«Еңбек және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасы



жүктеу 128.24 Kb.

Дата07.05.2017
өлшемі128.24 Kb.

Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі  

Коммерциялық емес АҚ «Алматы энергетика және байланыс университеті» 

Электрэнергетика   факультеті 

«Еңбек және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасы 

 

 

 

 

                                       

«Бекітемін» 

 

                                                                       ЭЭФ деканы                 Денисенко В.И. 



                                                                       «_____»__________________2012г.   

 

 



 

 

 

 

 

 

Пән бағдарламасы  (Syllabus) 



Картография және геоинформатика негіздері 

5В073100 мамандығы үшін – «Өміртіршілік қауіпсіздігі  және қоршаған ортаны қорғау» 

 

Курс  


Семестр 


Барлығы  

3 кредит 

Жалпы сағат саны 

135 

Дәріс  


1 кредит 

Зертханалық жұмыс  

1 кредит 

Тәжірибелік жұмыс  

1 кредит 

СӨЖ  


45 сағат 

СРСП  


45 сағат 

3 ЕГЖ  


4 семестр 

Емтихан  

4 семестр 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Алматы, 2012 г. 

 


Мамандықтың жұмыс бағдарламасы  негізінде  пән  бағдарламасын аға  оқытушы 

Хакимжанов Т.Е. құрастырды. 

Силлабус    «еңбек      және    қоршаған  ортаны  қорғау»  кафедрасының  отырысында 

қаралды  және қабылданды   

______ 2012 ж, хаттама № ______

 

 



 

             Кафедра меңгерушісі                                Приходько Н.Г. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Пән:Картография и геоинформатика негіздері            

Дәріс оқушы мұғалім:   

1.  Хакимжанов  Темирхан  Едрисович,  АУЭС,  профессор,  д.т.н.  «Электроэнергетика» 

факультеті; 

 

«Еңбек және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасы, каб.113, 117 



Консультативті уақыт – кесте бойынша  

 

Сабақ болу орны мен уақыты: 

Сабақ кестесіне сәйкес  

 

Пререквизит.  Курс  студенттердің  математика  және  информатика  пәндерінде  игерген 

білімі бойынща базаланады.  

  

Постреквизит.  Технологиялық  процестерді  және  өндірісті  зерттеенде  теориялық  және 

тәжірибелік  мәселелерді  қарастыру,  табиғи  ортаға  әсер  етуін  бағалауының  нәтижелерің 

“Тіршілік қауіпсіздік” диплом жобасында  студенттер пайдаланады.  

 

Пән  жазылуы.    Ғылыми-техникалық  прогрестің    қатты  дамыған  кезі  бүгінде,  ғылыми-

техникалық  жоғарғы  білімді  мамандар  даярлау  өте  маңызды.  Бұл  мамандар  оқып 

шыққаннан кейін жоғары дәрежәлі кәсіби және жалпы ғылыми дайындығын  пайдаланып, 

өндіріс  процесіне  жана  прогрессивті  натижелерін  енгізуге  дайын  болуы  тиіс.    Нақтыны 

бейнелеудің  арнайы  әдіс  ретінде  карта  пайдаланады.  Бұл  әдіс  картография  ғылымының 

негізгі  тақырыбы  болып  табылады.    Халық  шаруашылығын  дамыту  үшін  карта  қажет. 

Пайдалы қазбаларды барлау,жер кадастрін, ормандардың және жер орналасуын,  қалалар, 

жолдар, өндірістік ғимараттар салғанда, жобалағанда картаграфияны пайдалану қажет. 

 

Пән  мақсаты  –  Оқытушыдан  теориялық  білім  алу  және  картография  ғылымының 

бөлімінің тәжірибелік тапсырмасын шешуді игеру.

 

 Пәнді  игеру  тапсырмасы    –  картографиялық  бейненің    тұрғызу  мен  түрленуінің  негізін 



үйрету және картамен әртүрлі тапсырмаларды үйрену. 

 Оқу  пәнің игеру  нәтижесінде  студент  келесілерді білуі  керек:–  

Ғылым және тәжірбиелік іскерлік ретінде картографияның даму перспективасы мен уақыт  

жағдайын; 

– картографиялық  туындысы мен  жасау тәсілінің негізгі түрлері жайында; 

Білу қажет: 

– Картаграфиялық бейненің тұрғызылуы мен түрлендіру негізін; 

– Картаның математикалық  негізін тұрғызу  мен  тандау принципі; 

Келесі тәжірбиені  игеру  керек: 

– Картаның математикалық  негізін   есептеу  мен  тұрғызу; 

–  Картадан картометрикалық анықтауды  жасау; 

– Топографичеялық  карта құрастыру кезінде картографиялық генерализация  жасау  

 

 

 



 

Сабақ кестесі 

Оқу ұзақтығы  - 16 апта.  

Кредит  технологиясы  студенттің оқу процесінің жауапкершілігіне негізделген.  

Оқу  барысында  дәрістік  және  тәжірбиелік  сабақтар  университет  диспечер 

құрастырған және деканат қабырғасында әләнген кесте бойынша жүргізіледі. 


 СӨЖ,  есептік-графикалық  жұмыспен  өзіндік  дайындалу,  консультация  және 

есептік-графикалық жұмысты қабылдайтын СМӨЖ   кестесі кафедра менгеруші бекіткен 

және деканат пен кафедра қабырғасында  ілінген бойынша жүргізіледі.  

 

Курстың тақырыптық жоспары 

Тақырып атауы 

Академиялық 

сағат саны 

Дәріс 

1. Кіріспе.  



2. Картаграфиялық проекцияның жалпы териясы. 

3. Картаграфиялық проекцияның бұрмалау теориясы. 



4. Азимутальды перспективті проекция. 

5. Топографиялық  карта  құру проекциясы. 



6. Географиялық  карта – жалпы мәліметтер. 

7. Карта мазмұны элементтерін бейнелнеу.  



8. Жобалаудын негізі және карта құрастыру.  

9. Картаны пайдалану.  



10. Топографиялық карталар.  

11. Қорытынды. Картография және геоинформатика.  



Барлығы 


16 

 

Зертханалық жұмыстарының тақырыптары 

№ 

Тақырып атауы 



Академиялық 

сағаттар саны 

зертханалық 

Карта проекциясын бұрмалау сипаттамасын зерттеу.  



Конустық проекциялар. 



Цилиндрлік проекциялар. 



Теңбұрышты конустық проекцияны есептеу және дұрыс 



тұрғызу. 

 



Тәжірибелік сабақтардың тақырыптары 

 

№ 



Тақырыптың атауы 

Академиялық 

сағаттар саны 

Тәжірибе 

Цилиндрлік  проекцияның  картаграфиялық 



сеткасына 

локсодромииді енгізу және есептеу.  



Цилиндрлік  проекцияның  картаграфиялық 



сеткасына 

ортодромииді енгізу және есептеу.  



Азимуталды проекциялар 



1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000. Масштабтағы 



топографиялық картаның салыстырмалы сипаттамасының 

мазмұны 


4

 

 

 



 

Студенттің өзіндік жұмыс кестесі 

 

№ 

п/п 



Сабақ түрлері 

                           СӨЖ тақырыбы 

СӨЖ, 

ЕГЖ 


және 

тб. 


Өткізу мерзімі 

Материалд

ың  бөлімі 

мен нөмірі 



 

Дәрістер 



 Өткен дәрістік материалдармен 

жұмыс жасау  

Әр апта 

Конспект, 

оқулықтар 

 



 

Тәжірибелік 

сабақ 

 

 Келешек тәжірибелік сабақтарын 



өткізу материалдрымен танысу 

жіне дайындалу  

Апта арқылы 

 

Нұсқау 



әдісі 

Есептеу 



графикалық 

жұмыс 


ЕГЖ бөлімдерін орындау әдісі 

және игеру теориясы 

5-9 апта 

 

Нұсқау 



әдісі 

 

ЕГЖ тақырыптарының мазмұны  

1. Картографикалық  проекцияны  сипаттамасын  теңдеуі бойынша  анықтау 

2. Теңбұрышты конустық проекцияны есептеу және дұрыс тұрғызу..

 

 

3. 1:100 000 масштабтағы топографикалық карта  бетіне километрлік  жол және трапеция 



рамка құрастыру.  

 

Дәріс мазмұны 

 

Дәріс № 1 

Тақырыбы:  Кіріспе 

картография  пәні және тапсырмасы, оның құрылымы.  Картографияның дамуы жайында 

қысқаша тарихи шолу. Ғылым саласындағы картография. 

 

Дәріс № 2 

 

Тақырып:  Картографиялық проекцияның жалпы теориясы. 

Математикалық  картографияның  негізгі  мақсаттары.  Математикалық  картографияда 

қолданылатын  координаттардың  негізгі  жүйесі.  Сфералық  трапеция  элементтері. 

Координаттар  изометриялық    жүйесі.  Жазықтыққа  түсетін  элипсойдты  бейнесінің  негізгі 

түсініктері. Жазықтыққа түсетін кіші сфералық трапецияның шексіз бейнесі. 

 

Дәріс № 3 



 

Тақырып:  Картографиялық проекцяның бұрмалау теориясы. 

Масштабтар.  Жеке  масштаб  ұзындығы  ортақ  формуласының  қорытындысы.  Эллипс 

бұрмалауы,  негізгі  бағыттары.  Ұзындыұтың  экстремалды  масштабы.  Аудан  масштабы. 

Бұрмалау 

бағыттары 

және 


бұрыштары. 

Картографиялық 

проекциялардың 

классификациялары. 

 

Дәріс № 4 

Тақырып:  Перспективті азимуталды проекциялар 

Гномоникалық,  стереографиялық,  сыртқы  және  ортографиялық  проекциялар,  олардың 

ортақ формулалары, сипаттары, қолданылуы. 

 

Дәріс № 5 



Тақырып:  Гаусс  –  Крюгер  проекциясы,  оның  топографиялық  карта  үшін  қолданылуы. 

UTM проекциясы. Топографиялық картаның сызбалауы(разграфка) және номенклатурасы. 



 

 

Дәріс № 6 

Тақырып: Географиялық карталар – жалпы мағлұматтар

Карталар және оның сипаттары. Карталар және атластар классификациясы.  Географиялық 

карталардың мазмұн элементтері. Тақырыптық карталардың мазмұн элементтері. 

 

Дәріс № 7 



Тақырып:  Карта мазмұны элементтерінің бейнесі. 

Картографиялық шартты белгілер. Аңыз.  Рельефті бейнелеу әдістері. Картадағы 

атаулардың белгіленуі. Картографиялық топонимика. Атаулар таңдау және тарату. 

Картографиялық генерализация 



 

Дәріс № 8 

Тақырып: Жобалау негіздеріКарта құрастыру және атаулары. 

 Карта  құрастыру  этаптары.  Картаны  қалпына  келтіру  және  құрастыру.  Карта  швғару 

туралы түсінік 

 

Дәріс № 9 



Тақврвп: Карта қолданылуы.  

Картаның қолдану тәсілдері. Картаны зерттеу 

 

Дәріс № 10 

Тақырып: Топографиялық карталар

Топографиялық картаның мазмұны. Топографических картаны құру және жаңарту. 

 

Дәріс № 11 

Тақырып:  Қорытынды. 

Картография және геоинформатика. Картография және телекоммуникация. 

 

ӘДЕБИЕТТЕР 

1.

 

Әдебиеттер тізімі 

Негізгі 

1. Вахрамеева Л.А. Картография. – М.: Недра, 1981. – 220 с. 

2. Вахрамеева Л.А., Бугаевский Л.М., Казакова З.Л. Математическая картография. – М.: 

Недра, 1986. – 281 с. 

3. Казахстан:Географическая справка. Указатель географических названий: Карта – М.: - 

2001 г. 


Қосымша 

1.Полонский В.Ш. Энергосбержение: уч. Пособие.- М.: Изд-во АСВ, 2005.- 160с. 

2. Экология газового комплекса.- М.: Научный мир, 2007. – 384 с. 

3. Дмитриев В.В. Прикладная экология: учебник, - М..: Академия, 2001 г.   

4. Берлянт А.М., Гедымин А.В., Кельнер Ю.Г. и др. Справочник по картографии. – М.: 

Недра, 1988. – 421 с. 

5. Бугаевский Л.М. Математическая картография. – М.: Златоуст, 1998. – 456 с. 

6. Берлянт А.М. Картография. – М.: Аспект Пресс, 2001. – 336 с. 

7. Берлянт А.М. Картоведение. – М.: Аспект Пресс, 2003. – 477 с. 

 

 

Баға бойынша мәліметтер 

Сіздің  курстық  бағдарламадағы  жетістерініңіз  АУЕСте  қабылданған  ортақ 

қорытынды баға жүйесімен бағаланады. Кесте 1.    

           Кесте 1. Оқу жетістігін бағалау жүйесі 



 

Әріптік 

жүйеде 

бағалау 

Балл 


Дұрыс 

жауптың 

%-тік мазмұны  

Дәстүрлік жүйе бойынша 

бағалау 

        А 

   9 

95- 100 


Өте жақсы 

        А- 

   8 

90-94 


        В+ 

   7 


85-89 

 

Жақсы 



        В 

   6 


80-84 

        В- 

   5 

75-79 


        С+ 

   4 


70-74 

 

 



Қанағаттандырарлық 

 

        С 



   3 

65-69 


        С- 

   2 


60-64 

        Д+ 

   1 

55-59 


        Д- 

   0 


50-54 

        F 

   0 

0-49 


Қанағаттандырарлықсыз 

                                                                                                                                        

Таблица 2. Жіберілім рейтингі. Әр түрлі жұмыстың маңыздылығы 

                      Параметр 

%-тік мазмұн 

Балл 


Зертханалық жұмыстар орындау 

25 


25 

Тәжірибелік жқмыстар орындау  

25 

25 


Есептеу графикалық жұмыс  

30 


30 

Дәріске қатысу   

10 

10 


Қорытында аралық аттестация 

10 


10 

Барлығы   ∑ ж іберілім 

100 

100 


 

Семестр бойынша қорытынды баға келесідей есептелінеді Кесте 3. 

             

Кесте 3. Семемтр ішіндегі қорытынды баға пайызы  

                      Параметр 

%-тәк мазмұны 

Балл 

Жіберілім рейтингі 



100 

60 


Қорытынды емтихан 

100 


40 

Барлығы:  0,6∑ жіберілім+0,4емт. 

100 

100 


 

Бағалау саясаты 

 2 және 3 кестеде көрсетілген баллдар   максималды болып табылады.  Олар сапасы 

жоғары  және  ретімен  орындалған  жағдайда  қойылады.  Тестілеу  мен  дәріске  қатысу 

көрсеткіші дұрыс жауап саны мен дәріске қатысу санына байланысты. 

 

Курс саясаты:  

- сабақтан қалмау және кешікпеу; 

- сабаққа белсенді қатысу және зертханалық жұмысты уақытылы қорғау;   

- зертханалық жұмысты дер кезінде орындау; 

- есептеу графиалақ жұмысты дер кезінде орындап, ұсыну; 

- СӨЖге берілген материалды өздігінен қарастыру. 



 

Академиялық  этика нормасы: 

тәртіп; 

- тәрбиелілік; 

- ақкөңілділік; 

- адалдық; 

- жауапкершілік; 


- аудиторияда ұялы телефон қолданбау. 

Текетірес,  жанжал  жағдайлары  туған  кезде  эдвайзер,  оқытушы  қатысуымен 

шешілуі  керек.  Жағдай  ушығып,  шиеленісе  түскен  жағдайда  деканат  қызметкерлерінің 

іске араласуы қажет. 

 

 

 

 



Бақылау сұрақтары 

 

1. «карта» термині нені білдіреді? 



2. Картографияға анықтама бер. 

3. Картографияның құрылымын ата. 

4. Картокіріспе нені зерттейді? 

5. Картография тарихы нені зерттейді? 

6. Математикалық картография нені зерттейді? 

7. Картографиялық семиотика нені зерттейді және құрастырады? 

8. Картографиялық кіріспекөзі нені зерттейді? 

9. Картографиялық топонимика нені зерттейді? 

10. Картографиялық информатика нені зерттейді? 

11. Вавилонның ежелгі картографиялық шығармасын атаңыз. 

12. Египттің ежелгі картографиялық шығармасын атаңыз. 

13. Қытайдың ежелгі картографиялық шығармасын атаңыз. 

14. Где возникли зачатки научной картографии? 

15. Ежелгі ғалымдарының қайсысы картография атасы болып саналады? 

16. Ежелгі ғалымдарының қайсысы геодезия атасы болып саналады? 

17. Жердің шар тәріздес екендігін алғаш болжаған ғалым. 

18. Жердің шар тәріздес екендігінің мәнісі неде? 

19. Бойлық пен ендік,меридиян мен параллел түсінігін енгізген кім? 

20. Жердің шар ретінде қабылданғандағы алғаш картасы кімге тиесілі?  

21. Шар тәріздес глобусты кім тұрғызды? 

22. Страбонның сіңірген қызметінің мәні. 

23. Пейтингеровты кестенің мағынасы неде? 

24. Антика заманы кімнің беріктілік еңбекпен аяқталады? 

25. Ортағасырлар дәуірінде қандай картографиялық еңбектер туды? 

26. портоландар деген не? 

27. Қағаз қай жерде ойлап табылды? 

28. Кітап басу қай ғасырда басталды? 

29. Меркатордың сіңірген қызметінің мәні. 

30. Лондонда кароль қоғамы,Петербург,Берлин,Париж қаларында ғылыми академия 

қашан құрылды? 

31. Гринвичтік обсерватория қашан құрылды? 

32. Ресейде геодезистер-түсірушілер дайындығы қашан басталды? 

33. Ресейде геодезиялық сынып қашан құрылды? 

34. Топографиялық картаны жасау үшін жүйелік мензулдық түсірілім қашан және қайда 

басталы? 

35. Ресейде жоспарлық мемлекеттік түсірілімді орындау қашан басталды? 

36. Ресейде жерді негізгі межелеу қашан басталды? 

37. Ресейде карталар депосы қашан ұйымдастырылды? 

38. .В. Витковсидің «Картография» қашан баспадан шықты? 

 

 



Картография проекциясының жалпы теориясы  

1. М және N не,Олардың формуласын жазыңыз? 

2. Картографиялық проекция деген не? 

3. «Картографиялық тор» және «Картографиялық проекция» терминдердің 

айырмышылығы. 

4. Картографиялық проекцияда қандай бұрмалаулар болуы мүмкін?  

5. Меридиан және параллел бойынша масштабтар мен ұзындық экстремалдық 

масштабтардың бір-бірімен қандай байланысы бар? 

6. Негізгі бағыт деген не? 

7. Тиссо  индикатрисасы деген не? 

8. Тікбұрышты кеңістік координат және географиялық  элипсойд арқылы айналу бетінің 

теңдіктерін жазып беріңіз. 

9. Гаусс коэффициенттері деген не?Олардың формуласын жазып беріңіз. 

10. Параллел бойынша масштаб,меридиан бойынша масштаб,ұзындық бойынша масштаб 

формулаларын жазып беріңіз. 

11. Параллел мен меридиан аралығындағы бұрыштың және ол үшін 900-ден ауытқуы 

формасын жазып беріңіз. 

12. Аудан масштабы неге тең? 

13. Параллел мен меридиан тордың ортогоналдық шартын жазыңыз. 

14. Проекцияның бұрыштеңдігінің шартын жазыңыз. 

15. Проекцияның мөлшертеңдігінің шартты теңдігін жазыңыз. 

16. Бұрышты бұрмалау ең көп бұрмалау үшін қажетті формула жазыңыз. Тангенс 

формуласын қашан пайдаланған жөн? 

17. Изометриялық кеңдік деген не? 

18. Қисық және көлденең проекцияларының нормалық торына қандай координаттық сызу 

торы сәйкес келеді? 

19. Тік және альмукантараттар туралы қандай мағына түсінік береді? 

20. Көлденең және қисық координат жүйесін анықтағанда қандай жағдайлар кездеседі? 

21. Көлденең және қисық жүйелі координат полюстерін анықтау үшін қандай әдіс қажет?  

22. Географиялық координаттан полярлық сфералық координаттқа ауысқанда қандай есеп 

әдістері қолданады? 

 

Негізгі картографиялық проекциялар 

1. Бұрмалау сипатына байланысты  проекцияны классификацияла. 

2. Меридиан мен параллелді норма торына байланысты рпоекцияны классификацияла.  

3. Қисық және көлденең проекция деген не? 

4. Копқырлы проекция деген не? 

5. Жанама және қиюшы конус жағдайында параллел бойынша дұрыс конустық 

проекцияда масштаб қалай өзгереді? 

6. Қай ғалым конустық проекцияны жасаумен айналысты? 

7. Қандай аумақта дұрыс конустық проекцияны дұрыс болады? 

8. Қандай территорияда қисық және көлденең конустық проекцияны қолдануға болады?  

9. Дұрыс конустық проекцияда изоколдар қандай түрге ие? 

10.? Қисық және көлденең конустық проекцияда қандай тор дұрыс болады? 

11. Дұры теңбұрышта,теңмөлшерде және теңаралықты конустық проекцияда полюс қалай 

бейнеленеді? 

12. Жанама және қиюшы цилиндр жағдайда параллел бойынша дұрыс цилиндрлік 

проекцияда масштаб қалай өзгереді? 

13. Дұрыс цилиндрлік проекцияны қандай территорияда қолдану дұрыс болады? 

14. Қисық және көлденең цилиндрлік проекцияны қандай территорияда қолдануға 

болады? 


15. Дұрыс цилиндрлік проекцияда изокол қандай түрге ие? 

16. Меркатора проекциясы теңіз және ауа новигациясында неге әлі күнге дейін 

қолданады? 

17. Меркатора проекциясы қандай проекцияға жатады? 

18. локсодромия и ортодромия деген не? 

19. Изоцилиндрлік проекция процесінің мағынасы не? 

20. Цилиндрлік проекциямен кім айналысты? 

21. Дұрыс азимуталдық проекцияда параллел бойынша масштаб қалай өзгереді?  

22. Азимуталдықұ проекциямен қай ғалым айналысты? 

23. Дұрыс азимуталдық проекция қай территорияда қолдануға боладады? 

24. Қисық және көлденең проекцияны қай территорияда қолданылады? 

25. Неге азимуталды проекцияны жеке конустық проекция ретінде қарастыруға болады?  

26. Қандай картаға азимуталды проекция қолданылады? 

27. Бұрмалау сипаты бойынша Постел проекциясы қай проекцияға жатады? 

28. Бұрмалау сипатына байланысты проекция қалай бөлінеді? 

29. Қандай азимуталды перспективті және азимуталды проекция бірдей? 

30. Қисық және көлденең перспективті проекцияны қандай территорияда қолданылады?  

31. Кім және қашан орталық перспективті проекцияны ұсынды?  

32. Кім және қашан стереографикалық перспективті проекцияны ұсынды? 

33. Кім және қашанортографиялық перспективті проекцияны ұсынды? 

34. Қандай сыртқы перспективті проекция белгілі? 

35. Гномоникалық проекция қандай жақсы сипатқа ие? 

36. Стерографикалық проекция қандай жақсы сипатқа ие? 

37. Ортогоналды проекция қандай жақсы сипатқа ие? 

38. Гаусс – Крюгер проекциясы болған проекция қашан және қандай мақсатта Гаус 

ұсынды? 

39. Гаусс – Крюгер проекциясы бұрмалау сипатынан және тор түріне байланысты қандай 

проекцияға жатады? 

40. Гаусс – Крюгер проекция сипаттамасының ерекшелігі 

41. Беларусияда Гаусс-Крюгердің проекциясы қашан пайдаланды? 

 

Географиялық карталарды пайдалану,баспадан шығару және құрылым негіздері. 

Географиялық картаның мәнісі нені  тұспалдайды? 

2. Картографияның анықтамасын беріңіз. 

3. Нақтылық модел ретінде карта қандай танымдық қасиеттері бар?  

4. Картадан басқа картографиялық шығармаларды атаңыз. 

5. Жалпы географиялық карталардың мазмұнын элементтерін айтыңыз. 

6. Карталардың негізгі жіктеу  белгілерін атаңыз 

7. Ақиқат және сенімділік дәрежелері бойынша қандай карталар болуы мүмкін. 

8. Тек қана атластарға лайық белгілері бойынша жіктеу. 

9. Картаны қосымша жабдықтауға нені жатқызамыз? 

10. Картаның қосымша белгілеріне нені жатқызамыз? 

11. Шартты белгілер қандай негізгі функцияны орындайды? 

12. Шартты белгілердің негізгі топтарын атаңыз. 

13.. Белгілі жүйелердің және шартты белгілерді жасау үшін қалданылатын графикалық 

құралды атаңыз. 

14. Таңба әдісінің картодиаграмма әдісінен айырмашылығы неде? 

 

15. Сапалы фон әдісінен ареал фон әдісінің айырмашылығы неде? 



16. Картограмма әдісінен нүктелік әдісінің айырмашылығы неде? 

17. Картограмма әдісінен изосызық әдісінің айырмашылығы неде? 

18. Сызық белгілер әдісінен жылжу сызық әдісінің айырмашылығы неде? 

19. Жер бедерін бейнелеу әдісін айтыңыз. 



20. Жазу топтары қалай бөлінеді? 

21. Географиялық карталарда жазуды қалай айырады? 

22. Аңыз картасының мәнісі неде? 

23. топоним мен топонимика дегеніміз не? 

24. «Картографиялық генерализация» түсініктің анықтамасын беріңіз. 

25. Картографиялық генерализация факторын айтыңыз. 

26. Картографиялық генерализация түрлерін айтыңыз. 

27. Генерализация дәлдігінің бағалануы немен қорытындыланады? 

28. Жалпыгеографиялық және тақырыпты карталарды шығару жолдарын айтыңыз. 

29. Карта шығару сатыларын айтыңыз. 

30. Карта жасаудың этаптарына қандай процестер жатады? 

31. Карта жасаудың бағдарламасына қандай бөлімдер кіреді? 

32. Баспадан шығатын түпнұсқа құрастырған түпнұсқадан айырмашылығы. 

33. Басу формаларының түрлерін және басу әдістерін айтыңыз. 

34. Картографиялық өнімдерді шығару үшін негізгі шығару баспасы? 

35. Карталарды талдау үшін көп пайдаланатын әдістерді айтыңыз. 

36. Картометрия әдістер қандай көрсеткіштерді өлшеуге мүмкіндігі бар? 

37. Морфометрияға лайық қандай көрсеткіштер топтары және коэфициенттері жатады?  

38. Карта бойынша зерттеу сатыларын атаңыз. 

39. Карта бойынша қандай болжамдар түрлері бар? 

40. Тапографиялық карталар қандай нысандарға қажет? 

41. Тапографиялық карталарға қандай талаптар қойылады? 

42. Тапографиялық планның картадан айырмашылығы неде? 

43. Тапографиялық карталар мазмұны бойынша қандай карталарға жатады? 

44. Масштаб бойынша пландар және тапографиялық карталар жіктеуі. 

45. Тапографиялық карталар қандай әдіспен шығарады? 

46. Топографиялық түсірілім түрлерінің қайссы негісгі? 

47. Аэротопографиялық түсірілім әдістерін айтыңыз. 

48. Комбинациялық әдіске аэротопографиялық түсірілімнің қандай процесі кіреді?  

49. Топографиялық карталарды жасау үшін компьютерлік комплекстердің атауы. 

50. Геоақпараттық картографиялауға түсінік беріңіз. 

51. Геобейнелер қандай кластарға бөлінеді? 

52. Геоиконика нені зерттейді? 

53. Геоикониканыңнегізгі мақсаттары. 

54. Интернетті пайдаланаотырып, геодезист-картографтар қандай ойларын жүзеге асыра 

алады? 


55. Интернетте кездесетін картографиялық шығармалар қандай топтарға бөлінеді? 

 

Картография бойынша емтихан сұрақтары. 

1. Картография пәні және тапсырмасы, басқа да ғылымдармен байланысы. 

2. Картография құрылымы. 

3. Картографияның дамуы жөнінде қысқаша тарихи мағлұматы. 

4. Математикалық картографияда қолданылатын координат жүйесі. 

5. Сфералық трапеция элементтері, изометриялық координат жүйесі. 

6. Картографиялық проекция, картография торы және оны анықтау. 

7. Кіші сфералық трапецияның шексіз бейне элементі. Жазықтықтағы сызықты элементтін 

бейнесі. 

8. Меридиандар мен параллельдер  проекция  бұрышының  арасындағы бейне. 

9. Проекциядағы сызықтық элементінің азимуты. Проекциядағы трапеция бейнесінің 

ауданы. 

10. Жеке масштаб ұзындығы ортақ формуласының қорытындысы.. 

11. Бұрмалау эллипсі. 


12. Бұрыштардың бұрмалау коеффициенті. 

13. Картографиялық проекциялар классификациясы. 

14. Целиндрлік проекцияның ортақ формуласы. 

15. Локсодромияның теңбұрышты цилиндрлік проекциясы. 

16. Меркатор проекциясы. 

17. Теңмолшерлі цилиндрлік проекция. 

18. Изоцилиндрлік проеткция. 

19. Теңаралық цилиндрлік проекция. 

20. Шаршы проекция. 

21. Конустық проекцияның жалпы формуласы. 

22. Теңмөлшерлі конустық проекция. 

23. Теңбұрышты конустық проекция. 

24. Теңаралық конустық проекция. 

25. Азимуталды проекцияның жалпы формуласы. 

26. Теңбұрышты азимутальдық проекция. 

27.  Теңмөлшерлі азимутальдық проекция. 

28. Теңаралық азимутальдық проекция.. 

29. Постел   проекция. 

30. Азимутальды проекцияның  жалпы теорисы. 

31. Гномоникалық  проекция. 

32. Стереографикалық проекция. 

33. Ортографикалық проекция. 

34. Поликонустық проекцияның жалпы  формуласы. 

35. Гаусс – Крюгер проекциясы, проекция формуласына қорытынды . 

36. Топографикалық картаға сызбалау  және . номенклатура 

37. Карта және оның  сипаты. 

38. Географиалық  карта және атластың классификациясы. 

39. Жалпы географиалық  карта мазмұны. Шартты  белгілер. 

40. Топографиалық картаның мазмұны және  оның бейнесі. 

41. Картографикалық шартты  белгілер, рельефті белгілеу әдісі. 

42. Темататикалық картаның мазмұнын бейнелеу тәсілі. 

43. Географилық картадағы  жазба. Картографилық топонимика. 

44. Картографилық генерализация. 

45. Карта  құру этапы. 

46. Картаны құру және жөндеу . 

47. Картаны басылымға  дайындау. Баспалық тұпнұсқа. 

48. Басылым  түрі. Картана басып  шығару 

49. Картаны  қолдану. 

50. Карта бойынша зерттеу. 

51. Топографилық  картаны құру  және жанарту. 

52. Картография және геоинформатика, геоинформациялық картографиялау. 

53. Картография және геоиконика. 



54. Картография және телекоммуникация. 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал