Біліктілігін арттыру курстарынан өткен мұғалімдер арасында конкурс өткізу туралы



жүктеу 1.26 Mb.

бет1/8
Дата13.09.2017
өлшемі1.26 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

«

»

АЗА

АЕ

ЗИ

КЕ ЛІК МЕК Е

Е І Д

«

»

А

АЗА

АЕ

И

ЕЛЛЕК

АЛЬ ЫЕ ШК ЛЫ

AEO NAZARBAYEV INTELLECTUAL SCHOOLS

"

"

А ана


2016

МЕ

ДИЧЕ КИЕ ЕК МЕ ДАЦИИ



ЕДЕ И

К

К



А

,

ДЛ



ЕДА

ШЕДШИХ К


Ы

ЫШЕ И К АЛИ ИКАЦИИ



ІЛІК ІЛІ І

А

Ы

К

А Ы А

КЕ

М

АЛІМДЕ

А А Ы ДА К

К

КІЗ

АЛЫ

ДІ

ЕМЕЛІК

Ы ЫМДА

М ал м


к м к

омощь чи


лю

Help for the teacher



2

ӘОЖ 371.0

КБЖ 74.0

 

Баспаға ДББҰ«Назарбаев Зияткерлік мектептері» 

Педагогикалық шеберлік орталығының Әдістемелік кеңесі ұсынған 

Рекомендовано Методическим советом Центра педагогического мастерства 

АОО «Назарбаев Инттеллектуальные школы»

Пікір жазғандар: 

Наби  Л.,  п.ғ.к.,  Ш.Уәлиханов  атындағы  Көкшетау  мемлекеттік  университетінің  доценті  

Байкенова Б., Педагогикалық шеберлік орталығының Өскемен қ. филиалының директоры

 

Біліктілігін арттыру курстарынан өткен мұғалімдер арасында конкурс өткізу туралы 



әдістемелік  ұсынымдар=Методические  рекомендации  по  проведению  конкурса  среди 

учителей,  прошедших  курсы  повышения  квалификации.  /  Құраст.-  авт.:  Н.В.  Котова, 

Л.В.  Журба,  Б.К.  Рахымжанова,  Г.Ш.  Пазылова.  –  Астана:  ДББҰ  «Назарбаев  Зияткерлік 

мектептері» Педагогикалық шеберлік орталығы, 2016. – 98 б.

Әдістемелік ұсыным педагог қызметкерлерге, біліктілікті арттыру курстарының тренерлеріне, 

жалпы білім беретін мектептердің мұғалімдеріне арналған. Жинақтың материалдарында сырттай 

конкурсты ұйымдастыру және өткізу туралы Ереже, қатысушылардың жұмыс үлгілері мен кейінгі 

рефлексиялар, сонымен қатар конкурстың өту нәтижесі бойынша Жетекші мектеп үйлестірушілеріне 

түсініктемелер мен ұсыныстар берілген. 

Әдістемелік ұсыным жалпы білім беретін ұйымдардың педагог қызметкерлеріне, біліктілікті 

арттыру курстарының тренерлеріне, педагог кадрларды даярлауды жүзеге асыратын педагогикалық 

ЖОО мен гуманитарлық колледждердің оқытушыларына арналған.

 

Методическое издание включает в себя рекомендации по организации и проведению заочного 



конкурса,  образцы  работ  его  участников,  а  также  комментарии  и  рекомендации  тренеров  для 

координаторов Ведущих школ, составленные по результатам проведения конкурса. 

Методические  рекомендации  адресованы  педагогическим  работникам  общеобразовательных 

организаций, тренерам курсов повышения квалификации, преподавателям педагогических вузов и 

гуманитарных колледжей, осуществляющих подготовку педагогических кадров.

ӘОЖ 371.0

КБЖ 74.0

©   «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ

  Педагогикалық шеберлік орталығы, 2016

©   АОО «Назарбаев Интеллектуальные школы»

  Центр педагогического мастерства, 2016


3

МАЗМҰНЫ

Кіріспе..............................................................................................................................4



1-БӨЛІМ

«Заманауи педагог: бастама және шығармашылық» сырттай конкурсын 

ұйымдастыру және өткізу туралы ұсыныстар.............................................................6

2-БӨЛІМ

Мектептің кәсіби қоғамдастық аясында сындарлы сабақтарды  

жоспарлауды жақсарту туралы ұсыныстар..................................................................8

Үшінші (базалық) деңгей бойынша білім алған мұғалімдер арасында  

«Үздік сындарлы сабақ» конкурсы жұмыстарының үлгілері......................................9

«Үздік сындарлы сабақ» номинациясына ұсынылған қысқа мерзімді жоспар 

бойынша тренерлердің түсініктемесі .........................................................................20

3-БӨЛІМ

Мектептің кәсіби қоғамдастық аясында коучингті тиімді  

жоспарлауды арттыру туралы ұсыныстар ..................................................................21

Екінші (негізгі) деңгей бойынша білім алған мұғалімдер арасында  

«Ал мен, осылай жасаймын» (тиімді коучингтер арқылы мұғалімдерді  

оқытудағы әдіс-тәсілдер) конкурсы жұмыстарының үлгілері..................................22

«Ал мен, осылай жасаймын» номинациясына ұсынылған  

тренерлердің түсініктемесі...........................................................................................29



4-БӨЛІМ

Мектептің кәсіби қоғамдастық аясында «Іс-әрекеттегі зерттеу»  

тәсілдемесінің тиімділігін арттыру………………....................................................30

Бірінші (ілгері) деңгей бойынша білім алған мұғалімдер арасында 

«Мектептік зерттеулер фестивалі (білім беру мен оқытудағы жаңа тәсілдерді 

қолдану мазмұны мен мәселелерін Іс-әрекеттегі зерттеу және Сабақты 

зерттеу (Lesson study) арқылы іске асыру)» конкурсы жұмыстарының 

үлгілері..........................................................................................................................30

«Мектептік зерттеулер фестивалі» номинациясына ұсынылған  

тренерлердің түсініктемесі .........................................................................................34

Қорытынды  .................................................................................................................36

Пайдаланылған әдебиеттер ........................................................................................37

Қосымша.......................................................................................................................38


4

КІРІСПЕ

Ұстаздың жеке тұлғасы қойылатын жаңа талаптарға байланысты, педагогтар 

мен  педагогикалық  ұжымның  педагогикалық  құзыреттілігін  арттыратын  жұмыс 

түрлеріне  іздену  қажет.  Конкурс  –  бұл  біліктілікті  арттыру  формасы,  өзін-өзі 

жетілдіруге  ұмтылған  педагогтарды  ынталандыруға,  сондай-ақ  сыныптың, 

мектептің шеңберінен шығуға мүмкіндік береді. 

Педагогикалық  шеберлік  орталығының  (бұдан  әрі  –  ПШО)  Көкшетау 

қаласындағы филиалы тренерлерінің курстан кейінгі жұмыс нәтижелерін талдауы, 

жоба  жүзеге  асырылып  жатқан  төрт  жыл  ішінде  мұғалімдер  айтарлықтай  оң 

тәжірибелер  жинақтағанын  және  түрлі  педагогикалық  жаңалықтар  ашқанын 

көрсетті. Аталған конкурсты өткізу идеясы педагогикалық қоғамдастықты жүзеге 

асыру, шығармашылық қызметті, педагогикалық шеберлікті дамыту, педагогтардың 

жинақтаған  тәжірбелерімен  алмасуы  жағдайларында  туындады.  Әдетте, 

конкурстарға  мұғалімдер  ортасында  өзін  танытқан,  білім  беруде  айтарлықтай 

тәжірибесі  бар  және  еңбегі  сіңген  педагогтар  қатысқысы  келетіндерін  білдіреді. 

Бұл конкурстың форматы, үш әртүрлі деңгейдегі номинацияларда мұғалімдердің 

әртүрлі  дәрежелерін,  жаңа  бастап  жүрген  және  педагогикалық  тәжірибесі  мол 

мұғалімдерді қамтуды қарастырды.

Осы  жинақтың  мақсаты  –  деңгейлі  бағдарламалар  бойынша  курстардың 

мұғалімдері мен тренерлеріне Кембридж университетімен бірлесіп Педагогикалық 

шеберлік  орталығы  әзірлеген  деңгейлі  бағдарламалар  бойынша  мұғалімдердің 

біліктілігін арттыру курстарынан өткен мұғалімдер арасында «Заманауи педагог: 

бастама және шығармашылық» қашықтық конкурсы материалдарын беру арқылы 

шығармашылық іс-шаралар ұйымдастыруға практикалық көмек көрсету. 

Жинақтың  материалдарына  сырттай  конкурсты  ұйымдастыру  және  өткізу 

туралы Ереже, қатысушылардың жұмыс үлгілері мен кейінгі рефлексиялар, сонымен 

қатар  конкурстың  өтілу  нәтижесі  бойынша  Жетекші  мектеп    үйлестірушілеріне 

берілген түсініктемелер мен ұсыныстар беріледі. Қосымшада ПШО Көкшетау қ. 

филиалы менеджерлері жасаған конкурсты ұйымдастыру туралы құжаттар пакеті 

ұсынылған. Конкурстың номинациялар  аясында сабақ, коучинг жоспарлары, Іс-

әрекеттегі зерттеу үлгілері ұсынылған. Мұғалімдер ұсынған дәлелдеме базасының 

материалдары  (сабақ  сәттерінің  фотолары,  коучинг  сабақтар,  тәлімгерліктер, 

мұғалімдер мен оқушылар арасындағы кері байланыстың сканерленген көшірмелері, 

оқушылар  жұмыстарының  көшірмелері,  слайдтар  және  сабаққа  қосымшалар) 

рәсімдеуге қойылатын техникалық талаптардың шектеулеріне байланысты жинаққа 

енгізілмеді. 

Конкурс      ПШО    Көкшетау    қаласы    филиалының    жұмыс    жоспарына  

сәйкес  «Жетекші  мектептермен  жұмыс»  бағыты  аясында  Ақмола  облысы  білім 

басқармасының оқу-әдістемелік кабинетімен бірлесіп жүргізілді. Конкурсқа өңірдің 

15  ауданынан  100-ден  аса  мұғалім  қатысты.  Жетекші  мектеп  үйлестірушілерінің 

рөлі бекітіліп берілген мектептердің мұғалімдері арасында конкурс талаптарының 

мазмұнын  талдауды  ұйымдастыру,  солардың  ішінен  конкурсқа  қатысушыларды 

іріктеу  болды.  Сонымен  қатар,  конкурсқа  қатысуға  өздерін  «тәжірибелі  және 


5

танымал»  ретінде  әлі  көрсете  қоймағандарды  тарту  қажет  болды.  Жетекші 

мектептердің жетістіктерді көруге және бұдан әрі жұмыстың бағытын жоспарлауға 

мүмкіншіліктері  болды.  Болашақта  конкурсты  ұйымастырушылар  осындай 

кәсіби  конкурстарды  дәстүрге  айналдыруды  мақсат  етіп  отыр.  Сонымен  қатар, 

педагогикалық  ұжымдарының  педагогтары  мен  әкімшіліктерінің  деңгейлі 

бағдарламалар  идеяларын  жүзеге  асыруда  орын  алған  проблемаларға  көңіл 

аударту,  сондай-ақ  Жетекші  мектептердің  оларды  шешу  жолындағы    қызметін 

ынталандыруды жоспарлап отыр. 

Үшінші деңгей мұғалімдерінің жұмыстары – «Үздік конструктивистік сабақтар» 

номинациясына,  екінші  деңгей  –  «Ал  мен  былай  істеймін»  номинациясына 

(тиімді  коучинг  арқылы  мұғалімдерді  оқыту  тәсілдері  мен  әдістері),  бірінші 

деңгей  -  «Үздік  зерттеу»  номинациясына  қатысты.  «Заманауи  педагог:  бастама 

және шығармашылық» сырттай конкурсы туралы Ережеде» көрсетілген көптеген 

критерийлерге сәйкес келетін жұмыстарға әдістемелік ұсыныстар  бар.

Жинақ  конкурстық  және  ұйымдастыру  іс-шараларын,  жалпы  білім  беретін 

мектептердің әдіскерлері мен мұғалімдеріне, деңгейлі бағдарламалар тренерлеріне 

арналған  семинарлар  және  жалпы  білім  беретін  мұғалімдеріне  өзін-өзі  дамыту 

бағдарламаларын жетілдіру мен түзету, әзірлеу кезінде пайдалы болуы мүмкін.


6

1-БӨЛІМ

«Заманауи педагог: бастама және шығармашылық» сырттай 

конкурсын ұйымдастыру және өткізу туралы ұсыныстар

Сертификатталған  бірінші,  екінші  және  үшінші  деңгей  мұғалімдерімен 

облыстық  көлемде  конкурсты  ұйымдастыру  және  өткізуге  байланысты  алынған 

тәжірибелерімізден мынаны



 ұсынамыз:

Даярлық кезеңінде:

1.  «Заманауи  педагог:  бастама  және  шығармашылық»  сырттай  конкурсын 

өткізу  туралы  Ереже  дайындау,  онда  жалпы  ережелер,  мақсатттар  мен 

тапсырмалар,  сонымен  қатар  конкурсқа  болжалды  қатысушылар  туралы 

ақпарат.

2.  Конкурсты өткізуді жоспарлауда келесі кезеңдермен сәйкестендіру:

y

y

Кәсіби  педагогикалық  қоғамдастық  деңгейінде  (бірінші,  екінші  және 



үшінші кезеңдері) үздік материалдарды іріктеу (Қосымшаны қараңыз);

y

y



ПШО  филиалы  және  облыстық  білім  басқармасы    деңгейінде  (төртінші 

кезең) конкурсқа қатысушылар жеңімпаздарын марапаттау және сертификат 

тапсыру үшін  қорытынды.

3.  Мақсатты аудиторияны анықтау, конкурс тапсырмалары мен оған қойылатын 

критерийлердің ерекшеліктерін ескере отырып конкурс номинациялары.

4.  Конкурс кезеңдерін өткізу тәртіптерін белгілеу.

5.  Материалдарды безендірудің техникалық талаптарын көрсету.

6.  Конкурсқа ұсынылатын жұмыстардың сәйкес болуы үшін қатысушыларды 

критерийлермен  таныстыру  мақсатында  келесі  Ережелерді  дайындау

(1-5-қосымшаны қараңыз)

7.  Жетекші  мектеп  үйлестірушілерімен  алдын  ала  түсіндірме  жұмыстарын 

жүргізу,  конкурсты  өткізудің  мақсаттары  мен  тапсырмаларын  бірлесе  

талқылау;  үйлестірушілердің жұмыс нәтижелері бойынша  конкурс туралы 

Ереженің алғашқы нұсқасына  түзетулер енгізу.

8.  Білім  беру  басқарма  (облыстық,  қалалық  және  аудандық  бөлімдер)  

әдіскерлерімен конкурсты  ұйымдастыру және өткізуді талқылау.

9.  Конкурс туралы Ереженің соңғы нұсқасын бекіту.

10. Жетекші мектеп, аудандық білім бөлімдері әдіскерлеріне Конкурсты өткізу 

туралы ақпарат жіберу және Конкурсты өткізуге дейін Орталықтың арнайы  

Интернетресурсына салып қою.

Конкурсты өткізу кезеңінде: 

1.  Жетекші  мектеп  үйлестірушілеріне  конкурсқа  қатысушылардың 

жұмыстарын іріктеу (таңдау) нұсқаулығын жіберу.

2.  Конкурстың келесі кезеңін  өткізу және Педагогикалық шеберлік орталығы  

филиалы  менеджерлеріне    ұсынылған  критерийлерге  сәйкес  жұмыстарды 

жіберу(2-5-қосымшаны қараңыз).



7

3.  Конкурстың  қорытынды  кезеңіне  жіберілген  жұмыстарды  тексеру  үшін 

Педагогикалық  шеберлік  орталығы  филиалы  менеджерлерінен  және  

облыстық білім беру басқармасы әдіскерлерінен шығармашылық топ құру.

4.  Дипломдар  мен  сертификаттар  беру  үшін  конкурс  жеңімпаздары  мен 

қатысушыларының тізімін жасау.



Қорытынды кезеңде:

1.  Марапаттауды  жеңімпаздарды  марапаттау тәртібіне сай өткізу (Қосымшаны 



қараңыз)

2.  Бұқаралық  ақпарат  құралдары  арқылы  конкурстың  өту  нәтижесі  туралы 

қоғамды ақпараттандыру.

3.  Конкурс жеңімпаздарының мектеп  басшыларына  алғыс хат жіберу.



8

2-БӨЛІМ

Мектептің кәсіби қоғамдастығы аясында сындарлы сабақтарды 

жоспарлауды жақсарту туралы ұсыныстар

1.  Замануи  сындарлы  сабақтың  СМАРТ-мақсаттары  болуы  тиіс,  ол  нақты, 

қолжетімді және өлшемді. Мұғалім осы  сабақта оқушылар неге үйренетінін 

айқын білуі керек. 

2.  Оқушылар  сабақтың  мақсатын  талқылауға    қатысып  қана  қоймайды, 

сонымен бірге нақты табыс критерийлерін де – сабақтың  мақсатына  жететін 

«қадамдарын»  да  біледі.  Оқушы  міндетті  түрде  ұғынуы  керек,  мақсатқа 

жетуде нені білуі, түсінуі керек және не істеуі қажет. Оқушыларды табыс 

критерийлерімен таныстыру – сындарлы  сабақтың маңызды  шарттарының 

бірі.


3.  Сабақ әртүрлі санаттағы (типтер) оқушылардың қажеттіліктерін есепке ала 

отырып әртүрлі деңгейдегі тапсырмалар мазмұнынан тұрады.

4.  4. Оқушылар жеке және бірлескен оқу ортасында  түрлі дереккөздерімен 

жұмыс істейді (оқулық, интернет, сыныптасынан және мұғалімінен алынған 

ақпараттар)  және    функционалдық  сауаттылығын  дамыту  үшін  алған 

білімдерін тәжірибелік  тапсырмаларда  қолданады.

5.  Мұғалім қалыптастырушы бағалауды ұйымдастырады (оқушылар өзін-өзі 

және өзара бағалау, мұғалімнің кері  байланысы, қалыптастырушы бағалау  

бойынша түрлі техникалар), ал қажеттілік кезінде – критерийлер негізінде 

жиынтық бағалау.

6.  Тапсырмалар  Блум  таксономиясына    сәйкес  жоспарланады  –  білу,  түсіну 

және  қолдану  тапсырмаларымен  қатар,  талдау,  бағалау  және  жоғары 

деңгейде ойлауды дамыту үшін жаңа «өнім» жасаушы тапсырмалар  болуы 

міндетті.

7.  Оқушылар  орындаған  тапсырмаларына  рефлексия  жүргізуге  мүмкіндік 

алады.


8.  Оқушылар  сабақтың  қорытындысын  жасауға  қатысады  –  олар  табыс 

критерийлеріне  жетті ме, тиісінше сабақтың мақсатына жетті ме.

9.  Жетекші мектептерге міндетті түрде рефлексивтік жазу дағдыларын дамыту 

бойынша іс-шараларды жоспарлау. 



9

Үшінші (база

лық) деңг

ей б

ойынша білім а

лған мұға

лімдер арасында «

 

Ү

зд

ік

 сы

нд

ар

лы

 са

ба

қ»

 к

онк

урсы жұмыст

арының үлгілері

№1 с

абақ

Пәні

Қазақ әдебиеті

Сыныбы  7

Сабақтың т

ақырыбы

Қадыр  Мыр

за

лиев  «Кәрі қыран»

Ж

алпы м

ақс

аты

Оқушылар ақынның өмірі мен шығар

машылығынан жа

лпы мәліметтер

мен т

анысып, 


«Кәрі қыран» өлеңін нақышт

ап  оқуға үйрене

ді. Өлеңнің т

ақырыбы мен идеясын жайында 

пікір а

лм

ас



ады. «Т

» к


есте

сімен жұмыс  жас

ай о

тырып  кәрі қыранның қимыл-әрек



еті мен 

жас мұзба

лақтың   қасиетін с

алыстырады.  Берілг

ен өлең ж

олдары  бойынша  өз б

етінше 

қорытынды жас



ап, ойларын ашық айт

ады, қорытынды жас

айды.

Оқыт

у нәтиж

есі

Өлеңнің м

аз

мұнын, т


ақырыбын  ашып, әр ж

олдағы тұспа

лды ойды анықт

айды. Бір-бірімен 

пікір

ле

се о



тырып, ор

тақ қорытынды жас

айды, а

лған білімін б



екіте

ді. Т


ақырып бойынша өз 

бо

лжамын шығар



машылық тұрғыдан ж

еткізе а


лады.

Түйінді идеясы

Қадыр  Мыр

за

лиев


тің өлеңдері адамг

ершілік


тің негізгі арқа

уы.


Әдіст-тәсілдер

СТ

О құра



лдары, т

оптық жұмыс, зер

тте

ушілік әңгіме, тірек-сызба, АКТ пайда



лану

Ре

сурст

ар

Интерак


тив

ті т


ақт

а, с


уреттер, по

стер, м


арк

ер, қо


сымша мәліметтер, слайд, стик

ер, 


см

айлик


тер, баға

ла

у б



етшелері.

Табыс критерийлері  Бар

лық оқушылар:

Көпшілік оқушылар:

Жек

еленген оқушылар

Бір


ле

сіп т


абыс 

критерийлерін жазады:а)  өлеңінің м

аз

мұны мен 



идеясын анықт

ау

ды 



үй

ре

не



ді

                                   

б)

 ж

ұм



ыс

 р

ет



ін

 б

іл



ед

і.                              

в) өлеңдегі негізгі ойды  өмір

мен байланыстыра 

алады.

а) Өлеңнің м



аз

мұнын т


олық меңг

ере


ді.

ә) Өз ойын еркін ж

еткізе а

лады.


б) өлеңг

е т


алда

у жас


ай а

лады.   


а) Өмір

мен байланыстыра 

алады.

ә) Т


ың ойларын ор

таға 


са

лады.


10

 Мұғалімнің  іс-әрек

еті

Оқушының  іс-

әрек

еті

Сабақ к

езеңдері 

1.

 Ұ

йы

мд

ас

ты

ру

 к

ез

ең

і                      

2 минут

Ба

ла



лар көңіл-күйлеріңіз қа

лай? 


1. «

Сәлемде

су

» музык


алы т

ренингін өткіз

у.

2. Т


опқа бөлу (қызыл, с

ары жұлдызша

лар

ды  арқылы) 



3. Әр т

опқа баға

ла

у критерийлері жазылған парақша



лар қо

яды. 


Тренингк

е қа


тысып, көңіл-

күйлерін көтере

ді.

Жұлдызша


лар

ды т


аңда

у 

ар



қы

лы

 т



оп

қа

 б



өл

ін

ед



і.                                

Ба

ла



лар өз т

обын 


анықт

айды.


Үй т

апсыр

масы 

5-минут


1.

y

Ақынның өмірбаяны мен шығар



машылығынан мәліметтер 

сұрайды.


Алдын а

ла дайында

п 

әк

елг



ен мәліметтерін  

қорғайды, т

оптық 

таныстырылым жас



ауға 

кіріс


еді.

Ж

аңа с

абақ

О

й 



ш

ақ

ыр



у 

   


   

   


   

   


   

   


   

   


  

5 минут


Не білеміз? Қыранның с

уретін көрс

ет

у. «Қыран» сөзінің мәні



қыран т

ура


лы білімдерін байқа

у.

1.



 

Қыран қандай құс?

Қайда тіршілік е

те

ді ?

2. Қазақст

анның қай ж

ер

лерін мек

енд

ейді, не

мен қорек

тене

ді? 

3. Халқымыз қыран құсты не с

ебепті қасие

тті құс д

еп 

санаған? 4. М

емл

ек

еттік рәмізіміз – т

уда қыран не с

ебепті 

бейне

ленген?

5. Қазақ бүркіттің ж

асына қарай әр түр

лі ат беріп отырған 

ек

ен, о

л ат

ау

лар қал

ай жік

те

ле

ді?

 1 жаст


а - ба

ла

пан, 2 



жаст

а - қантүбіт

, 3 жаст

а -тірнек, 4 жаст

а - т

астүлек, 5 жаст



а - 

мұзба


лақ, 6 жаст

а - көк


түбіт

, 7 жаст


а -құмтүлек, 8 жаст

а – жаңа 

(қутүлек ), 9 жаст

а - м


айтүбіт

, 10 жаст

а - барқын /кәрітүлек, 1

жаст



а - баршын/ақтүлек/ 12 жаст

а-шөг


ел/ақырғы түлек/.    

 6. Құс



бегіл

ер д

егеніміз кімд

ер?

Әр т


опт

ағы оқушылар 

сұрақт

арға жа


уа

п б


ере

ді, 


са

лыстырады, пікір 

айт

ады, ойын ж



еткізе

ді.


11


  1   2   3   4   5   6   7   8


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал