Дәрігерлердің баланы бесікке бөлеу зиян деген тұжырымымен келісесіз бе?



жүктеу 3.55 Mb.

бет1/27
Дата19.04.2017
өлшемі3.55 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет 

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



Дәрігерлердің баланы бесікке бөлеу зиян деген тұжырымымен келісесіз бе?

ИƏ

ЖОҚ

...дедім-ай, ау!

Төлеген БАЙТӨКЕНОВ, 

журналист, киносыншы:

– Меніңше, тек біздің елде ғана қа-

зақ тар өз резюмесінде қазақ тілін бі-

леті нін бөлек көрсетіп қояды. Facepalm. 



(Twitter-дегі жазбасы)

Бақыт ТҮМЕНОВА, 

«Аман-саулық» 

қоғамдық қорының 

президенті:

Алматы


+29.. +31

о

+26.. +28



о

+17 .. +19

о

+15 .. +17



о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

153,25

201,34

24,69

15545,55

882,34

1332,50

4,74

1,31

1388,61

108

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№ 126 (1037) 

24 шілде, сәрсенбі

2013 жыл

Абай ОМАРОВ (коллаж)

– Қазақтардың бесікті ойлап 

табуының ең негізгі себебі бұрынғы 

көшпелі әлеуметтік тұрмыстағы 

жайлылыққа тікелей байланысты. 

Олай дейтініміз – бір жерден екінші 

жерге қоныс аударып, көшіп-қо-

нып жүрген ата-бабаларымыз үшін 

сәбиін бесікке бөлеп, өзімен бірге 

алып жүру өте ыңғайлы болған. 

Қазақтар бесікке бөлеулі баланың 

асты әрдайым құрғақ, яғни таза 

болады, сонымен қатар ат үстінде 

бесікті қолға ұстау ыңғайлы болған 

деседі. Демек, бұл қажеттілік 

бұрынғы дәуірге тиесілі. Қазір 

мұндай мұқтаждық жоқ. Есесіне 

неше түрлі жаялық, орама заттар 

бар.  


– Дәрігерлердің баланы бесік ке 

бөлеу зиян деген тұжырым ы мен 

келісе алмаймын. Себебі қазақтың 

қасиетті бесігінің еш зия ны жоқ. 

Ата-бабамыз баласының бар лығын 

сол бесікке бөлеп өсір ген, оның 

үстіне бұрынғы алтын құр 

сақты 


аналардың ондап сәби сүй гендері 

бар емес пе?! Зиян бол 

са сол 

кезден-ақ білінер еді. Ең ал ды мен 



бесіктің арқасында сақтала 

тын 


тазалықты баса айта кету керек. Ұл 

балаларға қатысты арнайы шү мек-

тер жасалған. Қазіргі памперс атау-

лы төсемелердің сәби денсау лығы 

үшін зияндығы жиі-жиі айты лып 

жүр, дегенмен сұраныс әлі күн ге 

азаяр емес. 

-бетте

3

Ғасырлар бойы қазақ отбасының ажырамас бір бөлігі болып келген 



қасиетті бесікті пайдаланушылар қатары күн санап азайып барады. 

Себебі бүгінгі күннің дәрігерлері жас  аналарға бесік балаға зиян деп 

үгіт-насихат жүргізіп отыр.  Тіпті медициналық оқу орындары да 

дәрігер мамандарды осылай оқытып жатқан көрінеді. Дәрігерлер 

«сәбиді бесікке бөлеуге болмайды, ол қазіргі медицина талабына 

сай емес, бала денсаулығына зиян келтіреді, тіпті қауіпті» деген 

тұжырым жасап отыр. Олардың пайымдауынша, қазақ халқы 

оны атам заманда көшіп-қонуға ыңғайлы болу үшін ғана 

жасаған.  Бесікке бөлеген баланың денесі демалмайды, қан 

айналымы дұрыс болмайды және қол-аяғы құрысуы 

мүмкін. 2009 жылдан бері еліміздің дәрігерлері жас 

аналарға осындай кеңес беріп келеді. Алайда бала 

үшін маңызды екенін дәлелдеп, дәрігерлердің бұл 

тұжырымымен келіспейтіндер баршылық.  

ОҚИҒА


Жауынгер Қызылорда өңірінің өрені Еркебұлан 

Сейілханов болып шықты. 19 жастағы жігіттің әскери 

борышын өтеп бітіруіне бірер ай қалған екен. Тісқаққан 

сарбаз санатындағы жауынгердің не себепті мұндай 

қадамға барғаны – әзірге жұмбақ. Осы оқиға ізімен 

қазір әскери бөлімде ішкі қызметтік тексеру жүргізілу-

де. 

«Батыс» өңірлік қолбасшысының орынбасары 



Қанат Беляковтың айтуынша, қазір бұл іспен әскери 

прокуратура және Орал гарнизонының тергеу бөлімі 

айналысып жатыр. Алдын ала дерек бойынша

сарбаздар тарапынан әскери жарғыдан тыс байланыс, 

әлімжеттік көрсету болмағаны анықталды. Жараланған 

жауынгер бірден облыстық ауруханаға жеткізілді. 

Бірақ жағдайы ауыр. Қаруды тамағына тіреп атқан-

дықтан, оқ жұтқыншағын жаралап, миының сол жақ 

бөлігін шашыратып, самай сүйегін тесіп өткен. 

Жұмабек ШАЙХИЕВ, 

БҚО клиникалық аурухана директорының 

орынбасары: 

– Науқастың жағдайы өте ауыр, ауыз қуысы, 

миы мен бас сүйегі жараланған. Бірақ соған 

қарамастан, өздігінен тыныс алуда, тіпті көзін 

ашуға тырысқанын да байқадық, жекелеген 

сөздерге елеңдеп, айтқанымызды орындауға да 

талпынады. Бірақ миы қатты зақым алғандықтан, 

халі мүшкіл, қолымыздан келгенін жасап 

бағамыз.

Тоқтар КЕНЖЕҒАЛИЕВ,

 Орал

Жауынгер өзін-өзі 

атып тастады 

Жалғасы 6-бетте 

ДАТ!

Бүгінгі таңда 

өлім-жітімнің 60 

пайызы тағаммен 

байланысты

бетте

6

Оралдағы 5517 әскери бөлімінің сарбазы 



өзін-өзі атып салды. Қаруын құшақтап, ес-

түссіз жатқан сарбазды ауысым кезінде күзет 

бастығы тауып алыпты. 

Ерболат ДӘЛЕНОВ:

МӘСЕЛЕ


Ұлттық паркті жаяу күзетіп жүрміз

Бір кездері осы парк аумағында 

құстың 260 түрі болған деседі. Тіпті қа-

уіп төнген кезде ұшатын тиінге дейін осы 

паркті мекен етеді. «Қызыл кітапқа» 

енген қар барысы да – осында. Өкінішке 

қарай, бүгінде осынау аумағы атшап ты-

рым паркте түйіні тарқамаған мәселе 

көп. Соның бірі – мініс аттарының 

тапшы 


лығы. Қазірде ұлттық парктің 

иелігінде бар-жоғы 160-қа жуық қана 

жылқы бар екен. Ал қысы-жазы тебінгісі 

терге мал шынып жүретін инспекторлар-

дың қа тары 250-ге жетіп жығылады. 

Бұған штат тан тыс 100 қаралы қосымша 

қыз меткерді қосыңыз. Мұнша адамды 

қамтамасыз ету үшін, мекеме басшылы-

ғының есебінше, 350-дей қылқұйрық 

керек. Жаз шықса, болды, өрттен көз 

ашпаймыз. Біресе жазық дала, біресе 

сыңсыған қалың орман тілсіз жауға 

оранады да жатады. Байғұс орманшылар 

лаулаған өртті өшіріп үлгере алмай 

жүреді. Кейде орманды өрт алуына 

орманшыларды кінәлап жататынымыз 

да рас. Алайда астында аты болмаса 

олар атшаптырым аумаққа қайдан ие 

болсын? Астында аты болмаса, лаулаған 

өртке қалай және қашан жетіп, тілсіз 

жаудың бетін қайтарсын? Осы жағын 

кім ойлады екен?!

Ұлттық парктегі тағы бір түйінді мә-

се ленің бірі – жалақының аздығы. Қы-

сы-жазы бір тынбай еңбек ететін инс-

пекторлардың ең жоғарғы жалақысы 

25-30 мың теңгеден аспайды екен. 

Алты ай қыста белуардан қар кешіп, 

таудан ағаш тасудан тері кеппейтін, 

жаз шықса өртпен арпалысатын 

қызметкер лер дің ауыр еңбегі лайықты 

бағалан бауы өкінішті, әрине. Еңбек 

ұжымы ай 

лық табыстарын өсіру 

жөнінде бұған дейін бірнеше рет 

мәселе көтеріп, депу таттар мен тиісті 

министрліктерге сауалдарын жолда-

ған, алайда сол күйі ешқандай жауап 

болмаған көрінеді. 

Бүгінде елімізде мемлекеттің қамқорлығына алынған он 

мемлекеттік ұлттық табиғи парк жұмыс істейді. Оның төртеуі – 

Алматы облысында (Іле Алатауы, Алтынемел, Шарын және Көлсай 

көлдері) болса, екеуі – Ақмола (Көкшетау және Бурабай), біреуі – 

Павлодар (Баянауыл), біреуі – Оңтүстік Қазақстан (Сайрам-Өгем), 

біреуі – Қарағанды (Қарқаралы) және біреуі Шығыс Қазақстан 

облыстарында орналасқан. Осы парктердің ішіндегі ең үлкені, 

ең ауқымдысы – Шығыс Қазақстан облысындағы Қатонқарағай 

мемлекеттік ұлттық табиғи паркі. 

ТӨРІҢДЕ БЕСІК ТҰРСА, 

ТӨРЕ БАСЫН ИЕДІ

Иә, аналарымыздың бөпелерін 

бесікке бөлеуден бас тартуы ең 

алдымен салт-дәстүрімізге кері әсер 

етті. Бар байлығын баласы санайтын 

қазақ халқы сол баласы жататын 

бесікті де ерекше қадір тұтып қас-

тер леген. Тойшыл халықтың тойы-

ның басы да осы бесікке салу дәс-

түрі 


нен, бесіктойдан басталған. 

Хал қы мыз  дүние  есігін  енді  ашқан 

сәбиді бесікке салуды елеулі дәстүр 

санап, ерекше мән берген. Бала 

дүниеге келгеннен кейін жеті-сегіз 

күн өткен соң бесікке салу ырымы 

жа сал ған. Бұл жоралғыны ауылдағы 

жолы үлкен немесе көпті көрген тәр-

бие лі, елге сыйлы, өнегелі әжелерге, 

кіші ге үлгі болар аналарға тапсыр-

ған. Мұның өзі дүние есігін ашқан 

шақа лақ болашақта сондай өнегелі 

адам дай  болсын деген қазақы 

ырым нан шыққан. Нәрестені бесік ке 

бөлеу құрметі сеніп тапсырылған 

әйел адам бесікті отпен аластап ал-

ған соң, «тыштырма» дәстүрін жа сап 

алып, баланы бесікке бөлейді. Бала-

ны аруақтар қорғап жүрсін деп, бе-

сік 


тің үстіне ата-бабадан қалған 

сырт киімді жапқан, ел тізгінін ұстар 

аза мат болсын деп, аттың тізгінін, ел 

ара  сында айбынды болсын деп қам-

шы қойған. Қайсыбір жерлерде бе-

сік тің үстіне жеті түрлі қадірлі, таза 

зат тар жапқан. Бесікке салған адамға 

«бе сікке салар», яғни кәделі сый бе-

ріл ген. Осындай қуаныш үстінде «Бе-

сік жыры» айтылған. Міне, қазақтың 

бесік тен қол үзуі жоғарыдағы мағы-

насы терең, мәні зор салт-дәстүр, 

қа зақы  ырымда ры нан  айырып  отыр. 

Бесіктен бездірушілердің 

көздегені не?

Жалғасы 3-бетте 

АҢДАТПА

-бетте

-бетте

-бетте

4

5



7

«Астанаға» 

не жетіспеді?

Бесік – қазақтың аса қастерлі 

мүлкі. Бірақ бүгінгі күні бесікті 

қолдану бірте-бірте тұрмыс-

салтымыздан шығып бара 

жатыр. Тіпті бір кездері қазақ 

баласын бесіксіз елестету мүмкін 

болмаса, бүгінгі күні бесікке шоши 

қарайтын аналар саны артып 

барады. Осылайша тұрмыс- 

салтымызға тиімділігімен, 

баланың денсаулығына 

пайдалылығымен еніп, жүздеген 

ғасыр бойы сынақтан өткен 

бесік бүгінгі күні күнделікті 

қолданыстан шығып қалып отыр. 

Бахаргүл ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ, 

«Әдемі-ай» компаниясының 

ди рек торы,  ҚР  мәдениет 

қай рат кері,  танымал 

топтамашы этнограф:

Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

Азамат ҚАСЫМ

Қатонқарағай ұлттық паркі 2001 

жыл дың 17 шілдесінде Үкімет қау лы сымен 

құрылған. Ұлттық парктің аумағы Алтай – 

Саян  экоаймағының  Қазақ стан дағы 

жобаланған бөлігінің құрамына енеді. 

Ұлттық парктің жалпы ауданы 643477 

гектар. Ұлттық паркке бай табиғат 

байлықтары, бірегей ланд шафт кіреді, 

орманды даладан тайга ға дейін биік таулы 

аймақтың альпі шалғындық тары, мұздық-

тар жинақ талған. Парк аумағының 34 

пайы зын орманды алқап алып жатыр. 

Қыл қан жапырақты ағаштар шырша, 

қара ғай, балқарағай, самырсын – бұл өлке-

нің байлығы. 

КЕРЕК ДЕРЕК

Кiшкентай кμрерменнiњ

ҮЛКЕН

 

ҚАСІРЕТІ



Саясаткерлер шешендiк μнердiњ ќадiрiн 

ТҮСІНІП

 

ЖҮР

 

МЕ

?

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет 

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



ИƏ

ЖОҚ

...дедім-ай, ау!

Төлеген БАЙТӨКЕНОВ,

журналист, киносыншы:

– Меніңше, тек біздің елде ғана қа-

за

за

за



а

а

қ



қ

қ

қ



қ

та

та



тта

т

та



р 

р

р



өз

өз

өз



з

р

р



р

р

р



р

ез

ез



е

ез

е



е

юм

юм



м

юм

юм



м

ес

ес



ес

ес

ес



с

ін

ін



і

ін

і



і

де

е



е

е

 қазақ тілін бі-



ле

ле

ле



л

л

л



ті

ті

ті



ті

т

т



 н

н

н



н

н

н



ін

ін

ін б



б

б

өл



өл

өл

л



лек

ек

ек



е

ек

к



к

к

к



өр

өр

өр



ө

өр

р



се

се

се



се

се

ті



ті

тт

т



т

п

п



п

қ

қо



қ

қ

қ



яды. Facepalm. 

(Twitter-дегі жазбасы)

Бақыт 

т 

т 

т 

т

т

ТҮ

ТҮ

ТҮ

Т

ТҮ

ТҮ

МЕ

МЕ

М

М

МЕ

МЕ

НО

НО

НО

НО

О

ВА

ВА

ВА

В

А

,

«Аман-

ан-

ан-

ан-

н-

-сау

са

сау

сау

сау

сау

лық

лық

лық

лық

лық

л

»

» 

»

қоғамдық қорының 

президенті:

А

А



А

А

А



А

лма


а

ты

+29.. +31



о

+

+



+

+

+



+

2

2



2

2

22



6

6

66



6

6

.



..

.

.



.

.

 +



+

+

+



+

+

2



2

2

8



8

8

о



о

о

о



о

+17 .. +19

о

+15 .. +17



о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

1

1

15

5

5

5

5

5

3

3

3

3

3

3

,

,

,,2

2

2

2

5

5

5

5

5

5

201,34

24,69

15545,55

882,34

1

1

1

1

1

1

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

2

2

2

,5

5

5

5

5

5

0

0

0

0

0

0

4,74

1,31

1388,61

108

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RT

RT

T



RT

T

T



SI

SI

SI



S

S

S



BRENT

GOLD


(ICE)

T

T



(NYMEX)

с

сс



с

сс

с



с

с

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№ 126 (1037) 

24 шілде, сәрсенбі

2013 жыл

й

й



Абай

ОМА


ОО

РОВ (коллаж)

– Қазақтардың бесікті ойлап 

та

та



та

та

а



бу

бу

бу



бу

б

ын



ын

н

н



ың ең негізгі себебі бұрынғы

ғы

ы



ғы

ғы

ы



 

кө

кө



кө

кө

кө



ө

шп

шп



шп

шп

шп



шп

е

е



елі әлеуметтік тұрмыстағ

ағ

ағ



ғ

ағ

ы



ы

ы

ы



ы

ы

жайлылыққа тікелей байланысты. 



Олай дейтініміз – бір жерден екінші 

жерге қоныс аударып, көшіп-қо-

нып жүрген ата-бабаларымыз үшін 

сәбиін


ін

ін

н



ін

н

б



б

б

ес



ес

ес

ес



ес

ес

ік



к

ке

ке



е

е

е



ке

б

б



өл

өл

еп



п

п

п



п

п

,



,

,,

өз



өз

өз

ө



ө

ө

ім



імен

ен

е



ен

е

е



б

б

б



ір

і

ге



г

 

алып



ып

ып

ып



ып

ы

ж



ж

ж

ж



ж

ж

үр



үр

үр

ү



ү

у

у



у

у

у



у

өт

өт



өт

өт

өт



е

е 

е 



е 

е

ың



ы

ың

ы



ға

ға

ға



ға

ға

йл



йл

йл

йл



йл

й

ы 



ы 

ы

ы  бо



бо

бо

бо



бо

лғ

лғ



лғ

лғ

л



л

ан

а



ан

ан

ан



Қазақтар бесікке бөлеулі баланың 

асты әрдайым құрғақ, яғни таза 

болады, сонымен қатар ат үстінде 

бесікті қолға ұстау ыңғайлы болған 

деседі. Демек, бұл қажеттілік 

к 

к 

к 



к 

бұ

бұ



бұ

бұ

ұ



бұ

ры

ры



ры

ры

ры



р

нғ

н



н

ы дәуірге тиесілі. Қаз

з

зз

з



ір

ір

ір



ір

р

ір 



мұндай мұқтаждық жоқ. Есесіне 

неше түрлі жаялық, орама заттар 

бар.  

– Дәрігерлердің баланы бесік ке



бөлеу зиян д

д

д



д

д

ег



ег

ег

ег



ег

ег

ен



ен

ен

ен



ен

ен

тұж



ұж

ұж

ұж



ұж

ж

ыр



ыр

ыр

ыр



ы

ым

ым



ым

ым

м



 ы

 ы

ы



 ы

ы

 ы



м

м

м



м

м

м



ен

ен

ен



ен

е

 



келісе алмай

й

й



й

й

й



мы

мы

мы



мы

мы

м



н

н

н.



н

н

н



С

С

С



С

Себ


еб

еб

е



еб

еб

еб



еб

еб

еб



і

і қа


қа

қа

қа



қа

за

а



а

а

а



а

қт

қт



қт

қт

қ



ың

ың

ың



 

қасиетті бесігінің еш зия ны жоқ. 

Ата-бабамыз баласының бар лығын 

сол бесікке бөлеп өсір ген,  оның 

үстіне бұрынғы алтын құр сақты 

ан

ан



ан

а

а



анал

ал

ал



ал

а

а



ар

ар

р



р

р

ды



ды

ды

ды



ды

ды

ң 



ң 

ң

ң



ң

он

н



дап сәби сүй гендері 

ба

ба



ба

ба

б



ба

р 

р 



р 

ем

ем



ем

ем

емес



ес

ес

ес



ес

е

п



п

п

п



п

п

е



е

е?! Зиян бол 

са сол 

кезден-ақ білінер еді. Ең ал ды мен 



бесіктің арқасында сақтала 

тын 


тазалықты баса айта кету керек. Ұл 

балаларға қатысты арнайы шү мек-

тер жасалған. Қа

Қа

Қа



Қа

Қа

Қа



зірг

р

р



р

р

р



і памперс атт

тт

т



ау

а

а



а

а

а



-

лы төсемелер

ер

ер

ер



ер

ер

ді



ді

ді

ді



д

дің


ң

ң

ң 



ң

ң

сә



сә

сә

сә



сә

би

би



би

би

би



б

д

д



д

д

д



ен

ен

енса



с

сса


у 

у 

у



у 

у

у



лы

лы

лы



лы

лы

ғы



ғы

ғы

ғы



ы

 

үшін зияндығы жиі-жиі айты лып 



жүр, дегенмен сұраныс әлі күн ге 

азаяр емес. 




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал