитті   өсімдік

қауымдастықтары.

№7 Тақырып. Құрлықтың биогеографиялық патшалықтары мен облыстары

Ориенталь,   Эфиопиялық,   Мадагаскар,   Кап,   Австралиялық,   Антарктикалық,

Неотропиктік, Неарктикалық, Палеарктикалық патшалықтардың сипаттамасы.

№8 Тақырып. Аралдардың биогеографиясы

Аралдық   биоценоздардың   ерекшеліктері.   Эндемиктер.   Биогенді,   жанартаулық,

геосинклинальді, материктік аралдардағы биоценоз қауымдастықтарының сипаттамасы

№9 Тақырып. Теңіздік және тұщы сулы қауымдастықтардың ерекшеліктері

Су   экожүйелердегі   жылу   мен   ылғалы   айналымы.   Су   ортасының   ерекшеліктері.

Судағы   тірі   ағзалардың   топтамалары:   планктон,   нектон   және   бентос.   Пелагиаль   және

бенталь бөліктері. Мұхиттық кеңістіктерді биогеографиялық тұрғыдан аудандастыру.



№10   Тақырып.  Тірі   ағзаларды   қорғау   және   биологиялық   алуантүрлілікті   сақтау

мәселелері

Биологиялық   және   экологиялық   алуантүрлілік   ұғымдары.   Бисфералық

алуантүрліліктің   тәжірибелік   құндылығы.   Тірі   ағзаларды   қорғау   мәселесі.   Флора   және

фаунаның   түрлік   құрамын,   экологиялық   алуантүрлілікті   сақтау   бағыттары.   Ерекше

қорғалатын аймақтар: қорықтар, қорықшалар, ұлттық парктер, резерваттар т.б.

 

Сарамандық сабақтардың мазмұны

№ 1 Тақырып. Экожүйелер мен жалпы биосфераның ұйымдастырылу ұстанымдары

1.В.И. Вернадскийдің биосфера туралы ілімінің негізгі қағидалары. 

2.Биосфераның құрылысы мен қасиеттері. 

3.Биосфераның экологиялық қызметтері.



№ 2 Тақырып. Тірі ағзалардың географиялық таралу заңдылықтары

1.Тірі   ағзалардың   (белгілі   бір   түрлерінің)   таралу   ареалдары   белгіленген   карталарды

талдау.

№   3   Тақырып.  Филогенетикалық   талдау   негізіндегі   биогеографиялық   талдаудың

ұстанымдары

1

.

Алуантүрліліктің ақпараттық индекстерін анықтау және белгілі бір аумақтың ареалдық,



географиялық-генетикалық және жастық талдауын жасау

№ 4 Тақырып. Аймақты биогеографиялық тұрғыдан аудандастыру

1.Биоценоздардың иерархиялық құрылымына сипаттама беру, биоценоздық жіктемелердің

ұстанымдарын анықтау

№ 5 Тақырып. Жер бетіндегі экожүйелер мен биоценоздардың ерекшеліктері

1.Мангр қауымдастықтарының ерекшеліктері. 

2.Дала, прерия, пампалардағы шөптесінді қауымдастықтар.

3. Тундралар. 

4.Таулы экожүйелердің сипаттамасы

№ 6 Тақырып. Құрлықтың биогеографиялық патшалықтары мен облыстары

1.Жер бетіндегі биогеографиялық патшалықтар мен облыстарға сипаттама беру



№ 7 Тақырып. Аралдардың биогеографиясы

1.Аралдардағы реликті және эндемик түрлері.

2.Маржан аралдарындағы экожүйелердің ерекшеліктері. 

3.Мадагаскар, Жапония, Жаңа Зеландия, Мұхит аралдарындағы 

   биоценоздардың сипаттамасы

№ 8 Тақырып.

 

Теңіздік және тұщы сулы қауымдастықтардың ерекшеліктері



1.Мұхиттар мен теңіздердегі тіршілік етудің жағдайлары. 

2.Биоөнімділігі мен биомассасы өте жоғары мұхиттың бөліктері. 

3.Мұхиттағы биогеографиялық патшалықтар.

  №   9   Тақырып.  Тірі   ағзаларды   қорғау   және   биологиялық   алуантүрлілікті   сақтау

мәселелері

  

1.

Қазақстан мен Павлодар өңіріндегі ерекше қорғалатын аймақтар.



 Пәнді оқытуға бөлінген уақытты жоспарлау және ұйымдастыру

Пәнді оқыту мен студенттің өздік жұмысына берілетін уақыт көлемін жоспарлау

оқу  жұмыс  жоспары   мен  элективті  пәндер   тізімдемесіне  сәйкес  құрастырылған  пәннің

жұмыс бағдарламасындағы тақырыптық жоспар бойынша бөлінеді. Пән бір семестр бойы

(15 апта) оқытылады. 

ПӘННІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЫ



р/с

                     

                  Тақырыптың атауы

Сағаттар саны

Дәр.

Тәж.

Зерт.

СӨЖ

1

2

3

4

5

6


1

Биогеография пәнінің мақсат-міндеттері мен мазмұны

1

-

-



-

2

Экожүйелер   мен   жалпы   биосфераның   ұйымдастырылу



ұстанымдары

1

2



3

8

3



Тірі ағзалардың географиялық таралу заңдылықтары

2

2



5

8

4



Филогенетикалық   талдау   негізіндегі   биогеографиялық   талдаудың

ұстанымдары

1

2

-



10

5

Аймақты биогеографиялық тұрғыдан аудандастыру



2

2

-



10

6

Жер бетіндегі экожүйелер мен биоценоздардың ерекшеліктері



2

4

-



12

7

Құрлықтың биогеографиялық патшалықтары мен облыстары



2

3

7



12

8

Аралдардың биогеографиясы



1

2

-



10

9

Теңіздік және тұщы сулы қауымдастықтардың ерекшеліктері



1

2

-



10

10

Тірі   ағзаларды   қорғау   және   биологиялық   алуантүрлілікті   сақтау



мәселелері

2

3,5



-

10

БАРЛЫҒЫ:

15

22,5


15

90

Пән бойынша барлығы



135 сағат

СӨЖ мазмұны



СӨЖ түрі

Есеп беру түрі

Бақылау түрі

Көлемі, сағат

1

Дәріс сабақтарына дайындық



Жазбаша жұмыс

Сабаққа қатысу

15

2

Сарамандық сабақтарға дайындық



Жазбаша жұмыс

Ауызша сұрау

20

3

Зертханалық сабақтарға дайындық



Кескін карталар

Ауызша сұрау

15

4

Биогеографияда қолданылатын 



терминдер мен түсініктер сөздігін 

құрастыру

Глоссарий

Ауызша сұрау

10

5

Биогеографиялық карталармен 



жұмыс жасау

Кескін карталар

Ауызша сұрау

10

6



«Әлемдегі әйгілі қорықтар мен 

ұлттық парктер» тақырыбына 

бойынша баяндама жасау

Жазбаша жұмыс

Ауызша сұрау

10

7



Бақылау шараларына дайындық

-

ШБ, ШБ,



коллоквиум

10

Барлығы



90

 Пәнді оқыту бойынша студенттің іс-әрекетінің реттілігі

Осы пән бойынша студеттің оқу үрдісі аудиторлық: дәріс, тәжірибелік сабақтардың

тақырыптарын   бірте-бірте   зерделеуге   тіреледі.   Дәріс   сабақтары   негізінде   студент

сарамандық сабақтарға дайындала бастайды. Соған қоса, белгілі бір тақырыпты тереңірек

зерттеу   үшін   студент   СӨЖ   бойынша   әдістемелік   нұсқауларға   сәйкес   өз   бетімен

тапсырмаларды орындайды.

Ағымдағы үлгерімді бақылау шараларының күнтізбелік кестесіне сәйкес оқытушы

ОСӨЖ   сабақтарында   студенттен   аталған   жұмыстардың   орындалуын   қабылдайды,

ағымдағы және рейтингілік бақылау өткізеді.

Орынды себеппен студент белгілі бір сабақтарды босатқан жағдайда, студент жаңа

материалды   ОСӨЖ   сабақтарында   өтей   алады,   осы   жағдайда   босатқан   күн   үшін

қойылатын баллдар төмендетілмейді. Егер студенттің сабақты босатудың себебі құжатпен

расталмаса, осы жағдайда үлгерім баллдары курстың саясатына сәйкес төмендетіледі.

Белгілі   бір   тақырып   бойынша   мәліметтерді   нақтылау   үшін   студент   кафедрада

бекітілген кестеге сәйкес оқытушының кеңес сағаттарына қатыса алады.


Курсты  аяқтағанда студент  осы пән бойынша қорытынды білімдер бақылауынан

өтеді. 


Оқу-әдістемелік кешеннің материалдарын пайдалану жөніндегі ұсыныстар

Пәнді   оқыту   бойынша   оқу   үрдісін   жүзеге   асыру   үшін   оқытушы   пәннің   оқу-

әдістемелік   кешенін   құрастырады.   Оған   студентке   қажетті   құжаттар:   жұмыс

бағдарламасы, студентке арналған пән бағдарламасы, студенттің сарамандық жұмыстарды

орындауға   арналған,   өздік   жұмыстарын   орындауға   арналған   әдістемелік   нұсқаулар,

студенттердің   білімдерін   бақылау   материалдары   кіреді.   Студенттің   қолында   берілген

тапсырмаларды орындау және орындау мерзімдерін байқау және білімдерін бақылау үшін

студентке  арналған  бағдарлама және студенттің  өздік  жұмыстарын орындауға  арналған

әдістемелік нұсқаулар болу керек.

Аралық, межелгі, қорытынды және қалдық білімдерді бақылауға дайындалу

жөніндегі ұсыныстар

Пәнді оқыту барысында студенттердің білім нәтижелерін анықтау үшін бақылаудың

келесі түрлері бар: аралық, межелгі, қорытынды және қалдық білімдерді бақылау.

Студенттердің білімдерін аралық бақылау оның осы пәннің белгілі бір тақырыбын

оқу бойынша жүргізіледі. Студент  бақылауға  барлық сабақ түрлері (дәріс, сарамандық,

өздік   жұмыс)   бойынша   және   СӨЖ   орындауға   арналған   ӘН-да   ұсынылған   әдебиеттер

бойынша дайындалады. 

Бірінші   межелгі   бақылауда   №1-3   тақырыптарын   қамтитын   сұрақтар   қойылады.

Екінші   рейтингте   №4-6   тақырыптарының   мәліметтері   тексеріледі.   Білімдердің   аралық

және межелгі бақылауы бақылау үшін қойылатын баллдар көрсетілген ағымдағы үлгерімді

бақылау шараларының кестесі бойынша жүргізіледі.

Қорытынды   бақылау   емтихандарды   өткізу   жөніндегі   бекітілген   кесте   бойынша

өткізіледі.   Емтихан   ауызша   түрде,   яғни   үш   сұрақтан   тұратын   билеттер   бойынша

жүргізіледі. Қалдық білімдерді бақылау 25 сұрақтан тұратын тест тапсырмалары түрінде

жүргізіледі. 

«Биогеграфия» пәні бойынша № 1 ағымдағы бақылау 

№ 1 Тақырып. Биогеография пәнінің мақсат-міндеттері мен мазмұны

1. Биогеография пәнінің мақсаты мен міндеттері.

2.  Биогеографияның өзгешелігі. 

3. Биогеографияда қолданылатын негізгі терминдері мен ұғымдары.

4. Биогеографияның басқа пәндермен байланысы. 

5. Экожүйелер тұжырымдамасы. 

6. Биосфера – ғаламдық экожүйе ретінде. 

7. Экожүйелердің   бөлінуі.   Фотоавтотрофты,   хемоавтотрофты,   прототрофты,

хемогетеротрофты ағзалар. 

8. Экожүйелердегі энергия, зат, ылғал айналымдары. Экожүйелердегі байланыстардың

сипаты: заттық, энергиялық және ақпараттық байланыстар. 

9. Экожүйенің трофтық деңгейлерінің ара-қатынасы.  



«Биогеграфия» пәні бойынша № 2 ағымдағы бақылау 

№ 2 Тақырып. Тірі ағзалардың географиялық таралу заңдылықтары

1. Ағзалардың таралу факторлары. 

2. Либихтың минимум ережесі. 

3. Жылу мен ылғал қатынасы. 



4. Тарихи және биотикалық факторлар. 

5. Ендік зоналылық және биіктік белдеулілік заңдылықтары.

6.  Ареалдың конфигурациясы мен құрылымы. 

7. Ареалдардың өзгеруі. 

8. Ареалдардың түрлері. 

9. Космополиттік ареалдар. 

10. Эндемиктердің ареалдары. 

 «Биогеграфия» пәні бойынша №3 ағымдағы бақылау 

№   3   Тақырып.  Филогенетикалық   талдау   негізіндегі   биогеографиялық   талдаудың

ұстанымдары және

 

аймақты биогеографиялық тұрғыдан аудандастыру



1. Филогенетикалық құрылым ұғымы. 

2. Тірі ағзалар қауымдастықтарын жүйелеу қажеттілігі. 

3. Таксономиялық құрылым. 

4. Ареалогиялық, географиялық-генетикалық және жастық (сатылы) талдау. 

5. Тірі ағзалардың аймақтық топтамалардың жіктемесі. 

6. Аналогиялық және гомологиялық белгілер. 

7. Типологиялық және аймақтық келіс. 

8. Аналогиялық белгілері бойынша жіктеу, карталау және аудандастыру.

9. Жер бетіндегі биомасса мен биоөнімділіктің таралуы. 

10. Гомологиялық белгілеріне қарай жіктеу және аудандастыру.



«Биогеграфия» пәні бойынша № 4 ағымдағы бақылау

№   4   Тақырып.  Жер   бетіндегі   экожүйелер   мен   биоценоздардың   ерекшеліктері   және

құрлықтың биогеографиялық патшалықтары мен облыстары

1. Мәңгі жасыл тропиктік және экваторлық ормандар. 

2. Жаңбырлы тропиктік ормандар мен саванналық сирек ормандар.

3. Субтропиктік және қалыпты жылы қатты жапырақты, қылқанды ормандар. 

4. Шөлдер, шөлейттер және тікенекті ксерофитті өсімдік қауымдастықтары.

5. Ориенталь, Эфиопиялық, Мадагаскар патшалықтардың сипаттамасы.

6. Кап, Австралиялық, Антарктикалық патшалықтардың сипаттамасы.

7. Неотропиктік, Неарктикалық, Палеарктикалық патшалықтардың сипаттамасы.

«Биогеграфия» пәні бойынша № 5 ағымдағы бақылау

№ 5 Тақырып. Аралдардың биогеографиясы

1. Аралдық биоценоздардың ерекшеліктері.

2. Эндемиктер. 

3. Биогенді,   жанартаулық,   геосинклинальді,   материктік   аралдардағы   биоценоз

қауымдастықтарының сипаттамасы Су экожүйелердегі жылу мен ылғалы айналымы. 

4. Су ортасының ерекшеліктері. 

5. Судағы тірі ағзалардың топтамалары: планктон, нектон және бентос. Пелагиаль және

бенталь бөліктері. 

6. Мұхиттық кеңістіктерді биогеографиялық тұрғыдан аудандастыру.

«Биогеграфия» пәні бойынша № 5 ағымдағы бақылау


№   6   Тақырып.  Тірі   ағзаларды   қорғау   және   биологиялық   алуантүрлілікті   сақтау

мәселелері

1. Биологиялық және экологиялық алуантүрлілік ұғымдары.

2.  Бисфералық алуантүрліліктің тәжірибелік құндылығы. 

3. Тірі   ағзаларды   қорғау   мәселесі.   Флора   және   фаунаның   түрлік   құрамын,

экологиялық алуантүрлілікті сақтау бағыттары. 

4. Ерекше қорғалатын аймақтар: қорықтар, қорықшалар, ұлттық парктер, резерваттар

т.б. 


«Биогеография» пәні бойынша № 1 межелік бақылау

1. В.И. Вернадскийдің биосфера туралы ілімінің негізгі қағидалары. 

2. Биосфераның құрылысы мен қасиеттері. 

3. Биосфераның экологиялық қызметтері.

4. Тірі ағзалардың (белгілі бір түрлерінің) таралу ареалдары белгіленген карталарды

талдау.


5. Алуантүрліліктің   ақпараттық   индекстерін   анықтау   және   белгілі   бір   аумақтың

ареалдық, географиялық-генетикалық және жастық талдауын жасау

6. Биоценоздардың   иерархиялық   құрылымына   сипаттама   беру,   биоценоздық

жіктемелердің ұстанымдарын анықтау

7. Мангр қауымдастықтарының ерекшеліктері. 

8. Дала, прерия, пампалардағы шөптесінді қауымдастықтар.

9. Тундралар. 

10. Таулы экожүйелердің сипаттамасы

11. Жер бетіндегі биогеографиялық патшалықтар мен облыстарға сипаттама беру

12. Аралдардағы реликті және эндемик түрлері.

13. Маржан аралдарындағы экожүйелердің ерекшеліктері. 

14. Мадагаскар, Жапония биоценоздардың сипаттамасы

15.  Жаңа Зеландия, Мұхит аралдарындағы биоценоздардың сипаттамасы

16. Мұхиттар мен теңіздердегі тіршілік етудің жағдайлары. 

17. Биоөнімділігі мен биомассасы өте жоғары мұхиттың бөліктері. 

18. Мұхиттағы биогеографиялық патшалықтар.

19. Қазақстан мен Павлодар өңіріндегі ерекше қорғалатын аймақтар.

 «Бтогеография» пәні бойынша № 2 межелік бақылау

1. Биогеография пәнінің мақсаты мен міндеттері.

2. Биогеографияның өзгешелігі. 

3. Биогеографияда қолданылатын негізгі терминдері мен ұғымдары.

4. Биогеографияның басқа пәндермен байланысы. 

5. Экожүйелер тұжырымдамасы. 

6. Биосфера – ғаламдық экожүйе ретінде. 

7. Экожүйелердің   бөлінуі.   Фотоавтотрофты,   хемоавтотрофты,   прототрофты,

хемогетеротрофты ағзалар. 

8. Экожүйелердегі энергия, зат, ылғал айналымдары. Экожүйелердегі байланыстардың

сипаты: заттық, энергиялық және ақпараттық байланыстар. 

9. Экожүйенің трофтық деңгейлерінің ара-қатынасы.  

10. Ағзалардың таралу факторлары. 

11. Либихтың минимум ережесі. 

12. Жылу мен ылғал қатынасы. 

13. Тарихи және биотикалық факторлар. 

14. Ендік зоналылық және биіктік белдеулілік заңдылықтары.

15. Ареалдың конфигурациясы мен құрылымы. 



16. Ареалдардың өзгеруі. 

17. Ареалдардың түрлері. 

18. Космополиттік ареалдар. 

19. Эндемиктердің ареалдары. 



Ағымдағы үлгерімді бақылау шараларының күнтізбелік кестесі

1 рейтинг (5 семестр)

Барлығ

ы

Апта


1

2

3



4

5

6



7

8

Апта бойынша жоғары балл



5

14

14



14

5

14



20

114


200

Дәріске   қатысу

және

дайындығы



СӨЖ түрі

ҮЖ

1



ҮЖ

2

ҮЖ



3

ҮЖ

4



ҮЖ

5

ҮЖ



6

ҮЖ

7



ҮЖ

8

40



Бақылау

түрі


Қ

Қ

Қ



Қ

Қ

Қ



Қ

Қ

Мак. балл



5

5

5



5

5

5



5

5

Тәжірибелік



сабақтарға

дайындалуы

СӨЖ түрі

С1

С2



С3

С4

С5



45

Бақылау


түрі

АС

АС



АС

АС

АС



Мак.балл

9

9



9

9

9



Қосымша

материалдарды

өңдеу

 

және



дайындық

СӨЖ түрі


Ө

15

Бақылау



түрі

АС

Макс. балл



15

Курстың


тақырыптары

бойынша


ағымдағы

бақылау


СӨЖ түрі

1-5


100

Бақылау


түрі

МБ1


Макс. балл

100


2 рейтинг (5 семестр)

Барлығ

ы

Апта


9

10

11



12

13

14



15

Апта бойынша жоғары балл

5

15

15



15

20

15



115

200


Дәріске   қатысу

және


дайындығы

СӨЖ түрі


ҮЖ

9

ҮЖ



10

ҮЖ

11



ҮЖ

12

ҮЖ



13

ҮЖ

14



ҮЖ

15

35



Бақылау

түрі


Қ

Қ

Қ



Қ

Қ

Қ



Қ

Мак. балл

5

5

5



5

5

5



5

Тәжірибелік

сабақтарға

дайындалуы

СӨЖ түрі

С6

С



С8

С9

44



Бақылау

түрі


АС

АС

АС



АС

Мак.балл


10

10

10



10

Қосымша


материалдарды

өңдеу


 

және


дайындық

СӨЖ түрі


Ө

Ө

25



Бақылау

түрі


АС

АС

Макс. балл



10

15

Курстың



тақырыптары

бойынша


ағымдағы

бақылау


СӨЖ түрі

6-10


100

Бақылау


түрі

МБ2


Макс. балл

100


Бақылау түрлері: ҮЖ- үй жұмысы №

1, Қ


 – оқу үрдісіне қатысу, С-сарамандық сабақтарға

дайындалу, Ө-өздік тапсырманы орындау; АС-ауызша сұрау, ШБ-шекті бықылау



Студенттердің өздік жұмысын орындауға қойылатын талаптар

«Биогеография»   пәнін   оқыту   екі   бөліктен   тұратын   оқу   іс-әрекетінің   орындалуын

дорамалдайды: оқытушының сутеднттерді оқыту және студенттердің өздік жұмысы.

Студенттердің өздік жұмысы аудиториялық жұмыспен қатар оқу үрдісі түрлерінің

бірі және оның маңызды бөлігі болып табылады. Соңғысы өздік жұмыс өз бетімен жұмыс

істей икемділіктерін қалыптастыру және оқу, ғылыми іс-әрекетін жүзеге асыру, кез келген

істе   жауапкершілікпен   қарау,   өз   бетімен   мәселелерді   шешу,   конструкциялық   шешімдер

қабылдау,  күйзеліс  азуалдан  шығу жолдарын табу т.б. қабілеттерді  қалыптастыру және

дамытуға арналғанымен анықталады.

Өздік   жұмыс   тек   студенттің   дербестігін   ғана   емес,   ол   жеке   адамның

қалыптасуындағы, маманның қалыптасуындағы маңызды буыны екенін ескерген жөн. Ол

адам   мінезінің   белгісі   ретінде   дербестік   қасиетін   тәрбиелейді.   Басқа   біреуден   алынған

ешбір білімдер, студент өзі тәжірибелік жұмыс жасамай, нақты құндылығы бола алмайды.

Өздік жұмысы барасында оқушының шығармашылық мүмкіншіліктері дамиды. 

Осылайша,   өздік   жұмыс   оқыту   жұмысының   барлық   түрлердің   міндеттерінің

логикалық аяқталуын іске асырады. 

Өздік   жұмыс   –   бұл   оқытушының   әдістемелік   басшылығымен,   бірақ   оның

қатысуынсыз жасалынатын студенттің жоспарланған жұмысы. Сабақ жүргізетін оқытушы

студенттердің   өздік   жұмысын   ұйымдастырады,   бағыт   береді,   қажетті   көмек   көрсетеді.

Бірақ студенттің өөздік жұмысы оқытушы бақылайтын жұмыстың көлемінен аспау керек

және   студенттің   кәсіби   мамақдықты   игеру   үшін   қажетті   білім   алу   мақсатымен

жасалынады. Қажетті жағдайда оқытушы осы мақсаттың қалыптасуына түзетулер енгіу

мүмкін.


Өздік жұмыстың негізі ретінде ғылыми-теориялық курс, студент өзі алған білімдер

кешені болып табылады. Ақпаратты алу мен меңгерудің ең негізгі, үнемді түрі, жоғары

оқу орнындағы теориялық білімдердің негізгі көзі – дәріс болып табылады. Ол басқа оқу

түрлерінің өнімділігін жоғарылатуға мүмкіндік береді.

Дәріске дайындалу студенттің өздік жұмысының түрлерінің бірі болып табылады.

Оқу материалын жақсы меңгеру үшін студенттерге дұрыс және жоспарлы жұмыс жасау

икемділігін қалыптастыру керек. Дәрістің алдында бұрыңғы өткен сабақтағы материалды

қарап шығу керек. Бұл пән бойынша бұрын алынған білімдерді еске түсіруге көмектеседі.

Соған қоса, бұрыңғысын да, жаңа мәліметтерді де жақсы есте сақтауға, тереңірек түсінуге

жағдай жасайды, себебі бұл кезде бұрыңғы және жаңа білімдер арасындағы байланыстар

орнатылады, ал бұл материалды меңгерудің қажетті шарты болып келеді. 

Дәрісте тек жаңа материал берілмейді, ғылыми зерттеу әдістемесі мен өз бетімен

жұмыс жасау, әртүрлі құбылыстарды талдау икемділіктері меңгеріледі.

Дәрісте барлығын жазудың қажеті жоқ. Ең бастысын таңдап, қысқаша тезис түрінде

тіркеп алған жеткілікті. Ал пәнді түсінбей, негізгісін таңдау мүмкін емес. Дәріс жазуының

болуы материалды еске түсіруге, жаңа материалды түсінуге мүмкіндік береді, себебі дәріс

кезінде түсінбеген жерлерін кейін ойластырып түсінуге болады. 

Дәрісті   жақсы   меңгеру   деген   сөз   –   бұл:   1)   тақырыпты   білу;   2)   осы   курстағы

мағынасы   мен  мәнін  түсіну;   3) жоспарды   білу;  4)бастысын,   негізгісін   көрсете  білу;   5)

мысалдар мен суреттердің мәнін меңгеру;  6) жаңа білімдерді бұрын алған білімдермен

байланыстыра   білу;   7)   алынған   мәліметтерді   пайдалану   мүмкіншілігі   мен   қажеттілігін

түсіну.


Дәрісте жұмыс жасау ережелері: 

1) әрбір пән бойынша дәрістерді жеке дәптерге жазған жөн; 

2) жиектерде ескертулер үшін орын қалдырған жөн;

3) дәріске   қатысу   үшін   оған   алдын   ала   дайындалу   керек,   бұл   дәріс   барысында

бастысын қосымшадан айыруға мүмкіндік береді;

4) дәрісті басынан бастап жазу керек, себебі басы барлық тақырыптың түйіні болу

мүмкін;


5) дәрісті толығымен жазу мүмкін емес болғандықтан бастысын, негізгісін көрсететін

өрнектерді,   анықтамаларды,   сызбаларды,   қиын   жерлерін,   ойларды,   мысалдарды,

фактілерді жазып алған дұрыс;

6) қысқаша түрде жазу керек;

7) дәріс барысында жұмыс күйін сақтап отыру керек.

Пәнді   оқытуда   теориялық   материалды   оқу   дәріске   дайындалумен   және   дәрісте

жұмыс істеумен шектелмейді. Курстың дәріс бөлігі басқа жұмыс түрлерімен байланысты:

реферат жазу, сарамандық, зертханалық жұмыстармен, пән бойынша емтихан тапсырумен

тығыз байланысты.

Студенттің оқу және өздік жұмысының нәтижесіне төмендегілер жатады:

1. Білімдерді қалыптастырудағы әдіснамалық негіздерін түсіну;

2. Оқу курсының басты құрылымдарын көрсету;

3. Осы саладағы оқу құралдарын қалыптастыру;

4. міндеттерді шешу және ахуалдарда шешім табу әдістемелерін құру. 



Әдебиет

Негізгі:

1 Биогеография / под редакцией Г.М. Абдурахманова и др. – Москва: Академия, 2003. –

474 с.

2 Биогеография / под редакцией Г.М. Абдурахманова. – Москва: Академия, 2007. – 473 с.



3 Второв П.П. Биогеография: учебник для вузов. – Москва: Владос, 2001. – 303 с.

4 Второв П.П. Биогеография: учебное пособие для вузов. – Москва: Просвещение, 1978.

– 270 с.

Қосымша:

5 Вахненко Д.В. Биология с основами экологии: учебник для вузов. – Ростов-на-Дону:

Феникс, 2003. – 506 с.

6 Колесников С.И. Биология с основами экологии. – Ростов-на-Дону: Феникс, 2004. – 220

с.

7 Константинов А.С. Общая гидробиология. – Москва: Высшая школа, 1967. – 431 с.



8 Лебедева Н.В. Биологическое разнообразие. – Москва: Владос, 2004. – 432 с.

9 Пехов А.П. Биология с основами экологии. – Санкт-Петербург: Лань, 2004. – 687 с.

10

Прозорова   Т.А.,   Черных   И.Б.   Биоразнообразие   растительности   Баянаульского



национального парка. – Павлодар: ЭКО; 2001. – 188 с.

11

Прозорова   Т.А.,   Черных   И.Б.   Биоразнообразие   растительности   Павлодарского



Прииртышья. – Павлодар: ЭКО, 2001. – 237 с.




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал