Дүниеде мен білетін екі ұлы



жүктеу 0.65 Mb.

бет2/6
Дата16.01.2017
өлшемі0.65 Mb.
1   2   3   4   5   6

БАҚ беттерінде «Қытайды дамытып жатқан – негізінен 

хуацяолар» деген пікір оқып қалдым. Олар кімдер? 

Самат БЕРІКҚАЛИҰЛЫ, Талдықорған

Хуацяо деп шетелге көшіп кеткен немесе шетелде уақытша тұ рып 

жатқан қытайларды атайды. Сарапшылардың есептеуінше, әлем де 30 

миллионнан астам хуацяо бар. Олардың басым көпшілігі АҚШ-та, Еу-

ро пада және Оңтүстік-Шығыс Азияда тұрады. Қытайдың дәстүрлі тү сі-

нігі бойынша, ресми азаматтық шешуші рөл атқармайды, одан гөрі 

адамның шығу тегі маңыздырақ болып есептеледі. Тіпті арғы аталары 

Қытайда туылған болса да, оларды хуацяо деп атайды және олар жат 

елдің адамы ретінде есептелмейді. Хуацяолар өздерінің осы мәр те бе-

сі не сай болу үшін шетелде жүріп те, қытай халқына қолдан келгенше 

қыз мет көрсетуге тырысады. Әдетте бірнеше ұрпақ жалғастығынан ке-

йін Қытайға оралған хуацяоларды жергілікті тұрғындар жа 

тыр 

қа-


майды.

Әлбетте, Ресей құрамындағы түркі тілдес ел саналатын 

Қарашай-шеркес автономиялық облысы бары рас. Бірақ 

бұл арада қарашай-шеркестер емес, олардың құра мын-

дағы шеркестер қауымы Ресей Президенті мен премьер-

ми  нис трінен, Солтүстік Кавказ федералды округі бас шы-

ла рынан өз алдына автономиялық облыс мәртебесін қай-

та руды сұрап отыр. Осындай талап маусым айының ба-

сын 

да шер 


кес 

тердің төтенше құрылтайында қойылды. 

«Адыгэ Хасэ» деп аталатын шеркестер қоғамдық ұйы мы-

ның ұйымдас ты руы мен өткен құрылтайда автономияны 

қал пына  кел ті ру мен  шұғылданатын  ұлтаралық  комиссия 

құ ру туралы ше шім қабылданды. Онда «шеркес халқының 

өзі нің жаңғыруы мен дамуының құқықтық негізде ке ле-

ше гі жоқ» деп көр се тіл ген. Әзірге Ресейдің ресми билігі 

та  рапынан  жауап  жоқ.

Айта кетейік, Қарашай-шеркес автономиялық рес пуб-

ли  касы 1922 жылы құрылған. 2002 жылғы санақ бо йын-

 ша, 430 мыңға жуық халықтың 11,3 пайызы – шер кес тер, 

38 пайыздан астамы – қарашайлар, ал 33,6 пайызы –  

орыстар. Соңғы жылдары бұл елді тек қарашайлар би-

леп-төстеп ке леді. Ал шеркестердің қайта жаңғыртамыз 

деп отырған автономиялық облысы 1928-1957 жылдар 

ара лығында бол ған екен. Кейін шеркес облысы Қарашай-

шер кес  ав то но миялы  облысы  құрамына  енгізілген.



Қарашай-шеркестер автономия сұрап жатыр дегенді сайттардан оқыдым. Оларда бұрыннан автономия 

бар емес пе еді? 

Мұрат ЖЕКСЕНБЕКҰЛЫ, Алматы облысы

Жергілікті халықтың үлес салмағы 

65% болып тұрып, біз БАҚ-тардағы қазақ 

тілінің өкілдігін 35%-ға дейін көтере ал-

ма дық», – деп налыды форум моде ра-

торы М.Құл-Мұхаммед. Отырыс ба 

ры-

сын да сөз сөйлеген Орыс қауымдас ты ғы-



ның басшы сы Юрий Бунаков «Маған Қа-

зақ стандағы орыс тілін қорғап және сақ-

тап қалу керек сияқты» деген пікір айтып 

еді, жаңа ғана қазақ тілінің мүшкіл жағ-



Басы 1-бетте

лы бейбітшілік пен келісімге жетуге 

болатынын  тә жі ри беміздің  өзі  көрсетіп 

отыр емес пе?!

Кейінгі уақыттарда әлем елдерінің ық-

пал дастыққа бет бұра бастағаны айқын 

бай 


қалып келеді. Осыдан біраз бұрын 

өр  ке ниеттер  диалогін  дамытудағы  Тәуел-

сіз Қа зақстанның жасап отырған оң қа-

дам  да ры  Бразилияның  Рио-де-Жанейро 

қа ла сын  да  БҰҰ  Өркениеттер  альян сының 

ІІІ форумы кезінде де ерекше атап өтіл ген 

еді.

да йын  айтып  тұр ған  министр  мәй мөң ке-



леп жатпастан-ақ: «Қа зір проблема орыс 

тілін дамытуда тұр ған жоқ, керісінше, қа-

зақ тілін дамытуда тұр», – деп төтесінен 

жа 


уап қатты. Министр қазақ тілінің 

қолданылу және таралу ая сы н ың тарлық 

про 

блемасы өзекті болып қа 



лып отыр 

деп есептейді. «Мен Қазақ стан да орыс 

тілін білмейтін бірде-бір адам жоқ еке-

ніне сенімдімін», – деп мәлімдеген ол 

бас  қа да этностардың қазақ тілін оқуы 

баяу болып отырғанын қосып айтты. 

Форум жұмысына ҚР Парламент де-

пу тат тары, Қазақстан халқы ассамблея-

сы ның  бел сенділері,  шетелдік  сая сат та-

ну шы,  әлеу   мет танушы  ғалымдар  мен 

этно мәдени  бір  лестіктердің  жетекшілері, 

жо 


ғары оқу орын 

дарының ректорлары 

жә не еліміздің зия лы қауым өкілдері қа-

тысты. 


Мұхтар ҚҰЛ-МҰХАММЕД, 

ҚР мәдениет министрі:

– Бүгінде Қазақстан – динамика-

лық түрде дамып келе жатқан Тәуелсіз 

мем  лекет. Еліміздің аз мерзім ішінде 

көп же тістіктерге жетуінің бір себебі  

өр ке ниеттер 

диалогіне, 

ұлтаралық 

және дін аралық келісім мен түсіністікке 

қол жет 

кізуінде жатыр. Мұның бәрі 

мем 

лекетімізде жүргізіліп отырған 

сарабдал сая саттың арқасында жүзеге 

асып отыр. Жалпы, Қазақстанның ұлт-

ара лық  ке лісімді  дамытудағы  тә жі ри-

бесі  әлем дік  қауымдастықтар  та ра пы-

нан жоғары ба ғаланып келеді. Сон -

дық тан  да  осы  ба ғыттағы  ат қа ры латын 

шаруаларды бір 

лесіп еңсеруге күш 

салу қажет. Ол үшін бірлесе әрекет ету 

керек.  Мә де ниет тердің  үндесуі  ар қы-

Осы елде өткен алқалы жиынға Қазақ-

стан ды қосқанда альянсқа мүше 100-ге 

жуық мемлекеттің өкілдері қатысып, жа-

һан 

дану дәуірінде түрлі тараптардың 



өзара ық палдасуы турасында нақты ой-

пі кір лер ортаға салынды. Онда форум-

ның алдағы жұмыс жоспарларына Қазақ-

стан  де ле га ция сының  да  ұсыныстары  ен-

гі 

зілген бо 



ла 

тын. Соңғы кездері біздің 

елі міздің  яд ро лық  қарусыз  әлем  құру 

мақ сатында  яд ро лық  қатерді  қысқартуға 

ба ғытталған саяси әре кетінің әлем үшін 

ма ңызды болып отыр ғандығы жиі ай ты-

лу да.  Өйткені  мә де ниет тердің  үндесуі  ар-

қы лы бейбітшілік пен келісімге жету үшін 

яд ролық қаруды тек бейбіт мақсатта, өн-

ді 


рісте пайдалану қажеттілігі өзінен-өзі 

күн тәртібіне шығып отыр. Осы ретте өзге 

ел дер ядролық қа ру дан өз еркімен бас 

тарт қан жер бетіндегі тұңғыш мемлекет 

ре тінде Қазақстанның үл гісін өздеріне де 

енгізуге талпыныс жа сай бастағанын тағы 

бір айта кетпеске бол 

мас. «Қазақстан» 

қо 

нақүйінде өткен кешегі жиын 



да да 

алқақотан отырып бас қосқан білікті сая-

сат керлер мен зиялы қауым ұлт аралық

дін аралық,  мәдениет ара лық  және  өр-

кениетаралық  келіс пеу ші ліктерді  еңсеру 

жо  лында  түйінді  мә се ле лердің  ше шім-

дерін  қа растыру  жөнінде  қы зу  пі кір та лас-

тар жүр гізді. Сонымен қа тар ic-шара ше ң-

 бе рін де 

делегаттар 

Қа зақ стан 

халқы 


ассам блея сының  мұ ражайында  болып, 

елі  міз дегі өзге ұлттар тарихы мен мә де-

ние тімен та ғы бір мәрте жақынырақ та-

ны сып, келесі бас қосуға дейін тың идея-

лар мен келетін бо лып тарасты.

Алмат ИСӘДІЛ

Басы 1-бетте

Басы 1-бетте

С.БОНДАРЕНК

О, 

Б.О


ТАРБ

АЕВ  (фо


то

)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№97 (323) 12.06.2010 жыл, сенбі



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz

ҚҰМШАРЫҚ

ОЙ-КӨКПАР



Басы 1-бетте

Асқар ЖҰМАДІЛДАЕВ,

академик

Ерұлан ЖИЕНБАЕВ, 

М.Ганди атындағы №92 дарынды балаларға 

арналған мамандандырылған мектеп-

лицейінің директоры

Қазір бізде ғылым кандидаттары мен 

неше түрлі доктор, профессор қаптап кетті. 

Мұны адамдардың ғылымға көптеп тар ты-

луы деп түсіну – қате. Бұл – біздегі ғылыми 

атақ алу мен білімді игерудің ойыншыққа ай-

нала бастағанының көрсеткіші. Тағы бір 

ескеретін жайт, бүгінде педагогикалық бі лім 

алған дар дың  басым  көпшілігі  мек теп терге 

жұмысқа сұрана бермейді. Өйткені ор та 

білім беретін мекемелердің ұстаздарға 

беретін жалақысы мардымсыз. Сондықтан 

да мықты мамандар ақшалы жерлерге жо-

ға ры оқу орындарына немесе жекеменшік 

университеттер мен мектептерге жұмысқа 

тұ руға ұмтылады. Әйтсе де бізге, ең бастысы

білім-ғылымды меңгеру жүйесін қалыпқа 

келтіруіміз қажет. Мысалы, шетелдерде оқу-

 ға түсу оңай болғанымен, оны бітіріп, дип-

лом алып шығу оңай емес. Мұның әсі ресе 

математика, физика сияқты ғы лым дарға 

қатысы көп. Сонымен қатар кейбір шет 

мемлекеттерде педагогтар жоғары жа  лақы 

алады және соған сай жұмыс іс тей  ді. Бір 

жақсысы, басқа да көптеген ел дерде мұғалім 

мемлекеттік қызметкер бо лып саналады. Ал 

бізде ұстаздар қауы  мын да ондай статус жоқ. 

Бізде  әкім ші лік  бас қару  қызметіндегі 

шенеуніктер ғана мем лекеттік қызметкер деп 

есептеледі. Қа зіргі Қазақ стан ның жағдайында 

жалпы ұс таз дардың ста тусын, оларға тиесілі 

басқа да жеңіл дік терді лайықты деңгейге 

көтеру керек. Бір өкі ніштісі, елімізде ресми 

стати сти ка бойын ша коррупцияға ең жа-

қыны – білім беру саласының қыз мет кер лері 

екен. Алайда өз ба сым бұл деректерді он ша 

құптай  ал май мын.  Әрине,  жала қы ның  және 

өзге де әлеу меттік жағдайлардың тө мендігі 

кері әсер ететін шығар, бірақ мә селе басқада. 

Осындай ең адал кәсіпті бұ лайша қаралап, 

оның беделін теріс ста 

тис 


 

тика арқылы 

төмендетіп көрсетуі – жо ғарыда отыр ған-

дар дың өзде ріне сын. Сон дықтан әр нәрсені 

әріден бастап ойлау қажет. Біз ылғи да кү біні 

суға толтыруға тал пынамыз. Бірақ кү бі нің 

түбі тесік екенін аң ғармаймыз. Ал ды мен, сол 

күбіні жамап алу керек...

Қарап отырсақ, қазіргі уақытта біздегі 

бі лім беру ісі Батыстың үлгісіне көбірек иек 

ар 

тып келеді. Білім беруді дамытудың 



мем лекеттік бағдарламасының өзі өз ге-

лер дің тәжірибесінің жиынтық негізінде 

жа салуда. Меніңше, бәсекеге қабілетті, 

ин теллектуалды ұлт болып қалыптасу үшін 

біз өзіміздің дербес, ұлттық білім беру мо-

де 


лімізді жасауымыз керек. Егер білім 

сала сында дербес мемлекет ретінде біздің 

төл жүйеміз жұмыс істейтін болса, онда біз 

өзі міздің ұлттық ерекшеліктеріміз бен по-

тенциалымызды айқындай түсуге мүм кін-

дік алар едік. Мен көптеген шетелдерде 

бол 

дым. Сонда байқағаным, біреулер 



мақтап жүрген еуропалық білім сон ша-

лық ты терең әрі жан-жақты емес. Оған қа-

ра ғанда, біздегі білім жетілдіру жағы ана-

ғұрлым жоғары. Бұл жерде қазақтың 

дү ниетанымы, рухани күш-жігері өте ерек-

ше екенін айтпай кетпеске болмас. Тек 

осын дай артықшылықтарымызды толық-

қанды дамыта алатындай өзіндік жүйе қа-

лыптастыру керек. Сол үшін де барлық 

қар жылық потенциалды білім деңгейін кө-

теруге қызмет ететін негіз орнатуға жұмсау 

қа жет. Сонда ғана білім сапасын арттыруға 

мүмкіндіктер ашылып, қазақ баласы сырт-

ЕЛОРДА


Жоғары жалақы білім сапасының

көрсеткіші бола ала ма?

тан білім іздеп сабылмайтын болады. Сон-

да ғана мұғалімдер жоғары жалақы алып, 

лайықты құрметке ие бола алады. 



Қала күнінің 

басты қызығы – 

қазақ ауылы

Биылғы той жұрт аузында қалардай 

жұл 

дызды сәттерге толы болғалы тұр. 



Әлемге аты танымал әртістер, концерттік 

кештер, бұрын өткізілмеген кинофестиваль, 

«Хан шатыр» сынды ғажайып құры лыс тар-

дың ашылу салтанаты – бәрі де ел аста на-

сының абыройын арттыратын айтулы 

оқиғалар. 4 шілде күні мереке ресми бас-

талады. Оның белгісі ретінде Елбасы Нұр-

сұл тан Назарбаев «Атамекен» этно-мемо-

риал 

дық кешенінде Мемлекеттік туды 



көтеру салтанатына қатысып, өз қолымен 

алып көк байрағымызды көкке көтереді. 

Осы шара аясында әскери оқу орын да ры-

ның курсанттары Елбасы қолынан погондар 

алады. Ресми бағдарлама бойынша, негізгі 

мерекелік шаралар шілденің 4,5,6 күндері 

болады. Одан бұрын да қала күнінің құр-

метіне орайластырылған жоспарлар жоқ 

емес. Айталық, 27 маусымнан бастау ала-

тын «ASTANA» экшн-фильмдердің халық-

ара лық кинофестивалі, 30 маусымнан 1 

шілдеге дейін өтетін Минералды ресурстар 

және металлургия бойынша І Қазақстандық 

халықаралық конгресс т.б. Сан түрлі іс-

шараның ішінде ала бөтен айшықтап айту-

ға тиісті басты құндылық – ұлттық бет-бей-

не мізді, тарлан тарихымыз бен сүрлеулі 

салт-дәстүрімізді паш ететін шаралар. 

Биыл қазақтың кім екенін танытатын шы-

найы белгісі ретіндегі этно- ауылдар Аста-

на лық саябақта және «Хан шатырының» 

алдына қоныс тебетін болады. Яғни қазақ 

ауылында ақ шаңқан киіз үйлер жағалай 

тігіліп, ұлтымыздың небір салт-дәстүрі, 

этно графиялық өмірі, көшпелі халықтың 

пай даланған түрлі заттары көрсетіледі. 

«Бізде «асфальтта өскен» деген ұғым бар. 

Жарайды, біз бұл үрдісті бүкілдей өзгерте 

алмаспыз, бірақ ең болмағанда осындай 

айтулы мерекелерде ұлтымыздың бол мы-

сын ұрпақтарымызға, өзгелерге таны туы-

мыз қажет. Осындай шараларды шынайы, 

жанды түрде жасау арқылы жас ұрпақтың 

сана-сезімін оятуымыз керек», – дейді 

Иманғали Тасмағамбетов. «Мыңжыл дық-

тар тоғысындағы Астана» деп аталатын 

көшпелілер өркениетінің фестивалі ая сын-

да көптеген қызықты шаралар болады. 

Ұлттық бейнені айшықтайтын шара эпи-

зод тары «Хан шатыры» ойын-сауық орта-

лы ғының ашылу салтанаты кезінде де көр-

сетілетінін айта кетейік. 

Кездесуде әкім ЕҚЫҰ саммиті, 2011 

жыл ғы Қысқы Азияда сынды ірі халық ара-

лық шаралар өтеді деп жоспарланып 

отыр ған елорданың алдындағы міндеті өте 

ауыр екенін айтты. Со үшін де қазір қала 

жол дары қайта жөнделіп, инфрақұрылым 

жаңаруда. Елордалық салауатын әбден 

орнықтырып алған қала ендігі жерде 

ұлттық бағытта дамуы тиіс. Бұл тұрғыда 

әкім көңіл қуантарлық көптеген жаңа лық-

тармен бөлісті.

Жыл сайынғы қала күні 

мерекесін өткізу елордасы 

Астана үшін ауыр сынақ 

деуге болады. Сарыарқа 

төрінде өтетін торқалы 

той тек бір ғана қаланың 

емес, бүкіл Алаш жұртының 

ортақ мерекесі екені анық. 

Олай болса, тойдың жүгі де 

бүкіл ел болып арқалайтын 

салмақты міндет. Кеше БАҚ 

өкілдерімен жылы жүздесу 

ұйымдастырған қала әкімі 

Иманғали Тасмағамбетов 

қала күндері өтетін негізгі 

шаралармен таныстырып, 

мейрам алдындағы 

дайындық барысы жайлы 

жан-жақты мәлімет берді. 

ЕЛ ЭК


ОНОМИК

А

С



Ы

Ең бастысы, күні бойғы алашапқын тір-

лік тен азар да безер болған қарапайым 

ха лық үшін телесериалдар – өзінше бір де-

ма лыс түрі. Көріп отырып миыңды ашытып, 

басыңды қатырмайсың, жеңіл әрі тар тым-

ды. Екіншіден, сериалдар – адамның 

адами қарым-қатынас тұрғысындағы сұ-

ра нысын қанағаттандырудың бір жолы. 

Әдетте, шынайы өмірде адамды адамның 

түсінуі, жандүниесін, сезімін, көңіл күйін 

шын жанашырлықпен, үлкен махаббатпен 

ұғуға тырысуы кемде-кем. Маңайынан 

көр меген, сезінбеген осындай жылылық 

пен мейірім-шапағатты сериал кейіп кер-

ле рінің қарым-қатынасынан тапқан әрбір 

қамкөңіл көрерменнің көгілдір экран 

алдына не себепті жіпсіз байланып қала-

ты ны түсінікті. Рас, шетелдік қауым мен 

қа зақ қоғамының өмір салты, бітім-бол-

мысы, таным-түсінігі жер мен көктей. 

Сериалдар алғаш шыға бастаған кезде 

бізді ең әуелгі қызықтырғаны – өзімізге 

жат жұрттың мамыражай өмірдегі қамсыз 

тірлігі, бір-біріне деген адами ынта-ықы-

ласы болды. Сөйтіп, біз стресс, тоқырау, 

пес симистік ой тәрізді жанымызды жегідей 

жеген түрлі жайттардан уақытша болса да 

қа шып, сериалдарды «ықтадық». Және 

көп шілігіміз ертегіге бергісіз сол бейтаныс 



Ұлттық құндылықтарды сериал арқылы көтеретін кез жетті 

әлемнен әлі күнге шыға алмай жүрміз. Ал 

енді осыншама баурағыштық қасиетке ие 

«телесағыздардың» көрерменнің ой-са на-

сына тигізер әсері қандай болып отыр де-

ген ге келсек, бұл мәселе жөнінде кеше 

ғана Үкімет басшысы Кәрім Мәсімов: «Те-

ле  хикаялардың жастарға тигізер әсері зор. 

Телеарналар арқылы көрсетілетін кей бір 

хикаялар  біздің  бүкіл  наси ха ты мыз дан  да 

ар тық ықпалға ие» деп, өзі өз болғалы тұң-

ғыш рет мәдени тәрбие мәселесін қоз ғап 

өтті. 

Осы арада мынандай ой туады: кө рер-



мен тарапынан үлкен сұранысқа ие, ық-

палдылық әлеуеті зор телесериал жанрын 

ендеше неге идеология тұрғысында 

пайдаланбасқа? Қазақы көрермен қа шан-

ғы шетелдік телехикая кейіпкерлері үшін 

күйіп-жанып, бөгде мәдениеттің жырымен 

жұ 

банады? Мысалға айтатын болсақ, 



кейінгі уақытта отандық телеарналар эфи-

рін толықтай жаулаған сол телехикаяларға 

са насын сарғайтқаны соншалық, еліміздің 

жасы да, кәрісі де түрік пен корейдің салт-

санасын, мәдени құндылықтарын өзінің 

төл мәдениетінен, ұлттық салт-дәстүрі мен 

әдет-ғұрпынан әлдеқайда терең білетіндей 

хал ге жетті. Бұдан шығатын бір жол – кө-

рермен көңіліне жол тапқан сол шетел се-

риал дарымен терезе теңестіре алатындай 

ұлттық дүниелерді түсіру. Бюджеті шағын, 

ре жиссерлік әдіс-тәсілдері мейлінше қа-

ра пайым, ең бастысы, қазаққа жақын та-

қы рыптарға құрылатын мұндай хикая лар-

ды әрбір телеарна-ақ жасай алар еді. 

Ес керетін бір нәрсе, халықты қолдау тек 

әлеу 

меттік жеңілдіктер жасаумен ғана 



шек телмейді. Яғни оның рухани сұранысын 

өтеу жайын да естен шығармаған жөн.

Шындап келгенде, мексикалық, бра зи-

лия лық атышулы сериалдарға өзек болып 

отырған махаббат пен зұлымдықтың, дос-

тық пен қастықтың, әділет пен әділет сіз-

діктің, жалпы, ақ пен қараның, жақсылық 

пен жамандықтың тайталасын өз қоға мы-

мыз дан-ақ күніне сан мәрте көріп, біліп 

жүр міз. Демек, ынта-ықылас болған жағ-

дайда осы жайттардың бәрін өз мәде-

ниетімізге, дәстүріміз бен ұлттық құн ды-

лық 

тарымызға орайластырып, қазақы 



маз мұндағы тағылымды дүние түсіруге әб-

ден болады. Әрбірден соң ұлттық мә де-

ниетті дамытуға әрқайсымыз міндеттіміз. 

Қазір іргеміздегі елдердің бәрі де шетелдік 

теле сериалдарды өздерінің ішкі өнім де рі-

мен алмастыруға барынша күш салып жа-

тыр. Мұның барлығы – сырттан болатын 

ру хани экспансияға тосқауыл қоюға тыры-

су шылықтан туындаған әрекеттер. Осын-

дай жағдайда біздің бейғам жатуымыз 

ақыл ға сыймайды. Қанша жерден жеңіл-

желпі нәрсе ретінде қарағанымызбен, ха-

лықтың сұранысын ескере отырып, біз де 

телехикая жанрын дамытуды жан-жақты 

қол ға алуға тиіспіз. 

Бұл ретте, Чарльз Кенни деген, медиа-

рынокты зерттеуші америкалық ғалым: 

«Көпіршікті опералардың бәрі – адамзатты 

жақ сы болашаққа жеткізетін көлік қана 

жә не ол артта қалған елдерге прогресс 

апа рады» деген екен. Яғни мұны да қоғам-

ның даму кезеңіндегі жанама бір құбылыс, 

қажетті нәрсе деп қабылдауымыз керек. 

Ма мандардың пікірінше, тек бізде ғана 

сериалдар туралы «екінші сортты өнім» 

деген түсінік қалыптасқан. Шын мәнісінде, 

әлем жұртшылығы бұл түсініктен әлде қа-

шан арылған. Сөйтіп, бірқатар үлкен кино-

ком 

паниялардың өзі толықметражды 



кинодан сериалдарға көше бастаған. Онда 

да қарабайыр, атүсті емес, драматургиясы 

терең, режиссурасы мықты, тек теле ви зия-

лық форматтағы дүниелерге...

ӨРКЕНИЕТ

ҚОРЫТЫНДЫ



Биылғы тестілеу 

естілеу болғанға 

ұқсайды

Өнерлі өңірдің 

өрісі кеңейеді

Биылғы жылғы ҰБТ ережелеріне сәйкес 

жоғары оқу орнының ақылы бөліміне тү-

су ге және гранттарын тағайындау кон кур-

сы на қатысу үшін қажетті төменгі балл 

саны өзгертілген болатын. Ақылы оқуға 

тес тілеу нәтижелері 40 ұпайдан 50-ге кө-

терілсе, ал «Жалпы медицина» мамандығы 

бойынша білім алушылар үшін кемінде 55 

балл тиіс болатын. «Оның ішінде бейімдік 

пә нінен кем дегенде 7 балл, ал қалған пән-

дерден ең төмені 4 балл жинаған та лап-

керлер ғана қабылданады», – деп атап 

өт кен бас мұғалім бұл шаралардың білім 

са па сын арттыру мақсатында қабылданып 

отырғанын айтты. 

Министрдің айтуынша, биылғы білім 

бәйгесінде 43 оқушы оза шауып 125 ұпай 

олжаласа, тағы 25 мың 929 (үміткерлердің 

24,11 пайызы) талапкер 5 пән бойынша 

100-ден астам балл жинаған. «Сондай-ақ 

«Алтын белгіге» үміткер 3632 оқушының 

3573-і ҰБТ тапсырып, олардың 2529-ы 

не месе 70,7 пайызы өз білімдерін дә лел-

деп шық ты. Апелляциялық шағым бойын-

ша жұ мыс істеген республикалық комис-

сия ға  мау сым ның  4-10  аралығында 

бар лығы 538 өтініш түсіп, олардың 171-і 

қа нағат тан дырылды»,  –  дейді  Жансейіт 

Түймебаев. 

Маусымның 4-10 аралығында 154 ба-

за да өткізілген Ұлттық бірыңғай тестілеудің 

Республика бойынша орташа балы 84,84 

балды құрапты. Министр бұл көрсеткішті 

жоғары бағалады. «Былтыр Республика 

бойынша орташа көрсеткіш 74,9 балл 

болған еді. ҰБТ-ға 107 мың 543 мектеп 

түлектері қатысты (2009 жылы 106 мың 

805). Оның ішінде 67743-і қазақ тілінде, 

ал 39800-і орыс тілінде тапсырды. Ең жо-

ғары орташа балл Астана қаласында тір-

келді. 97,43 ұпай», – дейді білім және ғы-

лым министрі. Бұдан кейінгі орындарда 

94,36, 93,29 ұпаймен Павлодар және 

Шығыс Қазақстан облыстары тұр. 

Биылғы ұлттық тестілеу науқанында 

бұрнағы жылдағыдай қателіктер мен заң-

сыздықтар байқала қоймаған. Тек Алматы 

об лысы Есік қаласында алты заңсыздық 

тір келген. Маусымның 4-10 аралығында 

сы  нақ қа кіргелі тұрған оқушылардан 5 

мың ға жуық ұялы телефон, 200-дей каль-

ку лятор алынған. «Осы аралықта өрескел 

заңсыз әрекеттерге барған 24 оқушы тес-

тіге қатысу құқығынан айырылды», – деп 

атап өтті білім және ғылым министрі. 




1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал