Бүгінгі санда: Демография дем бере бастады Кинодағы пірім – Абдолла Қарсақбаев



жүктеу 0.96 Mb.

бет4/11
Дата09.03.2017
өлшемі0.96 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

 Ал ең алдымен балаларды қазақша с йле-

тейік дегенмен, сіз газетімізге 2014 жылы бер-

ген сұхбатыңызда мектеп оқулықтарының тіл 

қол данысында әлі де кемшіліктердің к птігін 

айтқан едіңіз. Ол мәселеге орта және жоғары оқу 

орындары на қазақ тілді оқулықтың жетіспеуін 

де қосып қоялық. Сонда бұл жүйесіздікті қалай 

ж нге келтіруге болады?

– С йлеу – ойлаудың жемісі. Қазақша 

с йлемеген қазақ баласы қазақша ойлай да 

алмайды. Жас  ркеннің тілінің қазақ тілінде 

шықпай, жат тілде шығуының ең басты себебі 

– ата-анасының бойында елжандылықтың 

МӘСЕЛЕНІҢ МӘНІСІ

ҚҰЛАҚҚАҒЫС

ШАРА

БАСПАСӨЗ МӘСЛИХАТЫ



«Қазына» жүлдегер атанды

Жақында Қазақстан Респу-

бликасы Ұлттық Банкінің 

қызметкерлерінің арасында 

Қазақстан халқы тілдерінің күні 

мерекесіне орай «Тілі бірдің – 

тілегі бір» атты кеш  тті. Айту-

лы шара барысында мемлекеттік 

тілді насихаттау мақсатында 

жарыс ұйымдастырылды. 

Алғаш боп с з кезегін алған 

Қазақстан Республикасы Ұлттық 

Б а н к і   Ұ й ы м д а с т ы р у   ж ұ м ы с ы 

және бақылау басқармасының 

бас тығы  Маралбай  Қалибасұлы 

кешке жиналғандарды тіл мере-

к е  с і м е н   қ ұ т т ы қ т а п ,   с а й ы с қ а 

қатысушыларға сәттілік тіледі.   

Банк қызметкерлерінің ара-

сында  ткен сайыста «Тәуелсіздік 

қырандары», « ркен» және «Қа зы-

на» топтары бақтарын сынады. 

Сайыстың алғашқы кезеңі 

«Тұсаукесерде» қатысушылар үй 

тапсырмасы ретінде алдын ала 

әзірлеген бейнероликтер арқылы 

здерін таныстырды. 

« н – к ңілдің ажары» деп 

аталатын екінші кезеңде елімізге 

кеңінен танымал үш әнді тауып, 

топпен айту міндеті жүктелді. Ал 

«Терминдер әлемі» кезеңінде топ-

басшылар  зара сайысқа түсті. 

Дулат Шаяхмет, Жадыра  міртаева 

ж ә н е   Қ у а н ы ш   А л м а ғ а м б е т о в 

күнделікті жұмыс барысында 

пайдаланып жүрген қаржы-банк 

терминдерін аудару арқылы  з 

шеберліктерін байқатты. 

  ділқазылар алқасы 3-кезеңнің 

қорытындысын шығарғанша сахна 

т рінде Қазақ мемлекеттік қыздар 

педагогикалық университетінің 

студенті Бақытжамал Байымбетова 

«Алматым» әнін шырқады. 

«Үздік жарнама» кезеңінде 

экранда берілген жарнаманы қазақ 

тіліне ұтымды аудара білген коман-

да мүшелерінің қазақ тілін меңгеру 

деңгейі, мәтінді аудару қабілеттілігі 

анық байқалды. 

Соңғы кезең – «Білімді мыңды 

жығарда» қатысушылар  здерінің 

білімдерін, тіл байлықтарын, 

тап қыр лықтарын  к рсетті.  Жа-

рыс соңында әділқазылар алқа-

сының командаларға барлық 5 

кезең бойын ша берілген бағалары 

белгілі болды. Сайыс қорытындысы 

бойынша «Қазына» тобы бірінші 

орынды иеленсе, «Тәуелсіздік 

қырандары» екінші, ал  « ркен» 

тобы үшінші орынды қанағат тұтты. 



Абылайхан ЖҰМАШЕВ

ДЕМОГРАФИЯ 

ДЕМ БЕРЕ БАСТАДЫ

Биылғы 1-сыныпқа барған балалардың 89 пайызы қазақ мектебін таңдаған

балада үш мың с здік қор болады екен. Жапон-

дар бұны былай дәлелдеген: егер баланың ана 

тілінде үш мың с здік қоры болса, екінші, 

үшінші тілді қабылдай алмайды. Бала бас-

қа тілді қабылдау үшін үш мың с здік қорды 

айыр бастап қана үйренеді. Артық с зді қабыл-

да майды екен» дей келе, бірқатар мәселелерге 

тоқталды. 

Сатылай-кешенді оқыту техноло гия -

сының авторы Нұрша Оразахынова былтыр 

Астана қаласындағы №60 мектепте тәжірибе 

жасалғанын алға тартып, бала түсінігінде 

қазақ тілі математикадан да қиын екенін ұғыну 

қажеттігін айтты. 

Белсенді оқыту технологиясының авторы 

Ж.Сүлейменова  зербайжан студенттері тек 

қана әзербайжан тілінде оқитынын, сол тілде 

ғана с йлейтінін үлгі аларлық мысал ретінде 

келтірді. 

л-Фараби атындағы ҚазҰУ қазақ тіл 

білімі кафедрасының профессоры, филоло-

гия ғылымының докторы Г.Смағұлова қазақ 

тілін оқытудың ұтымды, оңтайлы жолдарын 

іздестіру қажеттігіне назар аударды. 

Ал ҚМЭБИ оқытушысы, педагогика ғылы-

мы ның кандидаты Ләйлә Ерменбаева  з 

с зінде к п тіл білмей тін адам ғана к п тілді 

үйренуге қарсы болатынын, қазіргі таңда 

дүние жүзін дегі ақпарат тардың 30 пайызы 

ағыл шын тілінде таралатынын жеткізді. 

Бұл орайда ғалымдардың ой-пікірі мы наған 

сайды. Америкалық профессор Дэвид Хар ри-

сонның тілдің аман қалуы немесе жоғалып 

кетуі алты жасар балаға байланысты деген 

екен. Алты жасар баланың тілді үйренуге де-

ген бейімі де, жадысы да  те жоғары деңгейде 

болатыны ғылыми дәлелденген пікір. Демек, 

әлем лингвистері бекерден-бекер дабыл қағып 

отырған жоқ.

Қазір не к п, орысшаға аударылған мульт-

фильм к п. Оған әуестенген бала мультфильм 

тілінің ықпалын сезінеді. Оған балабақшада 

үш тілді үстемелесек, санасы әлі пісіп-

жетілмеген баланы біз ертең қандай азамат 

етіп шығармақпыз?!  з елінде,  з жерінде 

жүріп мемлекеттік тіл – қазақ тілін меңгеруге 

құлықсыз,  з тілінің қадірін білмейтіндер са-

нын арттырмақпыз ба?!

 

С.ИМАНҚҰЛОВА, Ш.РАМАЗАНОВА, 



әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық 

университеті қазақ тіл білімі 

кафедрасының доценттері

Президент жанындағы Орталық коммуникация-

лар қызметінде Қазақстан халқы тілдері фестивалі 

аясында өткізіліп жатқан жұмыстар тақырыбында 

баспасөз мәслихаты өтті. Шараға Мәдениет және спорт 

министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси 

жұмыс комитеті төрағасының орынбасары Ғалымжан 

Мелдешов, Ш.Шаяхметов атындағы Тілдерді дамытудың 

республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығының ди-

ректоры Ербол Тілешов пен қоғам қайраткері Оразкүл 

Асанғазықызы қатысты.

Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт 

министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси 

жұмыс комитетінің тапсырмасы бойынша «Дүниежүзі 

қазақтарының қауымдастығы» Қазақстан Тәуелсіздігінің 

25 жылдығына орай «Шетелде тұратын отандастардың 

қатысуымен халықаралық өнер фестивалін» өткізеді. 

АНА ТІЛІ

5

№40 (1350) 



6 – 12 қазан 

2016 жыл


БІР БƏЙТЕРЕК БҰТАҒЫМЫЗ

БІЛІМ


Жуырда Абай атындағы Қазақ ұлттық 

педагогикалық университетінің 

ректоры, академик Серік Пірәлиев 

Алматыдағы «Ғылым ордасын-

да» университеттің 2015-2016 

оқу жылындағы қызметі туралы 

жұртшылық алдында есеп берді. 

Серік Жайлауұлы сөз басында Абай 

атындағы ҚазҰПУ Білім саласындағы 

Сапаны қамтамасыз ету жөніндегі 

Қазақстан тәуелсіз агенттігінің Бас 

рейтингінде «Білім» бағыты бойынша 

(НКАОКО) педагогикалық жоғары 

оқу орындары арасында 1 орынға 

шыққанын атап өтті. 

Серік ПІРӘЛИЕВ:

Ортақ мәдениетке ие түркі халық тары арасындағы қарым-қатынасты күшейтетін, түбі 

бір туыстығы мен мәдени бүтіндігін қамтамасыз ететін басты жолдардың бірі – бір-

бірімізді жақыннан тану, сол тілдерге қатысты шығармаларды аудару. Негізінен кеңес 

дәуірінде түркі халықтарының тілдерінде жазылған шығармалардың тек орыс тіліне 

аударылғандарымен танысып, орыс тілі арқылы тілімізге аударатынбыз. Әйтпесе 

аударма өнерінің тарихы шығыс халықтарына ортақ аңыздар мен ертегілерді, дастан-

дарды жырлау дәстүрінен бастау алатыны көпшілікке мәлім. 

Жақында «Өрлеу» біліктілікті арттыру 

ұлттық орталығы» акционерлік қоғамы 

филиалының Алматы қаласы бойын-

ша педагогикалық қызметкерлердің 

біліктілігін арттыру институтының  

ұйымдастыруымен «Көптілді білім 

берудегі смарт-технология: тәжірибе 

және болашағы» атты қалалық 

ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. 

–  здеріңіз білесіздер, университет 

еліміздегі к шбасшы педагогикалық 

жоғары оқу орны болғандықтан Пре-

зидент Н. .Назарбаевтың тапсырмала-

ры мен оқу-білім саласындағы барлық 

іргелі ұйымдық іс-шараларды, оқу-

әдістемелік тұрғыдағы аса маңызды 

міндеттерді іске асырып келеді. Біз 

з жұмысымызда «сапалы даярланған 

мұғалім – білім сапасының басты кепілі» 

деген ұстанымды басшылыққа алып 

келеміз, – деді ректор. 

У н и в е р с и т е т т і ң   б а с т ы   м і н д е т і 

– жаңа қоғамның бәсекеге қабілетті, 

жаңаша ойлайтын,  зіне де, қоғамға да 

шығармашылық-жасампаздық талап қоя 

білетін сапалы мұғалімдер даярлау екенін 

тілге тиек еткен ол болашақ мамандарға 

білім беру және ғылыми жұмыстар 

жүргізу университеттің 7 институтында 

жүзеге асырылатынын айтты. 

Бұл орайда оқу орнының басшы-

сы ҚазҰПУ-дың халықаралық білім 

кеңістігіндегі жетістіктерінен хабардар 

етті. Мәселен, ұлттық бизнес-рейтингтің 

қорытындысы бойынша алты елдің (Ре-

сей, Қырғызстан, Беларус, Қазақстан, 

Грузия, Армения) ішінде 50 ТОП к ш-

басшы-кәсіпорындары арасында уни-

верситет 2-орынға («Алтын») және «Сала 

к шбасшысы –2016» мәртебесіне ие 

болған. 

«Сала к шбасшысы–2016» алтын 

медалімен және Ұлттық сертификатпен 

марапатталған. Ал әлемдік QS World 

University Rankings рейтингісінде дүние 

жүзінің 800 ТОП университеті арасында 

бұрынғы жылдармен салыстырғанда жыл 

сайын 100 позицияға ілгері жылжып, 

биыл 501-орынды иеленіп, Қазақстан 

университеттері арасында 4-орынға 

к терілген. Сонымен бірге EECA 

(Emerging Europe Central Asia) арнау-

лы ранжирлеуінде Еуропа мен ТМД-

ның 30 елінің 200 алдыңғы қатарлы 

университеттері арасында ҚазҰПУ 91 

орынды иеленген. 

– Абай атындағы ҚазҰПУ еліміздің 

педагогикалық білім беру саласындағы 

ең ірі ғылыми-білім беру орталығы 

ретінде педагогикалық ғылымдар сала-

сында ғылыми-инновациялық жоба-

ларды жүзеге асырады; Қазақстандағы 

педагогикалық білім беру ұйымдарының 

жұмысын үйлестіреді, оларға ғылыми, 

ғылыми-әдістемелік, шығармашылық 

ж ұ м ы с т а р ы н   д а м ы т у ғ а   қ о л д а у 

к рсетеді. Университет базасында ҚР 

ҰҒА Қоғамдық және гуманитарлық 

б лімшесі және «Білім» тобы бойынша 

Республикалық оқу-әдістемелік кеңес 

жұмыс істейді, – дей келе С.Пірәлиев, 

ғалым-педагогтардың жоғары және 

жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру 

мамандықтары бойынша соңғы үш 

жыл ішінде қазақ және орыс тілдерінде 

240 жаңа типтік оқу бағдарламасын 

жасағанын, оның 114-і бакалавриат

66-сы магистратура, 60-ы PhD докторан-

тура пәндерін қамтитынын, 774 оқулық 

шығарғанын атап  тті. Оның 152-сі 

жоғары оқу орындарына, 622-сі жалпы 

білім беретін орта мектептерге арналып 

679 оқу-әдістемелік құралдар әзірленген. 

Жиында университет ректоры  з 

с зін жұмыс берушілерге де арнады. 

Университет түлектерінің еңбек нары-

ғына қаншалықты қажеттілігі және 

олар дың кәсіптік құзіреттілігі, жұмыс 

беру шілерді қанағаттандыру деңгейі 

оқу орнының маман даярлау қабілеті 

се түскенін к рсететінін жеткізді. 

Алматы мемлекеттік сервиз және тех-

нологиялар колледжінде «Тіл – біздің 

тірегіміз, соғып тұрған жүрегіміз» 

атты мерекелік іс-шара  тті. Шара 

барысында ақын-жазушылары-

мыздың ана тіліміз туралы айтқан 

дана лық ой ла ры к пшілік назарына 

ұсынылды. 

«Тігін  ндірісі және киім үлгісі» фа-

куль тетінің студенті Дәрия Құнанбаева, 

Перизат Бі рімбай, «Шаштаразшы 

және сән косметикасы» факультетінің 

студенттері Дильназ Иминова мен Уми-

да Хамраева  з  нерлерін ортаға сал-

ды. «Ана туралы жыр», «Атамекен», 

«Жаса, Қазақстан» әндері шырқалды. 

б лінетінін к рсетеді. Атап айтқанда, 



еркін аударма жасау түпнұсқаның тілін 

жетік білмеуден немесе сол түпнұсқаның 

ұғымды болуынан г рі,  зіне тиімділігін

оңайлығын к бірек к здеуден туаты-

нын,  с збе-с з аударма түннұсқаның 

тілін түсінгендерде болатынын, ал ба-



лама аударманы екі тілді бірдей білумен 

қатар, түпнұсқаның түпкі ойын сарқа 

түсінетіндер іске асыратынын айтады. 

Біздің ойымызша, мәселе Д.Рақымбекова 

мен Р.Абисалықованың оқу құралында 

айтылғандай, аудармашының тілді 

қаншалықты меңгергенінде емес, қай 

әдісті таңдағанында сияқты. Жазушы 

М. уезов «К ркем аударманың кейбір 

теориялық мәселелері» атты мақаласында 

аудар маның үш түрін атап  теді. «Бірін-

ші, с збе-с здік – әріпқойлыққа негіз-

дел ген ау дарма. Екінші, еркін аударма 

– аудармашының  зіншелеп әңгімелеп 

отырғанына ұқсас аударма. Үшіншісі, 

шығарманың мазмұнын да, формасын 

да толығырақ беретін – балама аудар-

ма» деп, дәстүрлі аударма түрлерінің 

әдістерін айқындап берген болатын. 

Ұлы жазушы мақаласында аударылатын 

шығар маның ұлттық формаларының 

сақталуына ерекше мән береді. Сонымен 

бірге үздік аудармалардың үлгілі,  негелі 

іс-тәжірибелерін саралап тани алмай 

отырғанымызды да айтып  теді. 

Қазіргі таңда түркі халықтарында 

ба балар мұрасын зерттеп, оны қазіргі 

тілге аудару бағытында жемісті жұмыстар 

атқарылып келе жатқаны мәлім. Орта 

ғасырда түркі жазба тілінде дүниеге кел-

ген әдеби жәдігерлердің бір үлгісі Ахмет 

Ясауидың «Диуани хикметі».

 2009 жылы Ахмет Ясауидың «Ди-

уани хикметін» аударған  нуарбек 

Б кебаев осы күнге дейін осы еңбектің 

о н   ш а қ т ы   а у д а р м а с ы   ж а с а л ғ а н ы н , 

аударғандардың ортақ кемшілігі аударма-

ларында хақиқаттан қабар беріп тұрған бұл 

еңбекті мағынасынан алшақтатып, құнын 

түсіріп тұрғанын байқағанын тілге тиек 

Аталған іс-шараға  жоғары оқу ор-

ны ның ғалым-ұстаздары, қалалық білім 

бас қармасының және аудандық білім 

б лім дерінің, сондай-ақ білім беру ұйым-

дарының басшылары, мектеп дирек-

торлары мен мұғалімдер, Британ кеңе-

сінің, АҚШ елшілігінің, Француз альян-

сының  кілдері және бұқаралық ақ парат 

құралдарының қызметкерлері қатысты.  

Конференеция жұмысы мектепке 

дейінгі ұйымдардағы к птілді білім беру, 

жалпы білім беретін мектептердегі к птілді 

білім беру, жоғары оқу орындарындағы 

к п тілді білім беру бағыттары бойынша 

жүргізілді.   

К птілді білім беру жағдайында смарт-

технологияларды пайдалану мүмкін дік-

терін зерделеу мақсатында  ткізілген 

жиынды « рлеу» БАҰО» АҚФ Алматы 

қаласы бойынша ПҚ БАИ директоры, 

педагогика ғылымының докторы Раиса 

Аж дарқызы құттықтау с збен ашты. 

« рлеу» БАҰО» АҚ Ғылыми-зерт теу, 

инновация және халықаралық ын ты-

мақтастық департаментінің директоры 

Осы орайда білімнің қара шаңырағы 

үнемі кәсіби құзіреттілігі жоғары маман 

даярлауға ерекше к ңіл б летінін айтты. 

Бұл ретте ректор студенттер университет 

қабырғасында оқытудың инновациялық 

технологияларын игерумен қатар кә сіп-

тік тәжірибелік-бағдарламалы құзірет-

тілікті де қатар меңгеретінін атап  тті. 

С.Пірәлиевтің айтуы бойынша, 

түлектердің 85 пайызы жұмыспен қамта-

ма сыз етіледі екен. Бұл республикалық 

к рсеткіштен едәуір жоғары. Мыса-

лы, 2015 жылы 48 мамандық бойынша 

1822 маман даярланса, оның 1284-і 

педа  го гикалық  мамандық  иелері.  Осы 

бітірушілердің 1549-і немесе 85 пайы-

зы жұмысқа орналасқан. «Дипломмен 

– ауылға» мемлекеттік бағдарламасы 

бойынша ауылдық жерлерге мамандар 

жіберу к лемі жылдан-жылға артып 

келеді екен. 

– Университетіміз – білім беру ісіне, 

ғылыми-әдістемелік, зерттеушілік, 

мәдени-ағарту мәселелеріне қызығу шы-

лық танытатындарға әрдайым есігі ашық. 

Мысалы, біздің портал арқылы сіздер 

оқу орнында болып жатқан ғылыми-

жобалар туралы хабардар бола аласыздар. 

Сонымен қатар университеттің ака-

демиялық саясатымен, білім беру бағдар-

ламаларының маз мұнымен, сабақ және 

емтихан кестелерімен танысуларыңызға 

болады және де оқу үрдісін автомат-

тандыру нәтижесі ата-аналарға  з ба-

лаларының сабақ үлгерімін бақылап 

отыруға мүмкіндік туғызады, – деді. 

Есеп беру кезінде мәлім болғандай, 

жұмыс барысын талдау қорытындысы 

с о ң ғ ы   ж ы л д а р ы   о қ у   ү л г е р і м і н і ң 

жоғарылап келе жатқанын к рсеткен. 

Мәселен, 2014/2015 оқу жылындағы 

к е ш е н д і   т е с т і л е у г е   қ а т ы с қ а н   ( 1 3 

мамандық бойынша) бітіруші курстың 

298 студенті орташа 89 балл жинап, 

жоғары к рсеткішке қол жеткізсе, 

2015/2016 оқу жылында оған 27 мамандық 

бойынша 562 студент қатысып, орташа 

98 балға ие болған. Білім алушылардың, 

қызметкерлердің және қызығушылық 

танытатын тұлғалардың арасында қайта 

байланыс пен ақпараттандырудың тиімді 

жүйесі қалыптасқан. 

Тіл оқыту мәселесіне арнайы тоқтала 

келіп, ректор 2009-2010 оқу жылы-

нан ҚР Президенті Н. .Назарбаевтың 

«Тілдердің үштұғырлылығы» мәдени 

жобасы аясында университетте к птілді 

білім беру бағдарламасы жүзеге асыры-

лып жатқанын атап  тті. Қазіргі кезде үш 

тілде білім беру аясында бакалавриаттың 

10 мамандығында арнайы жасақталған 19 

топ, магистратурада 4 мамандықты (хи-

мия, биология, информатика, физика) 

қамтыған 5 топ ағылшын тілінде білім 

алуда. Айта кетейік, ҚазҰПУ елімізде 

бірінші болып «Мәңгілік ел» пәнін бүкіл 

орта арнаулы және жоғары оқу орын-

дарына енгізу туралы бастама к теріп, 

кеңінен қолдау тапты. 

Жиын соңын Серік Жайлауұлы: 

«Университет ұжымы ҚР Президенті 

Н. .Назарбаевтың «Біз университеттік 

білім беру мен ғылымды жаңа деңгейге 

к теруді қамтамасыз етуіміз керек» 

деген тапсырмасын басшылыққа ала 

отырып, елімізге сапалы кадрлар даярлау 

үшін табандылықпен еңбек ете беретін 

болады. Оған университет ғалым-

педагогтарының мүмкіндігі толық жетеді 

деп сенемін» деген с зімен түйіндеді. 

Абылайхан ЖҰМАШЕВ

Айта кетейік, «Қазақстан халқының 

тілдері күні» аясында факультетте осы 

тақырыпта бірнеше тәрбие сағаттары 

ткен екен. Ал осы кешті орыс тілі 

пәнінің мұғалімдері Сәуле Рақымғалиева 

мен  сел Қалжанова және ағылшын 

тілі факультетінің мұғалімі  лия  сет 

ұйымдастырды. 

–  рбір елдің байлығы – тіл екендігі 

ж  ніндегі  әдеби-сазды  композицияның 

сту денттерімізге осы шарадан кейін 

неге болады деген пікірдеміз, – деді 

кеш соңында аталмыш колледждегі 

директордың тәрбие ісі ж  ніндегі орын-

басары Бақытгүл Тоқтыбаева. 



Нұрлан ҚҰМАР

Университет түлектері жұмыспен 

қамтылады

Өнерлерін ортаға салды

Көптілді білім берудің келешегі қандай?

етеді. Оларды шетінен тізбектеп жатпай, 

кейбіреу леріне ғана тоқталып  ткенін ай-

тып т мендегі шумақты келтіреді:



Ахир заман ғалимлары залым булди,

Хуш амад еттушилар ғалим булди,

Хақни айтган дәрушләрга ғаним булди,

Ғажаб шумлиғ заманлар булди, дуслар. 

Осыны аудармашылардың к бі былай 

аударған, – дейді:

Ақыр заман ғалымдары залым болды,

Ізгі ниетін үзбегендер ғалым болды,

Алланы айтқан дәруіштің жолы болды,

Ғажап сұмдық заман болды, достар, – 

дей келе,  зінің нұсқасын ұсынады:



Ақыр заман ғалымдары залым болды,

Қошемет етушілер ғалым болды,

Хақты айтқан дәруіштерге 

қарсы болды,

Дана Советқызы, Абай атындағы ҚазҰПУ-

нің филология және к птілді білім беру 

институты, кәсіби шетел тілі коммуни-

кациясы кафедрасының меңгерушісі, 

ф и л о л о г и я   ғ ы л ы м ы н ы ң   д о к т о р ы , 

Педагогикалық білім беру халықаралық 

ғылым академиясының академигі Таңат 

Аяпова, Сүлеймен Демирел атындағы 

университеттің халықаралық қатынас 

департаментінің директоры, PhD, Бри-

тан кеңесінің штаттан тыс тренері Энес 

Куртай Чыг, Қазақ қатынас жолдары 

университетінің ассоциациялық профес-

соры, филология ғылымының кандидаты 

Салтанат Ризабекқызы, ЕҚЫҰ Аз ұлттар 

істері ж ніндегі жоғарғы комиссариаттың 

 Ақыр заман ғалымдары залым болды,

Қошемет 

айтушылар ғалым болды,

 Хақты айтқан дәруіштерге 

ғаним болды,

 Ғажап сұмдық заман

дар болды, 

дос тар» [6, 46].

Міне,  леңнің бір жолы үш түрлі ауда-

рылып тұр. 

 Алланы айтқан дәруіштің жолы болды; 

(бұрынғы)

Хақты айтқан дәруіштерге қарсы 

болды; ( .Б кебаев)

 Хақты айтқан дәруіштерге 

ғаним болды. (Т.Қыдыр...) 

Сонымен бірге осы 35-хикметте кез-

десетін  «Мұсылман мұсылманды қылды 

қатил»  лең жолы  .Б кебаевте «Мұсыл-

ман мұсылманды барды  лтіруге», ал 

Т.Қыдыр мен К.Мұстафаева нұсқасында 

«Мұсылман мұсылманды қылды қатыл» 

деп түпнұсқаға жақын аударып, сілтемеде 

« лтірді» мағынасын берген. Ғылымда 

сол дәуірдің тілін зерттеу мақсатында 

бүгінгі әліпбимен алғашқы жазылған 

нұс қасын қатар жариялау үрдісі бар. 

Ғылыми тұрғыдан келгенде, түпнұсқаға 

эксперт кеңесшісі Атанасия Стоянова, 

ЕҚЫҰ Аз ұлттар істері ж ніндегі жо-

ғар ғы комиссариаттың ОАББ аймақтық 

менеждері Гюльназ Саирова, АҚШ 

елшілігі білім беру б лімінің менеждері 

Эльмира Киреева, «Альраминь» О О 

атқарушы директоры, жоғары санатты 

ағылшын тілі мұғалімі, Британ кеңесінің 

штаттан тыс тренері Ануш Бондарева 

және т.б. ғалымдар с з с йлеп, заман та-

лабынан туындаған смарт-технологияның 

білім сапасын арттырудағы маңызы 

мен ерекшеліктеріне, педагогикалық 

принциптеріне тоқталды. 

Қазақстан және Қырғызстан елдерін-

дегі «Learning A-Z» баспасының ресми 

Аударма – мамандық емес,  нер 

дейтін болсақ, күрделі шығармаларды 

аударуға к п аудармашының жүрегі дау-

лай бермейді.  р халықтың с з саптау, 

стильдік с з қолданыс ерекшеліктері бар. 

Парасатты айтылған ойға, ж німен 

жасалған сынға, дұрыс байқалған 

кемшіліктерге ешкімнің айтар уәжі 

болмаса керек. 20 беттен тұратын сын-

пікір аударманың негізгі кемшіліктерін 

терең талдаған. Аудармашылар тағы да 

с здің мағыналық жағына емес, тілдік 

ерекшелігіне мән берген. Осындай шикі, 

асығыс жасалған аудармаларды тізбектей 

келіп, М.Уғурлы кемшіліктерді мына-

дай топтарға б ліп қарастырған: тұзақ 

с здер (айтылуы бірдей, мағыналық 

жақтан  згеріске ұшыраған), баламасы 

дұрыс таңдалмаған с здер, үйлеспейтін 

с здер, аударылмай кеткен с здер, 

баламада диалект с здерді қолдану, 

дис трибью торы,  смарт-білім  менеждері 

Юсуф Ерол  з баяндамасынан соң ар-

найы бағдарламада к рсетілген н мір 

бойынша планшет, смарт-фон, сурет-

ке түсіру құралын ұтыс ойынына тігіп, 

қатысушыларды бір серпілтіп тастады. 

Конференция аясында Интернет және 

мобильді Smart-форматтарын пайдала-

ну стратегиялары талқыланып, оны іс 

жүзіне асыру жолдары қарастырылды. 

дістемелік нұсқаулық әзірлеу қажеттігі 

ұсынылды.  К птілді білім беруді енгізудің 

с а н   қ и л ы   п р о б л е м а л а р ы ,   к а д р д ы ң 

жетіспеушілігі с з болды. 

Конференция жұмысының  қорытын-

ды сы бойынша білім берудің жаңа парадиг-

масы аясында к птілді білім беруде смарт-

технологиялардың маңыздылығын ескере 

отырып, педагогтардың қашықтықтан 

біліктілігін арттыру жүйесін пайдалану бой-

ынша сандық және электронды білім беру 

ресурстарын бағдарламамен қамтамасыз 

ету жүйесін құру; интерактивті білім беру 

сабақтарында Smart-орта қалыптастыру 

арқылы біліктілікті арттыру курстары ая-

сында мұғалімдерді сапалы оқытуға жағдай 

жасау және т.б. міндеттер қойылды. Соны-

мен қатар «К птілді білім берудегі смарт-

технология: тәжірибе және болашағы» 

атты қалалық ғылыми-тәжірибелік кон-

ференция жұмысын  ткізуде белсенділік 

танытқан қатысушыларға Алғыс хат пен  

сертификат берілді. 




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал