Бекітемін ғылыми кеңес



жүктеу 119.43 Kb.

Дата13.06.2017
өлшемі119.43 Kb.

 

Қазақстан республикасы Білім және ғылым министрлігі 

Қарағанды мемлекеттік  техникалық университеті 

 

 



 

 

БЕКІТЕМІН 



Ғылыми 

кеңес 

тӛрағасы,   

ҚарМТУ ректоры 

________________Ғазалиев А.М. 

«____» _________ 2015 ж. 

 

 

 

 

 

 

 

СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ПӘН БОЙЫНША 

 ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ 

 ( SYLLABUS) 

 

 

PKKOAK  3222 «ПҚКО ашық қазу» пәні 

 

MIATKZhT 28 «Маркшейдерлік іс және АТКЖ технология» модулі 



 

5В070700 – «Тау-кен ісі» мамандығы 

 

 

Тау-кен факультеті

  

 

 



«Пайдалы кенорындарын  қазып ӛндіру» кафедрасы 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

2015 



 

 



Алғы сӛз 



 

Студентке  арналған  пән  бойынша  оқыту  бағдарламасын  (syllabus) 

әзірлеген: аға оқытушы Зейтинова Ш.Б.  

 

«Пайдалы  кенорындарын    қазып  ӛндіру»  кафедрасының    отырысында 



талқыланған 

«____»______________20__ ж. № _______ хаттама  

 

Кафедра меңгерушісі________  ____________ «____»____________20___ ж. 



                                                                    (қолы)            (А.Ж.Ә.) 

 

 



Тау-кeн  факультетінің оқу-әдістемелік кеңесі мақұлдаған 

 

№ ________ хаттама  «_____»_____________201_ж. 



 

Тӛраға ________  ____________ «____»____________20___ ж. 

                                 (қолы)            (А.Ж.Ә.) 

    


 

 

 



 

_________________________________________ кафедрасымен келісіледі 

(кафедраның аты) 

Кафедра меңгерушісі________  ____________ «____»____________20___ ж. 

                                                                    (қолы)            (А.Ж.Ә.) 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Оқытушы туралы мәлімет және қатынас ақпараты 

  

«Пайдалы  кенорындарын    қазып  ӛндіру»  кафедрасының    аға  оқытушы 



Зейтинова Ш.Б. 

ПҚКҚ  кафедрасы  ҚарМТУ-ның  2-оқу  ғимаратында  308  бӛлмеде 

орналасқан (Бейбітшілік бульвары, 56), байланыс телефоны: 56-26-19 

 

Пәннің еңбек кӛлемділігі



 

С

ем



ес

тр

 



К

ре

ди



тт

ер с


ан

ы

 



ECTS

 

Сабақ түрі  



СӚЖ 

сағаттар


ының 

саны  


Жалпы  

сағаттар 

саны 

Бақылау  түрі 



Қатынас сабақтарының 

саны  


СОӚЖ 

сағаттар


ының 

саны 


Барлық 

сағат 


саны 

Дәріс  


Практика

лық  


сабақтар 

Зертхана


лық 

сабақтар 





30 

15 


45 


90 

45 


135 

 КЖ 


 

Пән сипаттамасы 

«ПҚКО  ашық  қазу»    пәні    пәні  5В070700  «Тау–кен  ісі»  мамандығы 

бойынша базалық пәндер циклына кіреді. Студенттерге пайдалы кенорындарын 

ашық  әдіспен  қазу  үдірістері  және  технологиясын,  кеншоғырының  ашу  әдісі 

және  схемасын,  пайдалы  кенорындарын  ашық  әдіспен  қазу  жүйесін  үйренуге 

арналған.  

 

Пән мақсаты 

«ПҚКО  ашық  қазу»    пәні      ашық  тау-кен  жұмыстарының  технологиясы, 

механизациясы  және  оларды  ұйымдастыру  жайында  білім  алу,  сондай-ақ, 

карьердің негізгі параметрлерін, ашық тау-кен жұмыстарының негізгі ӛндірістік 

үдірістері  мен  қазу  жүйелерінің  параметрлерін  есептей  алуды,  кен орнын  ашу 

әдістерін таңдау мен негіздеуді жүргізуге білуді үйрету мақсатын алға қояды.  

 

Пән міндеттері 

Пәннің міндеттері мынадай:  

Қатты  пайдалы  қазылымды  ашық  әдіспен  қазып-ӛндіру  технологиясы, 

механизациясы және ұйымдастыру.  

    Берілген пәнді оқу нәтижесінде студенттер міндетті: 

ашық  тау-кен  жұмыстарының  кезеңдері  жайында;  ӛндірудің  негізгі 

үдірістері  және  техноллгиясы;  жұмыс  деңгейжиектерін  ашу  тәсілдері;  тау-кен 

жұмыстарының нәтижелілігін білу қажет; 

тау-кен  қазбалары;  кенорынды  ашық  әдіспен  қазуға  дайындау  және  ашу 

тәсілдері,  қазу  жүйесі;  карьердің  технологиялық  тәсімдері;  ашық  әдіспен 

қазудағы ӛндірістік үдірістерін білу керек; 

кенорынды  ашық  әдіспен  қазуда  ашу  және  дайындау  тәсілдерін,  қазу 

жүйесін таңдау және негіздеуін үйрену тиіс;  

ашық  тау-кен  жұмыстарын  ұтымды  механизациялау  құралдарын,  карьерлік 

алапты  оңтайлы  ашу  әдісін  таңдау;  карьердегі  тау-кен  жұмыстарының 


 

технологиялық  схемаларын  технико-экономикалық  негіздеу,  олардың 



параметрлерін  оңтайландыру;  карьерлік  алаптарлы  дайындау  мен  ашудың 

ұтымды  варианттарын  таңдау  бойынша  практикалық  дағдыларды  меңгеруді 

игеру керек.  

 

Айрықша деректемелер 

Берілген  пәнді  оқу  үшін  келесі  пәндерді  (бӛлімдерді  (тақырыптарды) 

кӛрсетумен) меңгеру қажет: 

 

Пән 



Бӛлімдердің (тақырыптардың) 

атауы 


1.

 

Геологиялық пәндер  



Тау 

жыныстарының 

жатыс 

элементтері. Пайдалы қазылым қорын 



есептеу      Техникалық  сызу  және 

жазықтық кӛрініс 

Тау-кен ӛнірісінің негіздері 

Карьердің 

элементтері 

және 


параметрлері. 

Карьер 


жұмыс 

аймағының 

элементтері 

және 


параметрлері.  Ашық  және  жерасты 

тау-кен қазбалары.  



 

Тұрақты деректемелер 

«ПҚКО  ашық  қазу»  пәнін  оқу  кезінде  алынған  білімдер  дипломдық 

жобаны немесе шығармашылық жұмысты меңгеру барысында қолданылады.  

 

Пәннің тақырыптық жоспары 

 

Тарау (тақырыптың) атауы 

Сабақ түрлері бойынша еңбек кӛлемділігі, сағ. 

дәріс 


практи-

калық 


саб. 

Зертханалық 

саб. 

СОӚЖ 


СӚЖ 





1 Ашық тау-кен жұмыстарының кезеңдері және 

этаптары. Ашық тау-кен жұмыстарының негізгі 

және ӛндірістік үдірістері. 

Практикалық сабақ №1 Карьер параметрлерін 

есептеу 




 

 

2. Тау-кен жыныстарын қазып алуға дайындау 



(механикалық әдіс),  БЖЖ туралы түсінік. Бұрғылау 

әдістері.  Карьерлердегі жарылыс жұмыстары. ЖЗ 

түрлері. Жарылыс жұмыстарын жүргізудегі тәсіл, 

тәсімдер және  әдістері 

Практикалық сабақ №2 БЖЖ паспортын есептеу 





3. Қазып-тиеу жұмыстары туралы түсінік.  Қазып-

тиеу және қазып-тасымалдау машиналарының 

жіктеулері.  Бір шӛмішті экскаваторлармен қазып 

алу.   Кӛп шӛмішті экскаваторлармен қазып алу. 

Практикалық сабақ №3 Экскаватордың ӛнімділігін 

және инвентарлық паркін есептеу 

 



 



 

 



 



4. Карьер жүктерін тасымалдау. Карьердегі 

 

 



 

 

 



 

жүкайналым және жүкағым. Карьерлік жүк және 



тасымалдау құралдары. 

 



5. Ашық тау-кен жыныстарының негізгі ӛндірісітік 



үдірістері.  Теміржол кӛлігі.  Теміржол кӛлігінің 

ӛткізу қабілеттілігі. Теміржол кӛлігінің жылжымалы 

құрамы. 

Практикалық сабақ №4 Теміржол кӛлігінің 

параметрлерін есептеу 

 



 

 



 

12 


 

12 


6. Автомобиль кӛлігі. Автомобиль кӛлігінің 

жылжымалы құрамы. Конвейер кӛлігі. 

Практикалық сабақ №5 Автокӛлік параметрлерін 

есептеу 


 

 



 



 

 



7. Үйінді жұмыстарының технологиясы және 

механизациясы. Автомобиль кӛлігін қолдануда 

үйінді жасау.  Теміржол кӛлігін қолдануда үйінді 

жасау. 

Практикалық сабақ №6 Экскаваторлы үйінді жасау 



параметрлерін есептеу 

Практикалық сабақ №7  Бульдозерлі үйінді жасау 

параметрлерін есептеу 



 



8. Карьер аланың ашу тәсілдері және тәсімдері. 

Ашық тау-кен жұмыстарының қазу жүйесі және 

технологиясы. 

Практикалық сабақ №8 Ашу қазбаларының кӛлемін 

есептеу 



 



Барлығы 

30 


15 

45 



45 

 

Практикалық (семинарлық) сабақтар тізімі 

      1. Карьер параметрлерін есептеу  

2. БЖЖ паспортын есептеу  

      3. Экскаватордың ӛнімділігін және инвентарлық паркін есептеу  

      4. Теміржол кӛлігінің параметрлерін есептеу   

      5. Автокӛлік параметрлерін есептеу  

      6. Экскаваторлы үйінді жасау параметрлерін есептеу   

      7. Бульдозерлі үйінді жасау параметрлерін есептеу   

      8. Ашу қазбаларының кӛлемін есептеу  



 

 

Курстық жобалар тақырыбы 

1.  Ашу  тәсілін  таңдау    және  кӛлденең  және  жазық  құлама  қазу  жүйесінің  

негізгі ӛндірістік үдірістерін есептеу 

2. Еңісті рудалы  шоғырлардың қазу жүйесінің ашу тәсілдерін таңдау және 

негізгі ӛндірістік үдірістерді есептеу   

3.  Ашу  тәсімінің  тиімді  тәсілін  таңдау  және  жалпылама  қазу  жүйесінің 

шама-шарттарын есептеу  

4.  Ашу  тәсілін  таңдау  және  кӛлденең  және  күртқұлама  қазу  жүйесінің 

шама-шарттарын есептеу  

5.  Ашу  тәсілін  және  кӛлденең  және  рудалы  құлама  шоғырлардың  қазу 

жүйелерін негіздеу   

 

 

СӚЖ-ге арналған бақылау тапсырмаларының тақырыптары

 


 

1.



 

 Тау кен жыныстары және технологиялық сипаттамалары  

2.

 

Жұмсақ тау жыныстарын қазуға дайындау  



3.

 

Механикалық  қопсытумен  жыныстарды  ұазуға  дайындау.  Карьерлерде 



қандай бұрғылау станоктардың түрлері қолданылады.   

4.

 



Заманауи  ЖЗ  және  ЖҚ  сипаттамалары.  Ұңғымадағы  оқтаманың  шамасын 

қалай анықтауға болады.   

5.

 

Жарылғыштықтың  әртүрлі  санатты  жыныстардағы    ЖЗ  меншікті 



шығынының мағынасы кандай?  

6.

 



Жару  жұмыстарын  ұйымдастыру  және  қамтамасыз  ету  жайлы  жалпы 

мәліметтер.  

7.

 

Күйреудің және жарылыс блогының шама-шарттары. 



8.

 

Гидравликалық 



экскаваторлармен 

жыныстарды 

қазу 

және 


тиеу 

ерекшеліктері.   

9.

 

Қазылған кеңістіктен жұмсақ жыныстарды алу және тиеу.  



10.

 

Роторлы экскаватор кенжарларының параметрлері  



11.

 

Жұмыстардың  қай  түріне  және  қандай  жағдайда  доңғалақты  сырмаларды 



(колесные  скреперы), бульдозерлерді  және біршӛмішті  тиегіштерді  қолдану 

тиімді . 

12.

 

 Теміржол кӛлігі кезіндегі бульдозерлік үйіндіжасаудың схемасы  



13.

 

 Жүктиегіштермен жыныстарды қазып алудың технологиялық схемалары. 



14.

 

 Экскаватордың 



жоғарыдан  тиеу  жұмыстары  кезінде  кенжардың 

максималды биіктігін қалай анықтауға болады.  

15.

 

 Нақты  шарттар  үшін  қандай  классификациялық  белгілер  ашу  тәсілінің 



атауын қалыптастыруға рұқсат береді. 

16.


 

 Аршылатын  тау-кен  қазылымдары  шама-шарттары  және  кӛрсеткіштері 

бойынша   қандай  топтарға бӛлінеді.. 

17.


 

 Кенорындарын  ашуды  жүзеге  асыру  үшін  карьердің  құрылысында  қандай 

жұмыстар орындалады.  

18.


 

 Карьердің  құрылысы  кезеңінде  құлама  және  еңіс  кенорындарын    ашуда, 

сондай-ақ  карьерді  пайдалануда  тау-кен  жұмыстарын  азайту  үшін  қандай 

жұмыстар орындалады . 

19.

 

Карьерді 



ашу 

үшін 


қандай 

жерасты 


ӛндірулер 

және 


қандай 

жүктасымалдағыш тәсім түрінде қолданылады . 

20.

 

 Қандай  шама-шарттар  және  кӛрсеткіштер  құлама  кенорынын  қазу  кезінде 



карьердің жұмыс аймағын кӛрсетеді . 

21.


 

 Қазу 


жүйесінің 

атауын 


қандай 

классификациялық 

белгілер 

қалыптастырады. 

22.

 

 Еңісті  және  құлама  кенорындарын  қазу  жүйесінің  негізгі  параметрлері 



қандай белгілермен анықталады: кертпештің биіктігі, жұмыс ауданының ені, 

жұмыс  жағдауының  бұрышы,  жұмыс  кертпештерінің  саны,  жұмыс  шебінің 

ұзындығы.  

23.


 

 Карьерлердегі тау-кен жұмыстарын ӛндіруде күрделі құрамды шоғырларды 

қазу кезінде жоғалым мен құнарсыздануды тӛмендету үшін қандай тәсілдер 

қолданады. 

24.

 

 Карьер, кендік бӛлу, кертпеш, жұмыс ауданы туралы түсінік . 



 

25.



 

 Жұмыс  жасайтын  және  жұмыстан  тыс  жағдаулар  қалай  және  қандай 

элементтермен калыптастырылады. 

 

Пән бойынша берілген тапсырмаларды орындау мен тапсыру кестесі 

Бақылау түрі 

Тапсырма 

мақсаты мен 

мазмұны 

Ұсынылат


ын 

әдебиет 


Орындау 

ұзақтығы 

Бақылау 

түрі 


Тапсыру 

мерзімі 


Балл 





СӚЖ 



тапсырмасын 

орындау 


Теориялық 

білімді бекіту 

1-3,5,7,8, 

дәріс 


конспекті

лері 


3-6 

аптадан 


Ағымдағы 

6,13 апта 

10 

ОСӚЖ 


тапсырмасын 

орындау 


Аналитикалы

қ және түсіну 

қабілеттілгін 

дамыту 


1-3,5,7,8, 

дәріс 


конспекті

лері 


2 аптадан 

Ағымдағы 

1,3,5,7,8,10,

12,14 


апта 

10 


Тәжербиелік 

жұмысты 


орындау 

Тәжербиелік 

сабақты 

орындауын 

тексеру 

1-9, дәріс 

конспекті

лері 


1 сағ. 

Ағымдағы 

2,4,7,9,11, 

13,15 апта 

20 

Аралық бақылау 



(тестілеу ) 

Білімді 


кешенді 

тексеру 


1-3,6,8, 

дәріс 


конспекті

лері 


1 сағ. 

Аралық 


7,14 апта 

20 


Курстық жоба 

 

Білімді 



кешенді 

тексеру 


1,3-7, 

дәріс 


конспекті

лері 


1-15 апта 

Қорытынд


ы 

15 апта 


40 

Барлығы 


 

 

 



 

 

100 



 

Саясат және процедуралар 

 Пәнді оқу кезінде келесі ережелерді сақтауды ӛтінеміз: 

1. Сабаққа кешікпей келуді. 

2  Дәлелді  себепсіз  сабақ  босатпауды,  ауырған  жағдайда  анықтама,  ал 

басқа жағдайларда түсініктеме хат ұсынуды. 

3 Студенттің міндетіне барлық сабақтарға қатысу кіреді. 

4  Оқу  процесінің  күнтізбелік  жоспарына  сәйкес  бақылаудың  барлық 

түрлерін тапсыру. 

5  Жіберілген  практикалық  және  зертханалық  сабақтар  оқытушы 

белгілеген уақытта қайта тапсыру. 



 

 

 

 

 



Ӛзін  ӛзі бақылау сұрақтары 

1.

 

Тау жыныстарының түрлері 



2.

 

Бұрғылау станоктарының ӛнімділігі және жұмыстарды ұйымдастыру 



3.

 

Ӛндірістік жарғыш заттары және  иницирлеу құралдары. 



4.

 

Екінші ретті ұсақтау. 



5.

 

Жару жұмыстарының қауіпсіздігі және ұйымдастыру 



6.

 

Тастақ жыныстарды қанатты мехкүректермен алу. 



7.

 

Гидравликалық экскаватормен тау жыныстарын қазу  



8.

 

Драглайн кӛмегімен жұмсақ және тастақ жыныстарды қазу  



9.

 

Роторлы экскаватордың  кенжары  



10.

 

 Оржолды жүргізу әдістері және ұйымдастыру  



11.

 

 Карьердің негізгі параметрлері  



12.

 

 Карьерлерде қандай бұрғылау станоктар түрлері қолданылады  



13.

 

 Ұңғымадағы оқтаманың мӛлшерін қалай анықтауға болады  



14.

 

 Бірінші  қатарлы  ұңғымаларды  қауіпсіз  бұрғылауда  табан  бойынша 



қарсыласу сызығының қандай мәні қысқа болады?  

15.


 

 Экскаватордың 

жоғарғы  тиеу  жұмысы  бойынша  кенжардың 

максималды мүмкін болатын биіктігін қалай анықтауға болады?    

16.

 

 Нақты  жағдай  бойынша  қандай  жіктеме  нышандары  ашу  тәсілін 



қамтамасыз ете алады?   

17.


 

 Аршылып  жатқан  тау-кен  қазбалары  қандай  топтарға,  шама-шарттар 

мен кӛрсткіштерге байланысты бӛлінеді. 

18.


 

 Карьердің  құрылысы  кезінде  кенорнын  аршу  үшін  қандай  жұмыстар 

атқарылады. 

19.


 

 Кӛлденең  және  кӛлбеу  кенорындарын  аршу  кезінде  жұмыстың  қай 

түрін  және  тау-кен  қазбалары  қандай  кезеңдерді  және  тау-кен 

құрылысын қосады. 

20.

 

 Карьердің  құрылысы  кезеңінде  құлама  және  кӛлбеу  кенорындарын 



аршудағы,  сондай-ақ  карьерді  эксплуатациялауда  тау-кен  жұмыстарын 

азайтудағы жұмыстың түрлері. 

21.

 

 Құлама  кенорнын  қазу  кезінде  карьердің  жұмыс  аймағын  қандай 



динамикалық шама-шарттар және кӛрсеткіштер сипаттайды. 

22.


 

 Қазу  жүйелерінің  атауын  қандай  классификациялық  кӛрсеткіштер 

жинақтайды. 

23.


 

 Кӛлбеу  және  құлама  кенорындарының  қазу  жүйесінің  негізгі  шама-

шарттары  қандай  факторлармен  анықталады:  кертпештің  биіктігі, 

жұмыс  ауданының  ені,  жұмыс  жағдауының  бұрышы,  жұмыс 

кертпештердің саны, жұмыс шебінің ұзындығы.   

24.


 

 Күрделі құрамды шоғырларды қазу кезінде карьерлерде  қандай тау-кен 

жұмыстарының ӛндірісі жоғалымды және құнарсыздануды азайту үшін 

қолданады. 

25.

 

Жүкағымды қалыптастыру қағидалары 



26.

 

 Бұрғылау әдістері 



27.

 

 Ұңғыманы айналмалы шнекті бұрғылау  



28.

 

Ұңғыманы шарошкалы бұрғылау  



 

29.



 

 Пневмосоққылы бұрғылау  

30.

 

 Бұрғылау режимі. 



31.

 

 Бұрғылау станоктарының ӛнімділігі және бұрғылау жұмыстарын 



ұйымдастыру  

32.


 

 Карьерлерде ЖЗ қандай түрлері ең кӛп таралған  

33.

 

 Әртүрлі  карьерлерде  бір  шӛмішті  экскаваторлардың  қандай  түрлері 



және модельдері кӛп қолданысқа ие  

34.


 

 Кӛсеу  және  тиеу  аймағы,  сонымен  қатар  жұмсақ  тығыз  және 

қопарылған  тастақ  жыныстар  кенжарының  ӛлшемін  мехкүректердің 

қандай шамашарттары шек қояды?  

35.

 

 



Гидравликалық экскаваторлардың негізгі артықшылықтары қандай. 

36.


 

 Экскаватордың  эксплуатациялық  сағаттық,  ауысымдық,  жылдық 

ӛнімділіктерін анықтау. 

37.


 

 Қандай  жұмыс  түрлеріне  және  қандай  шарттарда  доңғалақты 

скреперлерді және бульдозерлерді қолдану тиімді. 

38.


 

 Қандай  жұмыс  түрлеріне  және  қандай  жағдайларда  біршӛмішті 

тиегіштерді қолдану тиімді. 

39.


 

 Алу-тиеу машинасының әр түрінің қолдану аймағы. 

 

Негізгі әдебиет тізімі 

1.  Ржевский  В.  В.  Открытые  горные  работы  Учебник  для  вузов.  В  2-х 

частях. М.: Недра, 1985. 

2.  Хохряков  В.С.  Открытая  разработка  месторождений  полезных 

ископаемых. М.: Недра, 1991. 

3. Репин Н.Я., Репин Л.Н. Выемочно-погрузочные работы М: изд. МГГУ, 

2010 

4.  Репин  Н.Я.,  Репин  Л.Н.  Практикум  по  дисциплине  «Процессы 



открытых горных работ» М: изд. МГГУ, 2010 

5. Открытые горные работы  Справочник М.: Горное бюро ,1994. 

6.  Репин  Н.Я  Процессы  открытых  горных  работ.  Часть  1.Подготовка 

горных пород к выемке. М: изд. МГГУ, 2012 



Қосымша әдебиет тізімі 

7.  Немова  Н.А.,.  Мальченко  Т.Д.  Электронный  учебник  (базовая  версия) 

«Открытая  разработка  месторождений  полезных  ископаемых».  Караганда, 

КарГТУ,2011 

8.  Аукешев  Ғ.А.,  Құлнияз  С.С.  «Пайдалы  қазылымдар  кенорындарын 

ашық  тәсілмен  қазу»  пәні  бойынша  курстық  жобаның  әдістемелік  нұсқауы, 

Караганда, КарГТУ,2010 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 


 

10 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ПӘН БОЙЫНША 



ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ 

(SYLLABUS) 

 

 

 

 

 



 

PKKOAK  3222 «ПҚКО ашық қазу» пәні 

 

MIATKZhT 28 «Маркшейдерлік іс және АТКЖ технология» модулі 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

       «__»________20__ ж. берілген № __ мем. баспа лиц.  



Баспаға_____20__ ж. қол қойылды.  Пішімі 60 х 90/16. Таралымы ____дана 

       Кӛлемі _____оқу бас.п. №_________тапсырыс.          Бағасы келісілген 

______________________________________________________________ 

100027, ҚарМТУ баспасы, Қарағанды, Бейбітшілік бульвары, 56 



 

 

 



 

 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал