Бүркіт НҰрасыл салтан СӘкен



жүктеу 0.76 Mb.

бет1/6
Дата23.05.2017
өлшемі0.76 Mb.
  1   2   3   4   5   6

Бүркіт НҰРАСЫЛ

Салтан СӘКЕН

Мәселені зерттеп қойған Мәжит Есенбаев, себебін түсіндіріп 

те үлгерді. Өз кезегінде Мәжит Есенбаев Шымкент мұнай өңдейтін 

за уытының қажетті шикізатпен толық қамтамасыз етілмей отыр­

ған дығы, басты проблема екендігін айтты. «Бағаның қымбат та­

уы  на зауыттың мұнай өнімінің тиісті мөлшерін өндіріп үлгерме­

ген  дігі  себеп  болып  отыр.  Сондай­ақ  ресейлік  өнім  мен  біздегі 

өнім бағасының айырмашылығы мен делдалдарға қатысты бо­

лып отыр», – деп түсіндірді Мәжит мырза.

Жалғасы 2-бетте

иӘ

–  Еліміздің  қай  өңірінде  болсын, 

жол жағдайы мәселесін жақсы білемін. 

Сапасы  сын  көтермейді.  Жол  сапасы 

сөз болған Парламент Мәжілісінің оты­

ры  сында осы мәселе көлік және комму­

ни кация  министрінің  назарына  ұсы­

нылғанмен,  министр  бұл  мәселені 

айна лып кетті. Шындығында, жол мә­

се лесі  –  айналып  өтетін  немесе  қал­

жың ға айналдыратын нәрсе емес. Өйт­

кені осы кедір­бұдыр жолдардың кесі­

рінен  жүргізушілер  ұйықтамақ  түгілі, 

қай ғылы қазаға ұшырап жатыр. Қазіргі 

таңда тас жолдарда орын алып жатқан 

жол­көлік  оқиғалары  да  бұрынғыдан 

өсіп  кетті.  Олардың  осы  сапасыз  жол­

дар дың салдарынан орын алмаған ды­

ғына  кім  кепіл?!  Бұған  тікелей  көлік 

және коммуникация министрі жауапты 

болуы  керек.  Осы  саланы  басқарып 

отыр  ған  соң,  жолдың  сапасына  да  ол 

тіке лей жауапты.

Жоқ 

– Жұмысты нақты кім атқар са, сол 

кінәлі.  Министр  –  тек  жо ғарыдан  ба­

қылап отыратын ғана тұлға. Сон дықтан 

бұл жер де ми нистрден бұрын ж ұмысты 

ат қар ған адамдар дан жауап та лап етіп, 

соларды  жа уап қа  тарту  ке рек.  Жолды 

салу,  ол  жер дің  ал дын  ала  жағдайын 

тексеріп  алу,  тө селетін  асфальттың 

құра мын анық  тау үшін белгіленген тө­

мен де көп теген ма мандар, ар найы құ­

рыл ған жол са пасына бай  ла нысты ме­

кемелер  бар.  Жол  дың  са пасыз  болуы 

ең  алды мен,  со лар дың  дұрыс  жұ мыс 

істе мей  отыр ғаны н  немесе  солар дың 

жем  қор лыққа  жол  бе ріп  отыр ға нын 

көрсетеді.  Кей  бір  жағ  дайда  олар 

жоғарыға өті рік  ақпар беріп те жатады, 

ал біт кен істің әншейін бе тін ғана жыл­

тыра тып қояды. Мұны көрген министр 

шынымен жолға қатысты мәселелерді 

оң шешімін тауып жатыр деп ойлап қа­

луы әбден мүмкін.

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Владимир ЖиРиНоВСКиЙ, 

Ресей мемлекеттік Думасының 

депутаты, ЛДПР төрағасы:

– Әйел адам үйде отыру керек 

қой,  екі  көзге  жас  алып,  күйеуіне 

шұлық тоқып...



(http://izvestia.ru сайтынан)

№169 (169) 

29 қыркүйек

сейсенбі


2009 жыл

 

...де



дiм-ай, а

у!

3-бетте

Ілияс иСАЕВ, 

экономист:

Елеубаев ҰЗАққАЛи, 

Мәжіліс депутаты:

А

л



А

яҚ

ты



Қ

 

2-бет



5-бет

7-бет

Ой­КӨКПАр 

Қыздарымыз 

күміс алды

Сақау ойын сан 

соқтырды


C

M

Y

K

C

M

Y

K

C

M

Y

K

C

M

Y

K

түркілер бірігер 

күн жақын

150,95

221,65

5,02

22,10

239,49

9665,18

1230,94

1489,50

65,03

990,20

Үкімет үйінің мұржасынан 

ақ түтін будақтады

Сапасыз жол салып, мемлекет қаржысын шашқан мекемелерді қадағалай алмаған министрлік кінәлі ме?

осыған дейін еліміз бойынша мемлекет қаржысына төселіп 

жатқан жолдардың салыну заңдылығын тексерген Бас 

прокуратура талай былықтың бетін ашқан еді. Мәселен, 

қостанайда Ахмет Байтұрсынов атындағы көшені қайта салу 

жобасы ешқандай сараптамасыз 100 млн теңгеге бағаланған. 

Ал тексеру кезінде атқарылған жұмыстың құны 54 млн теңгеден 

әрең асатыны әшкере болған. Мұндай жайттар Тараз, Ақтау, 

Ақтөбе қалаларында да тіркелген. Жол сапасының мұндай 

жайы жақында Мәжілістің кезекті отырысында да сөз болды. 

Мәселен, Тараздағы 58 шақырым жолдың бір шақырымына 1 

миллион доллар жұмсалған көрінеді. Ал депутат Жақыповтың 

есептеуінше, қарызға алынған ақшаға салынып жатқан жол 

бағасының пайыздық қайтарымын қоса есептегенде жолдың 

бір шақырымына 3 миллион доллар кетеді екен. Жолдар 

сапасыз жасала беретін болса, мұнша ақшаның желге ұшқаны 

емес пе?! Ал көлік және коммуникация министрі Әбілғазы 

құсайыновтың тегіс емес жолдарды «жүргізушінің ұйықтап 

қалмауына жақсы» деп бағалауы аталмыш сала басшысының 

жол сапасына немқұрайды қарауының көрсеткіші емес пе?! 

Ендеше, сапасыз салынған жол, беталды жұмсалған ақшаны 

кімнен сұраймыз? Сондықтан бұл салаға немқұрайды қараған 

министрді орнынан алу керек пе?

О

Қ



иғ

А

«Жұмақтағы бизнестің» 



салығын кім төлейді?

Қалалық  төтенше  жағдайлар  жөніндегі  департа­

мент  мамандарының  мәліметінше,  төтенше  оқиға 

мет ро ның «тұлпар» аталатын бекеті аумағында уақыт­

ша жерасты тосқауылын орнату кезінде болған. Ағаш 

тіреулер тұрғызылып жатқан кезде, көлемі 600 текше 

метрдей  болатын  топырақ  опырылып  түседі.  Құдай 

сақтап,  жұмысшылар  дер  кезінде  қашып  үлгерген. 

Естеріңізде  болса,  мамыр  айында  метрополитеннің 

Абай даңғылы мен Ю.Гагарин көшесі қиылысындағы 

«Алатау» бекеті аумағында бетон қабырға сынып ке­

тіп,  25  жастағы  жұмысшыны  жаншып  тастаған  бо­

латын.  Ауыр  жарақат  салдарынан  ол  тіл  тартпастан 

жүріп кеткен еді.



Гүлшат ДӘуРЕНБЕКоВА,  

Алматы қалалық төтенше жағдайлар жөніндегі 

департаменттің баспасөз қызметінің жетекшісі:

– төтенше оқиға туралы хабар бізге 09.10 шама­

сын да келіп түсті. Қазіргі уақытта нормативтік құжат­

тар ға сай, оқиға орнында техникалық тергеу­анықтау 

жұ мыс тары жүріп жатыр. Соның нәтижесінде құрылыс 

кезін де топырақтың не себепті құлағаны нақтыланады. 

600  текше  метр  топырақ  деген  аз  емес.  Жұмыс шы­

лардың  ешқандай  жарақат  алмай,  аман  қалғаны 

үлкен абырой болды.

БЕТ қАТТАЛЫп ЖАТқАНДА:

«Алматыметроқұрылыс» Ақ: «Тоннельдегі апат-

қа күрделі тау–геологиялық жағдайлар мен бұрынғы 

поганка өзені арнасының батпақтығы себеп болуы 

мүмкін», – деген алдын ала жорамал жасады.

Болатбек МҰхТАРоВ

  Жексенбі  күні  таңертең  Ақтөбе  облысы  Қарғалы 

ау данының  Бадамша  ауылында  аудан  әкімдігі  ғима­

ратының жартысы опырылып түсті.

«таңғы сағат 05:55­те аудан әкімдігінің төрт қабат­

ты ғимараты жартылай опырылып түскен. Ешкім зар­

дап шеккен жоқ», – деп атап көрсетілген төтенше жағ­

дайлар министрлігінің хабарламасында.

 Естеріңізге сала кетсек, таяуда ғана жарықшақтарды 

жою  мақсатында  ғимараттың  іргетасы  мен  қабыр ға­

лары нығайтылған болатын. Алайда мамандар: «ғи­

мараттың  70  шаршы  метрінің  қирауына  осы  жұмыс 

кезін де  жіберілген  ағаттықтар  ықпал  еткен  болуы 

мүм кін», – деп мәлімдеп отыр. 



 қ. КөМЕКБАЕВ 

Әдетте жалған кәсіпорындар өзге тұлға­

лар дың атына тіркелетін, ал бұл мекемелер 

тірі лер  емес,  қайтыс  болған  адамдардың 

аты на тіркеліпті. Экономикалық қылмысқа 

және сы байлас жемқорлыққа қарсы күрес 

агенттігінің мәліметінше (Қаржы полиция­

сы),  ол  жалған  кәсіпорындар  құрғаны  аз­

дай,  Савченконың  7  млрд  719  млн  теңге 

са лық  төлемегені  белгілі  болған.  Бүгінде 

2006­2009  жылдар  аралығында  өзге 

адам дар атына бірнеше жалған кәсіпорын 

ашып, соның ішінде марқұмдарды да «биз­

нес ке  баулыған»  Савченко  үш  жылға  сот­



Метро тоннелі 

опырылып кетті

 Әкімдік 

ғимараты құлады

Кеше Алматыдағы Абай даңғылы мен 

С.Мұқанов көшесі қиылысатын тұстағы метро 

құрылысы аумағында топырақ опырылып 

түсті. Абырой болғанда, үйінді астында 

қалған ешкім жоқ. Дегенмен Алматыда 

үлкен көлік құрылысы басталғалы мұндай 

оқиғалардың жиілеп кеткені ақиқат.

Ақтөбе облысындағы аудан әкімдігінің 

төрт қабатты ғимараты жартылай құлап 

қалды.

Кеше таңертеңнен бастап Үкімет үйінің мұржасынан ақ түтін будақтай 

бастады. Соған қарағанда Үкімет үйіндегілер күздің ызғарлы суығынан 

тоңған тәрізді. Аптаның бірінші күніндегі әңгіме де тұрғындардың 

«мұржасынан» басталды. Тұрғындарды жылумен қамтамасыз ету 

кезінде, астық жинау науқаны жеткен кезде, отын, жанар-жағармай 

бағасы жылдағы әдетінше «қымбатшылық» әуеніне салады. Атап 

айтсақ, оңтүстік қазақстандағы жанар-жағармайдың күрт қымбаттауы 

көпшілікке түсініксіз боп қалды. Кеше селекторлық кеңесте премьер-

министр Кәрім Мәсімов осының себебін табуды Бәсекелестікті қорғау 

агенттігінің төрағасы Мәжит Есенбаевқа қатаң тапсырды. «Зерттеу 

жүргізіп, себебін тауып, кінәлілерді жазалаңыз. Әйтпесе, бағаға қатысты 

ойына келгенін істейтін болыпты», – деп Үкімет басшысы қабағын түйді. 

ДАТ!

6-б

етте

Сейфулла САпАНоВ:

ҚАзАҚСтАнның КӨңілін 

тАБуғА САйыП КЕлГЕндЕ, 

рЕСЕйдің Өзі МүддЕлі



Байдың да, кедейдің де ұйқысын қашыр ған 

бұл дағдарыс не істетпей жатыр? Біреу әлсізді 

қанап күнін көрсе, кейбір әпенділер Үкіметтен 

табысын жасырып, салық төле меу дің неше 

түрлі айла-шарғысын жасап бағу да. Тіптен 

өлгендер де жалған кәсіпорын құ рып, салықтан 

жалтарады екен. Яғни «есектің ар тын жумай-

ақ» алаяқтық жолмен баю дың жо лына мықтап 

түскен қулардың тір лігін қуып «биз нес жасай-

тын» баяғы да о дүниелік болып кеткен мар-

құмдар да бар деген сөз. Жақында Савченко де-

ген алматылық бір кәсіпкер-алаяқтың бір неше 

заңсыз кәсіпорны бар екендігі анықталыпты. 

оның бірнешеуін осындай «бизнесмен мар-

құмдар» басқарып келген...

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

талыпты,  ал  сыбайласына  іздеу  жария­

ланды. 

КөЛЕңКЕЛІ БиЗНЕСТІң КЕСІРІ Көп 

«Жау  жағадан  алғанда,  бөрі  етектен 

тар тады» демекші, әлемдік дағдарыс соқ­

қы сы  қысып  жатқан  тұста,  жалған  кәсіп­

кер ліктің  көбеюі  ел  экономикасына  үлкен 

соқ  қы  болып  тиіп  жатады  екен.  Мил­

лиардтаған  қаржы  мемлекет  қазынасын 

ай налып  өтіп  кете ді.  Оған  бір  ғана  мысал 

жет кілікті. Ал ма ты облысында 2006­2008 

жылдары  өз ге  адамдардың  атынан  сегіз 

бірдей жалған кә сіпорын құрған екі алаяқ­

кәсіпкердің  кес ірінен  мемлекет  қазынасы 

20  млрд  тең ге  зиян  шеккен.  Алаяқтар  сот 

үкімін күтуде. Сон дай­ақ осы қаланың тағы 

екі тұрғыны бір неше жалған кәсіпорын ашу 

арқылы мем лекетке 14 млрд 769 млн теңге 

көле мін де  салық  төлеуден  жалтарған.  Бү­

гінде  олар дың  барлық  дүние­мүлкі  тәр кі­

леніп, бірі – 5,5 жыл, ал екіншісі 4,5 жылға 

бас бос  тандықтарынан айыру жазасын ар­

қалап кете барған. 

Жалғасы 3-бетте

Мансұр Х


АМ

ит

 (фо



то)

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№169 (169) 



29.09.2009 жыл, сейсенбі

www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz



? Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Әлем «үлкен жиырмалықтың» қолына көшті

Азиялық валюта қалыптаса ма?

«Үлкен сегіздіктің» орнын G20 басты деп естідім. Алғашқысы өз жұмысын 

тоқтата ма?

Есілбек САБЫРЖАНҰЛЫ, Қызылорда

Аймақтық валюталар туралы жиі айтылады. Еуроның ізімен азиялық валюта да 

көп ұзамай қалыптасады деген ақпарат шындыққа жанаса ма? 

Болат СӘДУАҚАСОВ, Семей қаласы

СаяСи  бюро

Үкімет

Үкімет үйінің мұржасынан 

ақ түтін будақтады

Үш көзіР НЕмЕСЕ тҮРкіЛЕРДің 

ҚАйтА ЖАңғЫРУЫ

Ұлы  жағрапиялық  ашылуларға  дейін 

тұлпар  тұяғы  жеткен  жерлерді  еншілеген 

түркі  жұртының  үш  көзірі  болды.  Бірінші 

көзір – үзеңгі ойлап тапқан түркілер салт 

ат ты  әскери  өркениетін  қалыптастырды. 

Жау гершілік заманда соғыс өнерінде еш­

бір  халыққа  дес  бермейтін  түркілер  көк­

бөрі  рухымен  басы  барды  идірді,  тізе сі 

барды  бүктірді.  Атилла,  Шыңғыс  қа ған, 

Әмір  темір  құрған  империялар  еуро­

центристік  ғалымдардың  күнде  көл гірсіп 

айтатын  зұлымдықты  емес,  әділдік  қа­

ғидасын  ту  етіп  еді.  Былайша  айтқанда, 

еш кімнің  ділі  мен  дініне  тиіспей,  им­

периялық демократия орнатты. 

екінші  көзір  –  Ұлы  жібек  жолы.  көне 

дәуірден  бері  еуропа  мен  Шығыстың 

ара сындағы  сауданы  қыздырған,  мың­

да ған  шақырымдарға  созылған  сауда 

бекет те рінің үздіксіз жұмыс істеп тұруына 

кепілдік  болған  қоғам  құру  бұл  заманда 

мүмкін  еместей  еді.  түркілер  құрған 

империя  не ғұрлым  алып  болған  сайын, 

іркес­тір кес  керуендердің  қауіпсіздігі 

соғұрлым  сақ талды.  Өкінішке  қарай,  ХV 

ғасырда  жағ рапиялық  ашылулардан 

кейін және отты қару кеңінен қолданысқа 

енген  соң,  қос  көзірімізден  айырылдық. 

түркілер бірігер күн жақын

Басымыздан  бақ  тайды,  кешегі  бағы­

ныш тылар  айдай  ұлымызды  –  құл,  күн­

дей  қызымызды  күң  етті.  толарсақтан 

саз  кешкен  баһадүр  бабаларымыздың 

қа ны мен,  аналарымыздың  көз  жасымен, 

әулиелердің  дұғасымен  ұзақ  жылдардан 

соң құлдық құрсаудан босап, бүгінгі күнге 

жеттік. 

Үшінші көзір – атадан балаға ауызша 

жеткен рухани мұра. Бұл – қазақтың қара 

домбырасы,  қобызы,  қисса­дастан да­

ры,  дәстүрлі  әнші­жыршылары,  әулие­

лер дің  хикаялары,  шайырлардың  уа ғыз­

өсиетнамасы,  дәруіштердің  руха нияты. 

түркілердің  тілін,  дінін,  жазба  һәм 

материалдық  мәдениетін  жойған  отар­

шылдар  ауызекі  мұраның  құпия  кодын 

таппапты.  Бәлкім,  бәрінен  айырылған 

қа зақтың  қазақ  болып  қалуына  ауызша 

мұра  себепкер  болған  шығар.  Ал  күллі 

сАпАр


Әлем

түркінің тұғыры 

Нахичеванда нақтыланады

Иран «шаһабтары» шошытып отыр

ілияс  Омаровтың  айтуынша,  ел 

басшыларының келіссөздеріндегі бас­

ты тақырып – екіжақты және көпжақты 

форматтағы  қазақ­әзірбайжан  өз а­

ра  ынтымақтастығының  қазіргі  жағ­

дайы  сөз  болмақ.  «сапар  барысын­

да 


президенттер 

энергетика, 

тран   зит және көлік жүйесі, ауыл шар­

уа шылығы,  білім  және  туризм,  мұ­

най­газ  жабдықтарын  өндіру,  кас­

пий  теңізі  бойынша  халықаралық 

те ңіз­кеме  қатынасы,  бірлескен  кө лік 

логистикалық  компаниялар  құру  са­

лаларындағы  ынтымақтастық  мәсе­

лелерін талқылайды деп жоспарланып 

отыр.  Назарбаевтың  бұл  сапары  қа­

з ақ­әзірбайжан  әріптестігін  одан  әрі 

тереңдетуге  тың  серпін  беріп,  екі­

жақты  ынтымақтастықты  барлық  ба­

ғыт тар  бойынша  жандандырады  деп 

күтілуде», – деп атап өтті ол. 

елбасы  сапарынан  бұрын  Бакуде 

қа занның  1­і  күні  экономикалық  ын­

тымақтастық жөніндегі қазақстандық­

әзірбайжандық  үкіметаралық  комис­

сия ның  алтыншы  отырысы  өтетін 

бо ла ды.  Оған  Қазақстан  тарапынан 

барған  энергетика  және  минералды 

ресурстар  министрі  сауат  мыңбаев 

жетекшілік  етеді.  Әзірбайжан  жағына 

өнеркәсіп  және  энергетика  министрі 

Натиг Әлиев бастамашы болады. 

Брифингте  елбасы  Нұрсұлтан  На­

зар баевтың  қазанның  3­і  күні  Әзір­

байжан  республикасының  Нахичеван 

қаласында өтетін түркітілдес мемле кет­

тер  басшыларының  9­шы  сам митіне 

қатысатыны  белгілі  болды.  «Жо ғары 

деңгейдегі 

басқосуда 

түр кі тіл дес 

мемлекеттердің  өзара  бай ланысы, 

сауда­экономикалық, 

мә дени­гу­

ма нитарлық,  көлік,  туристік,  энер­

гетикалық және басқа да салалардағы 

ынтымақтастығын  тереңдетуді  тал­

қылауға  мүмкіндік  береді.  саммит 

ая сында  көпжақты  және  екіжақты 

ын тымақтастықты  дамытуға  және 

терең детуге  бағытталған  бірлескен 

құ жаттарға  қол  қою  жоспарланып 

отыр», – деді і.Омаров.



Бүркіт НҰРАСЫЛ,

Астана

 Sahhab­3 Иранның әскери өндірісі 

шығарған  ең  қуатты  күш  болып 

табылады.  кейінгі  бірнеше  күн  бойы 

Иран Sahhab­1 және Sahhab­2 орташа 

қашықтыққа  жететін  зымырандарын 

сынақтан  өткізген  еді.  Батыс  әлемі 

бұл  сынақты  ядролық  оқтұмсықтар 

үшін  жасалған  дайындық  дегенді 

айтады.  сынақтарды  қауырт  жүргізіп 

жатқан 

Ислам 


республикасының 

билігі  жаппай  қырып­жоятын  қа ру­

ларға  деген  қажеттіліктің  жоқ  еке нін 

айтып,  тек  бейбіт  мақсат  үшін  де­

ген  ұстанымын  қайталап  отыр.  Бұл 

сынақтан кейін АҚШ президенті Барак 

Обама,  Франция  басшысы  Николья 

саркози  және  Ұлыбритания  премьері 

Гордон  Браундар  Иран  басшылығына 

ел аумағына мАГАтЭ инспекторларын 

кіргізуді  талап  етті.  Олай  болмаған 

жағдайда  қатаң  санкциялар  қол да­

нылмақ.  

Қазанның 2-сінде мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев 

Президент Ильхам Әлиевтің шақыртуы бойынша Әзірбайжан 

Республикасына ресми сапар жасайды. Бұл туралы кеше өткен 

апталық брифингте Сыртқы істер министрлігінің баспасөз хатшысы 

ілияс Омаров хабардар етті.

Иран радиусы алыс зымыранды сынақтан өткізгенін мәлімдеді. 

Sahhab-3 деп аталатын зымыран 2 мың шақырымды қамтиды 

екен. Бұл дегеніміз Израиль аумағына және Парсы шығанағына 

шоғырланған АҚш әскери базасына еркін жететіндігін білдіреді.

бұрынғы айырылған көзірлердің бірі Ұлы 

Жібек  жолы  –  Жібек  жолы  көліктік  дәліз 

болып  қайта  жаңғырды.  Оны  геосаяси 

мүддемізге,  пайдамызға  ұқсату  тікелей 

өзімізге байланысты. 



өРкЕНИЕттЕРДің ЕкіНші тОғЫСЫ

ежелгі  дәуірде  түркілер  заманы  Қы­

тайдың  өркендеген  кезімен  тұспа­тұс 

келді.  түркілердің  бүгінгі  жаңғыруы  аж­

да һаның  оянуымен  қатар  келді.  егер 

сая си  картаға  мұқият  қарайтын  болсақ, 

Ду найдан  Қытайға  дейін  созылған  түркі 

елдерінің  параллель  бойынша  белдеуі 

бірнеше  жерден  үзіліп,  тұйықталғанын 

көрер  едік.  Бірінші  тұйық  –  түркиядан 

мың даған шақырым қашықтықта жырақ­

та  жатырмыз.  екінші  тұйық  –  көрші 

татарстан  және  Башқұртстанмен  шека­

р а мыз  шектеспейді.  Үшінші  тұйық  – 

сақа,  тыва  елдері  тым  шалғайда  қалды. 

Осындай  тұйықтарды  тағы  да  келтіре 

беруге болады. тарихтың қатал жазуымен 

түбі  бір  түркі  жұрты  бірі­бірінен  мүлде 

оқшау  жағдайда  күн  кешті.  Өзге  елдің 

құрамында  автономия  және  ұлттық­

территориялық  құрылымдар  деңгейінде 

қалып отырған түркітілдес ұлттар – татар­

лар, башқұрттар, дағыстандар, алтайлар, 

сақалар,  чуваштар,  құмықтар,  қабарды­

балқардың келешегі күмәнға толы. Оның 

үстіне ортақ саяси ұйым құруға талпынған 

түркі елдерінің геосаяси бағыттары әрқи­

лы. мәселен, түркия НАтО­ның белсенді 

мү шесі және еуроодаққа ұмсынумен келе­

ді.  Ал  посткеңестік  түркі  елдері  ресейдің 

ық палы  бар  саяси­әскери  блоктарға  жа­

қынырақ.  түркі  әлемінің  жер  аумағы  11 

мил лион  шаршы  шақырымды  құрайды. 

мұн дай  ұлан­ғайыр  кеңістікке үш  бірдей 

еу ропа сыяды деген сөз. 

сарапшы  Асқар  Омаровтың  айтуын­

ша,  тәуелсіз  түркі  елдерінде  өзіндік  күш­

кешеден бері Әзірбайжан астанасы Бакуге бүкіл түркі 

жұрты көшіп барғандай алқалы жиындар бірінен соң бірі 

өтіп жатыр. мәжіліс төрағасы Орал мұхамеджанов бастаған 

қазақстандық делегация түркіПа-ның Регламенті мен 

хатшылығының ережелерін талқылау, сондай-ақ Бас хатшысы 

мен орынбасарларының кандидатурасын ұсыну мәселелерін 

талқылау үшін түркітілдес мемлекеттер Парламенттік 

ассамблеясының і-жалпы отырысына қатысты. Бұған қоса  

3 қазанда Нахичеванда түркітілдес мемлекеттер басшыларының 

9-шы саммитінде түбі бір түркі жұртына ортақ жай талқыланбақ. 

Бұл сонау мұстафа кемал Ататүрік пен мұстафа шоқай 

армандап өткен түркі жұртын біріктіретін ортақ тарихи-саяси 

ұйымға жетелей түскендей. 

сА

рА



п

Құбаш САғИДОЛЛАҰЛЫ

Осы  уақытқа  дейін  әлемде  G  8­дің 

жұмысына  қарсы  пікір  айтушылар  көп 

болды.  Олардың  дені  «Үлкен  се гіз­

дікті»  G  14,  G20,  G  30­ға  дейін  ке ңей­

туді көздесе, кейбірі тіпті G атаулы ке ңесу 

алаңын  мүлде  алып  тастауды  көз деді. 

соның  нәтижесінде  бүгін  G20­ның  мәр­

тебесі  артып  отыр.  Алайда  «Үлкен  сегіз­

дік»  өзінің  жұмысын  тоқтатпайды,  де­

генмен  кейбір  маңызды  мәселелерді 

тал қылауда арнасы тарылды. Бұдан бы лай 

әлемдік  экономика  тақырыбын  «Үл кен 

жиырмалық» талқылайтын бо ла ды. мұнда 

тек  дағдарысқа  қарсы  уа қыт ша  шаралар 

бекітіліп  қана  қоймай,  пос т дағдарыстық 

кезеңдегі  ірі  шешімдер  қа былданатын 

болады.  Бұл  шешім  өткен  аптада  пит­

тсбургте  өткен  саммитте  шы ғарылды.  Ал 

G8  әлемдік  экономика  та қырыбына  көп 

бара бермей, негізінен, ұлт тық қауіпсіздік 

мәселесімен айна лы су шы ұйым ретінде өз 

жұмысын жалғастыра береді. 

Өздеріңізге  белгілі,  мемлекет  бас­

шы   сының  ортақ  валюта  қалып тас  тыру 

туралы  ұсынысын  әлемге  әйгі лі  қар­

жыгерлердің  өзі  қолдағаны  бас   па сөзде 

ай тыл ды.  Алайда  әлемдік  эко  номикаға 

ық палы  күшті  қуатты  держа ва лар  дол­

лардан  бас  тартқысы  келмейді.  Десе  де 

елбасының  ұсы нысынан  ке йін  аймақтық 

валюталардың  ал ғышарт тары  жа салып 

жатыр  десек,  артық  айт па ға ны мыз.  Осы 

уақытқа  дейін  аймақтық  ва  лю  та лар  сөз 

жүзінде  ғана  ай тылып  келсе,  қа зір  нақты 

іске  кірісіп  жатыр.  соның  бір  мы салы 

ретінде  азиялық  валюта  туралы  ай  туға 

бо лады. Қазірде Жапония осы бас таманы 

жү зеге  асыруға  белсенділік  таны тып 

отыр.  еуро ның  өкіл  әкесі  атанған  ро­

берт  манделл  өткен  аптада  Гонконг  уни­

верситетінде  жаса ған  баяндамасында 

азия лық  валютаның  2015  жылға  қарай 

ай налымға  енетінін  жоққа  шығармады. 

Алай да Нобель сыйлығының иегері азия­

лық валюта юань немесе жапон дық иеннің 

қай сысы болатынын нақты айта алмады. 

сонымен  қатар  кәрім  мәсімов  тиісті 

органдарға  халыққа  дер  кезінде  көмір 

жетпей  қап,  тоңып  қалмауын  тапсырды. 

Атап айтқанда, көлік және коммуникация 

министрлігіне  және  «самұрық­Қазына» 

қорына, сонымен қатар «Қазақстан темір­

жолы» компаниясына қатты отынды жет­

кізіп,  келісілген  өтінішке  сәйкес  оны 

тұтынушыларға  тиеп  беру  үшін  арнайы 

шаралар  қабылдауды  тапсырды.  соған 

байланысты жылжымалы құрамды бөлуді 

қамтамасыз етуді жүктеді. 

сондай­ақ  көмірдің  бағасын  да  ба­

қылауды еске салды. Яғни келісілген баға­

дан  жоғары  бағаға  сатуға  жол  берілмеуі 

керек тігін  айтты.  Осыған  байланысты 

энер гетика  және  минералды  ресурстар 

министрі  сауат  мыңбаев  Бәсекелестікті 

қорғау агенттігіне облыс әкімдерімен бір­

ле сіп, көмірдің бөлшек бағамен сатылуына 

тұ рақты мониторинг жасауды тапсырды. 

селекторлық  кеңес  барысында  пре­

мьер­министр  облыс  әкімдерінен  жылу 

беру маусымына дайындық қалай екенін 

сұрады.  Шығыс  Қазақстанның  әкімі  ісіне 

мұқият екенін, жылу беруге дайын екенін 

айта  бастап  еді,  төтенше  жағдайлар 

жөніндегі министр Владимир Божко соны 

аңдып  отырғандай,  Өскемендегі  пробле­

ма лар ды  тізіп  берді.  «Біздегі  мәлімет 

бойын ша, Өскемендегі жылу электр стан­

са сын дағы  жоспардағы  тоғыз  қазан­

дықтың тек үшеуі ғана жөнделіп үлгерген. 

Яғни 33 па йызы ғана дайын. Астық жинау 

мәселесі  бо йынша  да  66,6  пайыз  ғана 

орындалып  отыр.  Ал  сіз  бәрі  дайын  деп 

баяндап тұр сыз», – деп қалды. 

Бұл мәселені к.мәсімов вице­премьер 

серік  Ахметовке  анықтауды  тапсырды. 

«се рік Нығметұлы, мына қарама­қайшы­

лық ты  анықтаңыз.  менің  ойымша,  әкім­

шілік дұрыс мәлімет бермей отырған сы­

ңай лы», – деді ол. 




  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал