Биология. Медицина. География сериясы



жүктеу 1.32 Mb.

бет6/13
Дата15.05.2017
өлшемі1.32 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

ООД

48%

БД

21%

ОПД

4%

ПрофД

22%

ДПС

5%

Биологи

ООД

48%

БД

17%

ОПД

10%

ПрофД

25%

ДПС

0%

Историки

 

Рисунок 1. Процентное соотношение блоков дисциплин у студентов 1 курса 



Как видно из представленных данных (рис.1), в общей картине по блокам дисциплин у двух изу-

чаемых  групп  существенных  различий  не  отмечается.  Имеются  отдельные  рассогласования  в  про-

центном соотношении отдельных блоков, однако они незначительны, что соответствует требованиям 

ГОСО. Так, у биологов несколько большее процентное соотношение между общеобразовательными 

дисциплинами, у биологов процент выше, чем у историков (21 и 17 %), в то время как у блока обще-

профессиональных  и  специальных  дисциплин  процентное  соотношение  у  историков  выше,  чем          

у биологов (4 и 22 % у биологов, 10 и 25 % у историков, рис.1). В то же время у историков на 1 курсе 

отсутствуют  дисциплины  практической  специализации,  в  то  время  как  у  биологов  они  составляли 

5 %. 

По количеству часов в зависимости от семестров (рис.2) также выявляются определенные зако-



номерности. 

 

358



90 5

202

5

251

180

54 82 63

279

45 72

243

5

326

162

54 63

5

0

100



200

300


400

к-

во



 ча

со

в



Биологи - 1сем.

Биологи - 2сем.

Историки - 1сем.

Историки - 2сем.

ООД

БД

ОПД



ПрофД

ДПС


 

Рисунок 2. Объем часов нагрузки на 1 курсе по дисциплинам 



Влияние учебной нагрузки на успеваемость … 

Серия «Биология. Медицина. География». № 4(68)/2012 

33 

Так,  первые  семестры  биологов  и  историков  имеют  схожие  картины — максимальное 



количество часов у блоков ООД и ПрофД, в то время как во втором семестре наблюдается лестнич-

ное снижение объема часов от ООД к ДПС, с небольшими нюансами в ту или иную сторону. Но в 

целом кардинальных различий в объеме часовой нагрузки в семестровом аспекте также не отмечается. 

В  то  же  время,  если  рассматривать  процентное  соотношение  часовой  нагрузки  по  семестрам,      

у обоих специальностей имелись существенные отличия (табл. 1). 

Т а б л и ц а   1  



Процентное соотношение дисциплин по семестрам у студентов 1 курса 

Биологи 


Историки 

Блоки дисциплин 

1 сем. 2 

сем. 1 


сем. 2 

сем. 


1. Общеобразовательные и базовые дисциплины 

Общеобразовательные дисциплины 

55 % 

39 % 


44 % 

54 % 


Базовые дисциплины 

14 % 


29 % 

7 % 


27 % 

2. Профилирующие дисциплины 

Общепрофессиональные дисциплины 

0 % 

9 % 


11 % 

9 % 


Специальные дисциплины 

31 % 


13 % 

38 % 


10 % 

3. Дисциплины практической специализации 

ДПС 


0 % 

10 % 


0 % 

0 % 


 

Так, процентные различия часового соотношения отмечались как у биологов, так и у историков. 

И  если  у  биологов  процент  блока  ООД  составлял 55 %, а  у  историков — 44 %, то  этот  дисбаланс 

компенсировался в блоке специальных дисциплин — 31 % у биологов и 38 % у историков. Больший 

процент в блоке БД у биологов (14 %) компенсировался за счет ОПД (0 % у биологов и 11 % у исто-

риков). Во втором семестре общая картина процентного соотношения учебного времени в блоках из-

менилась. При этом различия отмечались только в блоках ООД и ДПС. Если в блоке ООД, в отличие 

от первого семестра, у биологов процент снизился до 44 % против 54 % у историков, то этот дисба-

ланс компенсировался за счет дисциплин практической специализации. 

В  то  же  время  следует  отметить,  что  имеющиеся  различия  в  процентном  соотношении  часов       

в отдельных блоках не отразились на общем количестве часов обеих специальностей — в них суще-

ственных различий, как уже говорилось выше, не отмечалось. Это подтверждают данные, представ-

ленные на рисунке 3. Как видно, в соотношении лекционных часов, практических занятий и СРСП 

существенных отличий не наблюдалось. 

 

Биологи

лек

28%

лаб

6%

прак

31%

СРСП

35%

Историки

лек

28%

лаб

0%

прак

35%

СРСП

37%

 

Рисунок 3. Процентное соотношение видов занятий у студентов 



Учебная нагрузка: на 1 курсе обучения затрачивается на лекционный материал 28 % у биологов 

и историков, на практические занятия — 31 и 35 % соответственно, на лабораторные занятия — 6 и 



Г.Ж.Мукашева, К.А.Нурлыбаева, С.С.Тыржанова 

 

34 



Вестник Карагандинского университета 

0 % соответственно. Так как лекции, практические и лабораторные составляют аудиторные занятия, 

то у биологов будет 65 %, а у историков 63 %. 

Если учесть, что студенты обязаны по ГОСО заниматься самостоятельной работой, то у биоло-

гов  на  нее  приходится 35 % от  общего  времени,  у  историков — 37 %. При  сравнительном  анализе 

между двумя факультетами выявлено, что разница нагрузки у историков и у биологов по лаборатор-

ным занятиям составляет 6 % (так как у историков их на 1 курсе нет). Это компенсируется за счет прак-

тических занятий — у историков их на 4 % больше, чем у биологов. По самостоятельной работе и ауди-

торным занятиям в целом существенной разницы не наблюдается (2 %). 

Проведенный  анализ  режима  труда  студентов  исторического  и  биолого-географического  фа-

культетов позволил выявить, что средняя учебная нагрузка по курсам обучения в неделю составляет 

у историков 50 часов, у биологов 54 часа. Всего затрачивается на аудиторные занятия 36 часов в не-

делю у биологов, у историков по блокам 1 и 2 семестра — 36, 35, 34, 34 часа. Учебная нагрузка и 

объем аудиторных, лекционных, лабораторных, самостоятельных занятий в обеих группах студентов 

существенных различий не имеет. 

В  последнее  время  особое  внимание  уделяется  развитию  активных  форм  и  методов  обучения 

студентов,  широкому  привлечению  их  к  различным  видам  самостоятельной  работы,  что  подтвер-

ждают данные, представленные на рисунке 3. Как видно из рисунка, в соотношении лекционных ча-

сов, практических занятий и СРСП существенных отличий не отмечалось. 

Разница нагрузки у историков и у биологов по лабораторным необходима для формирования ин-

дивидуальных способностей будущих специалистов. Наметившаяся тенденция к усилению самостоя-

тельной, творческой учебной работы студентов неразрывно связана с их умением использовать фонд 

учебного и свободного времени. 

Основными чертами расписания на факультетах являются случайный характер и неравномерное 

распределение учебной нагрузки. При этом ни соотношение между трудными и легкими предметами, 

ни недельная динамика работоспособности, ни удельный вес трудных предметов не учитываются. 

В расписании занятий обоих факультетов наблюдается нарушение режима труда и чередование 

практических и лекционных занятий. Рабочий день студентов предельно насыщен. Бывают дни неде-

ли,  загруженные  только  практическими  и  сложными  предметами.  При  изучении  динамики  работо-

способности  студентов  была  сделана  попытка  получить  представление  об  утомительности  пары 

по  отдельным  учебным предметам.  Помимо  изучения  работоспособности,  изменения  функциональ-

ного состояния организма студентов под влиянием пар по различным предметам, мы считаем целесо-

образным  проанализировать  успеваемость  студентов  по  каждому  предмету.  Уровень  успеваемости 

может служить критерием трудности самой дисциплины. Важнейшим элементом связи между пода-

чей информации и уровнем усвоения знаний, умений, навыков в реальных условиях служит успевае-

мость студентов. Известно, что успеваемость является результирующей величиной трудности учеб-

ных предметов. В свою очередь ее ведущие критерии — средняя успеваемость и вариативность оце-

нок. Анализ среднебалльной успеваемости студентов обоих факультетов представлен в таблице 2. 

Т а б л и ц а   2  

Успеваемость студентов исторического и биолого-географического факультетов 1 курса обучения 

Биологи 


Историки 

 

Юноши 



Девушки 

Юноши 


Девушки 

1 семестр 4,04±0,12 

4,12±0,16 

4,36±0,13 

4,32±0,17 

2 семестр 4,33±0,12 

4,42±0,13 

4,24±0,12 

4,26±0,19 

 

Результаты сессии у студентов в первом семестре ниже, чем во втором. Во втором семестре доля 



неуспевающих студентов падает. Из таблицы 2 видно, что успеваемость у историков несколько вы-

ше, чем у биологов в первом семестре, как у юношей, так и у девушек. Низкая успеваемость наблю-

дается у юношей-биологов — 4,04±0,12 по сравнению с девушками, у них успеваемость немного вы-

ше. Во втором семестре у историков успеваемость снижается по сравнению с первым и по отноше-

нию к биологам, что связано с увеличением предметов, входящих в блок естественнонаучных дисци-

плин,  затруднительных  для  гуманитарных  специальностей.  Это  снижение  наблюдается  как  у  юно-

шей, так и у девушек одновременно. 


Влияние учебной нагрузки на успеваемость … 

Серия «Биология. Медицина. География». № 4(68)/2012 

35 

Заключение. Проблема состояния здоровья студентов в вузе очень актуальна и требует опреде-

ленного подхода к ее решению. Это, во-первых, углубленные научные исследования, во-вторых, вне-

дрение в жизнь комплекса практических мероприятий, направленных на оптимизацию учебного про-

цесса,  улучшение  условий  быта,  питания,  отдыха  студентов,  совершенствование  медицинского  об-

служивания. Анализ учебной нагрузки и успеваемости студентов 1 курса показал, что различия в по-

семестровой успеваемости обеих групп связаны с процентным перераспределением часов и особен-

ностями учебного процесса на биолого-географическом и историческом факультетах. 

Таким  образом,  для  эффективной  постановки  учебного  процесса  требуется  совершенствование 

системы организационных и педагогических мероприятий, которые должны базироваться на данных 

динамики работоспособности студентов. Представленные результаты как раз и являются тем исходным 

материалом  для  проведения  мероприятий,  направленных  на  сохранение  здоровья,  повышение  работо-

способности, снижение заболеваемости, обусловленных «затрудненной» адаптацией организма студен-

тов. 

 

References 



1  Agadjanjan N. Way of life and health of students. — Мoscow, 1995. 

2  Agadjanjan N., Ionova Т., Sautkin М. Forming of optimal functional level of unspecific resistant in the period of adaptation 

of students to the terms of Institution of higher learning // Physiology of man. — 1994. — Т. 20. — № 3. — P. 144–150. 

3  Voronina G., Malyh Т., Spicin А. Complex estimation of backlogs of adaptation and maintenance of health // Grew. 

physiological magazine the name of I.Sechenov. — 2004. — Т. 90. — № 8. — P. 359. 

4  Giljasitdinov D., Akchurin B. Intercommunication of institution of higher learning and external factors of forming of physical 

health of students //Human physiology. — 1988. 14. — № 6. — Р. 941–961. 

5  Doskin V and other. Biological rhythms of growing organism. — Мoscow: Medicine, 1989. 

6  Baevski R., Berseneva А. The Donozologichesky of diagnostician in the estimation of the state of health // valueology: 

Diagnostics, facilities and practice of providing of health. — St.-Petersburg, 1993. — P. 33–48. 

7  Doskin V. Prophylaxis of examination stress // School and psychical health of students / Under a release of Grombah. — 

Мoscow: Medicine, 1988. 

 

 

Г.Ж.Мұқашева, К.А.Нұрлыбаева, С.С.Тыржанова 



Оқу үрдісінің биология-география жəне тарих факультетінің 

1-курс студенттерінің оқу үлгеріміне əсері 

Мақала  бiрiншi  курс  студенттерiнiң  үлгерiмiне  оқу  процесінің  ықпалын  бағалауға  арналған.  Ойлау 

үрдісінің  осы  түріне  ғана  тəн  студенттер  еңбегі  спецификалық  ерекшеліктерге  ие,  олар:  уақыттың 

жетіспеушілік  кезінде  түрлі  мəліметтерді  қабылдау  жəне  өңдеу,  жиі  ашулы-психикалық  күйге  түсу, 

жұмыстың едəуір бөлігін кешкі жəне түнгі уақытта орындауы т.б. Көрсетiлген нəтижелер студенттер 

ағзасының  «қиын» бейімделуіне байланысты денсаулығын сақтау, жұмыс қабілеттілігін жоғарылату, 

ауру-сырқауды  төмендету  нысаналарын  көздейтін  шараларды  өткізуге  бастапқы  материал  болып 

табылады. 

 

G.Mukasheva, K.Nurlybaeva, S.Tyrzhanova 



Influence of the academic load on progress 

of students of 1 course biological-geografical 

and historical faculties 

This work is devoted to an assessment of influence of an academic load on progress of first-year students. 

Work of students possesses set of a number of the specific features inherent only in this form of cerebration: 

perception and processing of various information in the conditions of deficiency of time, frequent emergence 

of a condition of psychological tension, performance of a considerable part of work during evening and night 

time etc. The presented results are an initial material for carrying out the purposeful actions directed on pres-

ervation of health, increase of working capacity, decrease in the incidence, caused by the «complicated» ad-

aptation of an organism of students. 



36 

Вестник Карагандинского университета 

ƏОЖ 612.82.001 

Н.М.Мырзаханов

1

, М.Н.Мырзаханова



2

 

1



Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана; 

2

Ш.Уəлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті (Е-mail: myrzahanova@mail.ru) 

Жерсіндіруге бейімделу кезінде қанның морфологиялық 

жəне биохимиялық өзгерістері 

Мақалада  жаңа  мал  тұқымы  «Байыс»  қойларының  Қарқаралы  өңірінің  таулы-далалы  аймағына 

бейімделу  кезіндегі  кейбір  селекциялық,  физиологиялық  жəне  биохимиялық  көрсеткіштердің 

өзгерістері  сипатталды.  Авторлар  қанның  құрамындағы  эритроцит,  лейкоцит,  гемоглобин, 

лейкоцитарлық формула, қант, АлАТ жəне АсАТ ферменттерінің мөлшерін малдарды сатып алынған 

кезде  жəне  бір  жыл  өткен  соң  анықтаған.  Акклиматизациялық  бейімделудің  жағымды  бағытта 

дамитындығы баяндалады. 

Кілтті  сөздер:  селекция,  лейкоцитарлық  формула,  АлАТ  жəне  АсАТ  ферменттері,  акклиматизация, 

бейімделу. 

 

Қазақстан  жағдайында  қой  шаруашылығы  ауыл  шаруашылығы  өндірісінің  басты  бағыттарына 



жатады. Мал шаруашылығының бұл саласының табысты дамуына Республикамыздың жайылымдық 

жерлерінің молдығы мен осы саладағы кадрлардың сапасының біршама жақсы екендігінің де ықпалы 

мол.  Соңғы  жылдары  Елбасы  жəне  Қазақстан  үкіметі  осы  саланы  дамытуға  басты  назар  аударып 

келеді.  Соның  арқасында  Республикамызда  қой  малының  басын  көбейтіп  осы  саладағы 

селекцияландыру  жұмыстарын  қолға  алуда  шаралар  атқарылуда.  Мемлекет  асыл  малдарды 

көбейтетін  шаруашылықтарға  субцидиялар  қарастырып,  алынатын  өнімді  (етті,  жүнді)  өңдейтін  ет 

комбинаттары  мен  жүн  өңдеу  фабрикалары  іске  қосуда.  Соңғы  жылдары  Ауыл  шаруашылығы 

министрлігінің көмегімен, қайтарымсыз конкурстық гранттар жүйесі бойынша жекешеленген шаруа 

қожалықтарында өндірісті ғылыми негізде жүргізуге мүмкіндіктер туып отыр. 

Елбасының  тапсырмалары  мен  Қазақстан  үкіметі  ауыл  шаруашылығының  барлық  салалары 

жеделдете  дамытудың  əлеуметтік-экономикалық  жəне  индустриалды-инновациялық  жобаларына 

көшуін талап етуде. Егіншілік саласында байырғы тетіктерге айналған интенсивті технологиялар мен 

өсімдіктің сорттарын жақсарту сияқты істер қой шаруашылығында да малдардың тұқымдық сапасы 

мен  алынатын  өнімнің  бəсекелестігін  көтеруді  де  интенсивті  жолға  қою  осы  саланың  материалды-

техникалық,  əлеуметтік  əуелетін  жоғарылатып,  онымен  шұғылданатын  адамдардың  кəсіпкерлік 

деңгейін  арттыруға  мүмкіндіктер  береді.  Ол  үшін  осы  уақытқа  дейін  жинақталған  зоотехникалық 

іліммен  шет  ел  тəжірибелерінің  озық  түрлерін  өндіріске  енгізу,  атап  айтқанда,  селекциялық 

зерттеулер мен оның жетістіктерін барлық аймақтарда дамыту өзекті мəселелер болып табылады. 

Қазіргі  ауыл  шаруашылығы  өндірісінің  негізгі  бағыттарында  ауыл  шаруашылығы  өнімдерінің 

бəсекеге  қабілеттілігін  арттыру  мəселесі  ерекше  орын  алады.  Қазақстан  Республикасының 

Дүниежүзілік сауда ұйымына енуінің алғышарттарының талқылануы аяқталып, алдағы бірер жылда 

еліміз осы ұйымға мүше болады. Бұл құжат əрбір шаруа қожалықтары, іріленген ауыл шаруашылық 

кешендері  өндіретін  өнімдер  дүниежүзілік  стандарттарға  сай  келу  керек  деген  сөз.  Осы  орайда 

малдарды  асылдандыру  жəне  жоғары  өнім  беретін  малдарды  аймақтандыру  мəселелері — кезек 

күттірмейтін жұмыстар [1]. 

Жеке шаруашылық иесінің алдына қойылған басты мақсаттарға қойлардың жергілікті жағдайда 

экстерьерлік  жəне  интерьерлік  сұрыптау  қасиеттерінің  бейімделу  дəрежесінің  олардың  өнімдік 

сапасына  ықпалын  анықтау,  осы  тұқымдас  қойларды  Қарқаралы  өңіріне  жерсіндіру,  мүмкін  болса, 

мал басын өсіріп, əріптестерімен тəжірибе бөлісу жəне аймақтандыру жұмыстарын іске асыру болып 

табылады. 

Осы  уақытқа  дейін  елімізде  кең  таралған  жəне  жоспарлы  түрде  жақсартушы  тұқым  малдары 

ретінде  Еділбай,  биязы  жүнді  құйрықты  Дегерес  қойлары  Қарғалы  жəне  Сараджы  қойлары  болып 

келеді.  Осы  тұқым  малдары  Республикамыздың  Орал,  Атырау,  Ақтөбе,  Қарағанды,  Жезқазған, 

Торғай, Семей, Павлодар жəне Ақмола өңірлерінде өсіріліп келеді. Соңғы жылдары, атап айтқанда, 

1994  жылдан  бастап  жартылай  қылшық  жүнді  жаңа  қазақ  қойы  «Байыс»  типті  малдарды 

аймақтандыру  қолға  алына  бастады.  Бұл  тұқым  малдары  жыл  бойына  жайылымды  пайдалануы, 



Жерсіндіруге бейімделу кезінде қанның … 

Серия «Биология. Медицина. География». № 4(68)/2012 

37 

қозыларының  тез  дамуы,  жас  төлдерінің  өміршеңдігімен  ерекшеленеді.  Төрт  жастағы 



қошқарларының  салмағы 95 кг,  ал  қырқылатын  жүнінің  салмағы 3,7 кг  жетсе,  аналықтарының 

салмағы — 62 кг, ал жүнінің салмағы 2,7 кг құрайды [2]. 

Айта  кететін  ерекшеліктеріне  қозылардың  біржарым  жас  кезінде  ересек  малдардың 75–85 % 

салмағына жетілетін қабілеті. Көптеген ғылыми зерттеулер мен кəсіпкерлердің тəжірибелері «Байыс» 

тұқымды қойлардың биологиялық сипаттамаларының қазіргі өскелең технологиялардың талаптарына 

сай келетіндігін көрсетті. 

Жоғарыда  айтылған  жайттарды  ескеріп,  Қарқаралы  ауданының  «Шоқпартас»  жеке  шаруа 

қожалығы  (басқарушысы  Төлеутаев  Нұрлан)  өз  шаруашылығында 2009 жылдан  ақшыл-боз  жүнді 

жартылай  қылшық  жүнді  «Байыс»  тұқымды  Қарқаралы  ауданының  таулы-далалық  аймағында 

жерсіндіруді  қолға  алған  еді.  Жұмыстың  басты  мақсаттары  ретінде  малдардың  бейімделу  кезіндегі 

өнімдік  жəне  кейбір  физиологиялық  қасиеттерінің  жергілікті  климаттық-ландшафтық  жағдайларға 

бейімделуін айқындау жұмыстары қарастырылды [3]. 



Жұмыстың көлемі жəне орындау тəсілдері 

Жерсіндірілетін  малдар  Шығыс  Қазақстан  облысының  Жарма  ауданындағы  жауапкершілігі 

шектелген «Қарлығаш» серіктестігінен сатып алынды. Олардың арасынан аналогия тəсілімен 10 бас 

1,5  жастағы  аналық  мал  мен 3 бас  қошқар  тəжірибелік  топты  құрады.  Тəжірибелік  топтағы 

малдардың  сатып  алынған  (тамыз, 2009) жəне  бір  жыл  өткен  соңғы  (тамыз, 2010) кейбір 

көрсеткіштері  сынаққа  алынды.  Атап  айтқанда,  малдардың  салмағы,  жүннің  салмағы,  қылшық  пен 

түбіттің  арасалмағы  анықталды.  Сонымен  қатар  классикалық  тəсілдермен  қандағы  гемоглобиннің 

мөлшері  (г/л),  қанның  түстік  көрсеткіші,  эритроциттер  мен  лейкоциттердің  саны,  лейкоформула 

кестесі,  қандағы  қанттың  мөлшері  (м/моль/л)  жəне  аланинаминотрансфераза  (АлАТ)  жəне 

аспартатаминотрансфераза  (АсАТ)  ферменттерінің  (Н  моль/СхЛ)  мөлшері  анықталды.  Алынған 

нəтижелер статистикалық тəсілмен өңделді. 

Алынған нəтижелер жəне сараптама 

Шаруа қожалығы сатып алған тоқты қошқарлардың салмағы 71 кг болса, оның биылғы жылдың 

қақаған  қысына  қарамай  күз  айында  (тамыз)  сол  салмағын  ұстап  қалғандығы  жерсіңдірілген 

малдардың  бейімделу  мүмкіндігінің  мол  екендігіне  назар  аударылды.  Осындай  нəтиже  аналық 

малдарда  да  байқалды  (тоқты  салмағы 48–54 кг).  Көктемде  алынған  жүннің  мөлшері  де (2,9–3,0 кг 

қошқарларда, 1,8–2,0 кг  тоқтыларда)  жерсіндіру  кезіндегі  климаттың  қаталдығына  жəне  азықтың 

жөнді  еместігіне  қарамай  біршама  қанағаттанарлық  көрсеткіштерді  көрсетті.  Қылшық  пен  түбіттің 

арақатынасын  анықтауға  бағытталған  зерттеулер  малдарды  сатып  алған  кезбен  салыстырғанда  бір 

жыл  ішінде  жүннің  құрамындағы  қылшықтың  пайыздық  үлесінің  артатындығын  көрсетті,  алайда 

жүннің тығыздылығының өзгермейтіндігі байқалды (сур. қара). 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Сурет. Қойлардың қылшық пен түбітінің арақатынасы 



Сатып 

алынғанда 

Түбіт



Қылшық



80,3 % 

Түбіт


Қылшық 


86,8 %

Бір 


жылдан 

соң 


Н.М.Мырзаханов, М.Н.Мырзаханова 

38 


Вестник Карагандинского университета 

Көрсеткіштер 

Қарқаралы 

ауданының 

таулы-далалы 

аймағының 

мал 

организмінің 



температуралық  реттелісіне  дене  жамылғысының  сапалық  өзгерісінің  айғағы  болып  табылатынын 

көрсетеді. Егер жүннің тығыздығының өзгермегенін ескерсек, бұл көрсеткіштердің даму бағытының 

дене жамылғысының ылғалдылығын қалыптастыруға бейімделуі деп қарастыруға болады. 

Физиологиялық жəне биохимиялық зерттеулер жерсіндірілген малдардың кейбір физиологиялық 

көрсеткіштерінің  сатып  алынған  мезгіл  мен  биылғы  тамыз  айында  анықталған  көрсеткіштермен 

арақатынасы төмендегідей нəтижелерді көрсетті (1-кесте). 

1 - к е с т е  



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал