Диссертация мамандығы 6М010300 «Педагогика және психология»



жүктеу 0.95 Mb.

бет4/7
Дата11.09.2017
өлшемі0.95 Mb.
түріДиссертация
1   2   3   4   5   6   7
2 Инновациялық Еуразия универсиететі тәжірибесінен

2.1  Бакалавриат БББ негізгі мақсаттарының иерархиясы  

Негізгі құжаттарға келетін болсақ, білім беру бағдарын анықтау үшін

Білім беру бағдарламасы  әзірленеді. Мысал ретінде 5В011700   «Қазақ тілі

мен   әдебиеті»     мамандығының     білім   беру   бағдарламасы,   бағдары:

Қолданбалы лингвистика құжатын қарастырайық.

Мазмұнына   қарай   Білім   беру   бағдарламасы     келесілерден   құралады:

түсінік   хат,   мамандықтың   төлқұжаты,   бітірушінің   біліктілік   сипаттамасы,

мамандықтың модульдік білім беру бағдарламасының мазмұны, модульдердің

сипаттамасы, білім беру бағдарламасының кредиттер түрінде уақыт бюджеті

бойынша жиынтық кестесі.

Жеке әрқайсысына тоқталатын болсақ, келесіні көріп тұрмыз. 

Түсінік хатта айтылады.

Білім   беру   бағдарламасын   (5В011700     «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті»

мамандығының     білім   беру   бағдарламасы,   бағдары:   Қолданбалы

лингвистика) әзірлеуге түсінік хат 

Модульдік   білім   беру   бағдарламасы   (МББ)   модульді   сипаттау   және

әзірлеу   сұлбасына   (1,   2   қосымшалары),   ИнЕуде   әзірленген   МББ

қалыптастыру   концепциясына,   5B011700   –   Қазақ   тілі   мен   әдебиеті

мамандығы бойынша білім беру бағдарламасы ҚР мемлекеттік жалпыға білім

беру   стандарты   №1080   23.08.2012   ж.   (Астана,   2012),   Жоғары   білім   беру.

Бакалавриат. Жалпы Ережелеріне   және 5B011700 – Қазақ тілі мен әдебиеті

мамандығы бойынша үлгілік оқу жоспарына (2013ж)   сәйкес әзірленген.

МББ   оқудың   барлық   мерзіміне   бөлінген   оқу   модульдер   жиынтығы

ретінде әзірленген және 5В 011700   «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы,

бағдары:   Қолданбалы   лингвистика,   бойынша   арнайы   білім   бакалавры

академиялық дәрежесін беруге қажетті құзыреттерге ие болуға бағытталған.

Білім беру бағдарламасын әзірлеу үшін жұмыс тобы құралған. Топқа

кафедраның жетекші мамандары жиналады. Басқаруды кафедра (департамен)

жетекшісі   басқарады.   Жұмыс   тобы   пререквизиттерге   байланысты

модульдерді   іріктеп   оларды   оқу   жоспарына   енгізді.   Оысндай   іріктеу

нәтижесінде модуль мен МББ құзыреттері өзара тығыз байланыста болады.

Элективтік   пәндер   пәндерді   меңгеру   логикалық   бізізгілікті   ескере

отырып курстар мен семетрлер бойынша бөлінген (БП 44 кредит және КП 27

кредит). 

  ЖПБ   блогына   білім   беру   мамандықтарының   барлық   МББ   бірдей

пәндер  енгізілген    (барлығы   33  кредит),  оларды   меңгерген   бітіруші  басты

(қалыптастыру,  жүйелеу)   және   арнайы   (әлеуметтік)   құзыреттерге   ие   болу

керек.


БП   блогына   міндетті   компонент   (МК)   пәндері   енгізілген,   олар   20

кредит құрайды, оның ішінде жоғары оқу орында бекітілген пәндер (УБП) 5

кредит құрайды және таңдау бойынша компонент (ТК) 39 кредит құрайды.

50


Осы   пәндер   құрайтын   модульдер   бітірушіне   басты   (зерттеу),   пәндік

(коммуникативтік,   технологиялық,   бақылау)   және   арнайы   (бағдарламалық,

креативтік,   ұйымдастырушылық-әдістемелік)   құзыреттерге   ие   болу

мүмкіндігін береді. 

КП   блогына,   5   кредит   құрайтын,   міндетті   компонент   (МК)   және   27

кредит   құрайтын   таңдау   компонент   (ТК)   пәндері   кіреді.     Осы   пәндер

құрайтын   модульдер   бітірушіне   басты   (бақылау)   және   арнайы

(бағдарламалық,   креативтік,   ұйымдастырушылық-әдістемелік)   құзыреттерге

ие болу мүмкіндігін береді. 

Қосымша оқу түрлері – 16 кредит; Практикалар  – 6 кредит; ҚМА – 3

кредит.

МББ  аяқталғанда бітіруші 154 кредит меңгеру керек (100%).



Жалпы МББ 19 модуль бар, модульдер бойынша кредиттер саны  4-тен

16-ға дейін. Осындай бөлу мамандық бойынша пәндерді оқыту жинақталған

тәжірибеге және   нақты мүмкіндікттерге байланысты. 

Жеке тақырыпша ретінде 

5B011700 – «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша дайындық

ҚР мемлекеттік жалпыға білім беру стандарты №1080 23.08.2012 ж. (Астана,

2012), Жоғары білім беру.  Бакалавриат. Жалпы Ережелеріне  және 5B011700

–   Қазақ   тілі   мен   әдебиеті   мамандығы   бойынша   үлгілік   оқу   жоспарына

(2013ж) сәйкес жұргізіледі.

5В011700   –   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті»   мамандығы   бойынша   бiтiрген

түлекке   5В011700   –   Қазақ   тілі   мен   әдебиеті   мамандығының   «білім

бакалавры» академиялық дәрежесi берiледi.

Оқу мерзімі: жалпы орта білім негізінде күндізгі бөлімде – 4 жыл. Орта

кәсіптік білім негізінде күндізгі және кешкі бөлімінде -  3 жыл

Осы   мамандық   бойынша   оқыту   кредиттік   жүйе   бойынша   жүзеге

асырылады. Кредиттік оқу технологиясы: Жеке бағыт-бағдар таңдауды; білім

алу траекториясын айқындауды; өз бетінше білім алу деңгейін көтеруді және

білімді   шығармашылық   меңгеруді   көздейтін,   меңгерілген   білім

материалдарының   көлемінің   есебін   кредит   түрінде   айқындайтын   білім

технологиясы.  

Студенттердің   шаруашылық   субъектілерінің   нақты   жағдайларында

тәжірибелік   дайындығы   және   ғылыми-зерттеу   жұмысы   кредиттік   оқыту

технологиясы   шеңберінде   жүзеге   асырылады.   Мамандырылу:   Қолданбалы

лингвистика.

5B011700 – «Қазақ тілі мен әдебиеті» білім беру бағдарламасы арқылы

Мемлекеттік білім беру стандарттарының мақсаттары жүзе асырылады және

кафедра, факультеттің миссиясы орындалады.

5B011700   –   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті»   білім   беру   бағдарламасының

жалпы   мақсаты   –   студенттердің   дайындық   деңгейіне   қойылатын   міндетті

талаптардың   негізінде   жоғары   білім   сапасын   арттыру;   студенттердің   және

оқытушылар-профессорлық құрамының   академиялық оралымдылығы үшін

жағдай   жасау;   Қазақстан   Республикасының   халықаралық   білім   кеңістігіне

51


тең дәрежеде қатысуы үшін қазақ тіл мен әдебиет саласында толық, сапалы

білім алу және кәсіптік құзыреттерге ие болу үшін жағдай жасау.

Білім   беру   бағдарламасының   мақсаттар   құрамы   мамандық   бойынша

білім   берудің   мазмұнына   және   бакалаврларды   дайындау   деңгейінің

талаптарымен анықталады: жоғары кәсіптік білім беру бағдарламалары.

Мамандығы -5B011700 – «Қазақ тілі мен әдебиеті»

Мақсаттар:

Қазақстан   Республикасы   білім   беру   жүйесін   дамыту   концепциясына

сәйкес білім берудің негізгі жалпыұлттық мақсаттары қоғам, мемлекет және

тұлғаның   жоғары   білім   алу     мүдделерін   қанағаттандыру,   әр   адамға   оқу

мазмұнын, нысанын, мерзімін таңдауда мүмкіндік беру.

Бакалавриат бағдарламасы бойынша білім беру мақсаты - білім алушы

жас ұрпаққа дүниетаным, тіршіліктің ғылыми философиялық діни негіздері,

адам өмірі мен қызметінің мазмұны мен теориялық мәні туралы терең білім

беру, қазақ халқының өткен тарихы мен оның жалпы адамзаттық тарихтан

алатын орны жөнінде кең көлемді шынайы мағлұмат беру, бұрын орнығып

келген  кереғар қөзқарастан тазартылған, жаңа мазмұндағы тәуелсіз ғылыми

түсініктер   беру,   әрі   қарай   біліктілік   деңгейін   жетілдіру   қажеттілігін

қалыптастыру.

Жалпы   білім   беру   пәндеррін   меңгеру   мақсаты   -   адамзаттың   іс-

әрекетінің алуан түрлілігі туралы, рухани құндылықтар мен олардың маңызы

жайлы, дүниеге деген ғылыми, философиялық және теологиялық көзқарасы

бойынша түсінігі бар, қоғам дамуы жайлы: мәдениет пен өркениеттің алуан

түрлілігі,   әлеуметтік   тәжірибе   түрлері,   дүниежүзілік   тарихи   және   мәдени

кеңістіктегі   Қазақстанның   орны   туралы   білімді   игерген,   еңбекті

ұйымдастырудың   ғылыми   негіздерін,   ақпараттарды   жинау   және     өңдеу;

педагогикалық, психологиялық және әдістемелік нормалар мен оқыту және

тәрбие   берудің   тәсілдерін,   жоғары   және   орта   мектеп   бағдарламаларының

барлық мәселелері бойынша қазіргі ғылыми және оқу материалдарын білетін,

әлемдік қауымдастықты тұтастай алғандағы және Қазақстан Республикасына

қатысты негізгі экономикалық  үрдістер мен бағдарламаларды талдай білетін

бакалаврды оқыту.

Базалық циклы пәндерді меңгеру мақсаты - өз еңбегін ғылыми негізде

ұйымдастыра   білетін,   кәсіптік   қызмет   саласында   қажет   ақпаратты   жинай,

сақтай   алатын,     сұрыптаудың   компьютерлік   әдістерін   меңгерген,   өзінің

кәсіптік қызметінің түрі мен сипатының өзгеруіне, пән аралық жобалармен

жұмыс   істеуге   әдістік   және   психологиялық   жағынан   дайын   бола   алатын,

педагогикалық   тәжірибесінде  жүйелі  түрдегі   ақпараттарды  қолдана,   болып

жатқан әлеуметтік-тарихи оқиғаларды  талдай  және қорытындылай  алатын;

өзінің кәсіби іс-әрекетінің сипаты мен әлеуметтік-экономикалық жағдайлар

өзгерістерінде,   оған   жылдам   көндігу   және   бейімделуді;   қазіргі   ақпараттық

және білімдік технологияларды қолданып өз бетінше жаңа білім қорларын

алу; пәнге деген қызығушылығын тудыру және білімді меңгерудің жоғары

деңгейін   қалыптастыру   арқылы   тілдік   құбылыстар   мен   заңдылықтарды

52


жазбаша   және   ауызша   түрде   сауатты,     әрі   дұрыс   мағынада     жеткізуді;

білімдік   үрдісте   пәнаралық   байланыстар   жүйесін   қолдануды   біле   алатын

бакалаврды дайындау.

Кәсіптендіру циклы пәндерді меңгеру мақсаты - кәсіптік бағдар беру

жұмыстарын,   оқыту   бағдарына   байланысты   білім   мазмұнын   іріктеп,

екшелеуге   және   білімділік   үрдісін   жобалау   мен   ұйымдастыруға,   бағдар

алдындағы бағдарлық сыныптарда оқыту технологиялар мен инновациялық

әдістер өзгерістері мен бейімдеуге, бағдарлы сынып оқушыларымен зерттеу

іс-әрекеттерін   ұйымдастыруға,   бағдар   алды   және   бағдарлы   сынып

оқушыларымен ең соңғы әдістемелер негізінде дербес және өз бетінше білім

алу жұмыстарын ұйымдастыруға қабілетті бакалаврды дайындау

Оқу пәндерінің мақсаттары пәндер силлабустарында көрсетілген.

Жалпы силлабус жаңа оқу үдерісінде ерекше орын алады. Осы құжат

жөнінде   түрлі   пікірлер   бар.   Біздің   университетімізге   келсек,   силлабус

құрамында бірнеше маңызды бөлімдері бар. Олар:

1 Түсінік хат

2 Негізгі және қосымша әдебиеттердің тізімі

3 Курстың күнтізбелік-тақырыптық жоспары

4 Курстың мазмұны (2-кесте)

5 Тәжірибешілік   сабақстарының   тапсырмалары   жәнеолардың

орындалу мерзімі (3-кесте)

6 Лабораториялық   жұмыстардың   тақырыптары   және   олардың

орындалу мерзімі (4-кесте)

7 ОСӨЖ-дің тапсырмалары және олардың орындалу мерзімі (5-кесте)

8 СӨЖ тапсырмалары мен олардың орындалу мерзімі (6-кесте)

9 Студенттердің   білімі   мен   біліктілігін   бақылаудың   түрлері   мен

формалары  (7-кесте)

10 Студенттердің білімі мен біліктілігін бағалау критерийлері (8-кесте)

11  Халықаралық   стандарт   бойынша   студенттің   білімін,   дағдысын,

біліктілігін бағалаудың жалпы көрсеткіші (9-кесте)

12 Студенттердің рейтингісін бағалау көрсеткіштері (10-кесте)

13 Академиялық тәртіп саясаты

14Қорытынды   бақылау.   Пән     бойынша   емтихан   сауалдары   немесе

тестілер жинағы

15Глоссарий

16Пәнді оқытудің нәтижесі

17Әдістемелік нұсқаулар

Келесі   бөлік.   Білім   беру   бағдарламасындағы   құзыреттіліктер

байланысын   көрсету   үшін   бакалаврдың   біліктілігіне   қойылатын

талаптарының сатысы анықталады..

Арнайы білім мамандығы бойынша бакалавры біліктілігіне қойылатын

талаптар: 

Жалпы білімділікке қойылатын талаптар

Кәсіптік-бағдарлық құзыреттілік

53


Әлеуметтік-этикалық құзыреттілік 

Кәсіптік  құзыреттілік

Экономкалық және ұйымдастырушылық-басқарушылық құзыреттілік

Негізгі пәндер және жеке пәндер циклы бойынша біліктілік

Әлеуметтік,   экономикалық,   кәсіби   рөлдердің   ауыс-күйісіне,   өтпелілік

және   белгісіздіктің   үдей   түсуі   жағдайында   географиялық   және   әлеуметтік

жұмылдыруларға даяр болу

Әлеуметтік және экономикалық жағдайлардың, әрі аймақтың іс-әрекеті

саласында болуы мүмкін өзгерістерге психологиялық жағынан даяр болу.

2.2 Мамандықтың сипаттамасы, бакалаврды  дайындау барысы

Инновациялық Еуразия университетінде   5В011700 – «Қазақ тілі мен

әдебиеті» мамандығы бойынша бакалаврларды 5B011700 – «Қазақ тілі мен

әдебиеті»   мамандығы   бойынша   дайындық   ҚР   мемлекеттік   жалпыға   білім

беру   стандарты   №1080   23.08.2012   ж.   (Астана,   2012),   Жоғары   білім   беру.

Бакалавриат. Жалпы Ережелеріне   және 5B011700 – Қазақ тілі мен әдебиеті

мамандығы бойынша үлгілік оқу жоспарына (2013ж,   2006 МЖБС аталуы

2010   жылғы   16   қазандағы   АБ   №   0137472   Мемлекеттік   лицензияға  сәйкес

жұргізіледі.

Оқу мерзімі: жалпы орта білім негізінде күндізгі бөлімде – 4 жыл. Орта

кәсіптік білім негізінде күндізгі және кешкі бөлімінде -  3 жыл

Осы   мамандық   бойынша   оқыту   кредиттік   жүйе   бойынша   жүзеге

асырылады. Кредиттік оқу технологиясы: Жеке бағыт-бағдар таңдауды; білім

алу траекториясын айқындауды; өз бетінше білім алу деңгейін көтеруді және

білімді   шығармашылық   меңгеруді   көздейтін,   меңгерілген   білім

материалдарының   көлемінің   есебін  кредит   түрінде   айқындайтын   білім

технологиясы.  

Студенттердің   шаруашылық   субъектілерінің   нақты   жағдайларында

тәжірибелік   дайындығы   және   ғылыми-зерттеу   жұмысы   кредиттік   оқыту

технологиясы   шеңберінде   жүзеге   асырылады.   Мамандырылу:   Қолданбалы

лингвистика.

5B011700   –   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті»   мамандығы   бойынша   білім

алушыны   оқыту   мақсаты   –  студенттердің   дайындық   деңгейіне   қойылатын

міндетті талаптардың негізінде жоғары білім сапасын арттыру; студенттердің

және оқытушылар-профессорлық құрамының   академиялық оралымдылығы

үшін   жағдай   жасау;   Қазақстан   Республикасының   халықаралық   білім

кеңістігіне   тең   дәрежеде   қатысуы   үшін  қазақ   тіл   мен   әдебиет   саласында

толық, сапалы  білім алу  және кәсіптік  құзыреттерге ие болу  үшін жағдай

жасау.

5В011700   –   Қазақ   тілі   мен   әдебиеті   мамандығы   бойынша   бiтiрген



түлекке   5В011700   –   Қазақ   тілі   мен   әдебиеті   мамандығының   «білім

бакалавры» академиялық дәрежесi берiледi.

Бакалавр мамандарының кәсіби қызмет саласы

54


- білім беру;

- тәрбиелеу, ұйымдастыру жұмыстары;

- әдеби-мәдени;

- бұқаралық-ағарту қызметтері салаларында. 

Кәсіби қызметінің объектілері

Бітірушілердің  кәсіптік   қызмет   объектісі.   Жалпы   білім   беретін

мектептер,   лицей,   гимназия,   колледж,   ғылыми-зерттеу   орындары,

шығармашылық   ұйымдар,   мемлекеттік   және   мемлекеттік   емес   мекемелер

жатады. 

Кәсіби қызметінің бағыттары:

- білім беру;

- тәрбие беру;

- ұйымдастыру-басқару;

- ғылыми-зерттеу.

Біліктілік   пен   қызмет   Қазақстан   Республикасы   Білім   және   ғылым

министрінің   12   ақпан   2008   жылғы   №61   бұйрығымен   бекітілген   «Педагог

қызметкерлер   мен   соларға   теңелетін   қызметтердің   Типтік   біліктілік

анықтамасына» сәйкес анықталады. 

Бітірген   түлекетерге   «Қазақ   тілі   мен   әдебиетінің   бакалавры»

академиялық   дәрежесі   және   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті»   квалификациясы

беріледі.   Берілген   квалификация   бойынша   Қазақстан   Республикасы   еңбек

және   әлеуметтік   қорғау   министрлігінің   №   273-   22.11.2002   ж   бұйырығы

бойынша  түлектер мектепте, колледждер мен лейцейлерде және аудармашы

болып жұмыс істей алады

Осы   бағыт   бойынша   бакалаврлар   дайындауын   «Журналистика   және

филология»   кафедрасы   жүзеге   асырады.   Кафедра   «Бизнес,   білім   және

құқық»академиясының құрамына кіреді.

Кафедрада   ұстаздық   профессорлық   квалификацияны   жоғарылатуға

лайықты деңгейде назар салынады.ОПҚ квлификациясын жоғарылату үшін

перспективті   жоспар   құрылып,   жүзеге   асырылуда.   Олар   келесі   формалада

орындалады:   топтық   және   жекелей,   негізгі   педагогикалық   қызметтен   үзік,

бөлшектемелі   түрде   үзік   жіне   үзіксіз.     Квалификацияны   жоғарылату   үшін

өтілетін курстар мен әртүрлі қызметтегі және қосымша мамандандырылған

білім   ордаларында   интенсивтіктер,   жекелей   сынақтан   өту,   соның   ішінде

меңгеріп   жатқан   тілдің   төл   мемлекетінде.   Бұл   сауал   үнемі   кафердра

отырыстарында талқыланады.

Кадрық   потенциалды   көтеруге   арналған   мерекелік   іс-шаралар:   «Оқу

ордасының үздік оқытушысы» конкурсына қатысу (Имамбаева Ғ.Е.2013 ж.);

Филология   ғылымдарының   докторы   Имамбаева   Ғ.Е-на   Ғылыми   дәрежеде

тағайындау (2012 ж.). ҚР Президенті тағайындаған «Болашақ» халықаралық

шәкіртақысы тапсырау; (оқытушы.,филол. маг. Молдағали Б., 2012 ж.);

Ақпараттанлыру академиясының мүшелігін растайтын білім сайысына

қатысу;  (Имамбаева   Г.Е.,  2011  г.);   ЖАК   доцентігінің   аттестатын   табыстау;

(Имамбаева   Г.Е.,   2011   г.);   Кафердра   мұғалімдері   халықаралық   ғылыми

55


симпозиумдар мен форумдарда, конференциялар мен семинарларға белсене

қатысты: Кафедрада ұстаздық профессорлық квалификацияны жоғарылатуға

лайықты деңгейде назар салынады.ОПҚ квалификациясын жоғарылату үшін

перспективті   жоспар   құрылып,   жүзеге   асырылуда.   Олар   келесі   формалада

орындалады:   топтық   және   жекелей,   негізгі   педагогикалық   қызметтен   үзік,

бөлшектемелі   түрде   үзік   жіне   үзіксіз.     Квалификацияны   жоғарылату   үшін

өтілетін курстар мен әртүрлі қызметтегі және қосымша мамандандырылған

білім   ордаларында   интенсивтіктер,   жекелей   сынақтан   өту,   соның   ішінде

меңгеріп   жатқан   тілдің   төл   мемлекетінде.   Бұл   сауал   үнемі   кафердра

отырыстарында талқыланады.

Кадрық   потенциалды   көтеруге   арналған   мерекелік   іс-шаралар:   «Оқу

ордасының үздік оқытушысы» конкурсына қатысу (Имамбаева Ғ.Е.2013 ж.);

Филология   ғылымдарының   докторы   Имамбаева   Ғ.Е-на   Ғылыми   дәрежеде

тағайындау (2012 ж.). ҚР Президенті тағайындаған «Болашақ» халықаралық

шәкіртақысы тапсырау; (оқытушы.,филол. маг. Молдағали Б., 2012 ж.);

Ақпараттанлыру академиясының мүшелігін растайтын білім сайысына

қатысу;  (Имамбаева  Г.Е.,  2011  г.);  ЖАК   доцентігінің  аттестатын   табыстау;

(Имамбаева   Г.Е.,   2011   г.);   Кафердра   мұғалімдері   халықаралық   ғылыми

симпозиумдар мен форумдарда, конференциялар мен семинарларға белсене

қатысты:   «Қазіргі   лингвистиканың   проблемалары   мен   тіл   курстарын

оқытудың методикалық әдістемелі» атты халықаралық конференция (Ресей, г.

Кемерово); «Science Direct аnd Cyprus International Conferenceon Educational

Research,   (CY-ICER   2013)»   (Кипр)   атты   халықаралық   конференция;   «The

Annual   International   Conferenceon   Cognitive»   (Түркия)   халықаралық

конференция;   Үлкен   Алтай   ЖОО   ректорлар   алқасының   төртінші

халықаралық   отырысы(СУАР   Қытай,     Шихэцзы);   Халықаралық   ғылыми-

тәжірибелік   конференция   атты   «Теоретические   и   прикладные   вопросы

образования   и   науки»  (Ресей,   Тамбов);   ІХ   научная   конференция   «Наука  и

образование»,   (РФ,   Кемеров   облысы,   Белово   қ).   Инновациялық   қызмет

көрсету,   ғылыми   зерттеулерді   басқаруын   ұйымдастыру   және   жоспарлау

(Эрдэм шинжилгээний уйл ажиллагааг удирах, зохион байгуулах, төлөвлөх)»

(Монголия, Баян-Өлгей);

Қазақ   тілінің   методикасын   меңгеруге   кафедра   тарапынан   үлкен   күш

салынуда.   «Ана   тілі»   орталығының   және   ҚР   мәдениет   және   спорт

министрлігінің және жалпы саяси жұмыс пен тілдерді дамыту комитенінің

бірігуімен   құрылып,   2014   жылдың   тамыз   айында   қолданысқа   енген

«Инновационной   полилингвальной   методики   по   обучению   языкам

этнических групп Казахстана», жобасының міндетін атқарушысы профессор

Бейсембаев А.Р. Инновациялық полилингвистика методикасы құрылды. Түрік

және әзірбайжан тілдерінің ұқсатығына қарай қазақ тілін меңгеру; Орыс және

украин   тілдерінің   ұқсастығы   бойынша   славян   бағытында   меңгеру.   Оқу

кешені   оқу   құралынан,   оқу   дәптерінен   тұрады.   Тәжірибелік   қазақ   тілі

бойынша   прфессор   Имамбаева   Ғ.Е   оқу   құралын   шығарды.   Кафедра

«Инновациялық   технологиялар:   жүзеге   асыру   шеберлігі»   атты   І

56


педагогикалық оқудың ұйымдастырушысы, мектеп оқушыларының ғылыми-

тәжірибелік   «Ғылымға   бастау»   атты   конференцияға   қатысты.   Жыл   сайын

«Жастар дауысы» атты студенттерм мен магистранттанрдың мақалаларынан

құралған жинақ жарыққа шығады.

Қазіргі   таңдағы   ғылыми   техникалық   прогресс   пен   өркениетті   даму

дәуіріне   бет   бұру     кезеңінде   жаңа   қоғамға   лайықты   саналы,   білімді   жеке

тұлғаны   қалыптастыру   бүгінгі   қоғамның   алдында   тұрған   негізгі   міндет.

Сондықтан, қандайда бір мелекеттің білім жүйесінің халықаралық дейгейдегі

кредиттік жүйеге өтуінің маңызы ерекше.

Кредиттік жүйе алғаш рет Америка Құрама Штатында пайда болды.

Оның   негізін   1870   жылдары   Гарвард   университетінің   Президенті,   белгілі

Американдық білім қайраткері Чарльз Элиот салып, «кредит–сағат» ұғымын

қоғамға   енгізген   болатын.   Бұл   жүйе   алғашында   пәндер   көлемі   жүйесінің

шешуін   өлшеуші   «кредит-сағат»   болып   енгізілді.   1892   жылдан   бастап

«кредиттік-сағаттық» жүйенің екінші кезеңі басталып, осы кезде АҚШ-тың

ұлттық   білім   комитеті   университет,   колледж,   мектеп   топтарын   жақсарту

мақсатында,   оқу   бағдарламаларын   стандарттауда   «кредит»   ұғымын   тек

университет пен колледждерде ғана емес, орта мектептерде де, енгізе бастады

[1, 2-3 б.];

Европалық   елдердің   сынақ   бірлігіне   көшу   мақсаты   бұл,   алдымен

халықаралық «тұнықтық» жетістігі, қазіргі кездегі білім жүйесінің дауы мен

дербес елдердің біліктілігін сақтау, көтеру арқылы білім беру саясатында оқу

орындарының білім беру облысында да сақталды.

1999 жылы 19 маусымда жоғары білімнің бірыңғай құрылымын енгізу

үшін   Болон   декларациясы   қабылданған   болатын.   Оған   29   ел   қол   қойды.

Барлық ұлттық жүйелерде, жоғары білім жүйесінің сынақтық бірлігін енгізу

үшін European Credit Transfer Sustem (ESTS) немесе басқа, ESTS жүйесімен

бірігіп,   қайта   сынақтауды   қамтамасыз   ететін,   сондай-ақ   жинақтаушы

қызметін, және де академиялық оқу кепілдігін шет елде тану туралы шешім

қабылдану (1999 ж. ESTS 1062 европалық жоғары оқу орындарына енгізілді)

[2, 8-9 б.];

Осы   заманғы   болып   жатқан   интеграциалық   құбылыстар   қоғам

тіршілігінің   барлық   жағына   өз   әсерін   тигізді.   Халықаралық   процестермен

қатар   жүруге   ниеттелген   мемлекет   казіргі   кезде   қалыптасқан   барлық

ғылымдандырудың көріністеріне тікелей назар аударды деуге болады. Соңғы

10-15   жылда   шетел   мемлекеттерінің   білім   жүйесінде   жоғары   деңгейдегі

қарыштық   даму   жағдайы   жүзеге   асып   жатқаны   бәрімізге   белгілі.   Әрбір

мемлекеттің   қоғам   өмірінде   ғылыми,   мәдени,   экономикалық,   саяси

жүйелеріндегі қалыптасқан ескі көзқарастар түбегейлі өзгеріске ұшырады [3,

11-12 б.];

Кеңес Одағының ыдырауы және жаңа тәуелсіз мемлекеттердің құрылуы

жаңа   білім   жүйесінің   дамуындағы   ізденістерге   әкелді.   Әлемде   танылған

батыс елдерінің экономикалық, әлеуметтік прогрестері Қазақстан үшін үлкен

57


бағдар   болды.   Әрине,   оқу   бітіруші   түлектер   бәсекелестік   қабілеттілігімен

білім   беру   кеңестігінің   таңдауында   оқушыға   дербестік   беру,   оқытудың

деңгейін   көтеру,  еңбек   сұранысына   бағдарланған,   оқу   бағдарламаларының

жоспарлауын   икемді   ғана   болуы   мүмкін,   әлемдік   білім   беру   көрсеткендей

казіргі білім талаптарына кредиттік оқыту технологиясы сай келді. [4, 19-20

б.];


Кредиттік   оқыту   технологиясы   оқытудың   бағытсыз   жүйесі–оқу

процесінің ұйымдастыру тәсілін белгілейтін оқушыларға белгіленген шегінің

(құрауыш   қалауы   және   оқытудың   қосымша   түрлері   бойынша)   білім   беру

процесінің   жеке   жоспарлау  мүмкіндігі   болады.   Қатаң   жүйеде,   белгіленген

көлемде,   оқыту   логикасына   сәйкес,   белгіленген   мерзімде   білімдік   кәсіптік

бағдарлама   пәндерін   оқушыларға   оқытатындығын   бағытты   оқыту   жүйесі

жобалайды.

Біздің республикамыздың жоғары оқу орындарында кредиттік жүйені

енгізуде   шетел   мемлекеттерінің   тәжірибесі   мен   халықаралық   тәжіриебенің

маңызы өте зор. Солай болғандықтан, осы технология Қазақстанның жоғары

оқу орындарында белсенді жұмыс еткендіктен отандық тәжірибені оқу мәнді

болады,   одан   басқа   да   аймақтық   жоғары   оқу   орындарының   жинақталған

тәжіриебесін   есепке   ала   отырып,   консультация   және   әдістемелік   көмек

көрсету қажет [5, 17-18 б.];

Қазақстан Республикасында кредиттік оқу жүйесі 19 ғасырдың 90-шы

жылдарының ортасынан біртіндеп қалыптаса бастады. Елімізде 2007 жылы

15 тамызда «Білім туралы» жаңа заң қабылданды. Осы заңның 11 бабында

білім жүйесі мәселелерінің бірі болып оқытуда жаңа технологияларды тиімді

пайдалану және енгізу, сонымен қатар кредиттік, дистанциялық, ақпараттық-

коммуникациялық   оқыту   кәсіби   білімнің   қоғамда   және   еңбек   нарығында

болып жатқан өзгерістер қажеттілігіне тез үйлесуге мүмкіндік туғызатыны

атап   көрсетілген.   Қазақстан   Республикасының   «Білім   туралы»   Заңын   іске

асыру   мақсатында   №66-шы   «кредиттік   оқыту   технологиясы   бойынша   оқу

процесін ұйымдастыру ережесі» әзірленген және бекітілген. Кредиттік оқыту

технологиясы — бұл білім беру технологиясы, өз бетімен білім алу деңгейін

көтеру   және   дара   негізінде   шығармашылық   білімді   меңгеру,  оқу   процесін

және білім көлемін кредит негізінде есепке алуды, білім  беруді  таңдап  алған

траекториясын регламенттеу болып табылады [6, 15-16 б.];

Кредиттік   оқыту   жүйесі   бойынша   бір   академиялық   сағат   ұғымы

барабарлық   өзгерістерге   ұшырайды,   дәрістік,   практикалық   (семинарлық)

сабақтар   1   байланыс   сағатқа   (50   минутқа)   немесе   студиялық   оқыту   1,

байланыс сағатқа (75 минутқа) немесе лабараториялық және дене тәрбиесі

сабақтары   2   байланыс   сағатқа   (100   минутқа),   сонымен   қатар   барлық   оқу

практикалар түрлері 1 байланыс сағатқа (50 минутқа), барлық педагогикалық

практикалар   түрлері   2   байланыс   сағатқа   (100   минутқа),   барлық   өндірістік

практикалар түрлері 5 байланыс сағатқа (250 минутқа) тең.

Оқуды аяқтау үшін студент құрауыш бойынша міндетті түрде белгілі

мөлшерде кредит алуы керек:

58


міндетті түрде;

таңдау бойынша;

Оқушы (студент) өзінің білім беру бағдарламасын тәлімгер — кеңесші

(эдвайзер) — көп тәжіребесі бар оқытушы арқылы жасайды. Оқу пәндерін

меңгеруге   көмек   көрсету   үшін   тьюторлар   (оқытушылар)   ұсынылады.

Тьютордың   міндеті   —   оқушының   (студенттің)   оқу   әрекетінің   барысын

қадағалау және оқушыға (студентке) өтілген оқудың барынша толық көлемде

оқытушыға кері қайтарылуы. Яғни, 15 апта бойы өтілген сабақты меңгеріп,

оқытушыға   айтып   беру,   сондай-ақ   кредитін   өтеп   беру   болып   табылады.

Топтық консультациялар өткізу (оқу процесінің ішінде). Оқу процесін іске

асыру үшін оқытушының және оқушының әр пән бойынша формалар мен

құралдары,   баспа   және   электрондық   түрде   курсты   бейнелейтін,

оқушылардың (СӨЖ) өз бетімен игеру деңгейін бақылайтын, олардың өткізу

мерзімі   мен   мазмұнын   көрсететін   оқу-әдістемелік   кешені   болуы   қажет.

Студенттің   өздік   жұмысының   жоғары   тиімділігін   қамтамасыз   ету   үшін,

мазмұны мен оларды өткізу мерзімі көрсетілген оқушының басшылығымен

студенттердің өздік жұмысын қабылдайды [7, 3-4 б.];

Анықтамалық — жолсілтемеге келесі міндеттер енгізіледі:

Студенттің құқығы мен міндеті;

Оқу кезеңіндегі жұмыс жоспары;

GРА орта балынан есеп айырысу әдістемесі;

Қорытынды мемлекеттік аттестаттауға қойылатын талаптар.

Оқу пәні бойынша оқу әдістемелік кешені мыналардан тұрады:

Әр пән бойынша силабус — бағдарламаларды оқытудан;

Практикалық (семинарлық) сабақтардың жоспарынан;

Студенттің өзіндік жұмысы бойынша тапсырмаларынан;

Студенттің   оқытушы   басшылығымен   орындалатын     өзіндік   жұмысы

бойынша тапсырмаларынан;

Және тағы басқалардан тұрады.

Оқу   сабақтарын   оқыту   белсенді   шығармашылық   формаларда   (кейс

-сатылар, тренингтер, пікірталастар, дөнгелек үстелдер, семинарлар және т.т.)

өткізу керек. Оқу пәні бойынша білімді бақылау формасы – емтихан болады.

Білімдері   көп   балды   әріптік   жүйе   бойынша   бағаланады.   Қорытынды

аттестаттауды   өткізу   формасы   дипломдық   жұмысты   қорғау   немесе

мемлекеттік емтихандарды тапсыру болады [8, 13-14 б.];

Оқу   процесінің   негізгі   кезеңін   жоспарлауда   техникалық   және   кәсіби

білімді   кредиттік   оқыту   жүйесіне   ауысуды   ұйымдастыруда,   осы   бағытта

кемшіліктерді   талдай   отырып,   сөзсіз   қиыншылықтар   туындайтынын   айта

кету керек:

Кредиттік   технология   бойынша   оқу   процесін   жоспарлау   кезеңдерін

талдай отырып, біз оның жағымды жағдайы мен артықшылығында көреміз.

Тек   оқутышының   ғана   емес,   оқушылардың   да   академиялық   еркіндіктерін

кеңейту;   оқушылармен   пәндерді   таңдау   (50%-   ға   дейін)   оқытушының

59


жағынан кең спектр ұсыныстарын таңдау болып келеді. Бұл екі жақтың да

жауапкершілігін   тудырады,   осының   нәтижесінде   оқу   процесі   тең   дәрежелі

адамдар сұхбатына айналады [9, 9-10 б.];

Кафедраның   оқу   үрдісі   Білім   берудің   мемлекеттік   жалпыға   міндетті

стандартына   және   бекітілген   5В011700   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті».

мамандығының Типтік бағдарламасына сай жүргізіледі. 

Оқу   үрдісінің   бүтіндігі   және   негіздемесі   МЖББС   талаптарын

қамтамасыз   етеді.Пәннің   оқу   үрдісінің   типтік   жоспарының   мазмұны   және

құрылымдық-қисынды   схемаға   сай.қалыптастырудың   бірізділігі

құзыреттілікті жалпыдан кәсібилік пәндер жүйесі арқылы оқытылады.

Кредиттік оқыту жүйесін жүзеге асыр уүшін ББ оқу жоспарының төрт

түрі   қолданылады:   типтік   оқу   жоспары,   базалық   оқу   жоспары,   элективтік

пәндер каталогі, элективтік пәндер каталогынан тізімдеме, студенттің жеке

оқу жоспары, жұмыс оқу жоспары.

Академиялық еркіндік шеңберінде университеттің  Ғылыми кеңесінде

оқу   жоспарының   үш   түрі   бекітіледі:   ББ,   ЭПК,   ЭПК   пәндер   тізімдемесі.

Аталған   оқу   жұмыс   жоспарлардың   түрлері   функциялары   бойынша

ерекшеленеді: базалық оқу жоспары – ірі, студенттің ЖОЖ – базалық жоспар

және ЭПК ескере отырып, құралады; ЖОЖ студенттің ЖОЖ-нан құралады.  .

Базалық оқу жоспарын, ЭПК және олардың мазмұны кафедрада барлық

оқу   мерзіміне   құралады.   Студенттік   ЖОЖ   құруға   эдвайзер   және   студент

қатысады. ЖОЖ құруға декан қатысады. ББ тұтастылығын қамту мақсатында

аталған   жоспарлар   арасында   екі   түрлі   байланыс   орнатылады:   міндетті

компонент пәндері арасындағы нұсқауларысыз байланыс, таңдау компонент

пәндері арасындағы нұсқаулы байланыстар.

Кафедра жанында оқу және тәрбие үрдісін ұйымдастыруды, мазмұны

мен   әдістемесін   айқындайтын   нормативті   және   оқу-әдістемелік   құжаттар

кешені қамтылған. Оның құрамына:

- Ұлттық білім беру жүйесі шеңберінде ҚР заңдылығына сәйкес толық

өзін-өзі   қаржыландыру   шартымен   құрылған   5В011700   «Қазақ   тілі   мен

әдебиеті».   мамандығын   даярлау   құқысын   дәлелдейтін   16.10.2010   ж.

№0137472   лицензия,   5В011700   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті».   мамандығының

мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары;

- Типтік   оқу   жоспарлары   (Мемлекеттік   жалпы   міндетті   білім   беру

стандарты   (ҚР   МЖМБС   3.08.267-2006)   және   ҚР   БжҒМ   ұсынған   Абай

атындағы   ҚазҰПУ-дің     типтік   бағдарламасы   (Алматы,   2006)   негізінде

жасалған);

- Кафедраға бекітілген пәндер бойынша типтік оқу бағдарламалары;

- Мамандық бойынша күндізгі және сырттай оқыту түрі үшін жұмыс

бағдарламалары;

- Кафедра   оқытушылары   жүргізетін   пәндер   бойынша   жұмыс

бағдарламалары;

- Мамандықтарды оқу-әдістемелік кешені (МОӘК);

- Пәндер бойынша оқу-әдістемелік кешен (ПОӘК);

60


- Кафедра жұмысының жоспары;

- Кафедра отырыстарының хаттамалары;

- Өзара сабаққа қатысу журналы;

Типтік оқу бағдарламалар негізінде жыл сайын Модульдік білім беру

бағдарламалары   (МБББ)   және   мамандық   бойынша   білім   беру

бағдарламалары, кафедраның ПОҚ жүргізетін барлық пәндерден оқу жұмыс

бағдарламалары құрастырылып бекітіледі.

5В011700   «Қазақ   тілі   мен   әдебиеті»   мамандығының   Білім   беру

бағдарламасы бойынша кафедрада мамандық пәндерінің МОӘК және ПОӘК

құрастырылған.   МОӘК   құрамы   МЖББС   талаптарына   және   университетте

қабылданған   ПОӘК   құрастыру   талаптарына   жауап   береді.   Білім   беру

бағдарламасы   бойынша   даярлау   мазмұнын   көрсететін   пәндердің   жұмыс

бағдарламалары кәсіби сала мен аймақтық еңбек нарығының отандық және

шетел тенденцияның дамуына сәйкес типтік бағдарламаларды ескере отырып

құрастырылады.   МОӘК   және   ПОӘК   құрастыру   реті   мен   үрдісі

университеттің ішкі нормативті құжаттарымен ресімделеді.

Оқу-тәрбие үрдісінің әдістемелік қамтамасыз етілу деңгейі мамандарды

сапалы   даярлаудың   қазіргі   заман   талаптарына   сәйкес   келеді.   Кафедрада

жүргізілетін пәндер бойынша өздік жұмыстары орындауына оқу-әдістемелік

құрастырылымдар   мен   ұсыныстар   бар.   Олардың   барлығы   кафедра

отырыстарында   және   академияның   оқу   бағдарламалары   бойынша

комитетінің   отырыстарында   қарастырылып   бекітілген.   Кафедра   жанында

жоғары   мектепте   білім   берудің   заманауи   әдістеріне   арналған   «Қазақ   тілі

сабақтарында   оқушылардың   функционалдық   сауаттылықтарын   арттыру

жолдары»,   «Қазақ   тілі   сабақтарында   оқушылардың   функционалдық

сауаттылықтарын арттыру жолдары», «Қазақ әдебиетінің өзекті мәселелері»

әдістемелік   семинарлар   жүргізіледі.   Оқу   жұмыс   жоспарларының   мазмұны

типтік   жоспарға   сәйкес   келеді.   Мамандық   бойынша   типтік   бағдарламалар

толық қамтылған. 

Кафедра   жанындағы   ағымдағы   және   қорытынды   бақылау

университетте   қабылданған   студенттердің   білімін   рейтингтік   бағалауға

сәйкес ұйымдастырылады. 

5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша білім беру

жалпы орта білім мектебі (ЖОМ) негізінде күндізгі оқыту түрі бойынша (4

жыл) және техникалық  және кәсіби білім беру (ТжКББ) негізінде (3 жыл)

кешкі және сырттай оқу түрі бойынша жүргізіледі. 

2007   жылдан   бастап   қашықтықтан   оқыту   технологиясын   (ҚОТ)

пайдалану   арқылы   жоғары   оқу   орнынан   кейін   де   (2,5   жыл)   оқытылады.1

кесте. (ТБ-нен алынған контингентке сәйкес көрсету).

Өндірістен   босатпай   мамандар   даярлау   бойынша   оқу   үрдісін   жүзеге

асыру   үшін   кафедра   жанында   оқу   жұмыс   жоспарлары,   оқу   жұмыс

бағдарламалары   құрастырылып   бекітілді   және   пәндер   бойынша   оқу-

әдістемелік   кешендер   мен   қажетті   оқу-әдістемелік   қамтамасыз   етілу   бар

61


(курстық   жұмысты   орындау   үшін   әдістемелік   құрастырылымдар   және

ұсыныстар, қажетті сұрақтар мен тапсырмалар). 

Пәндерді   жыл   және   семестр   бойынша   бөлу   ЖОЖ   МЖББС,   типтік

жоспар   және   мамандықтың   құрылымдық-қисынды   схемасына     сәйкес   іске

асырылады.   Студенттердің   оқу   жүктемесі   семестрлер   бойынша   бір   келкі

бөлініп   18-22   кредитті   құрайды.   Бақылау   түрі   семестрде   7-8   емтиханнан

тұрады. 

5В011700  «Қазақ  тілі мен әдебиеті» мамандығы  бойынша студенттің

аудиториялық   жүктемесі   мен   өздік   жұмысының   ара   қатынасы   пәндердің

типтік   бағдарламасымен,   кредиттік   технология   (КРЕДИТ   ҚҰРЫЛЫМЫ)

талаптарымен анықталады, курстық жұмыс пен өндірістік тәжірибешіліктің

орындалуын жоспарлау олар сағат көлемі.

Кредиттік   технология   талаптары   кредит   құрылымы   шеңберінде

теориялық   және   практикалық   құрылымдардың   өзара   қатынас   сәйкестігі

пәндердің   білім   беру   мазмұнының   талаптарына   және   олардың

қалыптастыратын   құзыреттілігіне   сәйкес   іске   асырылады.   Бірдей   кредит

саны, дәріс сағаты бар екі пәннің практикалық сағатқа берілу саны білімді

жоғары талап ететініне беріледі. Егер пәннің мазмұны дағды мен біліктілікті

қалыптастыруға практикалық бағытталған болса, онда практикалық сағаттар

саны дәріс сағаттары мөлшерінен артық жоспарланады.  

Кафедрада   студенттердің   өздік   жұмысын   ұйымдастыру   үшін

электрондық және магниттік тасушыларда СӨЖ, ОСӨЖ тақырыптары мен

әдістемелік қамтамасыз етілген. 

Кафедра жанында кафедраның жұмыс жоспары және отырыстардың 

хаттамалары, жылдық есептер, кестелер мен өзара сабаққа қатысу парақтары,

ашық сабақтар, ПОҚ жеке жұмыс жоспарлары, тест тапсырмалары, курстық 

және бақылау жұмыстардың тақырыптары, тәжірибешілік туралы есептер 

бар. Барлық құжаттар қазақ тілінде жүргізіледі.

Кафедраның жұмыс жоспарының талдауы оларда келесі мәселелердің 

қарастырылатынын көрсетті: (кафедра отырыстарында қарастырылатын 

сұрақтар көрсетіледі).

Кафедраның ОПҚ оқыту әдістемесін жетілдіріп отырады. 

Дәріс   және   семинар   сабақтарында   дәстүрлі   және   белсенді   оқыту

әдістері қолданылады. 

Аралық   бақылау   жүргізу   әдістемесі   жетілдірілген,   тест

тапсырмаларының   базасы   кеңейтілді.   Кафедра   жыл   сайын   мамандық

бойынша   ақпаратты   және   жүргізілетін   пәндерді   ұсыну   арқылы   кафедра

сайтын жаңартып тұрады.

Өзіндік аттестациялауға қатысқан 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті»

мамандығы   ҚР   МЖББС   талаптарын   қамтамасыз   етеді.   Жоғары   білім.

Бакалавриат.   Негізгі   ережелер  Жас   маман   моделін   даярлауда   және   оқыту

көлемін   кредит-сағатта   есептеуде   құзыреттілігі   -   ҚР   МЖББС   ерекшелігі

болып табылады. 

МЖББС және ИнЕУ миссиясына сәйкес мақсатты бағдарланған 

62



1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал