Еңбек Өнімділігі алынған өнім көлемінің оны дайындауға жұмсалған еңбекке қатынасы



жүктеу 0.71 Mb.
Дата31.10.2022
өлшемі0.71 Mb.
#23110
дархан 9

Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті
Факультеті:География және табиғатты пайдалану
Кафедрасы:Картография және Геоинформатика
Тақырыбы:«Геодезиялық кәсіпорындарында еңбек өнімділігін ұйымдастыру және реттеу»
Орындаған:Нұржанов Дархан
Тексерген: Маженова Ж.А.
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС
Еңбек Өнімділігі - алынған өнім көлемінің оны дайындауға жұмсалған еңбекке қатынасы (еңбектің өндіріс үдерісіндегі тиімділігі). Уақыт өлшемінде өндірілген өнімнің мөлшерімен (өндіріммен) немесе өнім өлшеміне жұмсалған уақыт шығынымен (еңбек сыйымдылығымен) тұлғаланады. Жеке және қоғамдық еңбек өнімділігі түрлеріне бөлінеді. Біріншісі нақты еңбек шығынын, екіншісі нақты және өткендегі (затандырылған) еңбек шығынын көрсетеді.
Өнімді өндіруге жұмсалған шығындар жанды еңбек шығындары мен өндіріс құрал-жабдықтарының шығындарынан тұрады. Ал соңғыларда, өз уақытында, соларды жасауға жұмсалған еңбек шығындары болып табылған. Сондықтан экономикалық теорияда өнімнің қандайына болмасын жанды (нақты) және зат түріндегі еңбек жұмсалады деп тұжырымдалады. Өткен (зат түріндегі) еңбек білім, информация т.с.с. түрде жинақталады. 
Өнімділік — осы жүйенің берілген уақыт мерзімінде өндірген өнімдерінің сол мерзімде жасалған, немесе еңдірілген өнімдер үшін тұтынылған ресурстардың санына арақатынасы. Егер ресурстардың аталған бір түрінің (еңбек, капитал, қуат, информация, материалдар) өнімділігін есептеу қажет болса, онда бұл есеп өнімділіктің жеке көрсеткіші болып табылады. Мысалы:
ЕӨ = Өнім көлемі/Тірі еңбек шығындары

Өндірістің техникалық дәрежесін көтеру

Кешендік механизация және автоматизация. Прогресивтік технология енгізу. Өнімнің конструкциясын, техникалық сипаттамаларын т.б. жетілдіру. Еңбек заттарының пайдаланылуын жақсарту немесе оларды басқалармен алмастыру.

Басқаруда еңбекпен өндірістің ұйымдастырылуын жетілдіру

Басқару құрылымын. Басқарудағы еңбекті механизациялау және рационалдау EFҰ (HOT) енгізу. Еңбекті мөлшерлеу

Өндіріс құрылымындағы өзгерістерге сәйкес еңбек шығындарының өзгерістері

Еңбек сыйымдылығының дәрежесі әр түрлі болатын жеке өнімдер түрлерінің үлес салмағын өсіру немесе төмендету

Адам факторы

Білім дәрежесінің өсуі, өндірістік квалификацияның өсуі, адамдардың еңбекке қатынасы

Өнімділіктің көрсеткіштері жүйесінде фирманың іс-әрекеттерінің барлық жағдайлары қамтылады. Сондықтан, әсіресе бүгінгі жағдайда, тек өндіріс факторларын есепке алумен қанағатганбай, адам факторын да есепке алу қажет.
Өндірісті жедел реттеу қолданыстағы машина жасау кәсіпорнында менеджменттің үш маңызды функциясын біріктіреді: жоспарлау, ұйымдастыру және басқару, олар негізінен әр шаруашылық жүргізуші субъектінің өндірістік қызметінің тиімділігін анықтайды. Нарықтық қатынастарда кез-келген коммерциялық кәсіпорын өз тұтынушыларының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қажет тауарлар мен қызметтерді ғана өндіруі керек. Мұндай жағдайларда машина жасау кәсіпорнының орталық функциясы өнім өндірісін әлеуетті тұтынушылардың қазіргі сұраныстары мен талаптарына толық сәйкес ұйымдастыру болып табылады. Сондықтан өндірісті ұйымдастыру оны жоспарлау мен басқарумен тығыз байланысты болуы керек.
Өндірісті жоспарлау белгілі бір тауарларға нарықтық сұранысты анықтауға және оны өндірістік кәсіпорынның тұтынушылық сұранысты қанағаттандыру мүмкіндіктерімен келісуге арналған. Өндірісті ұйымдастыру нарықтық сұраныстың мөлшерін шаруашылық жүргізуші субъектінің тиімді және тұрақты жұмыс істеуі үшін қажетті пайда алу үшін кәсіпорынның қажетті өнімді шығаруға немесе қызметтерді орындауға нақты ұсынысымен келісуге мүмкіндік береді. Кәсіпорындағы өндірісті жоспарлау, ұйымдастыру және басқару процестері бірлескен өзара әрекеттесуді және жедел реттеуді қажет етеді, өйткені кез-келген жоспар жоспарланған оқиғаның іс жүзінде ауытқуларсыз болатынына кепілдік бере алмайды. Өндіріс барысында пайда болатын ауытқуларды реттеу және әсер ету процесі әдетте басқару деп аталады. Кез-келген басқару өндірістік процестерде пайда болатын ауытқуларды, соның ішінде өндірісті қайта құру деп аталатын мүмкіндіктерді, яғни жоспарларды жедел қайта қарауды жеңуге арналған.
Әрекет ету уақыты бойынша өндірісті жоспарлау қысқа мерзімді, орта мерзімді немесе ұзақ мерзімді болуы мүмкін. Бір күнтізбелік жыл шегінде әрекет ететін жедел немесе ағымдағы жоспарлау қысқа мерзімді болып саналады. Орта мерзімді жоспарлаудың қолданылу мерзімі шамамен 3 жылға дейінгі уақытты құрайды. Ұзақ мерзімді жоспарлау, әдетте, 3 жылдан астам мерзімге арналған. Іс-әрекеттің ұзақтығы мен стратегиялық мақсаттары үшін оны кейде перспективалы немесе стратегиялық деп атайды. Операциялық және стратегиялық жоспарлау мен басқарудың қолданылу кезеңі, күрделілігі мен күрделілігі арасындағы байланыс суретте көрсетілген.
Өндірісті жоспарлаудың, ұйымдастырудың және басқарудың соңғы кезеңі ағымдағы кезеңге кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің жедел жоспарларын әзірлеу болып табылады. Жедел жоспарлау кәсіпорынның немесе фирманың әлеуметтік-экономикалық даму жоспарларында қарастырылған барлық жылдық тапсырмалардың уақтылы және сапалы орындалуын қамтамасыз етуге арналған.
Кәсіпорындағы ағымдағы жоспарлау, әдетте, жоспарланған стратегиялық мақсаттарға жету үшін өндірістік ресурстарды ұтымды бөлуге бағытталған әртүрлі жедел-басқару шешімдерімен тығыз байланысты. Ол кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің қысқа мерзімді және орта мерзімді кезеңдерін қамтиды. Жедел жоспарлау дегеніміз-жоспарлау-экономикалық қызметтердің ағымдағы қызметін қысқа мерзім ішінде жүзеге асыру, мысалы, жылдық өндірістік бағдарламаны әзірлеу, кәсіпорынның тоқсандық бюджеттерін құру, нәтижелерді бақылау және түзету және т.б. өнеркәсіптік кәсіпорындарда жедел жоспарлаудың бірнеше түрлері мен жүйелерін ажырату әдетке айналған.
Пайдаланылған әдебиеттер
  • https://www.freepapers.ru/68/ebek-nmdlgn-zhoarylatu/277375.1805693.list1.html

  • 2.https://infourok.ru/k%D3%99s%D1%96poryndarda-retteu-zh%D2%B1mysyn-%D2%B1jymdastyru-5093564.html

жүктеу 0.71 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет