Босануға байланысты берілетін жәрдемақыны жылдық орташа айлық жалақымен есептемей-ақ, бәріне бірдей ету керек пе? Елес соңында еліріп жүрген жастарды қалай тоқтатамыз?



жүктеу 0.76 Mb.

бет1/7
Дата10.09.2017
өлшемі0.76 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

Жалғасы 2-бетте 

А

УА Р



АЙЫ

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар ми-

нистрлігі ҚР Қоршаған ортаны қорғау министр лігінің 

«Қазгидромет» РММ-не сілтеме жасай отырып, Сол-

түстік және Орталық Қазақстан облыс тарына шұғыл 

ақ парат таратып отыр. Ауа райын болжаушы маман-

дардың айтуынша, қыркүйектің 19-20 күндері 

Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Қостанай және Қара-

ған 

 

ды облыстарында күн күрт суытады. Ал 



20-қыркүйекте Павлодар облысының ауа тем пе-

ратурасы түнде 1+6, күндіз +8-13 градус болуы 

ықтимал. Аталған облыс тың кей жерлерінде жел 

соғып, сынап бағанасы + 18 – ді көрсетуі мүмкін. 

Соны мен қатар Ақмола және Сол түстік Қазақстан 

облыстарында 19 қыркүйек күні және 20 қыркүйекте 

желдің жылдамдығы артып, күн діз 15-20, кейде 25 

метр/секундқа дейін күшейеді. Синоп тиктер Ақтөбе 

мен Қостанай облыстарында қыр 

күйектің 20-сы 

түнде үсік болып, ауа темпе ратурасының 0-2 градусқа 

дейін төмендейтінін ескер тіп отыр.



Сандуғаш СҰЛТАНҚЫЗЫ

Екі тәулік 

үсік болады

ОЙ-КӨКПАР



 Босануға байланысты берілетін жәрдемақыны жылдық орташа айлық жалақымен есептемей-ақ, бәріне бірдей ету керек пе?

Елес соңында еліріп жүрген жастарды қалай тоқтатамыз?

Токсикомания – адамның жүйкесіне әсер ететін, 

әрі оған психологиялық және физикалық тұрғыда 

тәуелді ететін нашақорлықтың бір түрі. Оның сал-

да рынан адам ағзасының ішкі мүшелері зақымда-

на ды. Ол – өз алдына. Токсикомания адамды жан 

күй зе лісіне әкеліп соғады. Дей тұрсақ та, токсико-

манияның нашақорлықтан бір айырмашылығы – 

токсикомандар қолданатын заттарды кез келген 

дүкеннен сатып алу мүмкіндігінде. Себебі олар 

есірткі заттар тізіміне енбейді. Сондықтан емін-

еркін сатыла береді. Токсикомания аты бөлек дегені 

болмаса, нашақорлықпен пара-пар. Қосылғыштар-

дың орны ауысқанымен, қосынды өзгермейтіні 

секілді. Мамандардың айтуынша, кейінгі уақытта 

токсикомания эпидемиялық сипат иеленіп отыр. Ең 

қорқыныштысы, 15-жасқа дейінгі балалар ток-

сикоманға айналуда! Бұл – дабыл қағып, өз шашы-

мызды өзіміз жұлатын мәселе. 

«Уытты заттарды иіскейтін адамның ақыл-есі 

дамуы тежеледі» дейді мамандар. «Әуелгіде шарап 

ішкендей күй кешкен олар бара-бара елес көре бас-

тайды. Құлағына әлдене бір дыбыстар келе тіндей 

жағдайға түседі. Есін жоғалтады. Бұл жағдайы тек 

бірнеше сағаттан кейін ғана тарқайды» дейді дә-

рігерлер. Есі кірмелі-шықпалы күй кешкен балада 

қайда ғы  даму? 

Қоғамның тағы бір дертіне айналған бұл індет 

өткен ғасырдың 60-жылдары ТМД елдеріне ауыз 

салыпты. Соның ішінде біздің ел де бар. Содан бері 

уытты заттардан балаларды қорғау проблемасы 

туындады. Бірақ ол проблема шешімін табар емес. 

Еліміздің түкпір-түкпірінде тізімге іліккен балалар 

жетерлік. Токсикоман балалар өріп жүр. 

Қарағанды облысының Теміртау қаласындағы 

алып зауыт «АрселорМиттал Теміртау» АҚ маңына 

топтасқан қаңғыбас балалардың барлығы дерлік 

– токсикомандар. Олардың зауыттан шық 

қан 

толуол майын иіскеп, еліріп отырғанын жазған-ды 



басылымдар. Бұл да өтірік емес. Жеңдерін то луол 

майына шылқытып, шылап алып, «кайф ұс таған» 

балаларды бұрын да көргенбіз. Енді толуол дың 

шыққан «тегін» түгендеп көрелік. 

Толуол – медицинада және медициналық 

өндірісте, сол сияқты кейбір дәрі-дәрмектерді 

даярлауда epiткіш ретінде қолданылатын, адам 

үшін уытты, оның жүйке жүйесін және қан жасау 

мүшелерін зақымдайтын хош иісті, көмірсутек. 

«Толуолды бензолдан Фридел-Крафтс реакциясы 

бойынша алуға болады» дейді ақылды кітаптар. 

Олай болса, толуолды иіскеп жүрген теміртаулық 

балалардың токсикоман екеніне бәс тігуге бармыз. 

Жасыратыны жоқ, есірткіге тәуелділік күн 

өткен сайын артпаса, кемімей отыр. Соның 

ішінде жасөспірімдердің есірткіге тәуелділігі 

төбе шашыңызды тік тұрғызады. Аттандап, 

бекерге атқа қонып отырған жоқпыз.  13-14 

жастағы жасөспірімдер уланып жүр. Соңғы 

кезде олардың жасы 3-4 жасқа жасарғаны 

байқалады. Өйткені кейінгі уақытта 

жасөспірімдер арасында  уытты заттарды 

иіскеу (токсикомания) белең алуда. Ол  – 

нашақорлықтың қақпасын айқара ашу дың 

бірінші баспалдағы.   Жасөспірімдер бұл күні 

желім, сыр, жанармай, ұшуға бейім еріт-

кіш секілді уытты заттарды иіскеп, еліру де. 

Ертең егілетініне күмән жоқ.  Нар ко логиялық 

тіркеуде тек ресми сандар сөйлейді. Ал ол 

тізімге енбей қалғандары қанша? 

Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Солтүстік Қазақстан облысы-

на жұмыс сапары аясында алдымен «СК-Вагулинское» ЖШС ауылшаруашы лық 

алқабында болды

МӘСЕЛЕ


Жалғасы 3-бетте 

Қазақстан Республикасының Президенті жиын-

терім жұ мыста рының барысымен танысып, об лыс-

тың  ауыл шар уашылық  құры лым  да рының  басшы-

ларымен  әңгі ме лесті.

Әңгіме барысында сондай-ақ соң ғы жылдары 

шаруа қожалықтарында көлік-трактор паркін 

жаңарту үрдісі жал 

ғасып жатқандығы, жоғары 

техно ло г иялы,  жаңа  заманауи  егін  кешен де рі  мен 

комбайндардың үлкен көлемі сатып алынғандығы 

аталып өтті. Сон дай-ақ Мемлекет басшысы әңгіме-

лесу барысында мемлекет қазақстандық ауыл 

шаруа шылығы  тауарларын  өн діру шілерге  жан-жақ-

ты көмек көрсетіп ке ле жатқанын атап өтті.

– Ауыл шаруашылығы жылы, со ны мен бірге 

жиын-терін науқаны аяқ 

талып келеді. Солтүстік 

Қазақстан об лысына ауыл шаруашылығы үшін суб-

си дия тұрақты түрде бөлінеді. Бү гін де аграршыларда 

жақсы техноло гия, тиісті техника мен біліктілік бар. 

Ауыл шаруашылығы саласында еңбек ете жүріп, 

сіздер халықтың, жалпы мем лекеттің игілігі үшін 

жұмыс істеп жүр сіздер, өндірісті арттырып, адам дар 

үшін жұмыс орындарын ашты 

ңыз 


дар. Осының 

барлығының нәтижесінде елі міздің әл-ауқаты артып 

келеді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Сондай-ақ Қазақстан Президенті мал шаруашы-

лығын дамыту қажеттігін атап көрсетті.

– Етті тұрақты экспорттауды бастау қажет. Бүгінде 

кедендік шекара ашық, нарыққа қолжетімділік қам-

тамасыз етілген. Кеден одағындағы қазіргі кезеңде 

біз өзіміздің аграршылар үшін баға саясатының тиімді 

болуына кө мек тесеміз. Дегенмен өнімнің өзіндік 

құнын төмендетуге және өндіріс көлемін ұлғайтуға 

ұмтылу керек, – деді Мемлекет басшысы.       

Осы орайда ауыл шаруашылығы өнімдерін 

өндірушілер Нұрсұлтан Назарбаевқа саланы 

дамытуға назар бөл гені үшін алғыс айтты. 

Алматы


+24..  +26

о

+12..  +14



о

+13..  +15

о

+5..  +7


о

Астана


АҢДАТПА

ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

...дедім-ай, ау!

-бетте

3

ИƏ



ЖОҚ

– Жоқ, менің ойымша, 

боса ну ға  байланысты  берілетін 

жәр  демақыны  жылдық  орташа 

айлық жалақымен есептеген 

дұ 


рыс. Өйткені болашақ ана 

жұ 


мыс істеп жүрген кезінде 

бел гілі бір дәрежеде әлеуметтік 

қор ға ақша аударып тұрады. 

Ен деше, оның осы еңбегі ес-

кері 

 

ліп, өмірге бала әкелген 



кез де  дек реттік  жәрдемақысын-

да көрі ніс табуы қажет. Декрет-

тік де 

малысқа шыққанынша 



жұ  мыс істеген ана мен жұмыс 

істе ме ген  әйелдің  жәрдемақы-

сын 

да айырмашылық болуы 



керек. Жұмыс істеген ана, ең бе-

гіне сай заңды жәрдемақы сын 

алуы қажет. 

– Менің ойымша, босануға 

байланысты берілетін жәрдем-

ақы ның бүгінгі төлем жүйесі 

жетілген жүйе емес. Онсыз да 

жұ мыс істейтін, әлеуметтік жағ-

дайы жақсы аналардың бір 

рет тік жөргекпұлға қоса декрет-

тік жәрдемақыны да жоғары 

мөл шерде алып, ал жұмыс істе-

мей үйде отырған аналардың 

тө менгі мөлшердегі жәрдем-

ақы ны қанағат тұтуы, ал дек-

рет  тік  жәрдемақыны  мүлдем 

ала алмауын мен дұрыс деп ай-

та алмас едім. Сондықтан Кеңес 

Одағы кезіндегідей барлық 

ана ларымызға ортақ, бірдей 

мөлшердегі жәрдемақы таға-

йындауымыз керек. 



Мамандардың берген мәліметіне сүйенсек, жыл сайын еліміздегі босанған 

аналарға 200 млрд теңге көлемінде қаржы бөлінеді екен. Ал бұл қаржының 

90 пайызын жоғары мөлшерде жалақы алатын аналар иеленетін көрінеді. 

Себебі елімізде босануға байланысты берілетін жәрдемақы (аналардың 

декреттік демалысы мен бала бір жасқа толғанша төленетін жәрдемақы) 

болашақ ананың жылдық орташа айлық жалақысымен есептелінеді. 

Тіпті осындай жолмен есептеу арқылы 6 миллион теңгеге шейін 

жәрдемақы алуға болатынын мамандар анықтап отыр. Тиісінше, 

төменгі мөлшердегі жалақы алатындар бұдан жүз есе төмен 

мөлшердегі жәрдемақыны қанағат етеді. Сондай-ақ бұл төлем 

жүйесі алаяқтарға да қолайлы болып отыр. Соның айғағы 

жұмыс істемейтін әйелдердің жалған құжатпен жоғары 

мөлшердегі жәрдемақы алғаны анықталған. Мәселен, 

жалған құжат арқылы қомақты жәрдемақы алғандарға 

қатысты Алматы қаласында 2010 жылы 28 қылмыстық іс 

қаралса, 2011 жылы 54 іс қозғалған. Сондықтан 

«босануға байланысты берілетін жәрдемақыны 

жылдық орташа айлық жалақымен есептемей, бәріне 

бірдей ету керек пе» – деген сауалды мамандар 

талқысына салып көрген едік.

Шенеуніктердің 

рейтингтері қайтсе 

шынайы болады?

Отандық алмаға 

қамқорлықтан 

бұрын қойма керек

«Алтын 


тайтұяқ» кімге 

бұйырады?



-бетте

-бетте

-бетте

2

4



7

Жолдасбек НҮСЕНОВ:

ДАТ!

Жолдасбек НҮСЕНОВ:

Ендігі кезеңде білім 

сапасын арттыруға 

әкімшілік шаралар 

емес, нарықтың 

өз заңдылықтары 

ықпал етпек

149,90

196,40

23,71

13333,35

1011,45

1770,80

4,86

1,31

1560,85

116,97

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Марат ШИБҰТОВ, 



саясаттанушы:

– Неге Исатай мен Махамбет әр-

да йым бірге күресті? Себебі ол кезде 

Қыл мыстық Кодекстің 65-бабы бол-

ған жоқ. 

(Facebook-тегі жеке 

парақшасынан)

А с т а н а   у а қ ы т ы м е н   1 8 . 0 0   б о й ы н ш а

Теріскейліктер кедейсіз 

өмір сүруді теріс көрмейді

Рамазан САЛЫҚЖАН, 

әлеуметтанушы:

Жұлдыз СҮЛЕЙМЕНОВА,  

мәдениеттанушы, PhD доктор:

бетте

6

Ауа райын болжаушы мамандар алдағы екі 



тәулікте республикамыздың солтүстігі мен 

орталығында үсік болатынын ескертіп отыр. 

Сондай-ақ фронтальды бөліктердің өтуіне 

байланысты кей жерлерде ала бұлт болып, 

желдің жылдамдығы секундына 25 метрге 

дейін артады деген де болжам бар.

№165 (847) 

19 қыркүйек, сәрсенбі

2012 жыл


  Қызғалдақ АЙТЖАНОВА

С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ (фото)



№165 (847) 

19.09.2012 жыл, 

сәрсенбі


www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

САЯСИ БЮРО

Түркі Парламенттік Ассамблеясы 

кімнің бастамасымен құрылды?

Мәслихат қандай жағдайда сенімсіздік білдіре алады?

Осы әлемде парламенттердің сенімсіздік білдіру өкілеттігі туралы естіп жата-

мыз. Ал бізде мәслихаттың осындай өкілеттігі қандай жағдайда қолданы лады?

Алмас, Алматы облысы

Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi 

мемлекеттiк басқару және өзiн-өзi басқару 

ту ралы Заңының 24-бабында мәслихаттың 

әкiмге сенiмсiздiк бiлдiру өкiлеттiгi қарас-

тырылған. 

1. Мәслихат депутаттарының жалпы саны-

ның кемiнде бестен бiрiнiң бастамасы бойын-

ша әкiмге сенiмсiздiк бiлдiру туралы мәселе 

қо йылуы мүмкiн. Мұндай жағдайда мәслихат 

өз депутаттарының жалпы санының көпшiлiк 

дау сымен әкiмге сенiмсiздiк бiлдiруге және 

тиiсiнше Қазақстан Республикасы Президен-

тi нiң не жоғары тұрған әкiмнiң алдына оны 

қыз метiнен босату туралы мәселе қоюға құ-

қылы.


2. Әкiм ұсынған аумақты дамыту жоспар-

ла рының, экономикалық және әлеуметтiк 

бағдарламаларының орындалуы, жергiлiктi 

бюджеттiң атқарылуы туралы есептердi 

мәслихаттың екi рет бекiтпеуi мәслихаттың 

әкiмге сенiмсiздiк бiлдiруi туралы мәселенi 

қарауы үшiн негiз болып табылады. 

Осы Түркітілдес мемлекеттердің  Парламент тік Ассамблеясы құрылғаны  

мәлім. ТүркПА қашан, кімнің бастамасымен құрылды? 

Мереке, оқушы

2008 жылғы қарашада Стамбұлда Түр кі-

тілдес мемлекеттердің Парламент басшы ла-

рының 1-конференциясында ҚР Пре зиден ті 

Н.Ә.Назарбаевтың  баста масы  бо  йын ша 

түркітілдес мемлекеттердің  Парла менттік 

Ассамблеясын (ТүркПА) құру туралы 

келісімге қол қойылды. ТүркПА-ның негізгі 

мақсаттары  – пар ла менттік дипломатия, 

заң наманы үндестіру  ар қылы елдер арасын-

да ғы саяси диа логтың дамуына және тарихи, 

мәдени жә не тіл бірлігі, сондай-ақ басқа 

өңірлер дің түркітілдес халықтары мен елдері 

ара сындағы өзара тиімді және тең құқылы 

ынтымақтастық негізінде парламенттік ын-

тымақтастықтың нығаюына жәрдем 

десу. 

Хатшылықтың орналасу орны – Әзір байжан, 



Баку қаласы. ТүркПА-ның Бас хатшысы 

 

Әзірбайжан өкілі Р.Гасанов бо лып табылады. 



Бас хатшының орын 

бас 


ар 

лары  Куршад 

Мелих Сарыарслан (Түркия), Авазбек Ата-

ханов (Қырғызстан) және Мэлс Семғалиев 

(Қазақ стан)  болып  табылады.

Шенеуніктердің рейтингтері қайтсе шынайы болады?

ЭКОЛОГИЯ


«Жасылға» оранған әлемде 

өмір сүретін күн жақын

«Көкті жұлма» деген қазақтың ертеден айтып кеткен сөзі 

еске оралады екен осындайда. Жасыл желекке оранған ауылда 

қазақтың аузы экологиялық таза аққа жарып, бұлақтың мөлдір 

суын тамсанып ішетін еді бір кездері. Қазір ше?.. Ахуал мүлдем 

өзгерген. Ол күндер көзден бұл-бұл ұшты. Эколог мамандардың 

тілімен айтқанда, Табиғат-ананың тынысы тарылып, 

тұншықтырып тұрған экологиялық проблемалары көптің көңіліне 

алаң кіргізе бастады. Ауыл да, қала да «экологиялық ауруға» 

ұшыраған. Бұл жағынан келгенде төрт құбыламыз түгел болмаса 

да, қазақ әлем елдеріне жөн сілтеп, «жасыл» даму идеясын 

ғаламдық деңгейде ұсынған болатын.

Олар жаңа техно логияның арқасында 

аграршы лар дың  қуаңшылық  жылдың 

өзінде түсімі жақсы астық алуға мүмкін дік-

тері болғанын айтты. Биыл ашық күн райы 

көп болғандықтан, астықтың сапасы жақ-

сы. Осы көрсеткішпен бидайдың орташа 

ба 


луызы 30 пайызды құрайды. Облыс 

диқаншыларының еліміздің азық-түлік 

қауіпсіздігін қамтамасыз етуге өз үлестерін 

қосатынына сенім білдірді.  Мәди Ибраев 

басқаратын «СК-Вагулинское» ЖШС 

жұмы сының негізгі бағыты – ауыл шаруа-

шылық өнімдерін өндіру. Биыл 8 мың 

гектардан астам алқапқа бидай егілді, көк-

тем гі егістік және жиын-терім жұмыстарын 

жүргізу үшін мемлекеттік субсидия 2,32 

млн теңгеге ұлғайтылды. Өткен жылы дән-

ді дақылдың орташа түсімі гектарына 33 

центнерді құраса, биыл гектарына 28,5 

центнерді құрайды. Серіктестікте 73 адам 

жұмыс істейді.

Сонымен бірге Мемлекет басшысы 

Нұрсұлтан Назарбаев Солтүстік Қазақстан 

облысына жұмыс сапары аясында «Сүт 

өнімі» ЖШС сүт өндіретін зауытында 

бол ды. Кәсіпорында Нұрсұлтан Назарба-

ев сүт өндірудің технологиялық үдерісі-

мен танысып, ұжыммен бейресми әңгіме 

өткіз ді. Сондай-ақ кәсіпорынды аралау 

бары 


сын 

да зауыттың бас директоры 

Баян Әшім баева Президентке өңірдегі 

Ин дус  трия ландыру  картасының  жобала-

рын іске асыру барысы туралы баяндады. 

Ультра  зарарсыздандырылған 

сүтті, 

сұйық сүт өнімдерін, йогурт, шырындар-



ды шығара тын зауыттың жобалық қуаты 

жылына 85 мың тоннаны құрайды. Оны 

қайта құрылымдауға 3,6 млрд теңге ин-

вес тиция салынған. Кәсіпорындағы ор-

та ша жалақы 70-80 мың теңгені құрай-

ды. Баян Әшім баева басшылық ететін 

кә 

сіпорында Шве 



ция, Германия және 

Фран ция елдерінің қондырғылары орна-

тыл ды.  Озық  техно ло  гиямен  жабдықтал-

ған зауытта құйыл ған сүтті алты айдан 

бір жылға дейін сақ тап қоюға болады. 

Бұл көршілес елдердің нарықтарына шы-

ғу ға мүмкіндік беріп, оң экономикалық 

тиімділік әкеледі. Бұл жоба Қазақстан 

Республикасының импорт алмасу сая-

саты на сәйкес және азық-түлік қауіпсіз-

дігін қамтамасыз ету үшін іске асырылған. 

Зауыт қызметкері Арман Әб діға лымов-

тың айтуынша, кәсіпорынның өнімдері 

республиканың барлық қаласы на, Ресей-

дің Екатеринбург, Челябинск, Бар наул 

қа лаларына жеткізі леді. Бұл үшін кәсіп-

орын көп тонна сыятын сүт тасымал-

дағыштарды сатып алған.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Солтүстік 

Қазақстан облысына жұмыс сапары 

аясында өңірдің жұртшылық өкілдерімен 

кездесті. Елбасына жұртшылық өкілі Иван 

БЕЗБЕН

Теріскейліктер кедейсіз өмір сүруді теріс көрмейді

Чиркалин Солтүстік Қазақстан облысында 

206 ауылдық округ қатысып жатқан 

«Кедей лері жоқ территория» бағдарлама-

сын таныстырды. Бұл бағдарлама қоғам-

дағы «дайынға – әзір» және «алақан 

жаюшылықпен» күресуге бағытталмақшы. 

«Аймақта дайынға әзірлермен күресуде 

табысты жетістіктерге қол жеткізген 

ауылдар пайда болды. Олар – Аққайың 

ауданындағы Чаглинское ауылдық округі, 

Мамлют ауданындағы Леденевский ауыл-

дық округі мен Қызылжар ауданын дағы 

Наболинский ауылдық округі», – деді 

И.Чиркалин. Өз кезегін де Президент «бү-

гіндері мемлекет беретін мүмкіндіктерді 

пайдаланып, жұмыссыздардың барлығы 

бірдей жұмыс істеуге талпынып жүрген 

жоқ» екенін атап кетті. «Біздің жас кезіміз-

дегідей болса, біз ақша табуға тырысып, 

тағы қосымша жерде жұмыс істейтінбіз. 

Ақша тауып, радиоқабылдағыш сатып 

алсақ, оған қуанатынбыз, «өзіміз таптық» 

деп. Қазір алақанын жайып, «бере бер» 

деушілік көңіл басым: «мен жұмыс істе-

мей мін, жәрдемақыны алып отырамын» 

дейді. Әрине, оған жол беруге болмайды! 

Бүгін 


дері мемлекет бәрін береді ғой! 

Мысалы, ауыл шаруашылығында өзіңе 

жұмыс істегің келсе, жұмыс істе, шағын 

несие ал, сиыр сатып ал, егістік ек, жұмыс 

істей алма саң, оқы», – деді Н.Назарбаев.

Кез десу барысында Қазақстан Прези-

денті Нұр 

сұлтан Назарбаев елімізде 

әртүрлі салаларда еңбек ету үшін қажетті 

жағдай жасалғанын атап өтті.

 – Адамның әл-ауқаты мен бақытының 

негізі – еңбек. Ауылда жұмыс істеймін 

деген адамға шағын несие беріледі. 

АЙМАҚ


Қазақстанда да жыл сайын түрлі инсти-

туттар мен газет-журналдар шенеуніктердің 

рейтингін ұсынып жүр. Бірақ олардың 

көрсеткіштері көп жағдайда әртүрлі болып 

шығады. Саясаттанушы Әділ Кәукенов: 

«Біздің рейтингтік орталықтарымыз бір 

мезгілде, бір тақырып бойынша жұмыс 

жасаса да екі түрлі қорытынды шығады» 

– дегенді айтады. Кейбір институттардың 

өнімін қоғам еш қабылдай алмайтыны рас. 

Сауалнамалық зерттеулердің қандай па-

раметрлермен, қандай ауқымда, қан дай 

әдістемеге сүйеніп жасалғанын анық тау, 

әрине, оңай іс емес. Бір кездері өзі де бір-

қатар рейтингтік жұмыстардың бас тама-

шысы болған саясаткер Дос Көшім Қа-

зақстандағы сансыз рейтингтік институт тар 

мен журналдардың бедел жинай ал мауын 

олардың саяси ұстанымынан көреді.

Тоқсаныншы жылдары Сәбит Жүнісов 

есімді әлеуметтанушы маман рейтингтік 

агенттік құрып, Қазақстандағы шенеунік-

тер  мен саяси партиялардың рейтингін 

жасау 


мен айналысқан еді. Оған саяси 

тарап 


тардың барлығы сенім артатын. 

Оның рейтингілеріне әртүрлі көзқарас 

болғаны да рас. Дегенмен барлығы бұл 

рейтингті бағалайтын. Қарап отырсақ, 

қазір сондай жұмыстар көп байқала бер-

мей ді. Алайда рейтинг құрастырушылар аз 

деп тағы айта алмаймыз. Түрлі агенттіктер, 

саяси институттар, қоғамдық ұйымдар, 

қорлар, газет-журналдар өз рейтингілерін 

ұсынып жатады. Соңғы кездері шенеунік-

тер дің беделі көрсетілген рейтингті мер-

зімді басылымдардан көп байқауға 

болады. Алайда көпшілік арасында кейбір 

рейтингтің қожайыны базбіреуге бүйрегі 

бұрып тұрады деген күдік те жоқ емес. 

Шенеуніктердің рейтингілері халықтың 

сенімінен шығу үшін оны танымал әрі 

бедел ді қайраткерлердің арасында жүр-

гізуге болады. Мәселен, халық арасында 

танымалдыққа ие болған эстрада жұл-

дыздары, шоу-бизнес адамдары, актер-

лер, спорт шеберлері, ақын-жазушылар, 

білім және мәдениет қайраткерлерінің 

ара сында жүргізілген сауалнамалық зерт-

теулердің қорытындысы кімді де болса 

қызықтыратыны анық. Жалпы, халықты 

былай қойғанда, шенеуніктердің өздері де 

мұндай жұмыстардың қорытындысына 

назар аударары анық. Мәселен, АҚШ 

мем лекетінің сайлаулары елге танымал 

адам дардың пікірінсіз өтпейді. Рейтин-

гілердің өнімділігі мәселесі туралы саясат-

танушылардың пікірін білген едік.



  1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал