Бүгінде әлемнің көптеген елдері өздерінің ішкі өндірісін де



жүктеу 0.73 Mb.

бет1/7
Дата15.01.2017
өлшемі0.73 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7

ИӘ

– Бүгінде әлемнің көптеген 

елдері өздерінің ішкі өндірісін де, 

табиғи, тарихи байлықтарын да 

туризмге бағыттап отыр. Ал біздің 

әлі күнге дейін тарихи, табиғи құн-

дылықтарымызды жоғары дең гей-

де көрсете алмауымыздың, ішкі 

ту ристік фирмаларымыздың да-

мымай отыруының көптеген себеп-

тері бар. Біріншіден, біздің хал қы-

мыз өз жерінің рухани құнды лық-

тарының тарихи мәнін әлі күнге 

же те білмейді. Басқа елдермен са-

лыстырғанда, біз өз табиғи бай лық-

тарымызды да паш ете алмай отыр-

мыз. Әйтпесе, әлемнің кейбір елде-

ріне, тіпті инфрақұрылым да мы-

маған жерлердің өзіне де ол жердің 

тарихи орындарын көру үшін мол 

қаржы салып баратындар бар.

ЖОҚ 

– Қазақстанда ең алдымен ішкі 

туризмді дамытуға басымдық беру 

керек. Өз еліміздің тұрғындарын эт-

нотуризм аса қызықтырмайды. Өйт-

кені бізге өз еліміздің тарихи, мәдени, 

ұлттық құндылықтары жақ сы таныс. 

Бізде патриоттық се зім аз дау. Тарихи 

орындардың көпшілігі мемлекет-

тің  меншігінде емес, же кеменшікке 

өт кен.  Жеке  фир ма лар дың  марке-

тингті  жетіл діруге  ша ма лары  жетпей-

ді. Сон дықтан, ме нің ше, тарихи орын-

дар дың  бар лығы  мем лекет  мен ші-

гіне берілуі ке рек. Рас, этнотуризмге 

шетелдік ту рис тер қызығушылық та-

нытады. Елі міз ЕҚЫҰ-ға төра ғалық 

етіп жатқан уақытта жә не атом қа руы-

нан бас тарт қаны мыз үшін әл ем дік 

саясатта  Ел басы мыздың  абы ройы  ас-

қақтап тұр.

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Александр ХАРЧЕНКО,

Железноводск  қала сын дағы 

Кавминвод шипажайы ның 

бас дәрігері, ескерткіш ав торы:

«Тура және ауыспалы мағы-

на сында клизма өмір бойына 

біз бен бірге жасайды: әуелі ба-

ла бақша, сосын мектепте, әс-

кер де, институтта, тіпті қызмет 

ор нында  да...»

(Шипажайда клизмаға арнап 

қойылған биіктігі 1,5 м, салмағы 

400 кг қола ескерткіштің ашылу 

салтанатында сөйлеген сөзі)

http://shkolazhizni.ru сайтынан 

№62 (288) 

17 cәуір

сенбі


2010 жыл

...де

дiм-ай, а

у!

3-бетте

Еркін БЕЙСЕКЕ, 

Т.Рысқұлов 

атындағы ҚазЭУ-дың маркетинг және 

коммерция кафедрасының оқытушысы:

Бейбіт САПАРАЛЫ, 

жазушы, 

«Қағанат» консорциумының басшысы: 

4-бет

5-бет

7-бет

ОЙ-КӨКПАР 

Айғаным қонысына 

алты ай бойы адам 

аяғы баспайды

Қазбаларды тонауға 

тоқтау бола ма?

1892 жылы Радлов 

зерттеген бір бітіктасты 

әлі күнге таппай жүрмін



Этнотуризм арқылы отандық туризмді дамыта аламыз ба?

Еліміздегі тарихи орындарды, жалпы этнотуризмді 

халықтың игілігіне айналдыру – бүгінгі таңда кезек 

күттірмей шешілуі тиіс, кешенді мәселелердің 

бірі. Тарихқа тұнып тұрған даламыз бен көне 

қалаларымызды әлемге паш етіп, көне мәдениетімізбен 

әлемге әйгілі болсақ әрі тарихи құндылықтарымыздың 

арқасында мемлекетіміздің экономикасын алға 

жылжытып, мол қаржы тапсақ, жаман ба? Әлемде 

туризммен күн көріп отырған қаншама мемлекет бар. 

Ал біз ше? Өз жеріміздегі тарихи құндылықтарымызды 

шетелдіктерге көрсетпек түгіл, әуелі өзіміз елімізде 

қандай тарихи орындардың бар екенін біле бермейміз. 

«Ағаш тамырына, адам тарихына қарап өседі» 

демекші, уақыт өткен сайын маңыздылығы арта 

түсетін тарихи орындарды қайтсек халықтың игілігіне 

айналдырамыз? Егер этнотуризмге басымдық берсек, 

отандық туризм дами ма? 

Шыңғыстаудың сырт жағында, атақты Шаған 

шайқасы болған Шаған өзенінің бойындағы 

Қоңырәулие үңгірі – ерекше тылсым ордасы. 

Үңгірдің сырты тасты, жоталанып біткен. Үңгірдің 

аузы өзеннен 500 метрдей жерден басталады. Бұл 

үңгір жайында көптеген аңыздар айтылғанымен, 

Қоңырәулие әлі күнге спелеологтар тарапынан 

толыққанды, жүйелі зерттелмеген.

Шыңғыс хан 

шындығы 

Қоңырәулиеде 

емес пе екен?

Қазақ даласында 

500-ге жуық 

қала болған



www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

146,49

198,51

5,05



21,46

1,35

11144,5

1661,82

1897,82

86,99

1156

Қазақ даласында 

500-ге жуық 

қала болған

у

ДАТ!

6-б

етте

Карл БАЙПАҚОВ:

ҚА

ЗАҚ ЖЕРІНІҢ ХИКМЕ



ТТЕРІ

Шапқыншылық заманында жоңғарлар күндіз со-

ғысып, түнде жоқ болып кете береді екен. Басында 

қазақтар оларды бірнеше күн бойы жеңе алмай жүреді. 

Соңында жау сыртынан аңдушы қойып, осы үңгірдің 

үстінен түседі. Шайқас соңында үңгірдегі жоңғарлар 

қылыш тарын көтеріп, ер-тоқымдарын тастап, өздері 

берілген екен. Бүгінде үңгірдің айналасында содан 

қалған қалың қорым бар. Бұл Шаған шайқасының 

қаншалықты маңызға ие екендігін де көрсетсе керек. 

Бір қызығы, қазақ жауынгері жерленген қорымның 

құбыла жағына тас қойылған. Сонымен қатар тастағы 

ру-тайпа таңбаларынан бүгінде қазақ құрамындағы 

барлық рулардың белгісін ғана емес, сонымен бірге 

Шыңғыс хан әскері құрамында болған тайпалардың да 

таңбасын кездестіруге болады. 

Үңгiрге кіргеннен кейін 100 қадамнан соң, өзіміздің 

киіз үйдің керегесін және шаңырағын көресіз. Кәдімгі 

тастан өрілген. Жаугершілік заманда бір рулы елдің 

халқы емін-еркін сыйған, сыры көп үңгір туралы кезінде 

Мұхтар Әуезов те, одан бергі қаламгерлер де жазды. 

ШЫҢҒЫС ХАН ШЫНДЫҒЫНЫҢ КІЛТІ 

Үңгірге түсіп, төмен қарай жүргеннен кейін шеті 

көрінбейтін көлге кездесеміз. Көл суының жыл он екі 

ай бір температурада тұруы таңғалдырады. Су 

температурасы үнемі 7-8 градус суықтықты көрсетеді. 

Сондайда Шыңғыс ханның Қоңырәулие үңгірінің ішіне 

жерленгендігі жайында айтылатын әпсана – әбден 

ойлантарлық жай. Жалпы, Шыңғыстаудың аты ханның 

құрметіне қойылғаны бекер ме екен? Шыңғысты хан 

көтерген осы таудың биігі Хантау деп аталады. Ақ-

сақалдардың айтуынша, үңгір ішіндегі көлдің түп 

жағынан үңгір бірнеше камералы болып кетеді. Оның 

ар жағында құпия есік бар көрінеді. Сол есік таудың 

астындағы үлкен үңгірге апарады екен де, сонда ұлы 

хан жерленген-міс. Бұл – аңыз, бірақ астарында ақиқат 

жатуы мүмкін. Ал әзірге үңгірдің түбіне дейін барған 

ешкім жоқ... 

ТҮЙТКІЛ


Жалғасы 6-бетте

Ел тарихын оқытуға екі сағат жете ме?

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

А

ДА

А

ДА

А

А

А

А

А

А

А

А

А

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

Д

ДА

ДА

А

ДА

А

А

ДА

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

ДА

А

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

Д

ДА

ДА

А

А

А

А

А

А

А

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

ДА

ДА

А

А

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

ДА

ДА

А

А

А

А

А

А

А

Д

А

ДА

А

А

А

А

А

А

ДА

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

ДА

ДА

А

А

А

А

А

ДА

А

Д

Д

Д

А

А

А

А

Д

Д

Д

Д

ДА

Д

Д

ДА

Д

Д

Д

Д

Д

Д

А

А

Д

ДА

ДА

ДА

Д

ДА

Д

ДА

Д

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

Д

Д

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

Д

ДА

ДА

Д

Д

ДА

А

А

А

ДА

Д

ДА

ДА

Д

А

Д

ДА

ДА

ДА

ДА

Д

А

ДА

ДА

ДА

ДА

А

Д

ДА

ДА

ДА

ДА

ДА

Д

Д

Д

ДА

ДА

ДА

Д

А

Д

ДА

А

А

Д

ДА

ДА

ДА

Д

А

ДА

Д

Д

ДА

Д

ДА

Д

Д

ДА

Д

Д

Д

Д

ДА

Д

ДА

Д

Д

ДА

Д

ДА

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

Т!

Т!

Т!

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

!

!

Т!

Т

Т!

Т

Т

Т

Т!

Т

Т!

Т!

!

Т!

Т!

!

!

Т

Т

Т

Т!

Т

Т

Т

Т!

Т

Т

Т!

Т!

Т

Т!

!

Т

Т

Т

Т

Т!

Т

Т

Т

Т

Т!

Т

Т!

Т

!

!

!

!

!

!

!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т

!

!

!

!

Т!

Т!

Т

Т

!

!

!

!

Т

Т

Т

Т

Т

!

!

Т

Т!

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

Т

Т

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т!

Т

Т!

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т!

!

Т!

Т!

Т

Т

Т

Т

Т

Т

Т!

Т

Т

Т

Т!

Т!

Т

Т!

Т

Т

Т

Т

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Д

Роза РАҚЫМҚЫЗЫ

Соңғы 

уақытта әр 

халық өзінің 

тарихи-

этни калық 

құрылымы 

мен ерек-

шеліктеріне 

терең бойлап, 

рухани әлеуе-

тін арттыруға 

айрықша 

маңыз беруде. 

Өткенді жете 

саралама-

йынша, бүгінгі 

қазақ қоғамын 

зерттеп, бо-

ла шағын 

бағдарлау 

қиын.

Жалғасы 5-бетте

Бүгінгі оқушы – елдің болашақ азаматы. Оны 

нағыз патриот етіп тәрбиелеу туған елінің та ри-

хи құндылықтарын құлағына бала жасынан сіңі-

ру ден басталады. Патриотизм қоғамдағы бас ты 

құндылықтардың біріне айналуы үшін туған өл ке 

шежіресін негізге ала отырып, оқушыларға бү -

кіл Отанының, ел-жұртының ғасырлар бойы жи-

нақ талған тарихи-мәдени мұрасын жан-жақты 

жарық көрген «Қа  зақстан тарихынан әңгімелер» 

кітабына сүйен сек, «Тарих пәні туралы» мәлімет 

пен алғашқы адам ның қалай пайда бол ғанынан 

өзінше «түйін» түйетін пы шақтың қырындай ғана 

оқу лықта әлемдегі алғашқы им периялар, ежелгі 

түркілер, көне қаға наттар, қа зақ топырағындағы 

ортағасырлық қалалар, қа  зақ хандығының құры-

луы, бірен-саран көрнекті тұлға 

лар жа 


йында 

атүс ті шолу жа салады да, одан кейін ав тор лар XX 

ғасыр дағы және Тәуелсіздік алғаннан ке йінгі Қа-

зақстанға бір-ақ «секіреді».

оқы тып-үйретуді қолға алу шарт. Осы тұрғыдан 

ал ғанда, біздің ескермей жүрген нәрселеріміз 

көп. Рас, Тәуелсіздіктен бергі кезеңде тарихты 

оқытудың мақ саты біршама өзгерді. Ескі түсініктер 

мен кеңестік иде 

ология құрсауынан құтылып, 

азат елдің дербес та рихын саралап, салмақтау 

қадамы бастал ды. Бір ақ содан бері, міне, 20 

жыл ға жуықтаса да, ұлт та ри   хын жас ұрпаққа 

тиімді  тәсілдермен  ұғындыру  ша ра  ла рын  оқу 

бағдарламасы аясында негіздей ал май келеміз. 

Ең бас ты олқылық, ел тарихы, жал пы алғанда, өте 

жалаң және үстірт оқытылады. Мы са лы, бізде бұл 

пән 5-сыныптан бастап ен гізілген.  2006 жылы 

Аб

ай ОМАРОВ (к



олла

ж)

Қазақстан Қырғызстанды 



қантөгістен құтқарды

Кеше түстен кейін 

Ақордада Елбасы 

Нұрсұлтан Назарбаев 

Қырғызстандағы 

аумалы-төкпелі 

ахуалға байланысты 

БАҚ өкілдері алдында 

арнаулы брифинг 

өткізді. Журналистермен 

жүздесу барысында 

Президент қырғыз елінің 

бұрынғы басшысы 

Құрманбек Бәкиевті елге 

әкелу оп-оңай жүзеге 

аспағанын жеткізді. 

Мұрат АЛМАСБЕКҰЛЫ

Тағынан тайған қырғыз Президен-

тінің елдің оңтүстік өңіріндегі өз жақ -

тастарының арасына барып алып, 

қарсыластарымен өліспей беріс пей-

тінін мәлімдегені белгілі. Жағ дайдың 

бұлай ушығуы елдегі азамат тық соғыс 

отының тұтануына үлкен әсер етуі 

мүмкін еді. «Бұл өз кезегінде жаңа 

қантөгісті, бейбіт халықтың ажал 

құшуынан басқа түк әкелмейді. Қа-

зірдің өзінде қайтыс болған адамдар 

саны сексеннен асқаны мәлім. Одан 

да көп болуы мүмкін. Сондықтан 

мен қазақ елінің атынан жақын көр-

ші, жан қиыспас ағайын қырғыз хал-

қына, өмірден озған адамдардың ту-

ған-туыстарына қайғырып көңіл айта-

мын», – деді Нұрсұлтан Назарбаев. 

Қырғызстандағы жағдайға бүкіл 

әлем аңтарыла қарап отырғаны бел-

гілі. Елбасы Америкаға сапары кезін-

де Франция, Италия, Германия т.б. 

алпауыт елдердің қазақпен көр 

ші 

қырғыз еліндегі жағдайға алаң дау-



шылық білдіргенін айтты. Себебі 

ЕҚЫҰ секілді белді ұйымға төрағалық 

етіп отырған Қазақстанның осы 

шие 


 

леніс туралы пікірі олар үшін 

маңызды болатыны белгілі. Оның 

үстіне Қырғызстанның бізбен көрші 

ел екенін қосыңыз. 



  1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал