Бекітемін жылу энергетика факультетінің деканы Зияханов М. У. 2016 ж. ZhEавt 3316 «Жылуэнергетикасындағы жылутехнологиялық процестерді абт және абж»



жүктеу 135.1 Kb.

Дата31.05.2017
өлшемі135.1 Kb.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі 

«Алматы энергетика және байланыс университеті» Коммерциялық емес АҚ 

Жылу энергетика факультеті 

«Өнеркәсіптік жылу энергетикасы» кафедрасы 

 

 

 



БЕКІТЕМІН 

Жылу энергетика факультетінің  

    деканы________ Зияханов М.У.  

«____»_______2016 ж



 

 

 

 

ZhEАВT 3316 - «Жылуэнергетикасындағы  

жылутехнологиялық процестерді АБТ және АБЖ» пәні 

 

SYLLABUS  

 

5В071700 - Жылуэнергетика мамандығы 

 

 



 

Курс   


 

 

 



 - 3 

Семестр    

 

 

 - 6 



Барлығы   

 

 



 - 3 несие 

ECTS бойынша   

 

 - 5 несие 



Барлық сағаттар саны              - 135 

Аудиториялық сағаттар саны  - 52 

Оның ішінде: 

Дәрістер   

 

 

 - 30 



Зертханалық сабақтар   

 - 15 


Практикалық сабақтар   

 - 7 


ОӨЖ  

 

 



 

 - 83 


ООӨЖ 

 

 



 

 - 30 


Есептік-сызба жұмыстар 

 - 3 


Есеп беру түрі      

           - Емтихан 

 

 

 



 

 

 



 

Алматы 2016 

 


 

«Жылуэнергетикадағы жылутехнологиялық процестерді АБТ және АБЖ» пәнінің 

силлабусын  Өнеркәсіптік  жылуэнергетикасы  кафедрасының  доценті  Бекалай  Н.Қ. 

5В071700  –  Жылуэнергетика  мамандығы  үшін  жұмыстық  оқу  жоспары  негізінде 

құрастырған. 



 

 

 



 

Syllabus Өнеркәсіптік жылуэнергетикасы кафедрасының  мәжілісінде қарастырылды 

және мақұлданды. 

Хаттама  № 7   «21»____06____2016 ж. 

 

ӨЖЭ кафедрасының менгерушісі __________ Р.А.Мұсабеков 



«_____»_____________2016ж. 

 

 



 

 

Syllabus  Жылуэнергетика  факультетінің  оқу-әдістемелік  комиссиясының  мәжілісінде 



қаралды және бекітілді.  

Хаттама № 4   «22»____06____2016 ж. 

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 Оқытушы туралы мәліметтер: 

Бекалай  Нұрипа  Қырғызбайқызы,  доцент,  Алматы  энергетика  және  байланыс  университеті, 

Өнеркәсіптік жылуэнергетика кафедрасы, А229. 

Толық мекенжайы: Алматы қ., Байтұрсынов көшесі 126 

Тел.:  83272 92 53 80 

Факс: 83272 92 57 40 

E-mail: bekalaynuripa@mail.ru  



 

2 Аудиториялық сабақтардың жүргізілу уақыты және орны: 

Сабақ  және  консультациялар  кестесі  Жылуэнергетика  факультетінің  (Б227)  және  ӨЖЭ 

кафедрасының (А235) хабарландырулар тақтасында ілінеді. 

 

3 3 Оқу пәнінің сипаттамасы 

3.1  Пәннің  мақсаты  –  Болашақ  жылуэнергетика  мамандарының  жылуэнергетикадағы 

жылутехнологиялық процестерді басқару және автоматтандыру бойынша білімдері мен машықтарын 

қалыптастыру.  Соның  ішінде  автоматты  басқару  жүйелерін  (АБЖ)  талдау  және  синтездеудің 

теориялық  негіздерімен  және  автоматтандырудың  техникалық  құралдарымен  танысып,  ЖЭС-ң 

негізгі  және  қосалқы  құрал-жабдықтарын  АБЖ-ін  жүзеге  асырудың  әдістері  мен  тәсілдерін  оқып 

үйрену. 


3.2 Пәннің мәселесі  

АБЖ-ін  құрудың  негізгі  қағидаларын,  жылуэнергетикадағы  жылутехнологиялық  процестерді 

автоматты  басқару  (АБЖ)  жүйелерін  құрудың  теориялық  негіздерін  оқып  үйрену;    АБЖ-ін  келтіру 

параметрлерін  есептеу  және  тиімдендіру,  танып  білу,  эксперимент  жүзінде зерттеу,  математикалық 

модельдеу  және  басқару  мәселелерін  алгоритмдеу  машықтарын  қалыптастыру;  автоматтандырудың 

қазіргі заманғы техникалық құралдарының құрылысымен және жұмыс істеу қағидаларымен танысу.    



3.3 Пәнді сипаттау 

Пән  5В071700  –  Жылу  энергетикасы  мамандығының  студенттеріне  автоматты  басқару  жүйелерін 

(АБЖ)  талдау  және  синтездеудің  теориялық  негіздерімен  және  автоматтандырудың  техникалық 

құралдарымен танысып, ЖЭС-ң негізгі және қосалқы құрал-жабдықтарын АБЖ-ін жүзеге асырудың 

әдістері мен тәсілдерін үйретуді мақсат етеді. 

Курстың соңында пәнді оқу арқылы студент: 

тани білуі керек: 

-  өлшеу  құралдарының  және  автоматты  реттеу  жүйесінің  статикалық  және  динамикалық 

сипаттамаларын; 

- сызықты және импульстік жүйелер жөнінде көлемді түсініктерді;  



білуі керек: 

- реттеу жүйесінің типтік буындары және олардың сипаттамаларын;  

- автоматты реттегіштер және олардың сипаттамаларын; 

- орнықтылықты бағалау критерийлері мен әдістерін; 

- реттеу сапасын бағалау; 

- сызықты автоматты реттеу жүйесінің анализі мен синтезі; 

- ЖЭС негізгі және қосалқы құрал-жабдықтарыy; 

- Автоматтандырудың техникалық құралдарын.

 

меңгеруі керек: 

автоматты реттеу теориясының принциптері мен заңдылықтарын меңгеру; 

-  реттеу  жүйелерін  құру  жолдарын,  оларды  математикалық  бейнелеу  және  модельдеу  әдістерін 

меңгеру; 

- ЖЭС объектілерінің АБЖ – н құруды жүзеге асыру.  



3.4     Курстың пререквизиттері:  

Жоғарғы  математика,  Физика,  Химия,  Техникалық 

термодинамика.  

3.5  Пәннің  постреквизиттері:  «Жылуэнергетикалық  жүйелер  және  энергияны  қолдану», 

«Жылутехнологиялық  процестерді  және  қондырғыларды  модельдеу  және  тиімдендіру  әдістері», 

«ЖЭС қазандық қондырғылары», «Бу және газ турбиналары», «ЖЭС қосалқы жабдықтары». 

 


 

4. Пәннің құрылымы және мазмұны 

4.1 Теориялық дайындық  

Дәріс 


Дәрістердің тақырыптары 

Әдебиет реті     





1-2 

Кіріспе. Автоматты басқару туралы негізгі ұғымдар мен 

түсініктемелер.  Автоматты басқару жүйесін (АБЖ) құрудың 

негізгі қағидалары. Басқарудың технологиялық объекті туралы 

түсінік.  Автоматтандырудың объекті ретінде 

жылуэнергетикалық процестер мен қондырғыларды 

қарастырудың ерекшеліктері. (1 сағат) 

[1,2,3,4,5]  

[7,14,16] 



Автоматты басқару жүйесінің математикалық  бейнеленуі 

Реттеу қағидалары. Ашық, тұйық, аралас жүйелер. 



Бағдарламалық және қадағалайтын жүйелер. дискреттік әсерлік 

жүйелер. Циклдік бағдарламалық басқару жүйелері туралы 

түсінік.  2 сағат 

[1,3,5,7,14,16]  

АБТ есептері мен зерттеу мәселелері. АБЖ элементтерінің 



статикасы және динамикасы. Жүйенің декомпозициясы. 

Динамикалық жүйелердің дифференциал теңдеулерін құру.  

Теңдеулерді сызықтандыру. Дифференциал теңдеулерді 

жазудың өлшемсіз және операторлық түрлері.  2 сағат 

[1,3,5,7,14]  

Сызықтық дифференциал теңдеулерді шешу үшін Лаплас 



түрлендірулерін қолдану. Беріліс функциясы. Жүйенің өтпелі, 

үдемелі және импульстік сипаттамалары.  Жүйенің және оның 

элементтерінің жиіліктік функциялары мен сипаттамалары.  

Дискретті жүйенің беріліс функциясы мен динамикалық 

сипаттамалары туралы түсінік. 2 сағат 

 

[1,3,5,14]  



Элементар сызықтық буындардың қасиеттері мен 

сипаттамалары.  Буындарды қосу. Құрылымдық сұлбаларды 

түрлендіру. 2 сағат 

[1,3,5,6,14]  

Реттеу заңдары, ең көп қолданылатын автоматты 



реттегіштердің статикалық және динамикалық сипаттамалары. 2 

сағат 


[1,3,5,6,14] 

Автоматты реттеу жүйелерінің орнықтылығын зерттеу 

 



Динамикалық жүйенің орнықтылығы туралы түсінік. 

Орнықтылықтың түбірлік, графоаналитикалық және алгебралық 

критерийлері. Орнықтылықты талдаудың жиіліктік әдістері. 2 

сағат 


[1,3,5,14]  

Сипаттамалық  теңдеу  коэффициентері  кеңістігінде  немесе 



реттегіштің  келтіру  параметрлері  кеңістігінде  орнықтылық 

аймағын тұрғызу (Д-бөліктеу).   Автоматты басқару жүйесіндегі 

өтпелі  процестердің  сапасы  туралы  жалпы  мәліметтер.  

Сызықтық  реттегіштердің  тиімді  келтіру  параметрлерін 

анықтау. 

2 сағат 


[1,3,5,14]  

Сапа көрсеткіштері. Ретелетін шаманың мүмкін болатын 



ауытқулары аймағы. Өтпелі процестердің сапасын бағалау 

әдістері. Өтпелі процестердің сапасын зерттеу. Жүйенің және 

оның элементтерінің кеңейтілген  жиіліктік сипаттамалары 

(КЖС). КЖС анықтау әдістері. 2 сағат 

 

[1,3,5,6] 



10 

Автоматты реттегіштердің тиімді келтіру параметрлерін 

анықтау әдістері. Аналитикалық, графоаналитикалық, есептік 

[1,3,5,6] 



 

формулалары, жуықталған әдістері. Реттегіштерді автоматты 

келтіру алгоритмі. 2 сағат 

Жылуэнергетикалық процестер мен қондырғыларды басқару   

11 


Автоматтандырудың  объекті  ретінде  жылуэнергетикалық 

процестер  мен  қондырғыларды  қарастыру  ерекшеліктері.  ЖЭС 

негізгі  және  қосалқы  құрал-жабдықтары  АБЖ–нің  объекті 

ретінде.  Су  және  отын  дайындаудың  процестері  мен 

аппараттарын  автоматтандырудың  объекті  ретінде  қарастыру 

ерекшеліктері. 

Басқару 

объектілерінің 

динамикалық 

сипаттамалары.  2 сағат 

[18, 19] 

Автоматтандырудың техникалық құралдары 

12 


ЖЭС технологиялық процестерін АБЖ техникалық 

құралдарының құрылысы мен  функционалдық құрамы.  

Техникалық құралдарының классификациясы. 

Автоматтандырудың техникалық құралдарының техникалық 

сипаттамаларына қойылатын негізгі талаптар.  2 сағат 

[18, 20] 

13 

Автоматты  реттеудің  аналогтық  құралдарында  автоматты 



басқару  алгоритмін  техникалық  жүзеге  асыру  қағидалары. 

АБЖ-дегі  микроконтроллерлер  және  өнеркәсіптік  контроллер. 

Басқарушы есептік комплекстер. 2 сағат 

[20] 


Жылутехнологиялық процестерді АБЖ жүзеге асыру  

14 


Энергетикалық қазандарды автоматты басқару.  Барабандық 

қазандарды автоматты басқару, отын жануы процесінің қуатын, 

қорек жүйесін және су режимін реттеу. Тура ағынды 

қазандарды автоматты басқару. Басқару ерекшеліктері. Жылу 

жүктемесі мен буды ысыту температурасын реттеу. 2 сағат 

[18, 19] 

15 

ЖЭС қосалқы қондырғылары мен процестерін автоматтандыру.  



Диірмен қондырғысының, химиялық су тазалау процестері мен 

қондырғыларының, жылумен жабдықтау қондырғыларының 

АБЖ. Жылулық қондырғылардың автоматты қорғау жүйелері.  

2 сағат 


[18, 19] 

 

Сырттай  оқитын  студенттер  үшін  аудиториялық  сабақтар  көлемі  жұмыстық  оқу  жоспары 



негізінде  тағайындалады.    Орта  кәсіби  білім  беру  негізінде  қобылданатын  студенттерді  сырттай 

оқуту түрі үшін (қысқартылған оқыту) жұмыстық оқу жоспары АЭжБУ ғылыми кеңесінде бекітілген. 



 

4.2 Практикалық дайындық 

 

4.2.1 Зертханалық жұмыстардың үлгілік тізімдері  

Дәріс 


Дәрістердің тақырыптары 

Әдебиет реті 





Типтік  сызықтық  буындар  мен  сызықтық  реттегіштерді 

модельдеу және динамикалық сипаттамаларын зерттеу. 4 

сағат 


Конспект лекций,  

 [14, 15] 

Типтік сызықтық  буындар мен сызықтық  реттегіштердің 



жиіліктік сипаттамаларын зерттеу. 4 сағат 

Конспект лекций,  

[14, 15] 

Реттеу объектісінің үдеу қисығын эксперимент жүзінде 



анықтау. Тұйық автоматты реттеу жүйесінің өтпелі 

процесінің графигін тұрғызу. Сапа көрсеткіштерін 

бағалау. 4 сағат 

Конспект лекций,  

[14, 15] 

Тұйық автоматты реттеу жүйесін  модельдеу және 



динамикасын зерттеу. 4 сағат 

Конспект лекций,  

[14, 15] 

 


 

4.2.2 Практикалық сабақтар мазмұны  

Дәріс 


Дәрістердің тақырыптары 

Әдебиет реті 





Автоматты басқару жүйелерінің элементтерінің 

дифференциал теңдеулерін құру. 2 сағат 

Конспект 

лекций 

[11, 12, 13] 



Автоматты басқару жүйелерінің элементтерінің уақыттық 

және жиіліктік сипаттамаларын анықтау және тұрғызу.  

Кеңейтілген  жиіліктік сипаттамаларды (КЖС) анықтау. 2 

сағат 

 

Конспект 



лекций 

[11, 12, 13] 

Орнықтылықтың критерийлері көмегімен динамикалық 



жүйелердің орнықтылығын зерттеу. Сипаттамалық теңдеу 

коэффициентері кеңістігінде орнықтылық аймағын тұрғызу.   

2 сағат 

Конспект 

лекций 

[11, 12, 13] 



Тұйық  жүйенің  нақты  жиіліктік  сипаттамасын  анықтау 

және  тұрғызу.  Автоматты  реттеу  жүйесінің  өтпелі 

процесінің графигін тұрғызу.  

2 сағат 

Конспект 

лекций 

[11, 12, 13] 



4. 3 Есептік – сызба жұмыстары: 

1  Автоматты  басқару  жүйелерінің  элементтерінің  дифференциал  теңдеулерін  құру.  Автоматты 

басқару  жүйелерінің  элементтерінің  уақыттық  және  жиіліктік  сипаттамаларын  анықтау  және 

тұрғызу.   

2 Орнықтылықтың критерийлері көмегімен динамикалық жүйелердің орнықтылығын зерттеу.  

3 Пропорционалдық-интегралдық реттегіштің (С

0



1



) келтіру параметрлерінің жазықтығында тұйық 

автоматты реттеу жүйесінің орнықтылық аймағын тұріызу.    

5  Кеңейтілген    жиіліктік  сипаттамаларды  қолдана  отырып,  сызықтық  реттегіштердің  тиімді  келтіру 

параметрлерін аналитикалық есептеу. 

6. Тұйық жүйенің нақты жиіліктік сипаттамасын анықтау және тұрғызу. 

ЕСЖ  арнайы  жазылған  әдістемелік  нұсқаулар  бойынша  орындалады.  [Әдістемелік 

материалдар 12, 13]. 

4.4 Студенттердің өзіндік жұмыстарының тақырыптары: 

1 Автоматты басқару теориясында пайдаланылатын математикалық аппараттар. 

2 Автоматты басқару жүйесінің қозғалыс теңдеуі және оны сызықтау. 

3 Құрылымдық схемаларды пара-пар түрлендіру.  

4 Буындарды жіктеу. Дифференциалдаушы буын. Кешігу буыны. 

5 Логарифмдік жиіліктік сипаттамалары бойынша орнықтылық критерийі. 

6 Тұйық жүйенің нақты жиіліктік сипаттамасын тұрғызу.   

7  Реттеу сапасын жиіліктік әдіспен бағалау. 

8  Жүйенің қалаулы логарифмдік жиіліктік сипаттамасын алу. 

9  Сипаттамалық  теңдеу  коэффициентері  кеңістігінде  немесе  реттегіштің  келтіру  параметрлері 

кеңістігінде орнықтылық аймағын тұрғызу (Д-бөліктеу).    

10  Автоматты  басқару  жүйесінің  өтпелі  процестерінің  сапасы  және  реттегіштің  тиімді  келтіру 

параметрлерін анықтау. 

11 Басқару объектілерінің динамикалық сипаттамаларын аналитикалық түрлендіру.  

12 Кеңейтілген  жиіліктік сипаттамаларды (КЖС) есептеу. 

13  КЖС  қолдана  отырып,  сызықтық  реттегіштердің  тиімді  келтіру  параметрлерін  аналитикалық 

есептеу. 

14 Тұйық жүйенің нақты жиіліктік сипаттамасын анықтау және тұрғызу. 

15 Автоматты басқару жүйесінің өтпелі процесінің графигін тұрғызу. 

5 Аралық және қорытынды бақылау сұрақтары 

1. Автоматты басқару жүйесі мен оны құрайтын  элементтер туралы жалпы   

 түсініктер. 

2.  Реттеуіштер және реттеу заңдары. 



 

3.  Автоматты басқару жүйесін жіктеу. 

4. Пропарционалдық реттеуіш  сипаттамалары. 

5.  Автоматты басқару жүйесінің құрылымы. 

6. Интегралдық  реттеуіш  сипаттамалары. 

7.  АБЖ-ң статикалық  сипаттамаларына түсінік беру. 

8.  Пропарционалыдық-интегралдық реттеуіш  сипаттамалары. 

9. АБЖ-ң динамикалық  сипаттамаларына түсінік беру. 

10. Пропарционалыдық- дифференциалдық  реттеуіш  сипаттамалары. 

11.  АБЖ-ң негізгі құрылымы. 

12.Пропарционалыдық – интегралдық – дифференциалдық  реттеуіш  сипаттамалары. 

13. АБЖ-ң дифференциал теңдеулері. 

14. Сызықтық АБЖ-ң орынқтылығы туралы түсінік. 

15.  АРЖ-ң беріліс функциясы. 

16. Сызықты АРЖ-ң орнықтылығын зерттеу 

17. АРЖ-ң типтік буындары: инерциясыз буын  сипаттамалары. 

18. АРЖ-ң типтік буындары: инерциялық (күшейткіш) буын  сипаттамалары. 

19.  Раус-Гурвиц критерийі бойынша АРЖ-ң орнықтылығын  зерттеу. 

20. АРЖ-ң типтік буындары. Апериодтық  буынның сипаттамалары. 

21. Михайлов критерийі бойынша АРЖ-ң орнықтылығын  зерттеу. 

22.АРЖ-ң типтік буындары. Нақты дифференциалаушы буынның сипаттамалары. 

23. Найквист  критерийі бойынша АРЖ-ң орнықтылығын  зерттеу. 

24.  АРЖ-ң типтік буындары. Интегралдаушы буынның  сипаттамалары. 

25. Логарифмдік  жиіліктік сипаттамалары бойынша орнықтылық критерийі. 

26.  АРЖ-ң типтік буындары. Тербелмелі буынның  сипаттамалары. 

27. Орнықтылық  аймағы туралы түсінік. Оны турғызу әдістері 

28. АРЖ-ң типтік буындары. Кешігу буынының  сипаттамалары. 

29. Орнықтылық қоры туралы түсінік. 

30.  АРЖ-індегі буындардың қосылыс түрлері. Буындарды тізбектеу қосу. 

31.  Бір  комплексті параметр жазықтығын Д-бөліктеу. 

32.  АРЖ-індегі буындардың қосылыс түрлері. Буындарды параллель қосу. 

33. Екі нақты параметрлі жазықтығын  Д-бөліктеу. 

34.    АРЖ-індегі  буындардың  қосылыс  түрлері.  Буындарды  қарсы-параллель  қосу  немесе  кері 

байланысты қосылыс. 

35. АРЖ-ң жиіліктік сипаттамалары. 

36.  Тұйықталған АБЖ-не түсінік беру. 

37. Типтік буындар. Апериодтық буынның сипаттамалары. 

38.  АРЖ-ң дифференциал  теңдеулері. Лаплас түрендіруі. 

39. Автоматты жүйе элементтері. 

40.  Реттеуіштер және реттеу заңдары. 

41.  Басқару жүйесінің дифференциал  теңдейлері. 

42. АБЖ-ң статикалық  сипаттамалары және статикалық буындар. 

43. Реттеу сапасының негізгі көрсеткіштері. 

44. Реттеу сапасының жанама бағалары. 

45. Реттеу сапасының интегралдық  көрсеткіштері. 

46. Құрылымдық  схемаларды пара-пар түрлендіру. 

47. Реттеу сапасын  жиіліктік әдіспен бағалау. 

48.  Реттеу жүйесінің синтезі жөніндегі негізгі түсініңтер. 

49. АБЖ-ң құрылымы, негізгі элементтері. 

50. АРЖ-гі процестер. Бірлік сигналдар. Бірлік импульс немесе дельта-функция ұғымдарына түсінік. 

51. АРЖ-ң уақыттық немесе өтпелі сипаттамалары. 

52.  Статикалық  және астатикалық реттегіштер 

53.  Автоматты басқару жүйесі мен оны құрайтын  элементтер туралы жалпы түсініктер. 

54.  Автоматты басқару жүйесін жіктеу. 

55. Сызықтық АБЖ-ң орынқтылығы туралы түсінік. 


 

56. АРЖ-ң типтік буындары. Нақты дифференциалаушы буынның сипаттамалары.  

57. Ляпунов бойынша орнықтылықты зерттеудің жалпы әдісі. 

58 Көпсатылы біріккен энергетикалық жүйенің (БЭЖ) құрылымы. 

59 Көпдеңгейлі иерархиядық жүйелер (КИЖ). 

60 Математикалық моделдер иерархиясы. КИЖ –і математикалық сипаттау қағидалары. 

61 Көпдеңгейлі иерархиядық жүйелердің (КИЖ) құрылымы. 

62 Көпдеңгейлі иерархиядық жүйелердің (КИЖ) математикалық моделдерінің декомпозициясы. 

63 Көпдеңгейлі иерархиядық жүйелердің (КИЖ-дің) мақсаттық функциялары. 

64 Басқару бойынша шешім қабылдау иерархиясы. 

65 Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымының иерархиясы. 

66 Операторлық- диспечерлік басқаруды ұйымдастыру. 

67 Функционалдық-топтық басқару. 

68 Автоматтандырудың техникалық құралдарының комплексі. 

69 Энергоблокты автоматты басқару жүйесінің мақсаты. 

70 Басқарушы есептеу комплексін (УВК) қолдану арқылы автоматтандырылған басқару қағидалары. 

71 Технологиялық қорғаныстың мақсаты және логикалық элементтері. 

72 Технологиялық қорғаныстың сенімділігін қамтамасыз ету. Сенімділік көрсеткіштері. 

73 Жылулық қорғанысты жобалаудың негізгі қағидалары. Жалынның түсінің көмескіленуі мен сөніп 

қалуынан қорғаныс. 

74 Дағаралық қазанның автоматты қорғанысы. 

75 Тура ағынды қазанның автоматты қорғанысы. 

76 Турбина қорғанысының жұмыс істеу сұлбасы. 

77 Генератор қорғанысының жұмыс істеу сұлбасы. 

78  Жылуэнергетикадағы  технологиялық  процестерді  автоматты  басқарудың  ролі  мен  мәселелері. 

Әлеуметтік және экономикалық маңызы. 

79  Технологиялық  процестерді  автоматты  басқарудың  мәселелері.  Типтік  АБЖ–ң  құрылымдық 

сұлбасы, элементтерінің қолданылу мақсаты. 

80 Кеңейтілген жиіліктік сипаттамалар туралы түсінік. 

81 Реттегіштерді тиімді күйге келтіру туралы түсінік. Кеңейтілген жиіліктік сипаттамаларды қолдану 

арқылы тіимді келтіру параметрлерін анықтау. 

82 Автоматты реттеу жүйесіндегі өтпелі процесс графигін тұрғызу (трапециялық сипаттамалар әдісін 

қолдану). 

83 Тура әсерлі реттегіштер. Олардың жылуэнергетикасында қолданылуы. 

84 Барабанды бу генераторын автоматты басқару мәселелері. Реттеудің негізгі учаскілері. 

85  Барабанды  бу  генераторының  қуатын  реттеу.  Реттеу  учаскісінің  қасиеттері.  Жеке  және 

корректорлаушы реттегіштері бар автоматты реттеу сұлбалары. 

86  Бу  генераторындағы  жану  процесінің  тиімділігін  реттеу.  Реттеу  учаскісінің  қасиеттері.  Оттегі 

бойынша коррекциялауы бар «отын-ауа» және «тапсырма- ауа» автоматты реттеу сұлбалары. 

87  Бу  генераторындағы  жану  процесінің  тиімділігін  реттеу.  Реттеу  учаскісінің  қасиеттері.    «Отын-

ауа» автоматты реттеу сұлбасы. 

88  Бу  генераторындың  ошағындағы  сиретілуді  реттеу.  Реттеу  учаскісінің  қасиеттері.  Автоматты 

реттеу сұлбалары. 

89 Барабанды бу генераторының қоректенуін реттеу. Реттеу учаскісінің қасиеттері. Автоматты реттеу 

сұлбалары. 

90 Жылу электр стансаларының энергоблогын АБЖ. 

91 Энергоблок қуатын және бу қысымын АБЖ. 

92 Отынның жану сапасын АРЖ. 

93 Дағаралы қазанның ошағындағы сиретілуді АРЖ. 

94 Дағаралы қазанның деңгейін АРЖ. 

95 Аса қызған бу температурасын АРЖ. 

96 Тура ағынды қазандарды АРЖ – ң ерекшеліктері. 

97 Жылутехникалық процестердің параметрлерін бақылау-өлшеу аспаптары. Өлшеу қағидалары. 

98  Су  қыздыру  қазанының  жүктемесін  (су  температурасын)  реттегіш.  Жалпы  ауаны  реттегіш. 

Сиретілуді реттегіш. 


 

99 Жылу желісіндегі су температурасын АРЖ. 

100  Аудандық  қазандық  кәсіпорынның  автоматтау  объектісінің  сипаттамасы.  ТП  АБЖ  техникалық 

сипаттамалары.  

101 Аудандық қазандық кәсіпорынның автоматтау объектісінің сипаттамасы. ТП АБЖ функциялары. 

102  Аудандық  қазандық  кәсіпорынның  автоматтау  объектісінің  сипаттамасы.  Қосалқы  көмекші 

қондырғыларды АБЖ.   

103 Технологиялық объектіні автоматты басқару қағидалары.   

104 Аудандық қазандық кәсіпорынның автоматтау объектісінің сипаттамасы. Газ даярлау пунктінің 

АБЖ.    


105 Біріншілік будың аса қызу температурасының төмендеуінен қорғаныс. 

106 Су келуі тоқтауынан және су экономайзерінің құбырының жарылуынан қорғаныс. 

107 Деаэраторлық қондырғыларды АРЖ. 

108 Жылумен жабдықтау қондырғыларды (РОУ немесе БРОУ) АРЖ. 

109 Конденсатордағы су деңгейін АРЖ. 

110 Желілік судың қыздырғыштарын АРЖ. 

111 Шыңдық су қыздырғыш қазандарды АРЖ. 

6 Студенттердің баға деңгейі жөнінде ақпараттар 

6.1  Бағалау жүйесі 

Сіздің  білім  деңгейіңіз  оқудың  кредиттік  технологиясында  қабылданған      курс  бағдарламасы 

бойынша қорытынды бағалар шкаласына сәйкес бағаланады. 

1 – кесте 



Баға 

Балдың сандық 

эквиваленті 

Пайыздық 

мазмұны 

Бағаның бұрынғы түрі 

А 

4,0 


95-100 

Үздік 


А- 

3,67 


90-94 

В+ 


3,33 

85-89 


Жақсы 

В 

3,0 



80-84 

В- 


2,67 

75-79 


С+ 

2,33 


70-74 

Қанағат 


С 

2,0 


65-69 

С- 


1,67 

60-64 


 

 

D+ 



1,33 

55-59 


1,0 


50-54 



0-49 

Қанағаттанарлықсызсыз 

Рұқсат рейтингісінің бағасы семестр бойына жинақталады. Жұмыстардың әр түрі 100 баллдық 

шкаламен бағаланады және 2 – кестеге сәйкес коэфиициенттік деңгей рұқсаты ағымдағы бақылаудың 

орташа бағасына қосылады. 

2 – кесте. Әр жұмыс түрінің маңыздылығы. 

Параметрлер 

Коэффициент салмағы 

Зертханалық жұмыстардың орындалуы 

0,4 


Курстық жұмыс 

0,5 


Дәріс сабақтарына қатысуы 

0,1 


Ағымдағы бақылаудың орташа бағасы (Ор) 

1,0 


Аралық  бақылау  (АБ)  академиялық  күнтізбеге  сәйкес  семестрде  екі  рет  өткізіледі.  Әр  АБ  (А1 

және  А2)  100-баллдық  шкаласымен  бағаланады,  ақпараттық  жүйемен  АБ  бағасының  орташа  мәні 

есептеледі 

Б

ор



=(Б

1



2

)/2 


және 0,2 салмақ коэффициентпен қабылдау бақылауына қосылады: 

БР = 0,2Бор+0,8Ор. 



 

Пән бойынша қорытынды баға шығарылады 

Қ=0,6БР+0,4Е, 

Е – емтихандық бағасының сандық баламасы. 



6.2 Балдарды қою саясаты: 

1,2,3  кестелерде  көрсетілген  бағалама  балдары  максималдық  болып  саналады.  Олар  жұмыс 

уақытысында  және  сапалы  орындалған  уақытта  ғана  қойылады.  Тесттің  және  дәрістік  сабақтарға 

қатысудың  бағалама  балдары  дұрыс  жауаптар  санына  және  студент  қатыспаған  дәрістер  санына 

қарасты қойылады. 

6.3  Университетте  оқушылардың  академиялық  мобилділігін  ұйымдастыру  кезінде  бағаларды 

бір жүйеге келтіру 

ECTS  (Несиелерді  өткізу  және  жинақтаудың  Европалық  жүйесі)  бойынша    5  және    6  Кестелер 

қолданылады. 

5 Кесте – ECTS бойынша бағаларды ҚР оқушылардың білім жетістіктерін бағалау жүйесіне өткізу  



ECTS 

бойынша 

баға 

Әріптік 

жүйе 

бойынша 

баға  

Балдың 

сандық 

эквиваленті  

%-тік 

құрамы  

Дәстүрлік баға  

 



4,0 


100 

Өте жақсы 





B+ 

3,33 


85 

Жақсы 




3,0 


80 



2,0 


65 

Қанағаттандырарлық 





1,0 


50 

FX, F 



Қанағаттандырарлықсыз 

6  Кесте  –  ҚР  оқушылардың  білім  жетістіктерін  бағалау  жүйесіндегі  бағаларды    ECTS  бойынша 

бағаларға өткізу  

Әріптік 

жүйе 

бойынша 

баға 

Балдың 

сандық 

эквиваленті  

%-тік 

құрамы  

Дәстүрлік баға  

 

ECTS 

бойынша 

баға 

4,0 


95-100 

Өте жақсы 





А- 

3,367 


90-94 

B+ 

3,33 


85-89 

Жақсы 




3,0 


80-84 

Жақсы 




В- 

2,67 


75-79 

С+ 

2,33 


70-74 

Қанағаттандырарлық 



С 

2,0 


65-69 

Қанағаттандырарлық 





С- 

1,67 


60-64 

D+ 

1,33 


55-59 

1,0 


50-54 

Қанағаттандырарлық 





0-49 



Қанағаттандырарлықсыз  FX, F 

7 Пәннің саясаты: 

- сабақтарға кешікпеу және үнемі қатысу; 

- сабақтарға кешікпеу және тыс қалдырмау; 

- оқытушы ұсынған сабаққа қатысу;  

-  белгілі  себептермен  жіберілген  зертханалық  сабақтарды  (деканаттың  рұқсаты  болған  жағдайда) 

қайтадан пысықтау; 

- пәндік жұмысты қорғау үшін тексеруге ең соңғы аптадан бір апта бұрын кешіктірмей өткізу

- кітапханада және үйде өз бетімен дайындалу. 



8 Академиялық этика нормалары: 

Тәртіптілік;  тәрбиелілік;  ізгілік;  адалдық;  жауапкершілік;  аудиторияда  жұмыс  жасағанда  ұялы 

телефондар сөндірілуі тиіс.  

Түсінбеушілік  жағдайлар  оқу  топтарында  оқытушымен,  эдвайзермен  ашық  талқыланып, 

түсінбеушілікті шешу жолдары табылмаса, деканат қызметкерлеріне жеткізілуі тиіс. 


 

Әдебиеттер тізімі 

Негізгі әдебиеттер: 

1.  Бекбаев  А.Б.,  Сулеев  Д.Қ.,  Хисаров  Б.Ж.  Автоматты  реттеу  теориясы:  Оқулық.-  Алматы,  2005.- 

267бет. 

2. Ротач В.Я. Теория автоматического управления.-М.:МЭИ, 2004.- 400с. 

3.  Плетнев  Г.П.  Автоматизация  технологических  процессов  и  производств  в  теплоэнергетике.-М.: 

МЭИ, 2005.-352с. 

4. Бесекерский В.А., Попов Е.П.   Теория систем автоматического управления. - М.: Профессия, 2003. 

5. Яковлев В.Б. Теория автоматического управления. – М.: Высшая школа, 2003. 

6. Душин С.Е.  Теория автоматического управления. – М.: Высшая школа, 2003. 

Қосымша әдебиеттер: 

7.  Дорф  Р.,  Бишоп Р. Современные  системы  управления:-М.:  Лаборатория  базаовых знаний,  2002.  - 

832с. 

8.  Бекбаев  А.Б.  Автоматика  және  өндірістік  процестерді  автоматтандыру:  Оқулық.-  Алматы:  Білім, 



1995.-288бет. 

9. Теория автоматического управления/ Под.ред. Ю.М.Соломенцова.-М.: Высшая школа,1999.-268с. 

10.  Стефани  Е.П.  Основа  расчета  настройки  регуляторов  теплоэнергетических  процессов.-М.: 

Энергия,1972.-376с. 

11.  Стефани  Е.П.,  Панько  М.А.,  Пикина  Г.А.  Сборник  задач  по  основам  автоматического 

регулирования теплоэнергетических процессов.-М.: Энергия,1973.-336с. 



Әдістемелік материалдар 

12. Бекалай Н.К., Джаманкулова Н.О. Теория автоматического управления. Методические указания к 

выполнению расчетно-графических работ и  контрольные задания для студентов всех форм обучения 

специальности  5В071700 – Теплоэнергетика. - Алматы: АУЭС, 2010.- 15 с. 

13.  Бекалай  Н.К.,  Джаманкулова  Н.О.  Автоматты  басқару  теориясы.  5В071700  –Жылуэнергетика 

мамандығы  бойынша  оқитын  студенттер  үшін  есептік-сызба  жұмыстарын  және  бақылау 

тапсырмаларын орындаудың әдістемелік нұсқаулары. - Алматы: АЭжБУ, 2011.- 15 б. 

14.  Бекалай  Н.К.,  Джаманкулова  Н.О.  Жылуэнергетикасындағы  жылутехникалық  процестерді 

автоматты  басқару  теориясы  және  автоматты  басқару  жүйелері.  5В071700  –Жылуэнергетика 

мамандығы  бойынша  оқитын  студенттер  үшін  зертханалық  жұмыстарды  орындаудың  әдістемелік 

нұсқаулары. - Алматы: АЭжБУ, 2013.- 20 б. 

15.  Бекалай  Н.К.,  Джаманкулова  Н.О.  Теория  автоматического  управления  и  системы 

ватоматического  управления  теплотехническими  процессами  в  теплоэнергетике.  Методические 

указания  к  выполнению  лабораторных  работ  для  студентов  всех  форм  обучения  специальности  

5В071700 – Теплоэнергетика. - Алматы: АУЭС, 2014.- 20 с. 

Зертханалық,  есептік-сызба  және  өз  бетінше  жұмыстарды  орындау  үшін  қажетті  қосымша 

әдебиеттер мен мәліметтер базасы (ӨЖЭ кафедрасының электрондық кітапханасынан): 

16. Каталог средств автоматизации «МЗТА» 

17. Каталог средств автоматизации Сименс 

18. Технические описания «Регулятор микропроцессорный Минитерм» 

19. Технические описания «Регулятор микропроцессорный Протар»  

20. Технические описания «Регулятор микропроцессорный Протерм»  

21.  Пособие  «Применение  средств  автоматизации    «Danfoss»    в  тепловых  пунктах  систем 

централизованного отопления зданий». 2007 

22. Пособие. «Стандартные автоматизированные  блочные тепловые пункты фирмы  «Danfoss»» 

2007. 


23.  Пособие.  «Автоматизация  систем  теплоснабжения  коттеджей  и  квартир  в  многоэтажных 

зданиях» 2007. 

24. Каталог регулирующих клапанов и электроприводов «Danfoss»   2007. 

25. Каталог регуляторов температуры, давления и расхода прямого действия «Danfoss»   2007. 






©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал