Дат! 6-б етте Молдабек жанболатұЛЫ



жүктеу 0.7 Mb.

бет1/6
Дата16.04.2017
өлшемі0.7 Mb.
  1   2   3   4   5   6

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

№217 (669) 7 желтоқсан

cәрсенбі 2011 жыл

ДАТ!

6-б

етте

Молдабек ЖАНБОЛАТҰЛЫ:

Наурыздың терең 

дүниетанымдық, ұлттық 

мәні бар мереке екенін 

ұғынатын кез жетті

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

Елдік дамудың ендігі кезеңінде инновацияға 

бекем бетбұрыс жасалуы керек

Жалғасы 2-бетте 

ОҚИҒА


Жол полициясы басқармасының арнайы батальо-

ны ның инспекторы, полиция аға лейтенанты Нұрлан 

Та ңатаров сол күні түнгі экипаж құрамында Жұмабаев 

көшесінде жол қауіпсіздігін қадағалап жүрген. Қай-

ғылы оқиғадан бірер минут бұрын ол жол жүру ере-

жесін бұзған «Тойота» автокөлігін тоқтатады. Сол кезде 

қарсы жақ қапталмен үлкен жылдамдықпен келе жат-

қан «BMV» автокөлігі жол сақшысын қағып кетеді. Тәр-

тіп сақшысы 59 метр жерге дейін ұшып кеткен. Ал қақ-

қан көлік оқиға орнынан ізін суытады. Таңатаровпен 

бір ге болған тағы бір жол сақшысы радиобайланыспен 

әріп тестеріне хабар береді. Жол полициясының ма-

ман дары қашып кеткен «BMV» көлігінің жүргізушісін 

де реу қолға түсірді. Ол «Қарасу» ықшам ауданының 

еш жерде жұмыс істемейтін 23 жастағы тұрғыны болып 

шықты. Күдікті кінәсін мойындап, 120 шақырым-сағат 

жыл дамдықпен қозғалғанын да айтып салды. Көлігінің 

екпінімен қасындағыларға мақтанғысы келіпті. Оқиға 

орнын тексеру барысында көлік құралының тежелу 

іздерінің мүлдем болмағандығы анықталды. Тәртіп 

сақшылары «бұл жайт ұсталған азаматтың жол сақ-

шысын қасақана қаққанын көрсетіп отыр», – дейді. 27 

жастағы Нұрлан Таңатаровтың артында әйелі мен бүл-

дір шіні  қалды. 



Еркін ӨТЕГЕНОВ, Алматы қаласы ІІД Жол полициясы 

басқармасының Үгіт-насихат және БАҚ-пен жұмыс 

істеу бөлімінің бастығы, полиция майоры: 

– Солтүстік айналма жолы қаладағы көлік көп 

жүретін көшелердің біріне жатады. Осыған бай-

ланысты Жол полициясы басқармасының патруль-

дік нарядтары бұл аумақты үнемі назарда ұстайды. 

По лиция аға лейтенанты Таңатаров Нұрлан Бей-

бітбайұлы 1984 жылы дүниеге келген. Ішкі істер 

ор ган дарында 2008 жылдың шілде айынан бері 

қыз мет атқарады. Қазір оқиғаға байланысты бір-

не ше себеп қарастырылып жатыр.

Ардақ Құлтай

Жол сақшысын 

қағып өлтірді

Дүйсенбі күні сағат 22.45-те Алматыдағы 

Солтүстік айналма жолында жол полицейін машина 

қағып, мерт қылды. Алдын ала мәлімет бойынша, 

күдікті жол сақшысын қасақана өлтіруі мүмкін.

ОЙ-КӨКПАР 



Пәтерді жалға алғандарды ішкі істер органдарына тіркеу арқылы лаңкестіктің жолын кесе аламыз ба?

ЖОҚ

– Біз дербес, Тәуелсіз мемлекетпіз. Кеңес 

үкі меті кезінде Алматы қаласында тіркеуде тұру 

қиынның қиыны еді. Ол кезде қазақтар қалада 

тіркеуде тұрып, үй ала алмайтын. Енді еркіндік 

алған тұсымызда ауылдан арман қуып келген 

қазақ жастарын қалада пәтер жалдап тұруы 

үшін арнайы тізімге алып, ішкі істер органдары-

на тіркеп қойғанымыз артықтау іс деп есептей-

мін. Әрине, шетелден келген мигранттар ішкі 

істер органдарында тіркеуге алынуы міндетті. 

Ал өзіміздің қазақ жастарын тіркеуге алатын 

болсақ, онда алып шаһар, ірі мегаполисіміз жа-

бық қалаға айналып кетпей ме? Әсем Алматы 

өз ұлтымыз үшін жабық қалаға айналса, онда 

не болмақ? «Бір құмалақ, бір қарын майды ші-

рітеді» дегендей, діни секталардың іс әрекетіне 

бай ланысты бүкіл халықты жапатармағай тір-

кеуге алғанымыз орынсыз болар.  

ИӘ

– Жалпы, біз еліміздегі экстремизм мен тер-

ро ризмнің алдын аламыз десек, онда жан-жақ-

ты шаралар атқаруымыз қажет. Қазір әр аймақ-

тан келгендер пәтер жалдап, өзінің тіршілігін 

жа сап жүр. Олар немен айналысып отыр, не жұ-

мыс істейді, пәтерде неше адам тұрады, олар 

құ қық қорғау органдарының арнайы іздеу жа-

рия ланған қылмыскерлерінің қатарында емес 

пе – оны ешкім сұрап жатқан жоқ. Пәтер иесі 

тек ай сайын ақшасын алып тұрса болды, бас-

қа сына көңіл аудармайды. Бұл дұрыс емес. Пә-

терді жалға алғандар ішкі істер органдарына 

мін детті түрде тіркелуі тиіс. Сонда құқық қор-

ғау шылар оны тексеріп, лаңкестік ұйымдардың 

мү шесі емес пе, қылмыс жасап іздеуде жүрген 

жоқ па, осының барлығын анықтайтын еді. Бұл 

жер де, біріншіден, пәтер берушінің қауіпсіздігі 

қор ғалады. 

3-бетте

Рүстем ҚАЙДАРОВ, 

ҚР Генералдар кеңесінің төрағасы, 

полиция ардагері:

Болат САЙЛАН, 

Ауған соғысының ардагері, 

тарих ғылымының докторы:

Соңғы уақытта лаңкестік оқиғалар еліміз-

де жиілеп барады. Алматыда, Астанада, 

Ақтөбеде, Атырауда, Таразда, енді келіп Ал-

маты облысының Боралдай кентінде де дүйім 

жұртты дүрліктірген оқиға орын алып, қалың 

бұқара алаңдай бастады. Бір өкініштісі, Ал-

маты қаласы мен Боралдай кентінде болған 

оқиғаларда лаңкестер жалға алған пәтерде 

тұрып, өздерінің құйтырқы әрекеттерін жоспар-

лап отырған. Осы ретте кейбір мамандар «Пәтерді 

жалға алғандарды ішкі істер органдарына тіркеу 

арқылы лаңкестіктің алдын алуымыз керек» деп 

мәселе көтеріп жүр. Алайда кейбіреулер мұнымен 

келіспейді. Сонымен пәтерді жалға алғандарды 

ішкі істер органдарына тіркеу арқылы лаңкестіктің 

жолын кесуге ықпал ете аламыз ба? Бұл ретте ма-

мандар пікірі екіге айырылды.

Билердің биі – Әнет баба

ӘНЕТ БАБА – ҚОҒАМ ҚАЙРАТКЕРІ

Әнет бабаның есімі иісі қазақ баласына әйгілі Әз Тәуке хан 

заманында жасалған «Жеті жарғы» мемлекеттік, праволық, әдет-

ғұрыптық заң жүйесінің ережесіне айналған тарихи құжат ты 

жазушылардың бірі ретінде белгілі. Бұхар медресесін оқып бітіріп, 

Әнет Кішікұлы ғұлама атанады. Медреседе алған білімін қазақ 

елінің бірлігін, тұтастығын нығайтуға арнайды. Оған талай тарихи 

дерек куә. Қазақ совет энциклопедиясында «Әнет баба Кішікұлы 

(1626-1723) – Орта жүз биі, тобықты руынан. Бұхар медресесінде 

оқып, ғұлама атанған.Түркістанда хандық құрған Әз Тәукенің 

кеңесші биі болған, әдет заңы – «Жеті жарғыны» жасасқан. Әнет 

баба – қазақ хандығын ны ғай туда, қалмақ-жоңғар шапқын шы-

лы ғынан елін қорғауда ақыл шы мәмлегерлігімен халық сеніміне 

ие болған, Әнет баба атан ған» деп жазады. Ал Шәкәрім Құдайбер-

ді ұлының жаз баларында мынадай жолдар кездеседі. Ол кезде 

оқу ды тауыс қан соң, әрбір шәкірттің қабілетіне қарай құжат бе-

рі  леді  екен. 

«Жеті жарғыны» 

жазушылардың бірі, үш 

жүздің бас билеріне ақыл-

кеңесін айтып, батасын 

берген, ел ішін даудан, ел 

сыртын жаудан қорғаған, 

бүкіл ғұмырын, бар күш-

жігерін қазақ елінің ынтымағы 

мен тұтастығы үшін сарп 

еткен, билердің биі атанған 

Әнет баба Кішікұлы 1628 

жылы туып, 1725 жылы 

(кейбір  деректерде 1626-

1723 жылдар аралығында 

өмір сүрген делінеді) 97 

жасында өмірден озған. Сүйегі 

Түркістанда «Әзірет Сұлтанда» 

жерленген. Ахмет Ясауи 

кесенесіндегі Көктасқа Баба 

есімі жазылған.

Қазақстан 

Тәуелсіздігінің 20 

жылдығы қарсаңында 

ұлттық инновациялық 

болашақты қалыптастыру 

жолдары кеңінен 

талқыланған Астанадағы 

форум кеше өз мәресіне 

жетті. Екі күнге жалғасқан 

жиынның ақырғы күні 

Инновациялық жобалар 

көрмесі ұйымдастырылып, 

Президенттік 

инновациялық клубтың 

тұңғыш отырысы болып 

өтті.  

Қалдар БЕК

БІР


Т

УАР


Жалғасы 4-бетте 

Екі күнге ұласқан инноваторлар басқосуының 

шарықтау шегінде Үкімет басшысы Кәрім Мәсімов 

алдымен қазақстандық инновацияның мүмкіндіктері 

ұштастырылған көрмені аралады. Заманауи жаңалыққа  

арқау болған 68 жобаның әрбіріне зер сала, асықпай 

тамашалаған Премьер ұсынушылардан қажетті ақпар 

сұрап, отандық ұмтылысқа көп қызығушылық танытты. 

Расында, осы көрменің инноваторлар үшін де орны ерен 

болғаны белгілі. Өйткені елдің барлық өңірінде өткен 

іріктеу барысында Бас қалада өтетін басты шараға 

бөлінген 68 орынның әрқайсысы бойынша 11 үміткер 

жоба бақ сынапты. Сөйтіп, қатаң бәсекелестікте сұрып-

талған үздік инновациялық жобалар Тәуелсіздік 

сарайындағы шарада бар қырынан танылуға тырысыпты. 

Айта кетерлігі, көрмеге қатысу құрметіне ілігіп, іріктелген 

жобалар Қазақстанның инновациялық жобалар тізбесіне 

енгізілетін болады.  Ал сала мамандары инновация 

саласындағы жобаларды тиімді жүзеге асыру үшін 

Индустрияландыру картасы секілді арнайы бағыттың 

болуы қажеттігін алға тартады. Яғни, инновациялық 

серпіліске мемлекеттік қолдаудың нақты тетіктері 

қамтылуы тиіс. 

Бұдан кейінгі кезекте форум шеңберінде тұңғыш рет 

ұйымдастырылған Президенттік инновациялар клубының 

отырысына қатысқан Кәрім Қажымқанұлы сөз басын 

көрмеден алған әсерімен бөлісіп бастады. «Қазақстан 

үшін инновация – аса маңызды дүние. Менің осы шара 

барысына кеше де, бүгін де екі мәрте қатысып, тағы да 

инновация туралы айтуымның мәнісі де сонда жатса 

керек. 

147,65

197,47

4,75

23,20

1,34

12097,83

1540,06

1448,36

110,18

1730,70

Дмитрий РОГОЗИН, 

Ресейдің НАТО-дағы тұрақты өкілі:

– Біз қалаған жағына иіле салатын 

қытай гимнасшысы емеспіз – біз олай 

қатты иіле алмаймыз...



(www.topnews.ru сайтынан)

...де

дiм-ай, а

у!

2-бет

3-бет

5-бет

Тәуелсіздік 

айнасы

«Халалдың» 



қадірін қашырып 

алған жоқпыз ба?

Ауғанстанды 

жетекке алмай 

болмайды

Қанат ҚАЗЫ

Мансұр Х


АМИТ (фо

то)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№217 (669) 7.12.2011 жыл, сәрсенбі      



www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

САЯСИ БЮРО

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Тутанхамон перғауын еуропалықтардың түп атасы ма?



Мысыр перғауыны Тутанхамон қай нәсілге 

көбірек жақын? Оның қаны қазіргі мысырлықтармен 

сәйкес келе ме?

Жанар АЙСҰЛТАНҚЫЗЫ, Алматы

Шын мәнінде, перғауын-

ның қаны мысырлықтармен 

сәйкес емес болып шықты. 

Осыдан 3 мың жылдан ас-

там уақыт бұрын өмір сүрген 

Тутан хамон  перғауынның 

мүр 


десіне жасалған ДНК 

ана  лизінің 

нәтижесінде 

оның  ге не тикалық  R1b1a2 

гал  лото бы на 

жататыны 

анық   талды.  Осын дай  гене-

ти калық галлотоп еуропалық 

ерлердің жартысына, ал 

ұлыбританиялық ерлердің 

70 пайызына сәйкес келеді. 

Бұл Тутанхамон перғауынның 

еуропалықтармен ортақ 

қаны барын дәлелдейді. Ал 

осындай генетикалық гал-

лотоп қазіргі мысырлық ер-

лердің бір пайызында ғана 

кездеседі. 

Сайлау заңдарын бұзғаны үшін әкімшілік жауаптылық қандай?

Басы 1-бетте

ФОРУМ


Елдік дамудың ендігі кезеңінде 

инновацияға бекем бетбұрыс жасалуы керек

Жаңа ғана көрмені аралап шықтым. 

Қазақстан жерінде бүршік жарған иннова-

циялық жобалар туралы мәліметке қанық-

тым. Сондықтан да бүгінгі форумның нә-

ти жесіз қалмайтынына сенімім бар. Бұл 

бізге де, қонақтарымызға да инновация 

саласындағы қазіргі проблемаларды тал-

қы лауға үлкен мүмкіндік берді», – деді 

Үкіметбасы. Айтқандай, бұған дейінгі 

баспасөз мәслихатында Инновациялық 

форум шеңберінде 14 меморандум жасал-

ғаны айтылып еді. Сондықтан да жиын 

қорытындыланбастан-ақ сарапшылар 

Елордадағы басқосудың жемісті болатынын 

болжаған-ды. Ал Үкімет басшысы қатысып, 

түрлі мәселелер төңірегінде өз пікірін 

ортаға салған Президенттік инновациялар 

клубының басты мақсаты – отандық 

инновациялық жобаларды алға жылжыту 

мен тарату, оларды іске асыру жолдарын 

қарастыру. Қазақстанға жоғары техноло-

гия ларды, трансұлттық корпорацияларды 

тарту, ғылым мен инновацияларды дамы-

туды инвестициялау мәселелері де осы 

алаңдағы ашық әңгімеге арқау болатын-

дығы көзделген еді. Осындай ауқымды 

инноваторлар аудиториясындағы сөзінде 

Үкіметбасы Кәрім Мәсімов қазақстандық 

инновациялық жолдың негізгі бағытын да 

меңзеп шықты. «Тез өзгеріп, шапшаң құбы-

латын алмағайып заманда АҚШ, Еуропа 

елдері секілді көптеген индустрия 

лық 


тұрғыдан дамығандардың өзі инновация-

лық-индустрияға одан сайын маңыз бере 

бастағаны белгілі. Сондықтан да бұл 

мәселеде «жаңадан туатын инновацияның 

тұтынушысы кім болады?» деген сұраққа 

көп назар аудару керек секілді. Менің 

ойым ша, алдағы уақытта да әлемде инно-

ва циялық индустрия геометриялық прог-

рес пен қарқынды дами түседі. Сондықтан 

да, Қазақстанға, қазақстандық инноватор-

ларға сол инновацияның бағытталатын 

жолына назар аударған ләзім», – деп 

түйіндеді өз сөзін Кәрім Қажымқанұлы. 

Сосын мысал ретінде мынаны алға тартты: 

бүгінгі күні кез келген азамат интернет ар-

қылы кез келген ақпаратты кез келген жер-

ден ала алады. Яғни бұл салада тек өзінің 

жергілікті нарығында ғана бәсекеге қа бі-

лет ті болып қалу оңай шаруа емес. Өйткені 

жаһандық желімен жұмыс жасай тын адам 

ғаламдық бәсекеге бәрібір тап болатыны 

айдан анық. Бірінің бастағанын екіншісі 

іліп алып, дамытуға жол ашық. «Сондықтан 

да Қазақстанда инновациялық жобалар ең 

алдымен өзіне сенімді, сосын осы бағыттың 

барлығында бәсекеге төтенше қабілетті 

болуы керек», – деді Премьер. 

Тоқтала кететін жайт, тұңғыш отырысын 

өткізген Президенттік инновациялар клубы 

Қазақстанның инновациялық дамуының 

өзекті мәселелерін сараптамалық тұрғыдан 

талдайтын сұхбат алаңы ретінде сипаттала-

ды. Сондықтан оның жұмысына әлеуетті 

шетелдік инвесторлар, отандық һәм шетел-

дік жетекші компаниялар, ғылым және ин-

но вация саласындағы халықаралық сарап-

шылар тартылған болатын. Пікір алаңы 

аясында шетелдік сарапшылар Қазақ стан-

ның болашақ инновациялық көзқарасына 

қатысты әңгімеге баса назар аударып, 

Үкімет басшысының пайымына қызығушы-

лық танытқан еді. Сол үшін Премьер-ми-

нистр төрде отырып-ақ туындаған біршама 

сұрақтарға нақты жауап қатты. Мәселен, 

әлгіндей сауалдар барысында ресейлік 

сарапшы Сергей Брилев «инновациядағы 

жеке сұраныстарды ынталандыруға қатыс-

ты» Премьердің пікірін сұраған болатын. 

«Тәуелсіздіктің 20 жылында біз көш-

басшымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың сая-

сатымен көптеген бағытты жемісті игердік. 

Әйтсе де осы кезеңде әртүрлі циклды 

бастан өткердік. Мәселен, 90-жылдары 

шетелдік инвестицияны тарта отырып, 

жеке секторды дамытудың циклынан өттік. 

Бұл бүкіл жүйенің сыр беріп тұрған қиын 

кезеңі еді. 2000-2007 жылдары аралығын-

да Қазақстан терең нарықтық экономика 

реформаларының, жүйені дамытудың 

жағымды нәтижелерін, жемісін көре 

бастады. Бұдан кейінгі 2007 жылдан бері 

әлем дік қаржы дағдарысы Қазақстанға 

ай 

тар 


лықтай әсер етті. Дегенмен осы 

кезең дердің бәрін біз сәтті игердік, бірақ 

әр бір кезеңдердің де өзіндік айырма шы-

лықтары болды», – деді К. Мәсімов. Мәсе-

лен, Премьердің айтуынша, 90-жылдары 

жеке сектор қатты жапа шекті. Сектор құл-

ды рап кетпеуі үшін билік терең дағдарысқа 

қарсы шараларды қолға алуға мәжбүр 

болды. Кейіннен де осыған ұқсас мәселе 

қайталанды. Нәтижесінде Қазақстанда 

мемлекеттің экономикаға қатысу деңгейі 

2001 жылы айтарлықтай көрсеткіште бол-

ды. Осы ретте дәл бүгінгі экономикалық 

сая сат қа салмақ тастаған Кәрім Қажымқан-

ұлы алдағы күні жеке бастамаларды қол-

дау дың маңызды болатынын алға тартты. 

«Қазақстан дамуының дәл қазіргі кезеңінде 

мемлекеттің инновацияны ынталандыруға 



Ауғанстанды жетекке алмай болмайды

ЖИЫН


гүлденуі екіталай. «Біздің ең үлкен пробле-

мамыз – қауіпсіздік. Бүгінде қауіпсіздіктің 

жеткіліксіздігінен қаншама адам құрбан 

боп кетуде», – дейді ол. Сондықтан да не-

гіз гі шаруа – барлық күшті лаңкестікке 

қарсы жұмылдыру болмақ. Осыған байла-

ныс ты Хамид Карзай халықаралық қауым-

дас тықтан, оның ішінде НАТО-дан Ауғанс-

танның тәуелсіздігін сақтап қалу үшін және 

халықтың қауіпсіздігін қамтама 

сыз ету 

үшін ауған қауіпсіздік күштерін оқы туды 

және қажетті жабдықтармен қамтамасыз 

етуді жалғастыра беруді сұрап отыр.

Хамид Карзай он жылдан бері ден-

саулық саласы мен білім беру саласының 

да дамығанын айтады. Оның ішінде Қа-

зақстанның да үлесі барын айта кеткеніміз 

жөн. Еліміз жыл сайын Ауғанстан оқушы-

ларына еліміздің университеттерінде тегін 

оқуға грант бөліп келеді. 

Ауғанстан енді мемлекеттің инфрақұры-

лымын дамытуды көздеп отыр. Бүгінде 

елдегі төселген жол да Ауғанстан тарихын-

да болмаған деңгейге жеткен. Ақпарат 

және байланыстағы жетістіктер де тәуір-ақ 

жолға қойылған. «2001 жылы біз «нөлден» 

бастаған едік. Ал бүгінде ауғандықтардың 

60 пайызы телефонға ие болып отыр. 

Бұқаралық ақпарат құралдарының да 

келешегі бұлыңғыр болған еді. Қазіргі таңда 

елімізде 50 жекеменшік телеарна, 150 

радиостансы және 800-ге жуық газет-жур-

нал жарық көреді. Мыңнан астам ферма 

құрылып, қаншама жекеменшік секторлар 

қызмет етуде. Бұл – бұрынғыдан әлдеқайда 

үлкен жетістік. Былайша айт қанша, елдің 

жалпы ішкі өнімі осы уақытқа дейін үш есеге 

өсті», – дейді Ауғанстан Пре зиденті. 

Ауғанстанға биылдың өзінде көрсетіл-

ген халықаралық көмектің көлемі 15,7 

мил лиард долларға жеткен. Бұл сома Ау-

ғанстанның жалпы ішкі өніміне тең көрі не-

ді. Дей тұрғанмен, Хамид Карзай Ау-

ғанстанның өзге елдерге масыл болғысы 

келмейтінін, тезірек өз қолы өз аузына 

жететін ел болғысы келетінін де жеткізді. 

Ал бұл көмектер соған жеткізер баспалдақ 

іспеттес деуге болады.

дірді. Себебі Ауғанстанды өз жайына қал-

дыру қауіпті екенін тарих бұған дейін де 

бір рет дәлелдеп берген еді. 1989 жылы 

кеңес әскері Ауғанстаннан кеткеннен кейін 

де ел іші тыншымай, билік «талибандардың» 

қолына өтіп кеткен болатын. Сондықтан 

да, халықаралық қауымдастық жағдайдың 

қайта қайталануын қаламай отыр. Яғни 

халықаралық контингент Ауғанстаннан 

шық қанымен, қолдау үзілмейін деп тұр. 

Мұны Германия канцлері Ангела Меркел 

де қуаттады. 

АУҒАНСТАНҒА ДАМУ БАҒЫТЫН 

БАСҚА АРНАҒА БҰРУ КЕРЕК

Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы 

Пан Ги Мун да Ауғанстан елінде бейбітші-

ліктің салтанат құруына БҰҰ-ның да қосып 

отырған үлесі барын атап өтті. Пан Ги 

Мунның дерегіне сүйенсек, соңғы он 

жылда 4,6 миллион босқын еліне қайтқан

7,3 миллион бала мектеп қабырғасында 

оқып жатыр, сондай-ақ денсаулық сақтау 

жүйесі жетілдірілген, бала мен ана өлімі 

айтарлықтай азайған. 

Пан Ги Мун Ауғанстанға даму бағытын 

басқа арнаға бұруға кеңес беріп отыр. Ол 

«бейбітшіліктің кілті азаматтық қоғамда 

жатыр» дейді. «Ауғанстан үкіметі мен оның 

халықаралық әріптестері өзінің даму век-

торын өзгерту қажет және екпінді әскери 

емес аспектілерге түсіру керек. Яғни мем-

ле кетті адал арымен басқару, азаматтық 

ұйымдарды құру деген секілді. Әрине, бұл 

оңайшылықпен жүзеге асатын дүние емес. 

Десек те, ауған халқының арасында билік-

ке деген сенімді арттыру қажет. Ол үшін 

жемқорлықпен, есірткі траффигімен 

күресу керек. Әділдік орнап, заң үстемдік 

құру қажет. Әйелдердің құқығы қорғалуы 

және ауған халқы жаппай біліммен қамта-

масыз етілуі тиіс. Сондай-ақ экономикалық 



ТАРИХТАН САБАҚ АЛУ КЕРЕК 

Германияның сыртқы істер министрі, 

Пар ламент мүшесі Гвидо Вестервелле Ау-

ғанстандағы жағдайдың біршама тұрақ-

талып келе жатқанын айтып отыр. «Әлемге 

қауіп төндірмес үшін Ауғанстанның тұрақ-

тылығы мен бейбітшілігіне баршамыз мүд-

деліміз. Бұл мәселеде көптеген сәтсіздіктер-

ге тап болғанымызды айтуымыз керек. 

Мақ саттарымыздың бәрі жүзеге аса бер-

ме ді. Десек те, көп дүниеге қол жеткізгені-

мізді де айтпасқа болмайды. Осыдан 30 

жыл бұрынғы жағдаймен салыстырғанда 

ауғандықтардың көпшілігінің бостандыққа, 

бейбітшілікке және қауіпсіздікке бойы 

үйреніп қалды. Бүгінгі таңда Ауғанстан 

шекарасынан шетел әскерлері шығарыла 

бастады. 2014 жылға қарай халықаралық 

Қарулы Күштер бұл мемлекетті біржола 

тастап шықпақ», – дейді Гвидо Вестервелле. 

Сыртқы істер министрі Ауғанстанның ал-

дын да аса көңіл бөлетін үш мәселені атап 

шықты. Біріншіден – мемлекеттік басқару 

жүйесін нығайту, сондай-ақ заңның қолда-

нысын күшейтіп, жемқорлықпен күресу. 

Екіншіден – Ауғанстанның ішінара тіл та-

бы суы үшін ұдайы саяси қолдау көрсетіп 

тұру. Үшіншіден – халықаралық қауымдас-

тықтар тарапынан көрсетілетін ұзақмерзім-

ді қолдаулар нақты айқындалуы қажет. 

Яғни халықаралық қауымдастық өздерінің 

қаржылық қолдауларын одан әрі жалғас-

ты ру ға дайын болуы керек. «Германияның 

сыртқы істер министрі ретінде айтайын, 

Германия Ауғанстанды 2014 жылдан кейін 

де қолдауға дайын», – дейді министр. 

Естеріңізге сала кетсек, 2014 жылы елдің 

қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, тұрақтылы-

ғын нығайтатын халықаралық күштер Ау-

ғанстаннан шығарылады. Сол кезде де 

Гер 

мания көмек қолын созып, қолдау 



таны та тынын айтып, өз позициясын біл-

ҮКІМЕТ


Білім және ғылым министрі Бақытжан 

Жұмағұлов бүгінде жоғары білімі бар ма-

ман дардың тым көбейіп кеткеніне алаң-

дау шылық білдіріп отыр. Оның айтуынша, 

тек 1997-2007 жылдар аралығында ғана 

еліміздегі студенттердің саны 170 пайызға 

өсті. Осы уақытқа дейін қолға алынған іс-

шараларға қарамастан, Қазақстанның бұл 

көрсеткіші әлемдік деңгейден екі есе 

жоғары. Сол себепті бүгінде біз Германия

Жапония, Ұлыбритания сияқты елдерді 

артқа тастап, он мың адамға келетін сту дент-

тердің саны жағынан Норвегия мен Ка нада 

сынды мемлекеттермен иық теңес 

тір 

дік. 


Әрине, осы орайда «жоғары білімі бар 

жастардың көп болғандығы жақсы емес 

пе?» деген заңды сұрақ туындауы әб ден 

мүмкін. Бірақ, өкінішке қарай, бүгін де ондай 

мамандардың саны сапаға сай емес.



  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал