Ббк 84 Қаз-7 82 Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі Ақпарат және мұрағат комитеті «Әдебиеттің әлеуметтік маңызды түрлерін басып шығару»



жүктеу 3.26 Mb.

бет22/33
Дата09.01.2017
өлшемі3.26 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   33

М. Әуезов – Н. Жанділдинге

№ 124       

16.ХІІ.1958 ж. 

Қадірлі Нұрымбек!

1

Хатыңызбен әбден таныстым да, бар жазған 



жайларыңызға барымша ырза болдым. Пьесаға басшылық 

қамқорлықпен жауапты ой талаптар айтқандарыңызға да 

соншалық алғыс айтамын. Айрықша өзіңізге де, жолдас Бе-

ляевке де зор алғысымды жолдаймын.



297

Пьесаға театр кірісетін қарсаңға – августың 10-да-

рына мен де жетемін. Кей жерлеріне арнай айтқан пікір 

талаптарыңыз мейлінше орынды, оны театрмен қоса тез-ақ 

түзей аламыз деп нық сенемін.

Жаппас жөнінде істелетін қосымша еңбек, түзеу-

толықтыру жайларын Алматыға бара, кеңесе отыра орын-

даймыз. Ендігі қалған ісі, сын-сыпаты дегендер көп уақыт 

тілемес, мол қиындыққа соқпас деп те сенемін. Ол жайын 

өз хатыңызда да нақтылы суреттерді көздеп, дәл айтып атап-

сыз.

Ал ендігі тезірек шешілетін мәселе режиссер жөнінде. 



Мен Шәкенге

2

 көптен сеніп, көп уақыт қолға алуын тосқан 



едім. Анығында, 5-6 ай бұрын қолға ала беретін шығарманы 

(түзеулерімен, режиссер жоспарымен, суретші, компози-

тор әзірлігімен) тек сол Шәкеннің сылбыр салқылығы көп 

бөгеп қалды. Ол басында “мен қоям” деп қызығып алып, 

содан ары еш нәрсе істемей, етекбастыға соққызды. Жаңа 

тақырып пьесасына соншалық қарық боп тұрған жайымыз 

жоқ болса да, себепсіз созалаңға салғаны шектен асып кетті. 

Ал оның барлығының үстіне Шәкен көп міндетті, көп май-

данды болғандықтан, алақ-жұлағы көп. Ендігі қалған аз 

уақытқа ол түгел осы іске беріле ала ма? Мен, міні, осындай 

күдіктерді ойлап, Сулимовқа

 

ойысып едім. Гольдблаттан



Сулимовтың пьесаны түсінуі терең де көрініп еді және Су-

лимов мен жүретін күні, 5 июльде өзіммен нық сөз байласып 

еді. “Бұл жөндегі сөзді мен тараптан нақтылы шешілді деп 

біліңіз” деген болатын. Қалған жайларды, пьесаға кіретін 

түзетулерді, режиссерлік шешуді – мен келе бере өздеріне 

көмектесе ұдайы істесе отырып, адам қылмақ болғамыз. 

Шәкен істейтін күнде де мен осыдан қайтысымен көмектесе 

бастаймын. Бірақ Сулимовпен мен келісіп қойып едім де, 

Шәкен Москвада кешіккен соң Калибек пен Әлжаппар 

(драмсекция) арқылы ренжімесін деп сәлем-себептер, жөн-

жосықтар айтып кетіп ем. 

Жазушылардың идея жағынан сын-сылтың айтқаны 

болған жоқ-ты. Гольдблат болса театр коллективі алдында 

барынша белсене, бейілдене сөйлеген-ді. Кейін айтылған 

талаптардың өз хатыңыздағыдай орындалары болса, мен 

мейлінше кең қарап, түгел түзеймін. Не қылса, әйтеуір тағы 

бір жаңа тақырып шығармасын обязательно әзірлеп көрейік 



298

те, Нұреке! Осыған, менің ойымша, өзіңіз де Сулимовты 

сенімді кірісуге қолдай түссеңіз деймін. 

Әзіргі айтарым осы. Үй-ішіңіз бұнда, қайдағы бір жа-

уынды салқын күн келді. Бірақ көл аса жақсы, балаларыңызға 

әсіресе жақсы болуына сене беріңіз. Мен де балаларыммен 

келіп тұрып жатырмын. 

Қош. Сәлеммен, Мұхтар. 

1

 Жанділдин Нұрымбек (54-бетті қараңыз). 



Айманов Шәкен (229-бетті қараңыз). 

Гольдблат Мойсей Исаакович (1896–1980) – актер, режиссер. 



Қазақстанның халық әртісі.

М. Ауэзов – С. Злобину

№ 125     

14 июня 1959 г.

Глубокоуважаемый Степан Павлович!

1

За последнее, довольно длительное время меня выбила 



из колеи застарелая болезнь моя, и я находился, например 

во время съезда писателей в Москве, в больнице. Да и после 

довольно долго задерживался, долечиваясь, в Москве, в го-

стинице.


А теперь, вернувшись домой недавно, в числе других 

приветствий, телеграмм, писем получил ваше письмо и, 

скажу искренне, оно меня обрадовало по-настоящему. На-

сколько я знаю Вас, всегда мне Вы представлялись челове-

ком прямодушным, тем более было дорого, истинно ценно 

почувствовать ту теплоту и доброе Ваше отношение к себе, 

не так-то часто балует нас жизнь подлинно искренними от-

ношениями между людей.

Вы тронули еще одну струнку, общую, понятную нам с 

Вами, – это мысли, связанные с трудом писателя над тол-

стыми книгами. И тут мне думается, что наш труд – это не 

усилия искателей жемчуга или старателя-золотоискателя, а 

скорее он похож на работу под землей, в шахте: с проход-

кой долгой по породе, когда мы еще изучаем, исследуем, со-

бираем данные и долго готовимся предварительно, а затем 


299

только доходим до самой руды и идем медленным упорным 

трудом по ней, когда уже пишется сама книга.

Вот с таким сознанием своей трудовой доли я снова за-

думываю теперь очередную долгую работу на новый отре-

зок жизни.

Где в этих длительных процессах вообще место таланта, 

честного совестливого трудолюбия или вооружающего то и 

другое познания – самому трудящемуся не просто и отве-

тить, потому, вероятно, мы и мудрим по-разному, когда пы-

таемся членораздельно ответить на вопросы о том, как мы 

работали над теми или иными произведениями, и отвечаем 

часто малоубедительно и маловыразительно.

Буду очень рад, дорогой Степан Павлович, поддержи-

вать в дальнейшем наши связи, они дороги, когда возника-

ют иной раз непосредственно даже без деловых задач кон-

кретных. А Вы, помимо своих по-настоящему драгоценных 

вкладов в советскую литературу своими произведениями, 

еще очень много сделали ведь и для казахской литературы, 

помогая нашим прозаикам старшего поколения. Этот Ваш 

труд я, как казахский писатель, ценил и ценю особо с бла-

годарностью.

Желаю Вам крепкого здоровья и еще больших успехов в 

жизни, в труде.

С сердечным дружеским приветом, Мухтар Ауээов.

1

Злобин Степан Павлович (1903–1965) – белгілі орыс жазушы-



сы. КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері. М. Әуезов шығармалары 

жайлы мақалалар жазып, өз ойларын хат арқылы да білдіріп тұрған.



М. Әуезов – Ә. Шәріповке

№ 126     

16 шілде 1959 ж. 

Шолпан-Ата

Қымбатты Әди дос!

1

Мен бұл хатты түнеугі өзің естіген Ыстықкөл 



жағасындағы Шолпан-Атадағы дачасымағымнан жазып 

 

отырмын. Алматыдан дәл жүрер кезде сен жол жүріп кетіп, 



300

мен соңғы бір жаңалығымды саған айта алмай кетіп едім. 

Ол – анада әңгіме еткен Мұрат Әуезов

2

 дейтін менің ба-



лам жайындағы жаңалық. Басында мен оны МГУ-дың хи-

мия факультетіне береміз деп талап етіп едім ғой. Кейін хи-

мия жөнінде ешбір орын болмағандықтан, балам екеуміз 

ақылдасып, оның болашақ мамандығын мүлде өзгерттік. 

МГУ-дің шығыс тілдер бөліміне

3

 бес орын келген екен. 



Соның қытай тілі бөліміне Мұрат түсетін болған.

Сен Алматыда болмағандықтан осы байлауды мен Шияб 

Сағындықов пен Закарин

4

 жолдастарға айтқамын да, бір 



орынға өтініш етіп, баланың арызын Асқардың көмекшісіне 

түгендеп тапсырып кеткенбіз. Қазір емтихан уақыты таяған 

соң осы жайларды есіңе салып, Мұрат Әуезовтің сол аталған 

қытай тілі бөліміне қабылдануын талап етеміз.

Барлық тиісті емтихандарын Мұрат ойдағыдай табыс ете 

алады. Тек осы жайлар есіңде болсын деп мынау сәлем хат-

ты жолдап отырмын. 

Өзім Ыстықкөл жағасында бір жақтан тынығып, науқас 

соңынан тыңая түсіп, екінші жағынан жұмыс та істеп жа-

тырмын. Августың ортасында Алматыға қайтпақ ниетім бар.

Достық сәлеммен, Мұхтар Әуезов.

  

 



 

  



Шәріпов Әди (1912–1993) – жазушы, ғалым, мемлекет 

қайраткері. Филология ғылымының докторы.

Әуезов Мұрат Мұхтарұлы (59-бетті қараңыз).



Шығыс тілдері бөлімі – Мәскеу мемлекеттік университетінің 

шығыс тілдері факультеті. 

Закарин Асқар Закарияұлы (1908–1990) – математик ғалым, 



профессор (1970). 1953–1955 және 1961–1970 жж. ҚазМУ-дің ректоры 

болған. 


М. Ауэзов – В. Панкиной

№ 127      

08.12.1959 г.

Дорогая Валентина Петровна!

1

Посылаю Вам свою новую книгу исследований и статей, 



написанных на двух языках: казахском и русском. Перево-

дов этих работ в этой книге нет, каждая работа напечатана 



301

на том языке, на котором она написана и была напечата-

на (частью) в журналах, газетах разных лет. Двуязычье дан-

ной книги я считаю законным – теперь ведь появляются у 

нас двуязычные авторы, для многих из которых, если они и 

не русские по национальности – русский язык стал вторым 

родным языком, да и читатель такой же во всех наших ре-

спубликах.

В казахской части этой книги я впервые публикую свою 

большую монографию об Абае – этой работою завершаю 

все свои труды об Абае. В том же разделе две большие статьи 

“Ответ Габдуллину” и “Рожденные Октябрем” – посвяще-

ны современной казахской литературе.

Здесь же, как Вам нетрудно будет увидеть, мои иссле-

дования о Манасе и отдельные проблемные вопросы ка-

захского литературоведения. И вот, Валечка, было бы, я ду-

маю, не безынтересно сообщить как-то об этой книге ваше-

му читателю. Между прочим статью о книге мог бы напи-

сать Каратаев Мухамеджан Каратаевич – знающий оба язы-

ка и сам довольно разносторонний исследователь и очень 

толковый наш критик. Я прошу Вас передать мой привет и 

эти пожелания или рекомендации относительно Каратаева 

т. Смирнову С. С. и Суровцеву.

В Америку поездка отложена до января, а там решим в 

январе, к середине января я буду в Москве. 

Сердечным приветом,

Мухтар Ауэзов.

P. S. Если решите поручить статью Каратаеву, то было 

бы лучше послать ему телеграмму об этом.

Валентина Петровна Панкина – журналист, “Литературная 



газетаның” қызметкері.

М. Ауэзов – М. Сильченко, Н. Смирновой, 

М. Гумаровой, О. Нурмаганбетовой

№ 128


Дорогие товарищи Митрофан Семенович

1

, Нина Серге-



евна

2

, Малике



3

, Оразгуль

4

!


302

Прежде всего еще раз от души поздравляю дорогого 

всем нам Митрофана Семеновича с его шестидесятилети-

ем с курдасеством со мною, ну и будем жить рука об руку, 

идти нога в ногу или, еще вернее, плечо о плечо вашей бод- 

рой трудовой, чудесно разумной, хорошей жизни на благо 

нашей родины. Митрофан Семенович! Желаю Вам еще дол-

гих, долгих лет цветения, плодоношения в Вашей интеллек-

туально научной жизни.

Из больницы я вышел только вчера 11 апреля с  поте-

рей веса в 16 кг – т. е. одного пуда хречковного жира. И сей-

час на мне всякая одежда моя болтается и висит как может. 

Оказывается, даже и обувь на ноге становится шире преж-

него, стали шире и головные уборы. Лечили меня только ди-

етой – т. е. держали на полуголодном пайке, и я решил вы-

держать во что бы то ни стало, и не ел в течение 45 дней ни 

крошки хлеба, ни грамма сахара. Изучили в клинике мое со-

стояние здоровья всесторонне настолько, что я шутил, что 

изучают вплоть до ногтей. Однако нашли, что я был серьез-

но болен, длительный период ожирения, оказывается, силь-

но ослабил сердце, понизил общий обмен и многое прочее.

На дальнейшее время я решил держаться их режима пи-

тания, режима жизни вообще. Если не в 30-40, то в 60 лет 

очевидно необходимо, и обязательно даже, оглянуться и на 

свое состояние, на здоровье, и, видимо, придется жить, тру-

диться исходя из сегодняшнего наличия – сердце, общее 

состояние психофизических данных своих.

В больнице я прочел работы Н. С. Смирновой и Д. Ша-

лабекова. Но писать там, кроме тумбочки негде, и я задер-

жал отзыв свой до своего выхода из больницы.

Теперь изложу свои немногие соображение по этим ра-

ботам.


Первое: “Исторические песни и сказы ХVIII века”. В 

пределах отобранного Н. С. материала и темы – статья сде-

лана квалифицированно, серьезной, вполне самостоятель-

но научной. Очень убедительны, новы и весьма важны в 

нашем литературоведении анализы, оценки внутреннего 

смысла, назначений песен в постоянной связи и соответ-

ствии с их формой, стилями, образно-словесного выраже-

ния их.


303

Сомнения вызывают у меня вот какие моменты: 1) нам 

нужно введение, охватывающее своим анализом, общей ха-

рактеристикой все исторические песни. При этом извест-

но, что исторические песни, поэмы, сказы рождались, из-

менялись, широко бытовали и в ХIХ веке, и также в начале 

ХХ века. Поэтому разбор только исторических песен, ска-

зов ХVIII века – это не полно и по охвату материала все-

го раздела, и также по общей научно-теоретической харак-

теристике формы, стилей образцов этого раздела в томе. А 

ведь в ХIX веке и родились песни исторические о Бекете, 

Досане, песни-сказы об Исатае, Джангоже. 2) И по поводу 

XVIII века надо сказать, что самих песен, образцов приведе-

но очень мало. 3) По поводу Срыма – исторического образа, 

наиболее привлекательного в этом разделе, в целом очень 

мало сказов, преданий разобрано. 4) Думаю, что с этой ча-

стью раздела пока не надо торопиться, а подождать готовых 

исследовании, разборов по всем видам, фактам, историче-

ским образам и произведениям по данному тому. И собрав 

эти анализы вместе с песнями и о 16-м годе – взять и напи-

сать. 

А вот язык, стиль данной статьи оказался весьма шеро-



ховатым, недостаточным, очень много ложных красок, ина-

че – ложных красивостей, есть алогизмы, излишние стара-

ния сказать обо всем простом и ясном по-особому необыч-

но. И много подобных мест подчеркивал, и так же указывал 

на многие и многие фразы, чрезмерно длинные, тяжелые по 

слогу, неудобо воспринимаемые. Пусть он исходит из этих 

замечаний и переработает свой материал основательно.

Делал я замечания на полях и по статье Нины Сергеев-

ны. Здесь я высказал общие соображения, вытекающие ча-

стично из тех конкретных замечаний.

Малика, Оразгуль! Я приеду в самом начале мая и за-

тем буду жить, работать в Алма-Ате безвыездно до глубокой 

осени. Подгоняйте авторов энергичнее. Сердечный привет 

всем нашим сотоварищам по работе.

P. S. По защите Т. Сыдыкова можете рассчитывать на 

мое активное участие сразу же по приезде. 

М.



Сильченко Митрофан Семенович (1898–1970) – әдебиет тари-



хын зерттеуші ғалым. Қазақ КСР ҒА-ның академигі. Қазақ әдебиеті 

304

тарихын орыс тілінде шығаруға қатынасып, ғалымдармен бірлесе көп 

еңбек сіңірген. 

Смирнова Нина Сергеевна (25-бетті қараңыз). 



Ғұмарова Мәлике (1918–1994) – әдебиет тарихын зерттеуші 

ғалым. Қазақ әдебиеті тарихының 6 томдығын шығару барысында 

еңбек еткен.

Нұрмағамбетова Оразгүл Әмірәліқызы (1923–2003) – 



әдебиет зерттеушісі, фольклоршы. Тіл және әдебиет институтын-

да ғалымдармен бірлесе әдебиет тарихының көптомдығын шығаруға 

қатысқан. 

№ 129     

8 қазан 1960 ж. 

Қадірлі Алпысбай!

1

“Қазақ әдебиеті” газетінің Жаңа жылға жазылу 



науқанының басталуына байланысты Сізге осы хат арқылы 

хабарласуды мақұл көрдім. Өзіңізге мәлім, Қазақстан Жа-

зушылар одағының бұл апталық газеті республика өмірінің 

бірыңғай әдебиет пен өнер, мәдениет пен тұрмыс мәселесін 

қамтиды да, бұқараға эстетикалық тәрбие беруді көздейді. 

Сондықтан осы газеттің жұртшылыққа көбірек тарауы 

халқымыздың рухани мәдениетін көтере түсуге себепкер бо-

лар еді деп ойлаймын.

Газет барша қазақ интеллигенциясының ғана емес, 

әрбір жұмысшы мен шаруаның сүйіп оқитын, көтерген 

мәселесіне құлақ түріп, белсене араласып отыратын мәдени 

өміріміздің нағыз жаршысы болуға құштар-ақ. Бірақ қазір 

бүкіл республика көлемінде газет 20 мың тиражбен ғана 

тарайды, ал сіздің облыс 2 мың данасын ғана алады екен. 

Бұл біздің оқушы жұртшылығымыз үшін мүлде аз ғой. Егер 

өздеріңіздей жанашыр жігіттер көптеп-көмектеп қолға алса, 

осы газеттің әрбір қазақ семьясына жетуін қамтамасыз етуге 

әбден болатын сияқты.

Редколлегия мүшесі ретінде, әм жолдастық ретінде 

менің сізден өтінерім: осы газеттің заводыңызда мейлінше 

көп тарауына өзіңіз бас-көз болып, қолғабыс етсеңіз екен.

Сәлеммен, Мұхтар Әуезов.

1

М. Әуезовтің жергілікті басшылардың біріне жазған хаты. Онда 



“Қазақ әдебиеті” газетінің таралымын көбейту туралы сөз болады. 

Хаттың адресі мен аталған адамның толық аты-жөні айтылмау себепті 

анықтау мүмкін болмады. 


305

М. Әуезов – Ы. Тілеубергеновке

№ 130     

8 қазан 1960 ж.

 

Қадірлі Ыдырыс!



1

“Қазақ әдебиеті” газетінің Жаңа жылға жазылу 

науқанының басталуына байланысты Сізге осы хат арқылы 

хабарласуды мақұл көрдім. Өзіңізге мәлім, Қазақстан Жа-

зушылар Одағының бұл апталық газеті республика өмірінің 

бірыңғай әдебиет пен өнер, мәдениет пен тұрмыс мәселесін 

қамтиды да, бұқараға эстетикалық тәрбие беруді көздейді. 

Сондықтан осы газеттің жұртшылыққа көбірек тарауы 

халқымыздың рухани мәдениетін көтере түсуге себепкер бо-

лар еді деп ойлаймын. 

Газет барша қазақ интеллигенциясының ғана емес, 

әрбір жұмысшы мен шаруаның сүйіп оқитын, көтерген 

мәселесіне құлақ түріп, белсене араласып отыратын мәдени 

өміріміздің нағыз жаршысы болуға құштар-ақ. Бірақ қазір 

бүкіл республика көлемінде газет 20 мың тиражбен ғана та-

райды. Ал сіздің облыс екі мың данасын ғана алады екен. 

Бұл біздің оқушы жұртшылығымыз үшін мүлде аз ғой. Егер 

өздеріңіздей жанашыр жігіттер көптеп-көмектеп қолға алса, 

осы газеттің әрбір қазақ семьясына жетуін қамтамасыз етуге 

әбден болатын сияқты.

Редколлегия мүшесі ретінде, әм жолдастық ретінде 

менің сізден өтінерім: осы газеттің Кентауда мейлінше көп 

тарауына өзіңіз бас-көз болып, қолғабыс етсеңіз екен.

Сәлеммен, Мұхтар Әуезов.  

1

Ыдырыс Тілеубергенов (1920 ж.т.) – мемлекет және қоғам 



қайраткері. М. Әуезовпен бірнеше рет кездескен, дос, пікірлес болған. 

Кентау қалалық партия комитетінің хатшысы. М. Әуезов облысты ара-

лап жүріп Кентау қаласында екі-үш күн аялдаған. Осы уақыт ішінде 

қаладағы және оның маңындағы өндіріс орындары мен елді мекен-

дерде болады. Әңгіме барысында жазушы романының көп тарауларын 

осында жатып жазбақ ниеті бар екенін білдіреді. Ы. Тілеубергенов бұл 

тілекті қуана қабылдап, барлық жағдайды жасамаққа уәде береді.  

20–1184


306

М. Әуезов – Н. Ысмайылов пен Қ. Манасовқа 

№ 131       

27.ІІ.1961 ж.

Қымбат достар Нұртаза

1

, Қалибек



2

!

Екеуіңнің атыңа Созақ ауданынан менің сұрауым бо-



йынша жазылып жіберілген мынау справканы жолдап 

 

отырмын. Шаян ауданы туралы осыған ұқсаған мәлімет 



маған қазір бүгінгі істеп жатқан жұмысымның үстінде 

аса қымбат, қажет болып тұр. Екеуің осы мәліметтерді 

астын әдейі сызған тұстарына айрықша көңіл бөліп, қарап 

шығуларыңды өтінемін. Содан соң осындай және осы-

дан гөрі де молырақ қосымша бірнеше мәліметтер атаулы-

ны нақтылы, фактілі етіп, қоса жазуларыңды сұраймын. Ол 

қосымша мәліметтер – былтырғы жұттан кейін салынған 

жаңа базалардың есебі. Қай жерде қалай салынған, шопан-

дар тұратын үйлердің ендігі жағдайы, солардағы медпункт, 

ағарту орындары қандай болып жасалғаны сияқты дәл де-

ректер керек.

Бір базада қанша мал қыстарлықтай, қандай азықтар за-

пасы жиылып жасалғанын да айту керек. Қысқасы, құмнан 

өздеріңнің салдырған жаңа жайлар мен өз аудандарыңа жет-

кенше мал жүретін, қоздайтын жерлердегі қоныс-өрістер, 

жаңа база атаулылар айтылу керек. 

Былтырдан бері шопанның тұрмыс жағдайына 

қаншалық, қай түрлі жеңілдік, тәуірлік жағдайлар 

қосылды, сол керек. Осының үстіне былтырдан бері неше 

бала бақшасы салынды? Қаншалық медпункттер ашыл-

ды? Шопанның балаларына, үй анасы әйелдерге арналып 

жасалған жаңаша қамқорлық жағдай қандай? Сол керек. 

Мұның үстіне екеуің соғыс кезіндегі өздеріңнің бастарыңнан 

кешкен, соғыс жылдарының есте қалған қиын-қыстау 

шақтарын айрықша жазып, қай бөлімдерде, қай майданда 

сол халдерді атқарғандарыңды хатқа түсіруді сұраймын. Тез 

хабар күтемін.

Достық сәлеммен, Мұхтар Әуезов. 

Аудандағы бар достарға көп сәлем! 

1

 Ысмайылов Нұртаза (1921–1990) – партия, кеңес қызметкері. 



2

 Манасов Қалибек – М. Әуезов Оңтүстік Қазақстан өмірінен ро-

ман жазбақ ниетпен ел аралағанда, дос-іні тұтқан адамдарының бірі.


307

М. Әуезов – Қ. Жарқынбековке

№ 132      

27.ІІ.1961 ж.

Қадірлі іні дос Қаржау

1

Алдыңғы күні телефон соққаның сондай мезгілді қымбат 



болды. Мен өзіңе, сонда айтқандай, Созақ ауданының 

жақсы істелген мол деректі справкасын жіберіп отырмын. 

Нұртаза мен Қалибекке және де жібердім. Оларға өз ауданы 

туралы осындай қосымша тағы басқа да деректері бар справ-

ка жіберіңдер деген өтініш жаздым. Соның үстіне былтырғы 

қыстан бері аудандарға қанша базалар салынғанын, қанша 

құдықтар қазылғанын, қаншалық медпункттер ашылғанын 

және де шопандар мен семьяларының, балаларының 

жағдайына арналған қандайлық шаралар істелгенін жазып 

жіберуді сұрадым. 

Сенен өтінерім: жалпы облыс көлемінде құмдарда, Сыр 

бойларында, тегі, мал қыстаған өлкелердің бәрінде былтыр-

дан бері қанша базалар салынды екен, солардың жиынтық 

мәліметтері болса. Облыс көлемінде былтырдан бері қанша 

құдық қазылған екен. Жолдар қалай, қаншалық түзеліп, жа-

салып жаңғырды екен! Сол айтылса. Бұдан басқа шопандар 

балаларына арналған бала бақшалары, жалпы медпункт-

тер сандары қанша болды екен, сол айтылса. Міне, осын-

дай деректерден басқа өзіңнің және телефонда айтқандай 

Сәлімнің өмір жайларын жекелеп айтылған деректер болса 

деп ем. Сонда соғыстың кезінде қай фронтта, қанша уақыт, 

қандай уақыт, қандай бөлімдерде істегендерің анықтап ай-

тылса. Соғыста бастан кешкен ерекше ауыр, қысталаң 

бейнетті сәттердің болған кезі, кезеңдері, аяқтау жайлары 

баяндалса, жақсы болар еді.

Менің еңбегімнің әзірге кезеңдеріне керек болатын де-

ректер осылар тәрізді болғандықтан, әзірше осыны ғана жа-

зып отырмын. Мүмкін болғанша тезірек жазып жіберсеңдер 

жақсы болар еді. Ташкентке барған соң өзіңмен хабарласа-

мын. Гуляға, бар достарға көп сәлем.

Сәлеммен, Мұхтар Әуезов.

Жарқынбеков Қаржау (1918–1991) – тарихшы ғалым, тарих 



ғылымының кандидаты. Оңтүстік Қазақстан облысының идеология 

саласы бойынша хатшысы. “Өскен өркен” романына деректер жи-



308

нау үшін облысты аралаған кезде М. Әуезовке көп мәліметтер бер-

ген. Осында есімдері аталған Нұртаза Ысмайылов – Шаян аудандық 

партия комитетінің бірінші хатшысы, Қалибек Манасов – аудандық 

атқару комитетінің төрағасы. Гуля деп отырғаны – Қаржаудың жұбайы 

Гүлзай Смағұлова. Ол университетте Әуезовтің дәрісін тыңдаған 

шәкірті. 

  



1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   33


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал