Бас редактордың сөзі обраЩеНИе глаВНоГо редактора chief editor’s page



жүктеу 1.37 Mb.

бет1/13
Дата19.01.2017
өлшемі1.37 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

бас редактордың сөзі

обраЩеНИе ГЛаВНоГо редактора

CHIEF EDITOR’S  PAGE

Вот  уже  второй  год  подряд  следуют  юби-

леи подразделений «ПетроКазахстан». В про-

шлом году - это 25-летие нефтеперерабатыва-

ющего завода в Шымкенте, в текущем - 25 лет 

началу промышленного освоения месторож-

дения Кумколь.

По сути, юбилеи относительно небольшие, 

скажем,  по  сравнению  с  вековым  юбилеем 

Доссора и полувековым - мангистауской неф-

ти. Однако за каждым из них стоит тяжелей-

ший труд первопроходцев на Кумколе, сози-

дательные усилия монтажников, инженеров и 

технологов на строительстве и пуске нефте-

перерабатывающего завода в Шымкенте.

Оба  объекта  по  умолчанию  взяли  на  себя 

функции бюджетообразующих в своих реги-

онах.  Экономика  двух  важных  областей  Ка-

захстана тесно завязана на деятельности НПЗ 

и  добывающего  подразделения.  Многие  со-

циальные  вопросы  и  проекты  реализуются 

при  активном  и  непосредственном  участии 

ПККР и ПКОП.

Сегодня  невозможно  представить  Шым-

кент и Кызылорду без наших двух ключевых 

подразделений компании «ПетроКазахстан». 

И это во многом  благодаря тем, кто в свое 

время  принял  верные  решения  по  их  созда-

нию,  спроектировал,  построил,  ввел  в  дей-

ствие,  обеспечив  тысячи  кызылординцев  и 

шымкентцев  работой,  а  страну  -  необходи-

мой нефтью, газом и нефтепродуктами.

Отдавая дань уважения и признательности 

первопроходцам  Кумколя,  в  данном  номере 

«Мунайшы» мы возвращаемся в историю, рас-

сказывая, как же все начиналось, даем краткий 

отчет  о  мероприятиях,  посвященных  25-ле-

тию Кумколя, а также воспоминания ветера-

нов,  экспертов,  руководителей  подразделе-

ний и компаний.

Многие сотрудники ПККР были награжде-

ны  медалями,  почетными  грамотами,  благо-

дарственными  письмами,  денежными  пре-

миями,  выпущен  специальный  фотоальбом 

и  документальный  фильм  об  истории  осво-

ения  Кумколя.  Но  главная  награда  нефтяни-

ков - поздравительное письмо Главы Государ-

ства, адресованное коллективу ПККР, а значит, 

и каждому работнику в отдельности.

Так держать, нефтяники Кызылорды!



Исенгалиев Б.И.

Главный редактор

PetroKazakhstan  subdivisions  have  been 

celebrating  anniversaries  for  a  second  year 

in a row. Last year it was the 25

th

 anniversary 



of  the  Shymkent  Refinery.  This  year  it  is  the 

25

th



  anniversary  of  the  start  of  industrial 

development of Kumkol oilfield. 

In  fact,  these  anniversaries  are  relatively 

small-scale,  let’s  say  in  comparison  to  the 

centenary  anniversary  of  Dossor  and  semi 

centenary  anniversary  of  Mangistau  oil. 

However,  the  hardest  work  of  Kumkol 

pioneers  and  creative  efforts  of  installers, 

engineers,  and  technologists  at  construction 

site  and  commissioning  of  the  refinery  in 

Shymkent lies behind it.

Both  facilities  serve  as  the  largest  budget-

generators  in  their  respective  regions.  Two 

important regional economies of Kazakhstan 

are closely tied to the activities of downstream 

and upstream division. Many social issues and 

projects  are  being  implemented  with  direct 

and active participation of PKKR and PKOP.

Nowadays,  it  is  impossible  to  imagine 

Shymkent  and  Kyzylorda  without  these  two 

key divisions of PetroKazakhstan.

And  most  of  it  is  due  to  those  who 

once  made  the  right  decisions  about  the 

creation  of  these  divisions,  designed,  built, 

and  commissioned  them,  at  the  same  time 

providing jobs to thousands of Kyzylorda and 

Shymkent residents, as well as essential oil, gas 

and oil products to the whole country.

In  this  issue  of  Munaishy  we  will  take  you 

back  to  the  beginnings  of  Kumkol  paying 

tribute and expressing gratitude to its pioneers. 

We will give a brief report on events dedicated 

to the 25

th

 anniversary of Kumkol, and recount 



the  memories  of  the  veterans,  experts,  and 

managers of divisions and companies.

Many of PKKR staff members were awarded 

medals,  certificates  of  honor,  letters  of 

gratitude,  and  cash  bonuses.  A  special  photo 

album and a documentary about the history of 

the Kumkol industrial development have been 

released. But the main reward for oilmen was a 

letter of congratulations from the Head of the 

State addressed to the PKKR staff, and thus to 

each employee personally.

Keep it up, oilmen of Kyzylorda!



B.Issengaliyev

Chief Editor

Мінекей, 

екінші 

жыл 


қатарынан 

«ПетроҚазақстан»  бөлімшелерінің  мерей-

тойлары жалғасып отыр. Өткен жылы - бұл 

Шымкенттегі мұнай өңдейтін зауыттың 25 

жылдығы болса, осы жылы - Құмкөл кен ор-

нын өнеркәсіпті игерудің басталғанына 25 

жыл толып отыр.

Біздің  мерейтойлар,  мысалға  айтсақ, 

Доссордың  ғасырлық  және  Маңғыстау 

мұнайының  жарты  ғасырлық  мерейтой-

ымен  салыстырғанда  айтарлықтай  үлкен 

емес.  Дегенмен,  оның  әрқайсысының  жо-

лында Құмкөлдегі тұңғыш жол салушылар-

дың  аса  ауыр  еңбегі,  Шымкенттегі  мұнай 

өндіруші  зауыттың  құрылысы  мен  іске 

қосуындағы  монтажшылардың,  инженер-

лер  мен  технологтардың  жасампаз  күш-

жігерлері тұр.

Екі нысан да өз аймақтарындағы бюджет 

түзетін  қызметтерді  бастапқы  кезден-ақ 

өздеріне  алды.  Қазақстанның  екі  маңызды 

облысының  экономикасы  МӨЗ-тың  және 

мұнай шығаратын бөлімшенің қызметімен 

тығыз  байланысты.  Көптеген  әлеуметтік 

мәселелер мен жобалар ПҚҚР және ПҚОП 

белсенді  және  тікелей  қатысуымен  жүзеге 

асырылады.

Қазіргі  таңда  Шымкент  пен  Қызыл-

орданы «ПетроҚазақстан» компаниясының 

екі негізгі бөлімшелерінсіз елестету мүмкін 

емес. 

Және осының бәрі мыңдаған қызылорда-



лықтар  мен  шымкенттіктерді  жұмыспен, 

ал  елді  қажетті  мұнаймен,  газбен  және 

мұнай  өнімдерімен  қамтамасыз  ете  от-

ырып,  өз  уақытында  оларды  құру  бой-

ынша  дұрыс  шешім  қабылдағандардың, 

жобалағандардың,  құрылысын  жүргізген-

дердің, іске қосқандардың арқасы. 

Құмкөлдің  тұңғыш  жол  салушылары-

на  құрмет  пен  ризашылық  көрсете  от-

ырып,  «Мұнайшының»  осы  нөмірінде 

барлығы  қалай  басталғанын  айта  отырып, 

сонымен  қатар  бөлімшелер  және  компа-

ния  ардагерлерінің,  сарапшыларының, 

басшыларының  естеліктерін  еске  ала  оты-

рып, біз тарихқа қайта ораламыз, Құмкөлдің 

25-жылдығына  арналған  іс-шаралар  тура-

лы қысқаша есеп береміз. 

ПҚҚР  көптеген  қызметкерлері  медаль-

дармен,  құрмет  грамоталарымен,  алғыс 

хаттармен,  ақшалай  сыйақылармен  мара-

патталды,  Құмкөлді  игеру  тарихы  туралы 

арнайы  фотоальбом  және  деректі  фильм 

шығарылды. Бірақ мұнайшылардың негізгі 

марапаты – ПҚҚР ұжымының атына, демек 

әр  жұмысшыға  жеке  жіберілген  Мемлекет 

Басшысының құттықтау хаты болды.

Жарайсыңдар,  Қызылорданың  мұнай-

шылары!


Б.I. Исенғалиев

Бас редактор

2

Қазан  2011        



МҰНаЙШы

МҰНаЙШы      

Қазан  2011



   

3

МазМҰНы



содержаНИе 

COnTEnTS

Байланыстық ақпарат:

Казақстан Республикасы, Алматы,

050059, Фурманов көшесі, 244-а

тел.: +7 (727) 258 1848

elvira.nurbayeva@petrokazakhstan.com

Контактная информация:

Республика Казахстан, Алматы,

050059, ул. Фурманова, 244-a

тел.: +7 (727) 258 1848

elvira.nurbayeva@petrokazakhstan.com

Contact information: 

244-a Furmanov Street, 050059, 

Almaty, Republic of Kazakhstan,

tel.: +7 (727) 258 1848

elvira.nurbayeva@petrokazakhstan.com

«Мұнайшы» журналы - «ПетроҚазақстан»

компаниясының қызметкерлеріне арналған

корпоративтік басылым.



Бас редактор:

Бақытжан Исенғалиев



Бас редактордың орынбасарлары:

Эльвира Нұрбаева, Екатерина Гребенникова



Редакциялық топ:

Диляра Қасымбекова,

Махаббат Джайлғанова,

Гүләйхан Ембердиева,

Ақтолқын Сұлтангереева,

Қуат Баиров,

Аслан Абжақов.

фотограф:

Андрей Тайгунов

Журнал «Мунайшы» - корпоративное

издание компании «ПетроКазахстан»,

предназначенное для сотрудников.

Главный редактор:

Бахытжан Исенгалиев



Заместители главного редактора:

Эльвира Нурбаева, Екатерина Гребенникова



Редакционная группа:

Диляра Касымбекова,

Махаббат Джайлганова,

Гульайхан Ембердиева,

Актолкын Султангереева,

Куат Баиров,

Аслан Абжаков.

фотограф:

Андрей Тайгунов

Munaishy is a corporate PetroKazakhstan

magazine for the employees.



Chief Editor:

Bakhytzhan Issengaliyev



Deputy Chief Editors:

Elvira Nurbayeva, Ekaterina Grebennikova



Contributors:

Dilyara Kassymbekova,

Makhabbat Dzhailganova,

Gulyaikhan Yemberdiyeva,

Aktolkyn Sultangereeva,

Kuat Bairov,

Aslan Abzhakov.

photographer:

Andrey Taigunov



4

Президентің құттықтау сөзі 

Поздравление Президента

President's congratulation address



7

Құттықтаулар

Поздравления

Congratulations



11

Құмкөл: қалыптасу тарихы

Кумколь: с чего все начиналось 

Kumkol: The Beginnings



23

Қызылорда облыс Әкімі Б.Б. Қуандықовпен сұхбат

Интервью с Акимом области г-м Б.Б. Куандыковым 

Interview with Oblast Akim Mr. B.Kuandykov



29

Туған күніңмен, Құмкөл! 

С днем рождения, Кумколь!

Happy Birthday, Kumkol! 



38

Бақ айнасында

В зеркале СМИ

Media Coverage



44

Құмкөл - 25 жыл бірге

Кумколь - 25 лет вместе

Kumkol - 25 years together



50

«ПетроКазақстанның» екінші спартакиадасы

Вторая спартакиада «ПетроКазахстан»

Second PetroKazakhstan Olympics



56

ҚазЭнерджи: даму мен мүмкіндіктер

«КазЭнерджи»: развитие и перспективы

KazEnergy: development and prospects



62

Оқиғалар күнтізбесі

Календарь событий

Calendar of events



4

Қазан  2011      



МҰНаЙШы

2011  жылдың  10  қыркүйек  күні  компания  Президенті  Вэй  Юйсян  мырзаның 

Қызылордада  өткен  Құмкөл  кен  орны  игеріле  басталуының  25-жылдық 

мерейтойындағы құттықтау сөзі.

Құрметті  «ПетроҚазақстан  Құмкөл 

Ресорсиз» 

қызметкерлері 

мен 

компанияның  ардагерлері,  акционерлер 



мен  мемлекеттік  органдардың  өкілдері, 

қымбатты қонақтар, ханымдар мен мыр-

залар!

Сіздерді  біз  үшін  айрықша  оқиғамен 



–  Құмкөл  мұнай  кенорны  игеруінің 

25-жылдық  мерейтойымен  құттықтау 

мен үшін үлкен құрмет және ғанибет. Бұл 

мерейтойды біз Қазақстан Республикасы 

Тәуелсіздігінің  20-жылдығы  қарсаңында 

тойлап  жатырмыз,  бұл  сәтті  сәйкестік 

қана  емес,  сонымен  Құмкөлдің  тәуелсіз 

Қазақстан  байрағының  астындағы  зор 

болашағын көрсетеді.

Сіздер  білетіндей,  25  жыл  бұрын 

Құмкөл  кенорнында  бірінші  өндіруші 

ұңғыма бұрғыланған еді, және бұл оқиға 

Қызылорда  облысының  дамуындағы 

және  оның  ауылшаруашылық  өлкеден 

осы  аймақтың  және  жалпы  еліміздің  ірі 

мұнай-газды орталықтарының біріне ай-

налуына маңызды бетбұрыс кезеңі еді.

Ең  алдымен,  біздің  ардагерлерімізді 

құттықтауға  рұқсат  етіңіздер.  Құмкөл 

кенорнын 

игеруінің 

ең 


бастапқы 

кезеңдерінде  сіздердің  еңбек  ерлігіңіз 

және  адал  қызметіңіз  үшін  үлкен 

алғысымды және шын ризашылдығымды 

білдіргім келеді. 

Құмкөлдің 

пионерлері 

мен 


ардагерлері,  мұнайшылар  мен  геолог-

тар,  бұрғылаушылар,  құрылысшылар 

мен әкімшілік қызметкерлері, бүгінгі күні 

компанияның  алдында  тұратын  күрделі 

былады.  Сіздер  білетіндей,  жыл  сайын 

біздің  компаниямыздың  Стипендиялық 

бағдарламасының  арқасында  дарынды 

жастар  Қытайдың  және  Қазақстанның 

ең үздік техникалық университеттерінде 

білім алуда.

Мен  осы  жастардың  көбісімен  жеке 

кездестім,  және  жоғары  оқу  орындары-

нан кейін олардың біздің компаниямызда 

жұмыс  істеп  жатқанына  қуаныштымын. 

Олардың  өз  елінің  әрі  компанияның 

игілігі  үшін  оқуға  және  жұмысқа  деген 

ықыласы  зор,  және  Құмкөлдің  көрнекті 

тарихы  оларды  осыған  жігерлейтініне 

сенімдімін.

Қазіргі  таңда  Құмкөл  маркетинг  пен 

мұнай  тасымалдауының  халықаралық 

орталығына,  сондай-ақ  жаңа  кено-

рындар 

инфрақұрылымының 



да-

му  орталығына,  газды  пайдаға  асы-

ру  жөніндегі  бағдарламаларды  іске 

асырудағы  үлгісіне  айналып  жатыр. 

Және  алдымызда  талай  жетістіктер 

мен 


жеңістердің 

болатындығына  

сенімдіміз.  Геологиялық  барлау  бол-

жамдарына  сәйкес  осы  аймақта  мұнай 

мен  газ  қорларының  үлкен  мөлшерлері 

шоғырланған. 

Жаңа 

кенорындар-



ды  ашудың  мультипликативті  нәтижесі 

ретінде  қазақстандық  қызмет  көрсету 

компанияларының  және  бизнестің  да-

муы  болады,  бұл  аймақтың  жалпы 

гүлденуіне және экономикалық дамуына 

септігін тигізеді.

Екі  ұлттық  компаниялардың  CNPC 

және 


«ҚМГ» 

арасындағы 

жемісті 

ынтымақтастықтың 

айқын 

мысалы 


ретінде  «ПетроҚазақстан»  компаниясы 

көптеген жергілікті компаниялармен ұзақ 

мерзімді өзара тиімді ынтымақтастықты 

орнатты. 

Құрметті 

Құмкөл 


ардагерлері, 

«ПетроҚазақстан» 

компаниясының 

қызметкерлері  және  біздің  мердігер 

ұйымдарының 

қызметкерлері, 

құрметті  акционерлер  мен  мемлекеттік 

органдардың  өкілдері!  Сіздерді  тағы 

да  осы  айрықша  оқиғамен  –  Құмкөл 

мұнай-газ 

кенорнын 

игеруінің 

25-жылдық  мерейтойымен  құттықтауға 

және  «ПетроҚазақстан»  компаниясы 

басшылығының  атынан  сіздерді  ортақ 

ісімізге қосқан бағалы үлестері мен демеу 

көрсеткендері үшін алғыс білдіремін.

мақсаттар  мен  жағдайларды  іске  асыру 

үшін  жұмыс  жасайтын  өз  ісіне  берілген 

және  дарынды  мамандардың  барлығы 

Құмкөл  кенорынды  игеруінің  қызықты 

тарихын  бойлай  жетістіктерге  жетудің 

ортақ  ісіне  бағалы  үлесін  қосуда.  Ауа-

райының  ауыр  жағдайларына,  жұмыс 

телімдерінің  алуан  түрлілігіне  және 

басқа  да  қиындықтарға  қарамастан, 

әрқайсысымыз  өзінің  жұмыс  орнын-

да  Құмкөлдің  табысты  болашағымен 

байланысқан арманды іске асыруда ора-

сан зор жұмысты атқарып жатырмыз.

Егер  өткен  жылдарға  көз  сала-

тын  болсақ,  осы  уақыт  ішінде  25-тен 

аса  жаңа  мұнай  кенорындарының 

ашылғанын көреміз, олардың көбісі сәтті 

игерілуде. 2010 жылы барлық Қызылорда 

аймағының  мұнай  өндіруінің  жалпы 

көлемі 12 млн. тоннаға жуық болды – бұл 

аймақтың  мұнай-газ  саласындағы  үздік 

табысы еді!

Сіздердің қайратты еңбегінің және іске 

берілгеніңіздің  арқасында  Құмкөл  бүгін 

шынымен үлкен жетістіктің үлгісі болды. 

Құмкөл кенорнының табысты болашағы 

мен  ұзақ  мерзімді  келешегіне  еш  күмән 

жоқ.

Құмкөл  кенорны  мұнай  және  газ 



саласындағы 

жас 


мамандарға 

әрі 


жаңадан  бастау  алған  кәсіпқорларға 

үлгілі  оқыту  орталығына  айналды. 

«ПетроҚазақстанның» 

стратегиялық 

мақсаты  аймақтағы  дарынды  жастар-

ды  оқытуға  және  кәсіпқорлықтың 

өсуіне  мүмкіндіктер  беру  болып  та-

ПрезИдеНтің ҚҰттыҚтау сөзі


МҰНаЙШы      

Қазан  2011

5

Поздравительная речь Президента компании г-на Вэя Юйсяна 10 сентября 2011 

года на праздновании 25-летия с начала освоения месторождения кумколь в кы-

зылорде.

ПоздраВЛеНИе ПрезИдеНта

Уважаемые  сотрудники  «ПетроКа-

захстан  Кумколь  Ресорсиз»  и  ветера-

ны компании, представители акционе-

ров и государственных органов, уважа-

емые гости, дамы и господа!

Для  меня  большая  честь  и  удоволь-

ствие  поздравить  вас  со  знаменатель-

ным  для  всех  нас  событием  –  25-лет-

ним  юбилеем  с  начала  освоения  Кум-

кольского месторождения нефти. Этот 

юбилей мы празднуем накануне 20-ле-

тия  Независимости  Республики  Казах-

стан,  что  является  не  только  счастли-

вым совпадением, но и символизирует 

прекрасное будущее Кумколя под фла-

гом независимого Казахстана! 

Как вы знаете, 25 лет назад была про-

бурена  первая  добывающая  скважи-

на  на  месторождении  Кумколь,  и  это 

событие  стало  ключевым  перелом-

ным  моментом  в  развитии  Кызылор-

динской области и ее превращении из 

сельскохозяйственного края в один из 

крупнейших  нефтегазовых  центров 

этого региона и страны в целом.  

Прежде всего, позвольте мне поздра-

вить наших ветеранов и выразить глу-

бокую  признательность  и  искреннюю 

благодарность  за  ваш  героический 

труд и преданную работу на самых ран-

них  этапах  освоения  месторождения 

Кумколь. 

На протяжении всей интереснейшей 

истории  освоения  месторождения  вы 

вносите свой ценный вклад в общее де-

ло  достижения  успеха:  от  пионеров  и 

ветеранов Кумколя -  нефтяников и ге-

ологов, буровиков, строителей и адми-

нистративного  персонала,  до  нынеш-

него  высокопрофессионального  кол-

лектива - преданных своему делу и та-

лантливых специалистов, работающих 

над  реализацией  сложных  целей  и  за-

дач,  возникающих  перед  компанией 

сегодня.  Несмотря  на  тяжелые  погод-

ные  условия,  многообразие  участков 

работ  и  прочие  трудности,  каждый  из 

вас  на  своем  рабочем  месте  проделы-

вает огромную работу, воплощая мечту 

об успешном будущем Кумколя. 

Если  оглянуться  на  прошедшие  го-

ды,  мы  увидим,  что  за  это  время  об-

наружено  более  25  новых  месторож-

дений  нефти,  большинство  из  кото-

рых  успешно  осваивается.  Например, 

в 2010 году общий объем добычи неф-

ти всего Кызылординского региона со-

ставил около 12 млн. тонн – рекордное 

достижение нефтегазовой отрасли ре-

гиона! 

Благодаря  вашему  упорному  труду  и 



приверженности делу, сегодня Кумколь 

поистине  стал  примером  успеха.  Но  я 

хотел бы также заверить вас в том, что 

не  сомневаюсь  в  успешном  будущем 

Кумкольского  месторождения  и  в  дол-

госрочной перспективе.  

Месторождение  Кумколь  стало  по-

казательным  обучающим  центром  для 

молодых  специалистов  и  начинаю-

щих  профессионалов  в  области  неф-

ти и газа. Стратегической задачей ком-

пании «ПетроКазахстан» является пре-

доставление  возможностей  для  обуче-

ния и профессионального роста моло-

дых талантливых людей в регионе. Как 

вы знаете, ежегодно благодаря стипен-

диальной программе нашей компании 

для  Кызылординской  области  талант-

ливая молодежь получает образование 

в  лучших  технических  университетах 

Китая и Казахстана.

Я  лично  встречался  со  многими  из 

этих молодых людей, и я действитель-

но  горжусь  тем  фактом,  что  некото-

рые из них уже работают в нашей ком-

пании  после  окончания  университе-

тов.  Они  обладают  большим  желани-

ем  учиться  и  работать  на  благо  своей 

страны и компании, и я уверен, что вы-

дающаяся история Кумколя вдохновля-

ет их на это.

В  настоящее  время  Кумколь  стано-

вится международным центром марке-

тинга и транспортировки нефти, а так-

же центром развития инфраструктуры 

новых  месторождений,  образцом  реа-

лизации программы по утилизации га-

за. И мы уверены, что впереди у нас еще 

много новых достижений и побед. Со-

гласно  геологоразведочным  прогно-

зам,  в  этом  регионе  имеются  большие 

объемы  запасов  нефти  и  газа.  Мульти-

пликативным  эффектом  открытия  но-

вых  месторождений  станет  развитие 

казахстанских  сервисных  компаний  и 

бизнеса,  что  будет  способствовать  об-

щему процветанию и экономическому 

развитию региона. 

Являясь  ярким  примером  успешно-

го сотрудничества между двумя нацио-

нальными  компаниями  -  КННК  и  КМГ, 

компания «ПетроКазахстан» установи-

ла  долгосрочное  взаимовыгодное  со-

трудничество  со  многими  местными 

компаниями. 

Уважаемые  ветераны  Кумколя,  со-

трудники  компании  «ПетроКазахстан» 

и  сотрудники  наших  подрядных  ор-

ганизаций,  уважаемые  акционеры  и 

представители  государственных  орга-

нов! Позвольте мне еще раз поздравить 

всех вас с этим знаменательным собы-

тием  -  25-летним  юбилеем  освоения 

Кумкольского  нефтяного  месторожде-

ния и от имени руководства компании 

«ПетроКазахстан»  поблагодарить  всех 

вас за ваш бесценный вклад и поддерж-

ку нашего общего дела. 



6

Қазан  2011      




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал