Бүгінгі санда: Демография дем бере бастады Кинодағы пірім – Абдолла Қарсақбаев



жүктеу 0.96 Mb.

бет2/11
Дата09.03.2017
өлшемі0.96 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Алматыда XІІ Халықаралық «Еу-

разия» кинофестивалінің жабылу 

салтанаты  тіп, фестиваль жеңім-

паз дары марапатталды. Айта 

кетейік, халықаралық кинофе-

стиваль ҚР Мәдениет және спорт 

министрлігінің ұйымдастыруымен 

және Алматы қаласы әкімдігінің 

қолдауымен  тті. 

Халықаралық кинофестивальдің 

жабылу рәсімінде «Ұлттық кинемато-

графия  нері және ғылымдары акаде-

миясы» қоғамдық бірлестігі тарапы-

нан тағайындалған «Тұлпар» ұлттық 

сыйлығымен «Шәкен жұлдыздары» 

бағдарламасы шеңберінде отандық 

және орталықазиялық киногерлердің 

жұмыстары бірнеше аталым бо-

йынша марапатталды. Фестиваль 

қорытындысы бойынша «Тұлпар» 

ұ л т т ы қ   с ы й л ы ғ ы м е н   Д о с х а н 

Ж о л ж а қ с ы н о в т ы ң   « Қ ұ н а н б а й » 

фильмі марапатталды. Қазақтың ұлы 

ақыны Абайдың әкесі Құнанбайдың 

мірі туралы сыр шертетін хикая 

«Тұлпар» ұлттық сыйлығының «Ең 

үздік сценарий», «Ең үздік ер адам 

р лі», «Ең үздік суретші-қоюшы 

жұмысы», «Фильмнің ең үздік му-

з ы к а с ы »   а т а л ы м д а р ы   б о й ы н -

ша марапатталды. Халықаралық 

кинофес тивальде Ақан Сатаевтың 

«Анаға апарар жол» атты кинокар-

тинасы жүлделі орынға ие болды. 

Аталған фильмде басты р лдердің 

бірін сомдаған Алтынай Н гербек 

«Ең үздік актриса», ал  Хасанбек 

Қыдыралиев «Ең үздік оператор» 

атанды.  «Ең үздік орталықазиялық 

фильм» аталымында Қырғызстанның 

« ке аманаты» фильмі ең үздік деп 

танылды.


 «Еуразия» кинофестивалінің ая-

сында толықметражды картиналар 

байқауымен қоса қысқаметражды 

фильмдердің халықаралық кон-

курсы  тті. Қысқаметражды филь-

мдер байқауында қазақстандық ре-

жиссер Дархан Т легеновтің «Луч 

утренней зари» картинасы Гран-при 

жүлдесімен марапатталды.

Р.НҰРАЛИН

Көрші елдердің көршілік хақысы

Ескерткіштерімізді сақтай білейік

ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС

мен Азия арасындағы негізгі сауда жолы 

тоғысында орналасқанын,  ортақ кедендік 

шекара бар және теміржол мен авток лік 

жолдарының тармақталған желісіне иелік 

етіп, тасымалдаудың жоғары деңгейдегі 

қауіпсіздігін қамтамасыз ете алатынын 

айтты. 


Тағы бір айта кетерлігі, Ресей Прези-

денті к лік-логистика саласы үшін 

мамандар даярлауда  зара іс-қимылды 

к ү ш е й т е т і н   б і р қ а т а р   х а л ы қ а р а л ы қ 

к лік жобаларына елдеріміздің бірлесе 

қатысуына назар аударды. В.Путин 

Нұрсұлтан Назарбаевқа Ресей тарапының 

ЭКСПО-2017 халықаралық к рмесі 

жұмысына белсене қатысатынын және 

оның бағдарламасындағы 100-ден астам 

іс-шараны бірге ұйымдастыруға дайын 

екенін жеткізді.

І с - ш а р а   қ о р ы т ы н д ы с ы   б о й ы н -

ша Қазақстан мен Ресейдің 2016-2018 

жылдарға арналған бірлескен іс-қимыл 

ж о с п а р ы ;   Қ а з а қ с т а н   Р е с п у б  л и к а с ы 

Үкіметі мен Ресей Федерациясы Үкіметі 

а р а с ы н д а ғ ы   Ж а й ы қ   ( О р а л )   т р а н с -

шекаралық  зені алабының экожүйесін 

сақтау туралы келісім және тағы да басқа он 

шақты маңызды құжаттарға қол қойылды. 

Ақбота ИСЛ МБЕК

Қазіргі кезде Бүкіләлемдік мұра тізімінде 

барлығы 1114 ескерткіш болса, оның 48-і 

қауіп т ніп тұрған тізімде екенін айта 

кеткеніміз ж н. Аталған ескерткіштердің 

барлығы табиғи апатқа, ашаршылыққа, соғыс 

жағдайына ұшы раған Африка құрлығының 

аумағын да  орналасқан.

Сонымен қатар әлемдік мұралар саны бой-

ынша к шбасшы елдер Италия – 47, Испания 

– 45, Қытай – 44, Франция – 40-қа жуық 

ескерткіштердің сақтап, қорғауды қамтамасыз 

етіп отырғанын назарға алсақ, біздің тарапы-

мыздан бір сәулеттік ескерткіштің жағдайын 

жасамауымыз ЮНЕСКО-ның ескертулерін 

туғызатыны түсінікті. 

рине, бұл Бүкіләлемдік мұра, оның 

қ ұ қ ы қ т ы қ   м ә р т е б е с і ,   е с к е р т к і ш т е р д і 

қорғау кепілдіктері туралы ақпараттандыру 

жұмыстарының жеткіліксіздігінен туындап 

отырған мәселе де болуы мүмкін. Алайда, 

бүгінгі күні ақпараттың кез келген түрдегі 

қолжетімділігін ескерсек, жауапкершілікті 

сезінбеудің, жоғары деңгейде қол қойылып, 

зімізге міндеттеме алған  халықаралық 

нормативтік құжаттардың мазмұнына терең 

бойламау нәтижесі десе болады.

Осы айтылған жайттарды назарға ала 

отырып, Бүкіләлемдік мұра тізіміне еніп, 

Қазақстанның мәдениетін, тарихын әлемге 

жариялап отырған нысандарымызды күтіп 

пайдалануға, әрі қарай болашақ ұрпағымызға 

мұра ретінде жеткізуге, оларды қорғау шарала-

рына жіті мән берсек, нұр үстіне нұр болар еді. 



Жанат МОЛДАБЕРГЕНОВА,

ҚР Мәдениет және спорт министрлігі 

музей және кітапхана ісі 

басқармасының бас сарапшысы

Рухани-мәдени байланыстың айғағы

Қауіпсіздік – басты назарда

В.В.Пащенко – «Казахстанская правда» 

республикалық газеті» АҚ 

басқарма төрағасы

ҮЗДІКТЕР 

МАРАПАТТАЛДЫ

Е.Д.Кочетов – «Орталық 

коммуникациялар қызметі» РММ 

басшысы

К.Б.Ойшыбаев – «Қазақстан» 

республикалық телерадиокорпорациясы» 

АҚ басқарма төрағасы

БАҒДАР


(Басы 1-бетте)

– Қазақстан Ресейдің ең сенімді 

серіктес елі. Біздің елдердің экономикасы 

зара бір-бірімен тығыз байланысқан. 

Ресей Қазақстанмен к пжоспарлы сауда 

және инвестициялық қарым-қатынасқа 

басымдылықпен қарайды. Біз  ндіріс пен 

энергетика, ауыл шаруашылығындағы 

ауқымды жобаларды бірге жүзеге асырып 

жатырмыз. Технологиялық кооперацияны 

қолданып, ортақ к ліктік инфрақұрылым 

құрылуда, – деді Ресей Президенті.

  О д а н   ә р і   В . П у т и н   Р е с е й   ү ш і н 

Қазақстанның ТМД мемлекеттері ара-

сында екінші сауда әріптесі екеніне екпін 

түсірді. Ресей басшысы екі мемлекеттің 

зара әріптестігін нығайта түсетін шаралар 

к п екенін, барыс-келіс пен ынтымақтаса 

жұмыс істеудің тәжірибесі мол екенін айта 

келіп,  ткен жылдың  зінде Қазақстанға 

ресейлік кәсіпорындардың 150-ге жуық 

делегациясы іссапармен келгенін жеткізді. 

Ресей басшысының с зіне қарағанда

екіжақты ынтымақтастықты ұлғайту 

мақсатында Ресей субъектілері мен 

Қазақстан әкімдіктері үлкен р л атқарып 

отыр. Сонымен бірге, ол Ресей мен 

Қазақстан Еуропа мен Азияның негізгі сау-

да жолында орналасқанын, сондықтан осы 

Вячеслав Валентинович Пащенко 

1978 жылы 15 шіл деде дүниеге келген. 

Алматы мемлекеттік университетін 

орыс филологиясы мамандығы бойын-

ша, Экономика және құқық академи-

ясын қаржы және несие мамандығы 

бо йын ша  тәмамдаған.  Қазақ стан 

Республикасы Премьер-министрі 

бірінші орынбасарының кеңесшісі, 

«Бизнес-Партнер» экономикалық 

мультимедиалық порталының бас 

редакторы, «Интерфакс-Казах стан » бас редакторы 

қызметтерін атқарған. 

Евгений Дмитриевич Кочетов 1988 

жылы 22 сәуірде дүниеге келген. Қазақ 

гуманитарлық-заң университетін 

қ а р ж ы   м а м а н д ы ғ ы   б о й ы н ш а , 

М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу 

мемлекеттік университетінің эконо-

мика магистрін тәмамдаған. «Kaztube» 

порталының жетекшісі, «Казконтент» 

АҚ басшысы, «Informburo», «Vlast» 

порталдарының экономикалық шолу-

шысы, «Kazakhstan real estate group»-

тың атқарушы директоры, «Корпорация «Цесна» АҚ де-

велопмент б лімшесінің басшысы қызметтерін атқарған.

Кемелбек Бақтығұлұлы Ойшыбаев 

1977 жылы 13 шілдеде дү ниеге келген. 

л-Фараби атын  дағы Қазақ ұлттық 

уни верситетін журналистика ма ман-

дығы бойынша, ҚазМЗУ құқықтану 

мамандығы бойынша, Халықаралық 

бизнес академиясын корпоративтік 

менеджмент мамандығы бойынша 

және Geneva Business school-МВА-ны 

тәмамдаған. Орталық коммуникация-

лар қызметінің директоры, «Қазмедиа 

орталығы» бас директорының бірінші орынбасары, «Zaman 

Қазақстан» республикалық газеті бас редакторының 

орынбасары, «Қазақтелеком» АҚ Корпоративтік сату 

дирекциясының бас директоры қызметтерін атқарған. 



ЮНЕСКО – әлемге танымал ұйым. Еліміз 

осынау беделді ұйымға 1992 жылдың 

22 мамыр айында мүше болып 

кірген болатын. Біз бұл мақаламызда 

ЮНЕСКО-ның еліміздің аумағындағы 

рухани-мәдени жәдігерлерді қорғап, 

сақтау бағытындағы қолға алған іс-

шараларын айтпақпыз. 

Ескерткіштерді сақтауды қамтамасыз 

ету үдерісінде әлемнің 185 

мемлекетінде бекітілген – Бүкіләлемдік 

мәдени және табиғи мұраларды 

қорғау конвенциясының маңызы зор. 

Қазақстан бұл құжатты 1994 жылы 

қабылдады.  

АНА ТІЛІ

3

№40 (1350) 



6 – 12 қазан 

2016 жыл


 АТАЖҰРТҚА АТ БАЙЛАУ

ТҰҒЫРЛЫ ТҰЛҒАҒА 

АРНАЛДЫ

«МҰХТАР МҰРАСЫ – 



АДАМЗАТ ҚАЗЫНАСЫ» 

ҚАЗАҚ ҒАЛЫМЫНЫҢ 

МЕРЕЙІН ӨСІРДІ

КОНФЕРЕНЦИЯ



Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық 

университетінде ҚР Президенті мұрағаты-

ның, Қазақстан тарихшылары қауымдасты-

ғы ның ұйымдастыруымен Алаш к семі 

лихан Б кейхановтың 150 жылдығына 

ар нал ған «Еуразияның түркі және мұсылман 

халық тарының саяси к шбасшылары: тұлға-

лар, идеялар, тағдырлар. ХХ ғасырдың басы» 

атты ғылыми-тәжірибелік конференция  тті. 

Аталған жиында Абай атындағы Қазақ 

ұлттық пе дагогикалық университеті Қазақстан 

тарихы ка фе драсының меңгерушісі, Қазақстан 

тарих шылары қауымдастығының т рағасы, 

тарих ғылымының докторы, профессор Мәмбет 

Қой гелдиев, «Егемен Қазақстан» республикалық 

газеті АҚ Басқарма т рағасы, профессор Дархан 

Қыдырәлі, Тарих және этнология институтының 

директоры Хангелді  бжанов, Шығыстану 

институтының бас ғылыми қызметкері, про-

фессор К шім Есмағамбетов, ҚР Президенті 

мұра ғатының директоры, техника ғылымының 

док торы, профессор Борис Жапаров және т.б. 

с з с йледі. 

Конференцияның екінші б лімі алаштану-

шы ғалым, профессор, Қазақстан тарихшылары 

қауымдастығының т рағасы, ҚР ҰҒА-ның 

мүше-корреспонденті Мәмбет Қойгелдиевтің 70 

жылдық мерейтойына арналды. Конференцияға 

жиналғандардың барлығы дерлік тарихшы-ға-

лымның азаматтық келбетіне, адамгершілік қа-

сиет теріне  тоқталып,  құттықтауларын  жолдады.  

Абайдың «Жидебай-Б рілі» мемлекеттік 

тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық 

қорық-мұражайында қазақ әдебиетінің клас-

сик жазушысы, ғұлама ғалым М.О. уезовтің 

шығармашылығына арналған «Мұхтар 

мұрасы – адамзат қазынасы» атты аймақтық 

білім сайысы  ткізілді.

Дәстүрге айналған аталмыш сайысты 

ткізудегі басты мақсат жазушының  мірі мен 

шығармашылық әлемін келешек жас буынның 

санасына сіңіріп, әр қырын терең білуге ынта-

ландыру және кеңінен насихаттау. 

Сайысқа 80 үміткер қатысты. Қатысушылар-

дың  нерін «Абай» журналының редакторы 

М.Оспанов, М.Т лебаев атындағы музыка 

училищесінің оқытушысы М.Алепарова, Абай 

театрының әдеби жетекшісі М.Қартов, «Дариға-

ай» жастар театры әдеби б лімінің меңгерушісі 

Б.Игілік пен актер Р.Бейсенұлы, Шәкәрім 

уни верси тетінің  оқытушылары  М.Татиева 

мен Б.Нысанғалиева және Абай қорық-

мұражайының қызметкерлері бағалады. 

Ж е ң і м п а з д а р   д и п л о м   ж ә н е   б а ғ а л ы 

сыйлықтармен марапатталды.

Мәнерлеп оқуда С.Мейрамбеков, А.Жанах-

метова, ақындар мүшәйрасында Қ.Еркінұлы, 

Х.Саметова, Е.Кенжебекұлы, қол нер бай-

қауында  М.Асқарбек, Р.Асетұлы жеңістің биік 

тұғырынан к рінді.

«Мұхтар мұрасы – адамзат қазынасы» сайы-

сы жыл сайын  з жалғасын таба бермек.

Малайзия елінің 

астанасы Куа-

ла-Лумпурде VII 

әлемдік Ислам 

форумы  тті. 

Онда Азия және 

Африканың бірқатар 

елдерінің мемлекет, 

ғылым, білім, қоғам 

және дипломатия 

қайраткерлері бас 

қосты.

Форум аясында Р.Б.Сүлейменов атындағы 

Шығыстану институтының директоры, про-

фессор  бсаттар қажы Дербісәлінің Лон-

донда жарық к рген «Іslam Religion of Peace 

and Creation» («Ислам – бейбітшілік пен 

жасампаздық діні») кітабының таныстырылы-

мы  болды. Қатысушылар қазақ ғалымының 

еңбегіне жоғары баға бере келе, автордың 

ислам діні мен  ркениетін зерттеуге қосқан 

үлесіне тоқталды. Сонымен қатар  Францияда 

бсаттар қажы Дербісәлінің «Ғылымдағы есім» 

(Tne Name in Science) халықаралық құрмет 

сыйлығы және әлемдік ғылымға қосқан үлесі 

үшін арнайы дипломымен марапатталғаны 

айтыла келе, ислам елдерінің жоғары оқу 

орындарында ғалым шығармашылығына 

арналған арнаулы курс оқылса ж н болар еді 

деген ұсыныс жасалды.

Дербісәлі қазақ елінің әдебиеті мен 

мәдениеті яғни тарихи-мәдени және рухани 

мұрасы жайлы с з етіп,  з Отанының ислам 

ркениетіне үлес қосқан ел екенін, тек бір 

ғана Отырар-Фарабтан 30-дан астам ғалымдар 

мен ойшылдар шыққанын, олар тек қазақ 

елі ғана емес, сондай-ақ әлем мәдениеті мен 

руханиятының мақтаныштарына айналғанын 

атап  тті. 



Қазақ баспас зі жаңа басылыммен толық ты. 

Астанадағы Ұлттық академиялық кітап ха нада 

Қазақстанның Еңбек Ері, халық жазу шысы 

біш Кекілбаевтың  мірі мен шығарма шы лы-

ғына арналған « біш әлемі» жур на лының тұсау-

кесер рәсімі  тті. Оған елордалық зиялы қауым 

кілдері мен қаламгердің туған елінен келген бір 

топ азаматтар қатысты.

Салтанатты жиында алдымен  біш ағамыздың 

к зі тірісінде түсірілген деректі фильмнен үзінді 

к рсетілді. Онда жазушы  зінің туған елі – 

Маңғыстауға барып,  кіндік қаны тамған жері 

туралы толғанады. Шара барысында Маңғыстау 

облыстық мәслихатының хатшысы Бекмұрат 

Жүсіпов әдеби кештің маңызына тоқталып, 

Маңғыстауда  біш Кекілбайұлы атындағы ру-

ханият орталығын салу қолға алынғандығын 

жеткізді. « біш әлемі» журналы да сол ізгі істің бір 

жалғасы екендігін айтты. Одан кейін белгілі қоғам 

қайраткері, ғалым Мырзатай Жолдасбеков кемел 

суреткердің азаматтық қыры мен жазушылық 

қасиеттері жайында кеңірек с з қозғады. «Мен 

к зі тірісінде-ақ  бішті дана атадым. Ол Еңбек 

Ері атағын алғанда, Елбасы мен  біштің арасын-

да тұрып, с з с йледім. Дегенмен, мен оны әлі 

танып болған жоқпын.  йткені, ол жұмбақ адам. 

біштің туған жерінің ш бі де, түйесі де, суы да 

б лек.  бішті тану үшін Маңғыстаудың тарихын 

білу керек. Кейде жан-жағыма қарап, оны іздеймін, 

сағынамын.  біштің шамы с нген жоқ, ол бізбен 

бірге дүние тұрғанша тұрады. Қазақ бар кезде,  біш 

те бар» деді М.Жолдасбеков.

К рнекті қаламгер  кім Тарази жазушының 

әп дегеннен әдебиетке ақын болып келгендігін, 

оның прозалық шығармалары да ақындық қуаттың 

лебімен жазылғандығын баяндаса, талантты 

ақын Оңайгүл Тұржан: «Бір қарағанда  біш 

Кекілбайұлын жұртшылыққа таныстыру артық. Ал 

бір қарағанда,  біш Кекілбайұлын жұртшылыққа 

таныстыру қажет.  йткені ол  з заманына немесе 

бір ұлттың ғана аясына сыймайды. Қаламгердің 

шығармалары біздің жер бетіндегі күнделікті 

тіршілігімізбен үндесіп жатқанымен, оның жұмбақ 

әлемін түсіну оңай емес» деп тереңнен толғады. 

Маңғыстаудан арнайы келген ақын Светқали 

Нұржан қаламгер туралы салиқалы әңгіме  рбітіп, 

асыл азамат  мірден  ткенде арнаған азалы  леңін 

оқыды. 

Жаңа журналдың тұсауын Мырзатай Жолдас-



беков пен қаламгердің жары Клара Жұмабайқызы 

кесті. К.Жұмабайқызы к рнекті тұлға жайында 

к птеген естеліктер айтып, осы ізгілікті іске 

мұрындық болған азаматтарға алғысын білдірді.  р 

тоқсан сайын шығатын « біш әлемі» журналының 

бас редакторы ақын, «Дарын» сыйлығының лауреа-

ты –  нуар Бимағамбет. 

Аяжан ТІЛЕУБЕРГЕН

«ӘБІШ ӘЛЕМІ»

БІР ШАҢЫРАҚ АСТЫНДА

ЖАҢА БАСЫЛЫМ

ұйымына (ЕҚЫУ), 3 наурызда Біріккен Ұлттар 

Ұйымына (БҰҰ), 22 мамырда – ЮНЕСКО-

ға, 20 шілдеде – ТҮРКСОЙ-ға және басқа 

да халықаралық ұйымдарға мүше болды һәм 

олардың жұмысына белсенді қатысуға кірісті. 

Сол кезеңнен бастап Қазақстан халықаралық 

байланыстардың  зекті субъектіне айналды. 

ткен 25 жыл ішінде Қазақстанның дүниежүзілік 

деңгейде абыройы  сті және бүгінгі күнге дейін 

160-тан аса мемлекетпен дипломатиялық бай-

ланыс орнатылды. Еліміздің жетістіктерінің 

жарқын мысалы ретінде Қазақстанның 2010 жылы  

Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық 

ұйымына жетекшілік етуін және осы абыройлы 

ұйымның Саммитінің Астанада  ткізілуін атап 

туге болады.

Нұрсұлтан Назарбаев түркі әлемінің бірігуі үшін 

де к п күш жұмсаған тұлға. Мысалы, «Түркітілді 

мемлекеттердің ынтымақтастық одағын» құру, 

Түркістан қаласындағы Ахмет Яссауи атындағы 

халықаралық қазақ-түрік университетінің жа-

нынан Түркі академиясын ашу, түркі тілдес 

мемлекеттердің Ақсақалдар кеңесін құру туралы 

бастамаларды к терді. Елбасының салиқалы 

саясатының нәтижесінде алдыңғы жылы Астанада 

Түркі әлемінің академиясы ашылды. Елорда түркі 

тілдес мемлекеттердің Парламенттік Ассамблеясы 

Кеңесі  з мәжілісін  ткізді.

Қазақстан тәуелсіздігінің т ртінші жылы, яғни 

1995 жылы 30 тамызда Ата Заң республикалық 

референдум  ткізу арқылы қабылданды. Негізгі  

Береке – бірлікте



Биылғы  жыл – Қазақстан Республикасы үшін айрықша жыл. Ел тәуелсіздігіне 25 жыл толады. 

Өте күрделі геосаяси жағдайда тәуелсіздікті және мемлекетшілдікті баянды ету, аумақ тұтастығын сақтау 

және көрші мемлекеттермен стратегиялық серіктестік байланыстар орнату, көп ұлтты және көп дінді жаңа 

мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу оңай емес екені белгілі. Бүгінгі күннің шындығынан өткен бе-

лестерге көз жүгіртетін болсақ, тәуелсіз мемлекетті орнатудағы  жетістіктердің барлығы негізінен Президент 

Нұрсұлтан Назарбаевтың парасатты және салиқалы ішкі және сыртқы саясатының нәтижесі екендігін көреміз. 

Ашық айту керек, бұрынғы одақтас республикалардың ешқайсысы қол жеткізе алмаған саяси-экономикалық 

табыстарға Қазақстан жетті. Бүгінгі ауыз толтырып  айтарлық  көрсеткіштер Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен 

тығыз байланысты. 

Қазақстан және Өзбекстан Республикаларының Жазушылар одақтарының мүшесі 

Базарбай Иманов Қарақалпақстан АССР-інің Хожелі ауданында дүниеге келген. 

Нөкіс мемлекеттік университетін экономист мамандығы бойынша тәмамдап, әртүрлі 

қызметтер атқарған ол 2002 жылы отбасымен атамекен – Қазақстанға ат басын бұрады. 

Облыстық көші-қон басқармасында бейімдеу орталығын, Ақтөбе қалалық тілдерді оқыту 

орталығын басқарды. Соңғы жылдары «Қазақ и Я» қоғамдық бірлестігіне және Дүние 

жүзі қазақтары Қауымдастығының Ақтөбе облыстық филиалына төрағалық етуде.

Белсенді қызметімен және шығармашылық қабілетімен танымал болған азаматты 

әңгімеге тарттық.

– Базарбай Нұрғалиұлы,  з алдына еге-

мендігін жариялағаннан бергі ширек ғасырда 

Қазақстан даңқы 

лемге мәлім болды. 

Бәрімізді қуантқан жай – алыс-жақын шет ел-

дерден қандастарымыздың атажұртқа оралуы. 

Мәртебелі шаруаға тікелей араласып жүрген 

Сіз не айтар едіңіз?

–  ңгімені ең алдымен нақты деректер-

ден бастаған дұрыс болар. 1991-2016 жыл-

дар аралығында біздің Ақт бе облысына 

8431 отбасы, яғни 41616 этникалық қазақ 

оралман мәртебесімен оралды. Олардың 

к пшілігі негізгі мамандықтары бойынша 

жұмысқа кірісіп, тұрғылықты халық ара-

сында бедел алып үлгерді. Мысалы, техника 

ғылымының кандидаты Байзақ Исақұлов 

«Дүние» университетінде ректор қызметін 

ықыласпен атқарды, аталған оқу орны 

жабылғаннан бері Құдайберген Жұбанов 

атындағы Ақт бе  ңірлік мемлекеттік 

университетінде кафедра меңгерушісі. Эко-

номика ғылымының кандидаты Жұмабай 

Атаниязов батыс аймақта ең ірі оқу орны 

аталған осы университетте, ал Нұрнияз 

Бисалиев – Марат Оспанов атындағы ме-

дицина университетінің доценттері. Бұдан 

зге ғалымдар Хамит Абдуллаев, Сәкен 

тәлиев, Сәнім Жолдасова білімімен шәкірт 

жүрегіне терең бойлап, ортақ шаруаға сүбелі 

үлес қосуда. Түрікменстан Республикасы-

нан келген Нұрулла Панаев – Благодар орта 

мектебінде директор. Мұқанбет Қарсақов, 

Махамбет Сағиев, Еркінай Оразымбетова 

Мәрт к ауданында, Түгел Жұмағалиев, 

Нұрлан Қошмағамбетов Алға ауданында 

«2020 жол картасы» Бағдарламасы бой-

ынша мемлекеттен несие алып, ауыл 

шаруашылығын дамытуда тынымсыз еңбек 

үлгісін к рсетіп жүр. «Елім, жұртым» деп, 

ын тызар  к ңілмен  жеткен  қандас та ры мыз 

жайлы осындай мысалдарды к птеп айтуға 

болады.


Сүйсінерлік жағдай, әйтсе де мү діріп 

қалатынымызды жасыр майық.



– Ортақ мүддеде іркілістер бар тәрізді, 

әңгімені нақты мысалдармен тұжырымдасақ...

– Халқымызда «Ауруын жасырған  леді» 

деген қанатты с з бар.  ңгімеміз биліктегі 

қайсыбір ағайынға жақпауы мүкін, с йтсе 

де шындықты бүкпей айтайық. Жоғарыда 

облысқа алыс-жақын шет елдерден қанша 

отбасы, қанша адам келгенін айтып  ттім. 

Ал солар қай жерге орналасты, қандай 

жұмыстар істеп жатыр, негізгі мамандығы 

бойынша еңбекке орналасты ма – бұл 

АҒАЙЫНДЫ 

БАУЫРҒА ТАРТАЙЫҚ

мәселелермен тұрақты бір мемлекеттік ме-

кеме шұғылданып жатпағандықтан еш жерде 

дәлме-дәл мәлімет болмай тұр. Шын мәнінде 

қандастарымыздың тарихи Отанға оралуы 

үшін миллиардтаған қаржы жұмсалды емес 

пе?! Біз шет елдерден сатып әкелінген асыл 

тұқымды малдың нақты есебін аламыз, 

керісінше басты құндылық болып саналатын 

адамдардың мақсат-мүддесін пысықтауға 

енжармыз. Неге?

К ші-қон мәселесімен шұғыл дан ған ме-

кемелер қызметі тек квота берумен шектеліп 

қалды. Олардан қатаң жауапкершілік 

сұралып жатқан жоқ. Облыстық ішкі 

істер департаментіне қарасты к ші-қон 

басқармасының шаруасы есепке тіркелген, 

оның ішінде Қазақстан Республикасының 

а з а м а т т ы ғ ы н   а л ғ а н   а д а м д а р   с а н ы м е н 

шектеліп қалғандай. Оралмандар мәселесіне 

тікелей қатысты қоғамдық ұйым дар дың 

басы-қасында жүргендіктен аңғарғанымыз – 

«К ші-қон туралы» Заңның бірқатар баптары 

Ішкі істер органдары үшін неғұрлым ыңғайлы 

жағына қарай  згертіле береді. Қараңыз, 2011 

жылға дейінгі кезеңде Отанымызға оралған 

ағайындар құжаттарын азаматтық алуға тап-

сырып, квота алатын еді. Сол жылдың шілде 

айына дейін әлгіде біз «келді» деп к рсеткен 

411 отбасыдан 179 отбасы ғана квота алып 

үлгерді де, шілде айындағы шектеу салдары-

нан қалған 265 отбасы, яғни 1325 адам кво-

тадан құр қалды. Күні бүгінге дейін күтумен 

жүргеніне қалай ашынбайсың? Оқырманға 

түсінікті болсын, Заңға Қазақстанға тұрақты 

қоныстану үшін шет мемлекеттен келген 

туысқандар азаматтықты т рт жылдан кейін 

алатыны туралы  згеріс енгізілді.

Және бір айтатын мәселе – 2013 жылғы 

қабылданған Заңда «оралман» мәртебесі 

жеті жыл ішінде жүретін болса, 2015 жылғы 

қараша айында Заңның тиісті бабы «аза-

маттық мәртебеге қажетті құжат тарды бір 

жыл ішінде тапсырады» деп  згертілді. 

К ші-қон полиция сын дағылар осыны бет-

ке ұстап, «Міне, белгіленген мерзім – бір 

жыл, оралмандық кітапшаңның мерзімін 

згертіп, ұзартып алып кел» деп, әлекке 

салуда.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал