Дәріс тезистері Антика дәуірі және табиғи орта. Грек қоғамы мен мәдениетінің, өндірісі мен өнерінің қалыптасу кезеңдері


Дүниетаным жүйесіндегі Римдік ғылым



жүктеу 36.92 Kb.
бет8/11
Дата13.11.2022
өлшемі36.92 Kb.
#23794
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Текст лекциялар
Дүниетаным жүйесіндегі Римдік ғылым

Әлемнің ойшыл алыптарының бірі –аса көрнекті қоғам қайраткері, от тілді, орақ ауызды, күміс көмей шешен, дарынды заңгер, философиясының білгірі, тамаша жазушы ұлы ғұлама Цицерон болды.( б.з,д. 106-43ж). Ежелгі гректердің техникасының жетістіктерінің куәсі. Гелиос құдайдың алтын жалатылған қоладан, темір қарқасын, қаңқадан жасалған пішіні, биіктігі 32 м.
Б.з.б. III ғасырдың басында Роды қаласына кіре беріс алаңында салынды. Көргендерді бұның көркемді маңызы, инженерлік іскерлігі-таңғалдыратын.Линды қаласынан шыққан Хорес оның жасаушысы.
Римдік мәдениет көптеген халықтардың мәдениетінің қиылысуын және олардың әсерінен, әсіресе Этрустар мен гректер арқылы пайда болды. Басқалардың жетістіктерін пайдалана отырып, олардан ілгері кетті. Оның гүлденуі, көрші халықтарға тіпті, еуропаның ары қарай дамуына зор әсер етеді.
Мәдениеттің дәрежесі әлеуметтік дамуға байланысты. Рим және Грек арасындағы ерекшелік, олардың дамуы көп жағдайда үйлесімді (синхронно) және ұқсас, басынан мифологияның әртүрлігінде көрінді. Рим құдайларында адам бет пішіндері болмады, күрделі қарым-қатынас болмады, аттарымен белгіленді, әртүрлі нақты құбылыстарға және қызметтерге жауап берді.
Рим қоғамын демократизациялау дегеніміз мүліктік иерархияны Сервия Тумия (реформа) (төмен шенділердің т.б. жоғарғы шендерге бағыну тәртібі) кіргізу болды, оның мақсаты армияны ұстау, және оны жабдықтандыруға қатысының табысқа қарай белгіледі. Жерге меншікті үйлкейту, жаулаған жерді игеру және құмарды меншігіне алу. Римдықтар ұлы құрылысшылар ретінде тарихқа енді. Олар монументалдық құрылысты салды, тіпті оның қиратылған қалдығы да адамды таңғалдырады. Бұларға: амфитеатрлар, цирктер, стадиондар, термы (қоғамдық моншалар), императорлар мен белгілі адамдардың сарайлары салынды.



  1. Рим әдебиетінің негізгі кезеңдері

Римдік мәдениет көптеген халықтардың мәдениетінің қиылысуын және олардың әсерінен, әсіресе Этрустар мен гректер арқылы пайда болды. Басқалардың жетістіктерін пайдалана отырып, олардан ілгері кетті. Оның гүлденуі, көрші халықтарға тіпті, еуропаның ары қарай дамуына зор әсер етеді. Мәдениеттің дәрежесі әлеуметтік дамуға байланысты. Августың (27 жылдан біздің эрамызға дейінгі 14 ж. б.э.) билеу кезеңінде Рим дүниежүзінің астанасы болды. Рим мәдениетінде грек әдебиетінің ықпалы зор болды. Алғашқы рим ақыны Ливий Андрониктің ұлы грек болса да, ол ұлы Гомердің «Одессиясын» ғана емес, Софокс мен Европидтің және басқалардың шығармаларын аударды. Бірінші римдік әдебиетші Тит Махций Плавт болды. Оның «Тұтқындар», «Үш бақыр» т.б. комедиялары сол кездегі тіршілік-тынысын қамтыды. Аса көрнекті ойшыл, қоғам қайраткерлері, шешен, заңгер, философиясының білгірі – Цицерон (б.з.б. 106-43 ж). оның шығармалары: «Мемлекет туралы», «Заңдар туралы» және ғылыми трактаттар жазды. Және «Құдайлардың табиғаты туралы», «Көріпкелдік туралы», «Академиктер ілімі туралы», «Тағдыр туралы», «Достық туралы», «Қарттық туралы», «Жамандық пен жақсылық туралы» және т.б. трактаттарын философияның ерікндік, бақыт, азаттық сияқты категорияларына жан-жақты талдау жасайды.




  1. жүктеу 36.92 Kb.

    Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет