Бүгінде елімізде қазақ кү ре сі не деген көзқарас өте жақсы. Әрі



жүктеу 0.66 Mb.

бет1/6
Дата07.03.2017
өлшемі0.66 Mb.
  1   2   3   4   5   6

ИӘ

– Бүгінде елімізде қазақ кү ре-

сі не деген көзқарас өте жақсы. Әрі 

бұл тұрғыда федерация да нә-

тижелі жұмыстар атқарып жатыр 

деуге болады. Бәрін тізбелеп қай-

теміз. Дегенмен қазақ күресін да-

мытуға, насихаттауға, заман тала-

бына сай өзгертуге қолымыздан 

келгенше үлесімізді қосып жа-

тырмыз. Аздап ережелер де, тер-

миндер де енгіздік. Нәтижесі жа-

ман болып жатқан жоқ. Осы орай-

да спорт сүйер қауымнан сүйін ші 

сұрағым келіп отыр. Жақында Ре-

сей астанасы Мәскеуде Халықара-

лық күрес федерациясының алқа-

лы жиыны өтіп, ол жерде қазақ 

күресі FILA-ның құрамына енді.

ЖОҚ 

– Менің Дүниежүзілік қазақ 

күресі федерациясын басқарып 

отырған басшылармен келіспейтін 

бір пікірім бар. Олар қазақ кү ре   сін 

дзюдоға жақындатып қой 

ған 

сияқты. Мәселен, дзюдода бел  -



десу кезінде балуанның қол дан  ған 

әдістерін «вазари», «ипон», «юко», 

«кока» секілді атау лармен атайды. 

Феде ра ция ның  қазіргі  басшылығы 

да мұндай тә сіл  дерді дәл солай, 

тек қазақ ті лінде «бүк», «шік», 

«жамбас»,  «жар    тылай  жеңіс»  деп 

атап жіберді. Негізі, бұрын біз 

ұпайды «бір балл, екі балл» деген 

секілді бал дық жүйемен санай-

тынбыз.

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Қалберген МҰСАБЕКОВ, 

ҚР Туризм және спорт ми-

нистрлігі Спорт комитетінің 

Ұлттық спорт түрлері 

басқармасының жетекшісі:

– Қандай сұрақтарыңыз бол-

са да, қоя беріңіздер, еркін жа-

уап беруге тырысамын. Аспанға, 

айға, айқайға қарап отыратын 

адам мен емеспін. Өзімді де бір 

мақтап қояйыншы.

(«Ұлттық спорт пен ойындарының 

бүгіні мен болашағы» атты 

Республикалық ғылыми-тәжірибе-

лік конференцияда айтқан сөзінен)

№83 (309) 

22 мамыр

сенбі


2010 жыл

...де

д

iм-ай, а

у

!

3-бетте

Елемес ӘЛІМХАНҰЛЫ,

Қазақтың спорт және туризм 

академиясының проректоры:

Серік ТӨКЕЕВ,

Дүниежүзілік қазақ күресі 

федерациясының президенті:

2-бет

3-бет

5-бет

ОЙ-КӨКПАР 

Көкпарға көңіл 

бөлмегені қалай?

Асық ойнаған 

азбайды...

«Хан дойбысына» 

қырын қараған 

қандай кісі?

Қазіргідей көзқараспен қазақ күресін Азия ойындарының бағдарламасына енгізе аламыз ба?

Жазғы және қысқы спорт түрлерін қосқанда, Олимпиада 

бағдарламасына 60-тан аса спорт түрі кіреді екен. Әлбетте, 

төрт жылда бір рет өтетін дүбірлі дода бағдарламасына енген 

спорттың әрбір түрі алғашында бір ғана мемлекеттің аясында 

қолданылғаны рас. Дегенмен ебін тапқан ел өзінің ұлттық 

спортын ұлықтап, Олимпиада ойындарының 

бағдарламасына енетіндей дәрежеге жеткізген. Ал бізде, 

шыны керек, әлем мойындаған ұлттық спортымыз саусақпен 

санарлықтай. Соның ішінде қазақ үшін қазақ күресінің 

спорттың өзге түрлерінен шоқтығы әрдайым биік 

тұратындығы жасырын емес. Дегенмен, ашығын айтуымыз 

керек, төл спортымызды әлі де болса өз деңгейіне көтере ал-

май жатырмыз. Олимпиада ойындарын былай қойғанда, 

Азиада бағдарламасына енгізе алмай әлекпіз. Тіпті қазақ 

күресіне деген қазіргідей көзқараспен жақын уақытта құрлық 

ойындарына енгізе алмаймыз деушілер де бар. Дегенмен бұл 

тұрғыда мамандардың пікірі екіге жарылды.

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

146,98

183,77

4,73

21,53

1,25

10068,1

1308,72

1391,02

71,73

1187

А

У



А Р

АЙЫ


Гидрометеорологтердің болжамына сілтеме жаса-

ған ҚР Төтенше жағдайлар жөніндегі министрлік ма-

ман дарының мәліметінше, жауын-шашынның мол 

түсуі салдарынан мамырдың 22-сі күні Алматы облы-

сындағы өзендердің деңгейі көтеріліп, арнасынан асуы 

ықти мал. Ал республиканың шығыс аймақтарында бұл 

құбылыс 22-24-і күндеріне сәйкес келіп тұр. «Қаз гид-

ромет» орталығының мамандары осыған байланыс ты 

тұрғындарға техникалық қауіпсіздік ережелерін сақ тауға 

кеңес береді. «Қазгидромет» орталығы ма мандарының 

мәліметтеріне сүйенсек, бұл күндері еліміз дің оңтүстік 

өңірлерінде жауын жауып, қатты жел соға ды. Жамбыл 

облысында желдің екпіні секундына 23 метрге дейін 

жетсе, Қызылорда мен Алматы облыста рында топырақ 

борайды. Ауа райын болжаушылар Ақмола, Павлодар, 

Қостанай және Солтүстік Қазақстан облыстарында ыз-

ғар сақталатынын айтып отыр. Түнде ауа температура-

сы 5 градусқа дейін төмендейді. 



Жансая ӘБДІБЕКОВА

Ұлттық спортымыз 

ұмытылып барады

Тасқыннан  тағы 

да қауіп төніп тұр

Алдағы тәуліктерде еліміздің Алма-

ты және Шығыс Қазақстан облыстарында 

нөсер жаңбыр жауады. Соның салдарынан 

өзен-сулар арнасынан тасып, сел жүру қаупі 

бар. Ал солтүстік, солтүстік-шығыс және 

орталық өңірлерінде күн суытады.

МӘСЕЛЕ


Қазақтың құсбегілік өнері өз 

деңгейінде дамып отырған жоқ. 

Бұл туралы мәселелер ақпарат 

құралдарында жиі көтерілгенімен, әлі 

күнге дейін нәтиже шығар емес. Енді 

Кеңес үкіметі кезінде қыранымызға 

қырын қарайтындар көп болды. 

Кеңестік империя мұны баптауды 

«таза ислами қағида» деп күдіктенді. 

Одан кейінгі Тәуелсіздік алып, етек-

жеңімізді жиғанда да, бұған жаны 

ашитын азаматтарымыз табылмай тұр. 

Осының салдарынан қазіргі кезде қазақ 

халқының құсбегілік атамұрасы әр 

жерден спорт бөлімдері беретін азын-

аулақ тиынға алдануда. 

Алматыда «Ұлттық спорт 

пен ойындарының бүгіні мен 

болашағы» деген тақырыпта 

Республикалық ғылыми-

тәжірибелік конференция 

өтті. Конференцияға 

ұлттық спорт түрлері 

мен ойындарымыздың 

барлық жанашырлары 

қатысып, қазақтың төл 

спортын дамыту жөніндегі 

өз ойларын ортаға салды. 

Ұйымдастырушылардың 

айтуынша, мұндай деңгейдегі 

конференция соңғы 20 жылда 

елімізде мүлдем өтпеген екен.

ҰЛТТЫҚ СПОРТТАН МИЛЛИОН 

ЕВРО ҚЫМБАТ ПА?

Ғылыми-тәжірибелік кон 

фе-

ренцияның ұйымдастырушысы Қа-



зақ тың спорт және туризм акаде-

миясы болғандықтан алғашқы 

сөз ді осы академияның президен-

ті, конференцияны ұйымдастыру 

ал  қа  сының  төрағасы  Қайрат  За-

кирьян  ов алды. Ұлттық спорт пен 

ойын түрлеріне жөнді көңілдің бө-

лінбей отырғанын, тіпті кейбір ұлт-

тық спорт түрлерінен айырылып қа-

Жалғасы 4-бетте

Әзиз ЖҰМАДІЛ

Серік ЖҰМАБАЕВ

Жалғасы 4-бетте

Ұлттық өнеріміздің бұл түрі шенділе ріміз  дің 

назарынан тыс қалып бара ды. Елі мізде құстарға 

қатысты арна йы заң бол мағаннан кейін, аң-құс-

та рымыздың басым көбі талапайға түсіп, шет-

елдіктердің қо лында кетіп жатыр. Дәл қа зіргі кез-

де елі мізде сұңқар тұқымдас құс тардың есе бін 

жүргізіп отырған еш қан дай меке ме жоқ. Зооло-

гия институтының өзі қар жының дұрыс бөлінбеуі 

салдарынан қирап қалудың сәл-ақ алдында тұр. 

Демек, бүгінгі таңда бағалы құстарымыздың елі-

мізде қаншасы қалғандығын, оның неше сі шетел 

асқандығын дөп басып ешкім айта ал майды. 

Тоғызқұмалақ 

жарысында ұтатын –  

қазақтың зияткерлігі 

мен қазақтың 

мәдениеті

Тоғызқұмалақ 

жарысында ұтатын –  

қазақтың зияткерлігі 

мен қазақтың 

мәдениеті

ДАТ!

6-б

етте

Әлихан БАЙМЕНОВ:

лып жатқанымызды тілге тиек еткен 

Қайрат Қайроллаұлы солардың бірі 

ат үстіндегі поло екенін айтты. 

– Жылқы малын тұңғыш қолға 

үй реткен біздің бабаларымыз еке-

нін археологтер дәлелдеп, шетел дік 

зерттеушілер мойындаған. Сон-

дай-ақ ат үстіндегі полоны да біз-

дің бабаларымыз ойлап тапқаны 

дә лелденген. Дегенмен, өкінішке 

қа рай, спорттың бұл түрі біздің 

хал  қымызда ұмыт болып қалды. 

Ат үстіндегі полоны Аргентина да, 

Англия да, Италия да, тіпті Үндістан 

да ойнайды. Бірақ біз емес. Мен 

осы олқылықтың орнын толтыру 

ниетімен Англия, Италия, Арген-

тина елдерінің ат үстіндегі поло 

федерацияларымен келісімшартқа 

отырдым. Олар бізге ат үстіндегі 

поло ойынының мамандарын 

дайындауға көмектесетін болды. 

Тек ол үшін бізде спорттың осы 

түрінен оқу-жаттығу полиго ны бо-

луы керек. Стадион және үл  кен 

ат қора салу қажет екен. «Спорт-

қа жанашыр басшылар отыр 

ғой, көмектесетін шығар», – деп 

«Самұрық-Қазынаға» хат жол да-

ғанбыз. Бар болғаны – бір-ақ мил-

лион евро сұрадық, бір-ақ мил-

лион. Бірақ Ұлттық әл-ауқат қоры 

бұ ған ақша бөлуден бас тартты, – 

деп Қайрат Қайроллаұлы ішіндегі 

өкпесін жайып салды.



Жеке және заңды тұлғалар үшін:  индекс – 64259. 

«Қазпошта» АҚ-тың барлық бөлімшелерінде жазылуға болады

БАСПАСӨЗ – 2010

«Алаш айнасына» 

«Алаш айнасына» 

екінші 

екінші 

жартыжылдыққа 

жартыжылдыққа 

жазылу жалғасады

жазылу жалғасады

Қырандарымызды қамқорлыққа алуды 

арнайы заңмен бекіту керек пе?

А

б



ай ОМАРОВ (к

о

лла



ж)

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№83 (309) 22.05.2010 жыл, сенбі                 



www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

АЛЫП – АНАДАН ТУАДЫ

Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Мен асық ойынын өте сүйіп ойнаймын. Тіпті оның бес-алты түрін білемін. 

Дегенмен асық ойынының басқа да түрлерін білгім келеді...

Ринат КЕРІМБЕКОВ, Тараз қаласы

Асық ойынын кеңінен зерттеп жүрген 

Орал Аманжоловтың «Асықтар және 

ләңгі» атты кітабында асық ойынының 

түрлері кеңінен жазылған. Сондай-ақ 

асық ойынының түркі халықтарының 

ежелгі ойындарының бірі екені де 

көрсетілген. Одан басқа ұққанымыз – 

асық ежелгі Грекияда «астралаг», ал ежелгi 

Римде «талус» деп аталған екен. Сонымен 

қатар асық ойыны қазақтың ұлттық ойыны 

саналғанымен, мұны Орта Азияның 

халықтары, оның iшiнде өзбек, қырғыз, 

тәжiк тағы басқа ұлттар да әлi күнге дейiн 

ойнап келедi. Ал енді сіздің сұрағыңызға 

көшсек. Бүгінде асық ойынының кеңінен 

таралған мынадай түрлері бар: «үш 

табан», «бiр табан», «әйзiк», «атпақыл», 

«шығу», «төрт асық», «омпы», «сасыр», 

«алшы», «бес табан», «арқаласпақ», 

сондай-ақ қыз-бозбалалар кешкiсiн үйде 

отырып ойнайтын – «қора», «хан талапай», 

«құмар» «алшы», «таған», «шеңбер», 

«шiк-бүк», «доршке», «қақпақыл», 

«иiрмекiл», «жемекiл» және тағы басқа.

Асықты «астралаг» деп те атаған

БОЗ КІЛЕМДЕ БІР МҰҢ БАР

СЫРЫМДЫ АЙТСАМ... 



«Хан дойбысына» қырын 

қараған қандай кісі?

ОЙТҮРТКІ


Ертеде асықты 

қастерлейтіндігіміз соншалық, 

оны бояу деген болатын. Иә, иә, 

асықты неше түрлі түске бояп, 

әлек болатын. Бала кезімізде 

соның шет жағасын көрдік.

Ауылда ақ жаулықты әжелер алаша 

тоқып, сырмақ сыратын. Алаша тоқудың 

өзі бір мейрам еді ғой. Ауылдағы барлық 

әжелер алаша тоқитын үйге жиналатын. 

Алдын ала жіптерін бояп, дайындалатын. 

Сол кезде ауыл балалары асықтарын 

қойын дарына қысып, әлгі әжелердің аяқ-

тарына оратылып, маңайынан шықпайтын. 

«Асығымды бояп беріңізші» деп жалбары-

натын.

Алаша мен сырмақтың бояуына 



боялған асықтар қандай болады десеңші! 

Бояуын қалай дайындайтындығына 

қарамаппыз, бірақ алаша мен сырмақтың 

бояуы көпке дейін кетпейтін. Мүлде 

кетпейтін ғой. Кейбіреулері жылтырап, 

көздің жауын алатын. Ал ақ жаулықты 

әжелердің бірі боялған асықтарды үлкен 

ожауға салып, текеметтің үстіне шашып 

тастағанда, сенен бақытты адам болушы 

ма еді, тәйірі. Бырдай болып шашылған 

асықтарыңды итжейделестеріңнен қорып, 

суығанша байыз таппайсың ғой. 

Ұлым туған соң мен де асық жинадым. 

Асықты қолына ұстатып, ойнатумен 

болдым. Енді асықты бояп, оны одан 

әрмен қызықтырмақ болдым. Ауылдағыдай 

алаша мен сырмақтың бояуы жоқ. 

Сондықтан жылтырайтындығына қызығып, 

асықтарды қыздардың тырнақ бояйтын 

лактарымен бояуға көштім. Жылтырап, әп-

әдемі болып шыға келді. Ол жағынан мін 

жоқ. Бірақ, бірақ... лак тез кетіп қалады 

екен. Ал ес білмейтін жас сәби асықты 

аузына салатынды шығарды. Лактың 

құрамында не жоқ дейсіз. Яғни бұл өте 

қауіпті екен. Сондықтан асықты лакпен 

бояуды доғарып, боялған асықтарды 

көзден таса қылуға көштік.

Артынан сұрастырсам, асықты тырнақ 

бояйтын лакпен бояған жалғыз мен емес 

екенмін...

Әлихан ЖАППАР

Асықты 

лакпен бояп...

Жалпы, қазақтың ұлттық ойындарының 

негізгілерінің өзі жүзден астам екен. Алай-

да ұйымдастыру шараларының жоқ ты ғы-

нан бүгінде ұлттық ойындары 

мыздың 


кейбірі ұмытылып та кеткен. Солардың бірі 

– «Хан дойбысы». Негізгі атауы – «Қазақтың 

дана би дойбысы». Бірақ ойынның аталуы 

халыққа түсінікті болуы үшін «Хан дой-

бысы» атауы берілген. Жалпы, аталмыш 

ойын зияткерлік ойын түріне жатады. Яғни 

адамның ойлау қабілетін, ой-өрісін дамы-

туға арналған. Ойынның осындай артық-

шы лығынан болса керек, кезінде бұл ойын 

Неге екенін қайдам, 

басқаға еліктеп, жақсылы-

жаманды дүниесін тез қағып 

алуға бейім болғанымызбен, 

өзіміздің ұлттық бояуы қанық 

дүниелерімізді дәріптеуге 

келгенде салақтық 

танытамыз. Соның ішінде 

кейінгі кездері ұлттық 

ойындарымыздың көбісінің 

дәріптелмек түгіл, ұмытылып 

бара жатқаны жасырын емес. 

Осы орайда айта кетер жайт 

–Олимпиада ойындарының 

бағдарламасындағы кейбір 

ойындар жекелеген елдердің 

ұлттық ойындары. Олар 

ұлттық ойындарын әлемге 

паш етіп ұлықтауының 

арқасында әлемдік дәрежеде 

ойналатын ойынға 

айналдырып отыр. Осылайша 

басқа жұрттар барын бағалап, 

тіпті ұлттық ойындарының 

Олимпиада аясында 

ойналуына мүдделілік 

танытып, дүбірлі додаларға 

қатыстыруға тырысса, біз тіпті 

ұлттық ойындарымызды өз 

елімізде кеңінен тарата алмай 

отырмыз. 

мемлекет тізгінін ұстаған хандар мен 

билердің арасында кеңінен таралған. 

Көбінесе ел тізгінін ұстағандар ғана ойна-

ған. Кейінгі кездері бұл ойын жайлы 

жазбалар Отырар, Жетісу қазбаларынан 

табылған. Ойынды зерттеушілер оның тас 

дәуірі кезеңінен бастап ойнатылғанын да 

дәлелдеген. Ал бүгінгі күні бұл ойынды 

«Хан дойбысын дамыту» ұйымы қайта 

жаң ғыртып жүр. «Хан дойбысы» ойынының 

жаңғыртушысы, Әнуар Қабдолдаұлы: «Бұл 

ойын – демократия ойыны. Ойын шарты 

бойынша ханның қарашаға кей кездері 

билік жүргізуге хақы да болмауы мүмкін. 

Ал шахмат ойынында шахтың билігі бәрі-

нен үстем тұрады. Бұл ойынның шарты 

бойынша ойға ерік бере отырып, қараша-

ның үлкен жетістікке жетуіне де мүмкіндігі 

бар. Ең бастысы – ойын шының зеректік қа-

білеті, ой еркіндігі», – дейді. Алай да осын-

дай ойналу ережесі ерекше ұлттық ойын-

ның халық арасына кең та 

рауы 


на 

ке дер гілер көп кездесіп жатқан көрінеді.



Әнуар ҚАБДОЛДАҰЛЫ, «Хан дойбысы» 

ойынының жаңғыртушысы:

– 2005 жылдан бастап «Хан дойбысы» 

ойы нын ұлттық спорт түрлерінің қатарына 

енгізу үшін жүгірдік. Алайда тиісті орындар 

тарапынан қолдауға ие бола қоймады. 

Кейін Қайрат Жақияұлы атты жанашыр 

азаматты кездес тірдік. Ол кішкентай кезін-

де осы ойын туралы аталарынан естіп өс-

кен екен. Осы құлақта қалған естеліктері 

себеп болып, ұлттық ойынымызға демеуші 

болуға келісті. Сол кісілігінің демеушілігі 

арқасында ойынның авторлық құқын 

қорғап, ұлттық ойынымыз екенін дәлел-

деуге мүмкіндік туды. Осылайша ойынның 

барлық құқын қорғап келгенмен, ҚР Спорт 

және туризм министрлігі мойындамай 

қойды. Сосын Елбасының атына хат жазуға 

мәжбүр болдық. Көп ұзамай Елбасы тара-

пы нан қолдауға ие болып, 2008 жылдың 

қаңтар айында ҚР Спорт және туризм ми-

нистр 

лігінде қазақтың дәстүрлі ойыны 



болып танылды. Және осы жылдан бастап 

қаржыландыруға ие болып, халық арасын-

да кеңінен таратылу жұмыстары жүргізілуі 

керек еді. Алайда әлі күнге бұйрық бұйрық 

күйінде ғана қалып келеді. Министрлік 

«Хан дойбысын» дәстүрлі ойын ретінде 

мойын дағанмен, жанашырлық танытуға 

құлық танытпай отыр. Осыған қарамастан, 

әліміз келгенінше өз бетімізше жоғары оқу 

орындары мен ынталы азаматтар арасында 

«Хан дойбысы» ойынының сайыстарын 

өткізіп, ережелерін үйретіп келеміз. Және 

жа рыс жеңімпаздарын құр темір кубокпен 

емес, қазақи ұлттық бұйымдармен мара-

пат тауды әдетке айналдырған едік. Алайда 

осының өзі Спорт және туризм министр-

лігіне ұнамай отыр. Біз домбыра, торсық, 

қамшы, қобыз, қазақы үйдің мүсіндерін 

сыйлау арқылы ұлттық идеологияны жа-

рыс жеңімпаздарының бойына сіңіруді 

мақсат еткен едік. Бүгінде Спорт министрлігі 

осыны сылтауратып, ұлттық ойынымызды 

кеңінен таратуға қаржы бөлмей отыр. Яғни 

«темір-терсек алып тақсаң, дауымыз жоқ, 

ал ұлттық бұйымдарды сыйлауға қаржы 

бөлмейміз» дейді. Олардың айтуынша, 

сайыс жеңімпаздарына сыйланатын сый-

лық тар тендер бойынша белгіленіп қойыл-

ған. Соларды ғана сыйлауға құқымыз бар 

көрінеді. Осы секілді кедергілер ұлттық 

иде о логиямыз бен ұлттық ойындарымызды 

дамытуға кедергі болып отыр. Үндістер 

шахматымен, орыстар дойбысымен мақ-

тан са, бізге де «Хан дойбысы» ойынымен 

мақ танатын кез жеткен еді. Әзірге «қолдың 

қысқалығы» мүмкіндік бермей отыр.

Әнуар ағаның айтуынша, ұлтымыздың 

төл ойынының бірінің тағдыры осындай 

екен. Өзіміздікін өзекке теуіп, өзгенікін 

көкке көтере отырып, ұлттық құндылық-

тары 

мызды жоғалтып жатқанымызды 



қашан түсінер екенбіз?! 

БОЗ КІЛЕМ ТӨРЕСІ

 

Телжан КҮДЕРОВ

Темір тұлпар ерттеген түйе балуан

– Әңгімеміздің әлқиссасын әдет 

бойынша спортқа қалай келдіңіз, содан 

бастасақ?

– Мен өзім негізінен, 5-6 сыныптардан 

бастап мектептегі спорттық бұқаралық 

шараларға белсене қатыса бастадым. 

Дойбы мен шахматтан да, баскетбол, фут-

бол сынды командалық ойын түр лері нен 

де әуелі сыныптың, одан  кейін мектебімнің 

намысын қорғадым. Дойбы мен шахматқа 

құштарлығымның оянуына ағам  Әбділда-

бектің септігі тиді.  Кейіннен сыныптас-

тарым ның барлығы самбомен айналысып 

жат қаннан  соң, мен де самбо үйірмесінің 

та бал дырығын  аттадым.

Бұл  1983 жыл болатын. Алғашқы 

бапкерлерім Төлеубек Шәкенов пен Асқар 

Теміржановтан самбо мен қазақ күресінің 

әдіс-тәсілдерін ұйрене бастадым. Алайда 

үш-төрт айға жетер-жетпес уақытта әр 

түрлі себептермен жаттығуы үзіліп қалады. 

Бірақ күреске деген құштарлығы  басым 

болып, 1985 жылдың күзіне қарай жат-

тығуын қайта жалғастырып, көп ұзамай-ақ 

қазақша күрестен мектепаралық, аудандық 

спартакиадада жүлдеге іліне бастадым.



– Сонымен республикалық деңгейге 

қай кезден бастап көтерілдіңіз?

– Мен 1989 жылы Семей малдәрігерлік 

институтына оқуға түстім де, сол жердегі 

білікті бапкер Серік Қоржыкеновтің кө-

мегімен самбо мен қазақша күрестердің 

қыр-сырын тереңірек игере бастадым.Аз 

ғана уақыт ішінде алдымен студенттер ара-

сындағы, одан кейін республикалық 

жарыстарда жүлдеге іліндім. Міне, осы 

Бүгінгі таңда белбеулі күрестің қай түрінде болмасын, ауыр салмақтағы 

балуандар тапшы.  Тіпті бұл жағдай елімізде нөмірі бірінші спорт түрі 

саналатын боксыңызда да кездесіп жатады. Қазақта нар тұлғалы 

 

азаматтар көп болған ғой. Балуан Шолақ пен Қажымұқанның 

ізбасарларын алайда бүгінгі таңда іздеп табу қиынға соғып отыр. 

Дзюдодан Елдос Ыхсанғалиев кеткеннен кейін оның орнын лайықты 



  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал