Dedot4310-«Дәстүрлі емес дақылдарды өсіру технологиясы» ОҚУ Әдістемелік кешені мамандығы: 6В08171 Агрономия


Мал азықтық шалқан. Шаруашылық маңызы және таралуы



жүктеу 0.52 Mb.
бет112/132
Дата16.02.2022
өлшемі0.52 Mb.
#17293
1   ...   108   109   110   111   112   113   114   115   ...   132
oak agr-18-1 dasturli emes dak ldard osiru tehnologiyas docx
Мал азықтық шалқан. Шаруашылық маңызы және таралуы. Мал азықтық шалқан (Brassіca rapa L.) қырыққабат тұқымдасына жататын екі жылдық мал азықтық тамыржемісті өсімдік. Ол ерте заманнан көкөніс ретінде гректерге және римдіктерге белгілі болған. Ресейде шалқанды 19 ғасырдың орта кезінде өсіре бастаған. Оның екі түрі өсіріледі. Асханалық түрі – шомыр, мал азықтық түрі – шалқан деп аталады (1-сурет).

Шалқан сиырдың сүттілігін көтереді және шошқаға, үй қоянына, құстарға жақсы мал азығы болып есептеледі. Оны жас күйінде пісіріп, не болмаса сүрлем түрінде пайдаланады. Шалқанның пәлегі жақсы мал азығы, онда протеин, күл заттары, аскорбин қышқылы және каротин жеткілікті мөлшерде. 100 кг шалқан тамыржемісінде 9 а.ө. және 0,4 кг қорытылатын протеин, жапырағында – 11,2 а.ө. және 0,9 кг қорытылатын протеин бар. Жапырағын сүрлем, түйіршіктер, шөп ұны түрінде пайдаланады.

Шалқанның өсімдігі су үлесінің молшылығымен ерекшеленеді, құрғақ затының үлесі 7-14% ғана. Құрғақ затының айтарлықтай үлесін (40,0-54,3%) көмірсулары түзеді. Шалқанда витаминдер мен минерал заттары көптеп кездеседі. Оның 1 кг тамыржемісінде 210-270 мг витамин С, 9,7 мг витамин РР, 0,4 мг витамин В2, 0,2-0,4 мг В1 және 1,4 мг пантотеон қышқылы бар.


жүктеу 0.52 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   108   109   110   111   112   113   114   115   ...   132




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет