Байқоңыров Ө. А-қР түсті металлургиясының инженер-металлургі



жүктеу 109.62 Kb.
Дата02.11.2022
өлшемі109.62 Kb.
#23203
Байқоңыров Ө.А.pptm

Байқоңыров Ө.А-ҚР түсті металлургиясының инженер-металлургі.

  • Ө.А. Байқоңыров 1912 жылы 14 қыркүйекте Жезқазған облысының, Ұлытау ауданының Сөмке ауылында жұмысшы отбасында дүниеге келген. Еңбек жолын 1927 жылы Қарсақпай мыс қорыту зауытында (КСРО түсті металлургиясының алғашқысы) ағаш ұстасының шəкірті болып бастады. Фабрикалық-зауыттық училищені «бұрғылау шебері» мамандығы бойынша 1932 жылы аяқтағаннан соң, Жезқазған, Жезді жəне Қорғасынды кен орындарының геологиялық барлау жұмыстарына белсене қатысты.
  • Қарсақпай комбинатының геологиялық басқармасында аға коллектор болып жұмыс жасай жүріп, Ө.А. Байқоңыров ҚазССР ҒА президенті Қ.И. Сəтбаевпен жақын танысты. Осы көрнекті ғалыммен кездесу Ө.А. Байқоңыровтың өмірлік жəне шығармашылық жолын таңдауға үлкен əсер етті. Қ.И. Сəтбаев оны Қазақ тау кен-металлургия институтының (қазіргі Қ.И. Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті) дайындық курсына оқуға жіберді. 1940 жылы «Пайдалы қазбалар кен орындарын əзірлеу» мамандығы бойынша тау кен факультетін бітіріп шықты.
  • Институтты бітірген соң Ө.А. Байқоңыров туған жері Жезқазғанға оралады, сол жерде ауысым басшысынан шахта басқармасының басшысына дейін көтеріледі. Жас кенші инженердің еңбек қызметінің бастауы Ұлы Отан соғысының ауыр жылдарына тұспа-тұс келеді.
  • Майдан қажеттілігі үшін бай мыс кендерін қазып алу көлемін жылдам жəне аз шығынмен арттыру - бұл уақыт талабы еді. Еңбек пен ізденістің барынша қызу күндері мен ұйқысыз түндері басталды. Осы кезең туралы қазақтың көрнекті жазушысы Ғабиден Мұстафин өзінің «Жезқазған» деп аталатын очерктер жинағында былай деп жазды: «Тез арада өткен əңгімеден, мен Өмірханның бірнеше шахтаны басқаратынын, тəуліктің үлкен бөлігін осында жер астында өткізетінін білдім. Бұл жан-жақты білімді кісі екен. Ол тек өндіріс технологиясын өте 14 жақсы біліп қоймапты, сонымен қатар менімен əңгімелескен кезде заманауи қазақ əдебиеті саласында да керемет танымын танытты».
  • Өмірхан Аймағамбетұлы Байқоныровтың Отанға жасаған зор қызметі, дүниежүзілік ғылымға жəне жоғары білімге қосқан үлкен үлесі үкімет жəне ведомстволар тарапынан марапатталып отырды. Ол Ленин орденімен, КСРО медальдарымен, ҚазССР Жоғарғы Кеңесі президиумының құрмет грамоталарымен, КСРО ХШЖК-нің алтын медалімен жəне 1 дəрежелі дипломымен, 1 дəрежелі «Шахтерская слава» белгісімен марапатталды, «ҚазССР жоғары мектебінің еңбек сіңірген қызметкері» жəне «Заслуженный изобретатель СССР» құрметті атақтары берілді.
  • Бүкіл өзінің талантын прогреске, тау-кен ғылымы мен өнеркəсібін дамытуға, жоғары білікті инженерлер мен ғылыми қызметкерлер дайындауға 27 жұмсаған көрнекті ғалымның, ағартушының, педагогтың, керемет кісінің өмірі мен қызметінен үлгі алып, ұқсап бағуға лайықты.
  • Қазақ кен-металлургия институтын (1940, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген.
  • Жезқазған кен басқармасында әкімшілік қызметтер (1941–1952) атқарған.
  • Қазақ кен-металлургия институтының (1952–1962) ректоры;
  • 1960 жылдан Қазақ политехникалық институты) ректоры
  • Қазақстан ғылым академиясының академик-хатшысы және Кен ісі институтында зертхана меңгерушісі (1962–1964)
  • Қазақ политехникалық институтында кафедра меңгерушісі (1965–1980) болды.

жүктеу 109.62 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет