Бағдарламасының титулдық парағы Нысан пму ұс н 18. 4/17



жүктеу 463.67 Kb.

бет1/5
Дата03.05.2017
өлшемі463.67 Kb.
түріБағдарламасы
  1   2   3   4   5

Жұмыс оқу 

бағдарламасының

титулдық парағы

Нысан                                      

  ПМУ ҰС Н 7.18.4/17           

  

                                   



Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Журналистика кафедрасы

ЖҰМЫС  ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ 

Халықаралық қатынастар және журналистика пәні бойынша 

5В050400 «Журналистика» мамандығының студенттеріне арналған

 

Павлодар



Жұмыс оқу 

бағдарламасының

титулдық парағы

Нысан                                     

  ПМУ ҰС Н 7.18.4/17           

                                                        

 

 БЕКІТЕМІН

Оқу ісі жөніндегі 

проректоры

 _________Н.Э.Пфейфер

                                                                         «___»__________201 __ж.

Құрастырушы:   ф.ғ.к., доцент Қапасова Б.Қ.

Журналистика  кафедрасы

Халықаралық қатынастар және журналистика пәні бойынша

5В050400 «Журналистика» мамандығының студенттеріне арналған 

 

ЖҰМЫС  ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

Жұмыс бағдарламасы элективті  пәндер катологі негізінде жасалды.

Кафедра мәжілісінде ұсынылды «__» ______201__ж. №__ хаттама

Кафедра меңгерушісі ________Алдабергенов Қ.М. «__» ______201__ж.

ГПФ оқу-әдістемелік кеңесінде мақұлданды.

 «__ » __________ 201___ж.  №__ хаттама. 

ОӘК төрайымы______________________ Ксембаева С.К.  



КЕЛІСІЛДІ

ГПФ деканы _______Ж.Т.Сарбалаев «__» ______ 201___ж.

 

МАҚҰЛДАНДЫ

ОӘК бастығы____________Жуманкулова Е .Н. «__» ______201___ж.

Университет оқу-әдістемелік кеңесімен келісілді  

«___»_________201_ж.  №___хаттама



1. Пәннің төлқұжаты.

Пәннің атауы Халықаралық қатынастар және журналистика

Таңдау компоненті

Кредит саны және оқу мерзімі

Барлығы – 3 кредит

Курс: 2

Семестр: 4



Барлық аудиториялық сағат саны - 45

                                Дәріс -30

                                Тәжірибешілік/семинар сабақ -15

                                СӨЖ- 90

  ОСӨЖ- 22,5

                                 Барлық сағат саны - 135                        



Бақылау түрі     

Емтихан


Пререквезиттер   Журналистикаға кіріспе

   Журналистика тарихы



Постреквезиттер Қоғамдық байланыстар

                                Жалпы шетел журналистиаксы



2.Пәнді оқытудың мақсаты мен міндеттері.

Бүкіл әлемде болып жатқан қазіргі заманғы зор өзгерістерге байланысты журналистика да

жаңа көзқарасты, жаңа үғымды, жаңаша ойлауды қажет етеді. Уақыт өткен сайын ішкі-

сыртқы саясат баспасөз, радио мен тележурналистиканың алдына тың міндеттер қояды

Ондай міндеттерді орындау үшін бүкіл коллектив болып,ізденістер жасау арқылы жұмыс

істеу   қажет.   Бұл   орайда-журналистердің   интеллектуалдық   тәжірибесін   қолданбай

болмайды. Әсіресе, бұл салада халықаралық тәжірибелерге ерекше назар аударып отыру

қажет.Пән   аясында   студенттер   оқып-үйренуге,   меңгеруге   тиісті   мәселелер   студенттерді

Еуропа,   Шығыс,   Азия,   Африка,   Американың   телерадиокоммуникация   саласындағы

жүйелермен,   үлгі   етерлік   жағдайларымен   таныстыру;   қазіргі   ақпараттық   қоғамдағы

олардың даму жағдайының негізгі бағыттарын түсіндіреді. 

  Электронды БАҚ-тың қоғамда алатын орны мен әсер етуші негізгі факторларды

талдау   арқылы   шетел   тележурналистерінің   кәсіби   шеберлігі   туралы   түсінік

қалыптастырады. Қазақстан және шетел журналистерінің шеберліктеріне талдау жасау.

  - шетелдердің  экономикалық,  саяси,  мәдени  және  әлеуметтік  тұрмысындағы  БАҚ-тың

рөлін таныту;

 - студенттерге әр түрлі шетелдің журналист кәсібі туралы жан-жақты ақпарат беру;

  -   интернеттен   шетелдік   ірі   ақпарат   агенттіктер   материалдарымен   жұмыс   істей   білуге

үйрету;

  - болашақта өз тәжірибелерінде шетелдік БАҚ-тың кәсіби жұмысының әдіс-тәсілдерін



пайдалануды үйрету;

 - шетелдік электронды БАҚ дамуының қазіргі жағдайы туралы түсінік қалыптастыру;

  -   бұқаралық   коммуникация   саласындағы   шетелдік   ғалым,   зерттеушілердің   теориялық

еңбектерін, сондай-ақ әлемнің ақпараттық телеагенттіктер мен телерадио компаниялары

туралы білу;

 - шетелдердің БАҚ туралы заңдылықтарының негізгі ережелерін білу;

 - шетелдік танымал теле-радио жүргізушілер, репортерлер мен олардың шығармашылығ

туралы түсінік беру;



  -   Қазақстан   БАҚ-ғы   халықаралық   тақырыпқа   жазылған   ақпараттық   материалдарды

іріктеу;


 - кәсіби шеберліктерін шыңдау мақсатында студенттерге тәжірбиелік тұрғыдан білім беру,

теория мен тәжірибиені ұштастыра отырып, журналистік шығармашылықтың қыр-сырына

баулу.

Пәнді оқу қорытындысында студент мыналарды білуі керек:

а) Пәнді игертуде студенттермен жүргізілетін жұмыстың негізгі бағыттарының бірі –

халықаралық журналистиканың  үздік  үлгілерін  оқыту және солардың  әдіс-тәсілдерімен

жұмыс істей білуге бағыттау; 

б) халықаралық журналистикадағы жұмыс стиль түрлерін, жүйесін білу, жазу мен оқу,

басылым беттеріндегі өз стильдерін қалыптастыру үшін жазбаша және ауызша ойларын

еркін жеткізе алулары машығын дамыту.

Пәнді оқу қорытындысында студент мынаны істей алуы керек:

а) халықаралық журналистиканың бағыттарын талдай білу;

     б) студенттер  қазіргі заманауи әдістерді жұмыс стильдерінде қолдана  алу; 

     в) мамандығына  сәйкес білімді  меңгеріп кез-келген  ақпараттармен  жұмыс істей білу

     г )қазақ тілінің  негізгі  заңдылықтарын теориялық және практикалық тұрғыда игеру;  

5. Пәнді оқытудың тақырыптық жоспары

Сабақ түрлеріне қарай академиялық сағатқа бөлу

Аудитор сағат саны

СӨЖ



Тақырыптың атауы



Д

әр

іс



с

Т

әж



ір

иб

ст



уд

ия

л



ла

бо

р



ба

рл

ы



ғы

ы

Ө



С

О

Ж



1

Пәннің мақсат-міндеттері

2

1

6



1

2

 IWPR : кәсіби тұрғыдан дайындаудағы 



негізгі қағидалар

2

1



6

1

3



Қазақстан

 

және



 

әлемдік


журналистиаклық кеңістік

2

1



6

2

4



Еуропа елдерімен байланыс

2

1



6

3

5



Азия елдерімен байланыс

2

1



6

3

6



ТМД елдерімен байланыс

2

1



6

3

7



Ресей журналистикасы тәжірибесі

2

1



6

3

8



Журналист

 

қызметіндегі



халықаралық қатынас заңдары

2

1



6

3

9



Журналист

 

қызметіндегі



халықаралық қатынас заңдары

2

1



6

3

10 Халықаралық   қатынастар:20   ғасырдың



екінші жартысы

2

1



6

3

11



21   ғасырдағы   халықаралық   қатынастар

ерекшеліктері

2

1

6



3

12 Жаһандық   өзгерістер   және   қазіргі

қатынастар

2

1

6



3

13 Халықаралық   қатынастағы   күрделі

түйіндер мен өзекті мәселелер

2

1



6

3

14 Қазіргі жаңа іс-тәжірибе



2

1

6



3

15 Қорытынды

2

1

6



3

Барлығы : 135 (3 кредит)

30

15

90 22,5



Қолданылатын әдебиеттер тізімі

Негізгі:

1. Бекниязов Т. Халықаралық журналистиканың дамуы. – Алматы, 2009.

 2. Омашев Н.О., Бегімтаева Р.Ш. Қазіргі шетел журналистикасы. – Алматы, 2010

 3. Қозыбаев С., Рамазанова А., Аллаберген К. Әлем баспасөзі тарихынан. – Алматы, 2009.

 4. Тұрсын Қ., Масс-медиа. – Алматы, 2010

 5. Справочник журналиста Казахстана. – Алматы, 2012. 

 6. Бегімтаева Р.Ш. Араб журналистикасы. – Алматы, 2009. 

 7. Шамақайұлы Қ. Шетелдегі қазақ баспасөзі. – Қарағанды, 2009.



Қосымша:

1. Беглов С.И. Британская печать на исходе века. – М., 1995.

 2. Баpманкулов М. К. Искусство совpеменной инфоpмации. – Алматы, 1993. 

 3. Баpманкулов М. К. Телевидение: власть или деньги? – Алматы., Санат, 1997.

 4. Вартанова Е. Медиаэкономика зарубежных стран. – М., 2003 

 5. Голованова Г.А. Фабрика лжи и иллюзий (об американском журнале «Ридерз 

дайджест»). – М., 1972.

 6. Макгеффин У., Нолл Эрвин. Секреты  «Белого дома». – М., 1971.

 7. Малаховский А.К. Очерки истории журналистики США второй половины ХIХ в. 

Журналистика «позолоченного века» – М., 1997.

 8. Колесник С.Г. Основные тенденции развития телевидения США (1995-1996гг.) // 

Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1998. № 1. С.36-59.

 9. Засурский Я.Н. и др. Средства массовой информации США, Великобритании, Франции 

в 1994 г. // Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1995. № 4. С. 28-

66.

 10. Засурский Я.Н. и др. Средства массовой информации США, Великобритании, ФРГ, 



Италии в 1996 г. // Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1997. № 4. 

С. 24 -81.

 11. Засурский Я.Н. и др. Средства массовой информации США, Германии, Италии в 1997 

г. // Вестник Московского университета. Серия 10, Журналистика. 1998. № 5. С. 26 -81.

 12. Лучинский Ю.В. “Социология для Юга”: критицизм и мифотворчество публицистики 

Джорджа Фицхью // Вестник Московского университета. Серия 10, Журналистика. 1997. 

№ 1. С. 106-118.

 13. Лучинский Ю.В. Бенджамин Франклин и проблемы становления американского эссе //

Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1998. № 3. С.93-101.

 


Пән бағдарламасының

(Syllabus)титулдық

парағы

Нысан


Ф СО ПГУ 7.18.4/19

                  Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Журналистика кафедрасы

 

Халықаралық қатынастар және журналистика пәні бойынша



БАҒДАРЛАМА (SYLLABUS)

5В050400 «Журналистика» мамандығының студенттеріне арналған

 


Павлодар

Пән бағдарламасын

(Syllabus) бекіту парағы

Нысан


Ф СО ПГУ 7.18.4/19

Бекітемін

Факультет деканы_________

___________  Сарбалаев Ж.Т

     


«___»_____________20__г.   

Құрастырушы: Қапасова  Б. Қ .    

Филол.ғыл. кандидаты, доцент 

Журналистика  кафедрасы

Халықаралық қатынастар және журналистика пәні бойынша

5В050400 Журналистика мамандығының студенттеріне арналған 



Пән бағдарламасы (Syllabus)

Жұмыс   бағдарламасы   ҚР   МЖМБС   3.08.057-2006   Мемлекеттік   жалпыға   міндетті

стандарты, типтік оқу жоспарының негізінде жасалды.

Кафедра мәжілісінде ұсынылды «__» ______201__ж. №__ хаттама

Кафедра меңгерушісі ________Алдабергенов Қ.М. «__» ______201__ж.

ГПФ оқу-әдістемелік кеңесінде мақұлданды.

 «__ » __________ 201___ж.  №__ хаттама. 

ОӘК төрайымы______________________ Ксембаева С.К.  

 


1. Пәннің төлқұжаты.

Пәннің атауы Халықаралық қатынастар және журналистика

Таңдау компоненті

Кредит саны және оқу мерзімі

Барлығы – 3 кредит

Курс: 2

Семестр: 4



Барлық аудиториялық сағат саны - 45

                                Дәріс -30

                                Тәжірибешілік/семинар сабақ -15

                                СӨЖ- 90

         ОСӨЖ- 22,5

                                 Барлық сағат саны - 135                        



Бақылау түрі     

Емтихан


Пререквезиттер   Журналистикаға кіріспе

   Журналистика тарихы



Постреквезиттер Қоғамдық байланыстар

                                Жалпы шетел журналистиаксы



2.Пәнді оқытудың мақсаты мен міндеттері.

Бүкіл әлемде болып жатқан қазіргі заманғы зор өзгерістерге байланысты журналистика да

жаңа көзқарасты, жаңа үғымды, жаңаша ойлауды қажет етеді. Уақыт өткен сайын ішкі-

сыртқы саясат баспасөз, радио мен тележурналистиканың алдына тың міндеттер қояды

Ондай міндеттерді орындау үшін бүкіл коллектив болып,ізденістер жасау арқылы жұмыс

істеу   қажет.   Бұл   орайда-журналистердің   интеллектуалдық   тәжірибесін   қолданбай

болмайды. Әсіресе, бұл салада халықаралық тәжірибелерге ерекше назар аударып отыру

қажет.Пән   аясында   студенттер   оқып-үйренуге,   меңгеруге   тиісті   мәселелер   студенттерді

Еуропа,   Шығыс,   Азия,   Африка,   Американың   телерадиокоммуникация   саласындағы

жүйелермен,   үлгі   етерлік   жағдайларымен   таныстыру;   қазіргі   ақпараттық   қоғамдағы

олардың даму жағдайының негізгі бағыттарын түсіндіреді. 

  Электронды БАҚ-тың қоғамда алатын орны мен әсер етуші негізгі факторларды

талдау   арқылы   шетел   тележурналистерінің   кәсіби   шеберлігі   туралы   түсінік

қалыптастырады. Қазақстан және шетел журналистерінің шеберліктеріне талдау жасау.

  - шетелдердің  экономикалық,  саяси,  мәдени  және  әлеуметтік  тұрмысындағы  БАҚ-тың

рөлін таныту;

 - студенттерге әр түрлі шетелдің журналист кәсібі туралы жан-жақты ақпарат беру;

  -   интернеттен   шетелдік   ірі   ақпарат   агенттіктер   материалдарымен   жұмыс   істей   білуге

үйрету;

  - болашақта өз тәжірибелерінде шетелдік БАҚ-тың кәсіби жұмысының әдіс-тәсілдерін



пайдалануды үйрету;

 - шетелдік электронды БАҚ дамуының қазіргі жағдайы туралы түсінік қалыптастыру;

  -   бұқаралық   коммуникация   саласындағы   шетелдік   ғалым,   зерттеушілердің   теориялық

еңбектерін, сондай-ақ әлемнің ақпараттық телеагенттіктер мен телерадио компаниялары

туралы білу;

 - шетелдердің БАҚ туралы заңдылықтарының негізгі ережелерін білу;

 - шетелдік танымал теле-радио жүргізушілер, репортерлер мен олардың шығармашылығ

туралы түсінік беру;

  -   Қазақстан   БАҚ-ғы   халықаралық   тақырыпқа   жазылған   ақпараттық   материалдарды

іріктеу;  - кәсіби  шеберліктерін  шыңдау  мақсатында  студенттерге  тәжірбиелік  тұрғыдан



білім беру, теория мен тәжірибиені ұштастыра отырып, журналистік шығармашылықтың

қыр-сырына баулу.



Пәнді оқу қорытындысында студент мыналарды білуі керек:

а) Пәнді игертуде студенттермен жүргізілетін жұмыстың негізгі бағыттарының бірі –

халықаралық журналистиканың  үздік  үлгілерін  оқыту және солардың  әдіс-тәсілдерімен

жұмыс істей білуге бағыттау; 

б) халықаралық журналистикадағы жұмыс стиль түрлерін, жүйесін білу, жазу мен оқу,

басылым беттеріндегі өз стильдерін қалыптастыру үшін жазбаша және ауызша ойларын

еркін жеткізе алулары машығын дамыту.

Пәнді оқу қорытындысында студент мынаны істей алуы керек:

а) халықаралық журналистиканың бағыттарын талдай білу;

     б) студенттер  қазіргі заманауи әдістерді жұмыс стильдерінде қолдана  алу; 

     в) мамандығына  сәйкес білімді  меңгеріп кез-келген  ақпараттармен  жұмыс істей білу; 

     г )қазақ тілінің  негізгі  заңдылықтарын теориялық және практикалық тұрғыда игеру;  

5. Пәнді оқытудың тақырыптық жоспары

Сабақ түрлеріне қарай академиялық сағатқа бөлу

Аудитор сағат саны

СӨЖ



Тақырыптың атауы



Д

әр

іс



с

Т

әж



ір

иб

ст



уд

ия

л



ла

бо

р



ба

рл

ы



ғы

ы

Ө



С

О

Ж



1

Пәннің мақсат-міндеттері

2

1

6



1

2

 IWPR : кәсіби тұрғыдан дайындаудағы 



негізгі қағидалар

2

1



6

2

3



Қазақстан

 

және



 

әлемдік


журналистиаклық кеңістік

2

1



6

2

4



Еуропа елдерімен байланыс

2

1



6

2

5



Азия елдерімен байланыс

2

1



6

2

6



ТМД елдерімен байланыс

2

1



6

1

7



Ресей журналистикасы тәжірибесі

2

1



6

1

8



Журналист

 

қызметіндегі



халықаралық қатынас заңдары

2

1



6

1

9



Журналист

 

қызметіндегі



халықаралық қатынас заңдары

2

1



6

1

10 Халықаралық   қатынастар:20   ғасырдың



екінші жартысы

2

1



6

1

11



21   ғасырдағы   халықаралық   қатынастар

ерекшеліктері

2

1

6



2

12 Жаһандық   өзгерістер   және   қазіргі

қатынастар

2

1



6

2

13 Халықаралық   қатынастағы   күрделі



түйіндер мен өзекті мәселелер

2

1



6

2

14 Қазіргі жаңа іс-тәжірибе



2

1

6



1,5

15 Қорытынды

2

1

6



1

Барлығы : 135 (3 кредит)

30

15



90 22,5

Қолданылатын әдебиеттер тізімі

Негізгі:

1. Бекниязов Т. Халықаралық журналистиканың дамуы. – Алматы, 2009.

 2. Омашев Н.О., Бегімтаева Р.Ш. Қазіргі шетел журналистикасы. – Алматы, 2010

 3. Қозыбаев С., Рамазанова А., Аллаберген К. Әлем баспасөзі тарихынан. – Алматы, 2009.

 4. Тұрсын Қ., Масс-медиа. – Алматы, 2010

 5. Справочник журналиста Казахстана. – Алматы, 2012. 

 6. Бегімтаева Р.Ш. Араб журналистикасы. – Алматы, 2009. 

 7. Шамақайұлы Қ. Шетелдегі қазақ баспасөзі. – Қарағанды, 2009.



Қосымша:

1. Беглов С.И. Британская печать на исходе века. – М., 1995.

 2. Баpманкулов М. К. Искусство совpеменной инфоpмации. – Алматы, 1993. 

 3. Баpманкулов М. К. Телевидение: власть или деньги? – Алматы., Санат, 1997.

 4. Вартанова Е. Медиаэкономика зарубежных стран. – М., 2003 

 5. Голованова Г.А. Фабрика лжи и иллюзий (об американском журнале «Ридерз 

дайджест»). – М., 1972.

 6. Макгеффин У., Нолл Эрвин. Секреты  «Белого дома». – М., 1971.

 7. Малаховский А.К. Очерки истории журналистики США второй половины ХIХ в. 

Журналистика «позолоченного века» – М., 1997.

 8. Колесник С.Г. Основные тенденции развития телевидения США (1995-1996гг.) // 

Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1998. № 1. С.36-59.

 9. Засурский Я.Н. и др. Средства массовой информации США, Великобритании, Франции 

в 1994 г. // Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1995. № 4. С. 28-

66.

 10. Засурский Я.Н. и др. Средства массовой информации США, Великобритании, ФРГ, 



Италии в 1996 г. // Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1997. № 4. 

С. 24 -81.

 11. Засурский Я.Н. и др. Средства массовой информации США, Германии, Италии в 1997 

г. // Вестник Московского университета. Серия 10, Журналистика. 1998. № 5. С. 26 -81.

 12. Лучинский Ю.В. “Социология для Юга”: критицизм и мифотворчество публицистики 

Джорджа Фицхью // Вестник Московского университета. Серия 10, Журналистика. 1997. 

№ 1. С. 106-118.

 13. Лучинский Ю.В. Бенджамин Франклин и проблемы становления американского эссе //

Вестник Московского университета. Сер. 10, Журналистика. 1998. № 3. С.93-101.

 

6. Дәріс сабақтарының мазмұны



Дәріс № 1.

 Пәннің мақсат-міндеттері.

Бүгінгі ақпарат құралдары шетелдерде қалай жұмыс істейді, соған назар аударған

жөн. Ол үшін олардың жұмысына, журналистік творчествосына талдау жасап, қорыта білу

керек.   Мұндай   тәжірибе   алмасу   материалдар,   хабарлар   дайындауда   түр   мен   стильді

жаңартуға, уақыт өзгерісіне сай хабарлар беруге мүмкіндік жасайды. Стандарттан қашып,

тапқыр   әрі   қызықты   материалдар   беруге   пайдасын   тигізеді.   Газеттің,   радио   мен

телехабардың мазмұны мен характерін, тақырыбын, идеясын түрлендіруге, дамытуға әсер

етеді.   Қоғамның   моральдық-саяси   ахуалын   жақсартуға,   ескі   ұғымда   қалып   қоймауға,

жаңалықтарды   дұрыс   қабылдауға   мүмкіндік   береді.   Ой   тереңдігіне,   сөздің   өткірлігіне,

тележурналистердің   барлық   қабілеті   мен   шеберлігін   дамытуға   ықпалы   тиеді.

Халықаралық   тәжірибе   мен   жетістіктерге   сүйену,   Сонымен   бірге   әрбір   журналистің

немесе   коллективтің   жетістігін   онан   сайын   толықтыруға,   дамытуға   игі   әсер   етеді.



Демократиялық қоғам құру үшін бұқаралық ақпарат кұралдары көп жүмыс істеуі тиіс. Бұл

өмірге   тереңдеп   ену,   шындықты   айту,   қажетті   де,   актуальді   фактілерді   таба   білу,   оны

зерттеп, халыққа ұсыну үлкен жауапкершілікті тілейді.

  Әрине, шетел журналистикасына назар аударғанда бәрін бірдей ала беру, үйрене

берудің   негізі   жоқ.   Ең   жаңашыл,   бұрын   айтылмаған   нөрселерді   таңдай   білген   жөн.

Алдымен халыққа не қажет және нені айту керек, соны байқаған дұрыс. Бұл үшін өткен

мен жаңаны, сондай-ақ өзімізде не бар, не жоқ соны біліп барып ажырата білу керек.

Қажеттісін алып, қажет емесіне сын көзбен қараған дұрыс. Бұрын біздің елмізде шетел

журналистикасының   төжірибесіне   назар   аударылмайтын.   Ал   бүгінде   бәрі   басқаша.

Халықаралық   қатынастар   бейбіт   түрде,   бірін-бірі   түсінушілік   жағдайда   дамып   келеді.

Яғни, сенім мен қауіпсіздік, жер бетінде бірлесе өмір сүру тенденциясы байқалады. Демек,

бұрынғыдай   елдердің   бір-біріне   сенімсіздікпен   қарауы   бірте-бірте   өзара   түсінушілік

қарым-қатынасқа   айналып   келеді.   Бұл   орайда   ақпарат   құралдары   да   өзгеріссіз   қалуы

мүмкін емес. Сондықтан мына жайларды атап айту керек:

  1.  Бұқаралық  ақпарат  құралдары   қай  елде   болмасын,   халықаралық   тәжірибеге   сүйене

отырып,   бір-бірімен   тығыз   қарым-қатынаста   ашық   жұмыс   істеуі   керек.   Бұл   ретте

географиялық, ұлтгық шекаралар шеңбері тосқауыл болмауы қажет.

  2.   Әр   ел   өзінің   тарихын,   мәдениетін,   тілін,   ұлтын   сақтай   отырып,   жер   жүзілік

цивилизацияға   үлес   қосуы   тиіс.   Адамзаттық   бүкіл   құнды   қасиеттерге   араласу   керек.

Әділдік, шыншылдық, достық және гуманизмді қадірлеу жөн.

  3.   Қоғамдық   дамудың   объективті   заңдылықтарын   көрсетіп   отыру   қажет.   Жер   жүзілік

прогресті дамытуға ақпарат құралдарының белсенді қызметі қажет.

  4. Экология,  атом  қарулары  зардаптарын  жоюға және  соғысты  болдырмауға  баспасөз,

радио, телевидение ерекше қызмет етуі тиіс.

  5. Әлемдік хабарлардың оперативтілігін жақсартуға ұмтылу керек. Бұл орайда көптеген

елдер бірлесе әрі тұрақты жұмыс атқаруы жөн.

6.   Үкіметпен   бірге,   халықтық   дипломатияны   дамытуға   ақпарат   құралдары   белсене

араласуы   қажет.   «Дөңгелек   үстелдер»,   «телекөпірлер»   арқылы   жер   жүзілік   маңызды

оқиғалар мен бейбітшілік инициативаларды дер кезінде жариялап, көрсетіп, насихаттап

отырған дұрыс.

  Әрбір   елдің   ақпарат   құралдары   өз   тәжірибесіне   қоса,   халықаралық   журналистика

тәжірибесін   біліп,   зерттеп,   қорытып,   одан   әрі   даму   жолында   пайдалана   білуі   керек.

Әсіресе, қазір жер жүзі журналистикасында орын алып келе жатқан дамыған елдер —

Американың   және   Еуропаның   Англия,   Франция,   Германия   мен   басқа   да   елдерінің

тәжірибелік жұмыстары назар аударады.

  Радио мен телевидениенің тез дамитынын өмірдің өзі көрсетіп отыр. Әрісін айтпағанда

осыдан   20-30   жыл   бұрын   ғана   түрлі-түсті   телевизордың   пайдаланылуы   бүгінгідей

дәрежеге   жетеді   деп   ешкім   ойламаған   еді.   Әрине,   мұның   қоғамның   әлеуметтік

қажеттілігінен туатыны белгілі. «Бүгінде телевидение бүкіл әлемде өтпелі кезеңді бастан

кешіріп   отыр.   Ақ-қара   түсті   телевизордың   орнына   қазір   түрлі-түсті   телевизорларды

пайдалану көбейіп келеді. Ал мұның өзі телехабарларды беруді жаңа бір сатыға көтеріп

отыр.   Түрлі-түсті   телевидениені   айтқанда,   қазір   бүкіл   әлемде   бұл   орайда   радио   мен

телевидение жүйесінде үлкен өзгерістер болып жатқанын айту керек. Мәселен жаңадан

жер серігі (спутниктік) және кабельдік телевидениенің пайда болуы соның айғағы. Бұл

радио   мен   телевидение   дамуының   стратегиялық   мәнін   айқындайды.   Әсіресе,   Еуропа

елдері   мен   Америкада   қоғамдық   телевидение   монополиясын   бұзып,   жаңадан

коммерциялық телевидениені еңгізу өріс алып отыр. Алайда телевизиялық ұйымдардың

көбеюі телепрограммалардың көбеюіне жағдай жасай ма, жоқ па, оны өмір көрсетпек. Ал

анализге   жүгінсек,   жаңа   коммерциялық   программалар   негізінен   жарнама   берушілердің

талабын   қанағаттандырып,   қаржы   табудың   көзіне   айналатын   сияқты.   Олар   тек

көңілдендіретін хабарлар берумен шектеліп қалатындары да бар. Әрине, көңілді хабарлар

да   керек   шығар,   бірақ,   қоғамдық   телевидение   болса   мұндай   «көңілді»   хабарлардың



орнына көбіне халықты жаңалық хабарлармен және танымдық, білімдік программалармен

қамтуға тырысады.




  1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал