Бағдарламасы Студенттерге



жүктеу 171.28 Kb.

Дата22.04.2017
өлшемі171.28 Kb.

Пәннің оқу-методикалық                                                                                                   Форма                       

              комплексі                                                                                                   

              СО ПГУ 7.18.2/07

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

С.Торайыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

«

Азық-түлік өнімдерінің технологиясы және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасы 



ПӘННІҢ ОҚУ-МЕТОДИКАЛЫҚ

КОМПЛЕКСІ

050120 «Кәсіптік білім» мамандығына арналған

«Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы» пәні

Павлодар


Пәннің методикалық қамтамассыз ету картасы

Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы

Құжат атауы

Автор

Өңдеу жылы

Ескертулер

1

2

3

4

Пәннің жұмыс оқу 

бағдарламасы

Студенттерге 

арналған пәннің 

бағдарламасы

Лекциондық 

комплекс


Практикалық 

(семестрлік) 

сабақтарға 

методикалық 

нұсқаулар

ОӨЖ 


материалдары

Оқушылардың 

оқудағы 

жетістіктерін 

бақылау мен 

бағалау 


материалдары

Оқу және оқу 

-методикалық 

әдебиетпен 

қамтамассыз ету 

картасы


Арнайы 

аудиториялардың 

тізімі

 


Жұмыс бағдарламасы                                                                                                                             Форма 

       Ф СО ПГУ 7.18.2/06

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

«Азық-түлік өнімдерінің технологиясы және қоршаған ортаны қорғау» кафедрасы

ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

«Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы» пәнінен

 050120 «Кәсіптік білім» мамандығы студенттеріне арналған

Павлодар


Мамандықтың оқу жұмыс                                        

          Ф СО ПГУ 7.18.1/07

жоспары негізінде әзірленген                                                                                                       

формасы


жұмыс бағдарламасының 

бекіту парағы

                                                             Бекітемін

ОЖ жөніндегі проректор

   _________Н.Э. Пфейфер

   «___»_________200__ж.

Құрастырушылар: ___________ м.ғ.д., профессор Рустемова Г.Р.

                    

 

            Мастер ПО Мажимова М.Б.



 

                                                         

«Азық-түлік өнімдерінің технологиясы және қоршаған ортаны қорғау»

кафедрасы



ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

«Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы» пәнінен 

050120 «Кәсіптік

білім» мамандығы студенттеріне арналған

Жұмыс бағдарламасы «Кәсіптік білім» мамандығы жалпы орта білім беру базасында

күндізгі,   орта   кәсіптік   сырттай   оқу   түрі.  

Жұмыс   бағдарламасы  «Кәсіптік

білім» мамандығының  

оқу жұмыс жоспары негізінде әзірленген және

С.Торайғыров атындағы ПМУ ғылыми кеңесінің мәжілісінде бекітілген.

«___» ___________ 200__ж. Хаттама № ___

Кафедра мәжілісінде ұсынылған «___» ___________ 200__ж.

Хаттама № ___

Кафедра меңгерушісі _____________ Қ. Ш. Арынгазин

СҚ факультетінің әдістемелік кеңесіде мақұлданды

«___»____________ 200__ж. Хаттама №___

ӘК төрағасы _______________В.А. Козионов

КЕЛІСІЛДІ

Факультетің деканы _________М.Қ. Кудерин «___»__________200__ ж.



ЖБ және ӘҚ мақұлданды

ЖБ және ӘҚ бастығы  ______________ Л.Т. Головерина «___»_________200__ ж.



1 Пәннің мақсаттары мен міндеттері

1.1   Мақсаты:  болашақ   мамандарға   балалар   мен   жасөспірімдер   ағзасында

жасқа байланысты болатын анатомо 

 физиологиялық ерекшеліктерді білуге үйрету

және салауатты өмір салтын қалыптастыру жолдары туралы малұмат беру.



1.2 Пәнді оқыту міндеттері:

-  балалар   мен   жасөспірімдер   ағзасында   жасқа   байланысты   болатын

анатомо

физиологиялық ерекшеліктерді білу;



-  ағза   дамуының   негізгі   биологиялық   заңдылықтары   туралы   дұрыс   түсінік

қалыптастыру;

- өз басының және отбасының денсаулығын сақтау жолдарымен таныстыру

-  сезім,   қабылдау,   түйсік,   ойлау,   сана    сезім,   сөйлеу,   көңіл    күй   іспетті

функциялардың физиологиялық негіздерін түсіндіру 

1.3 Студент білуі қажет:

- Ұрпақ жалғастыру саулығын сақтау, нығайту, тиімді тамақтану, шынығу көп

таралған аурулардың алдын алу, өмірге қатерлі факторға қарсы тұру, тән саулығын

сақтау, дене және ақыл 

 ой еңбегі қабілетін белсендіру білу керек. 

1.4 Студент нені істей білуі тиіс:

 бала ағзасының қызметін зерттей білу;

 алған білімді талдай отырып, оны өмірде қолдана білу керек.

Деректемелер:

«Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы» пәнінің бағдарламасы

анатомия,   физиология,   экология,   психология   және   педагогика   сияқты   пәндерінің

базасына негізделеді.



Пәннің тематикалық                                                                                                                                   Форма                   

жоспары                                                                                                                                          Ф СО ПГУ 7.18.2/07

                    

2  ПӘННІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЫ



Пәннің тақырыптар атауы

Сағаттар саны

Дәріс

Тәжірибе

СӨЖ

1

2

3

4

5

1-51

1 Тақырып. Балалардың және жасөспірімдердің

өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары.

1

-



2

32

Тақы



рып.

Жүйк


е

жүйе


сінің

физи


ологи

ясы.


2

3 Тақырып. Жоғары жүйке әрекеті.

1

1

5



4

4   Тақырып.   Талдағыштардың   физиологиясы

(сенсорлық жүйелер).

1

2



3

5

5 Тақырып. Эндокриндік жүйе.



1

-

5



6

6   Тақырып.   Тірек  

  қимыл   жүйесі,   оның

ерекшеліктері.

2

2

5



7

7   Тақырып.   Қанның   жас   ерекшеліктері.   Қан

айналу органдары.

1

2



5

8

8   Тақырып.   Тыныс   алу   органдарының   жас



ерекшеліктері.

1

-



4

9

9 Тақырып. Ас қорыту органдары, олардың жас



ерекшеліктері, зат және энергия алмасу.   

1

2



4

10

10 Тақырып. Сыртқа шығару органдарының жас



ерекшеліктері.

1

1



2

11

11   Тақырып.   Валеологияның   психологиялық



және   педагогикалық   негіздері.   Салауатты   өмір

салты.


1

2

5



12

Сексология   негіздері.   Жанұядағы   өмірдің

валеологиялық негіздері.

1

1



5

13

Денсаулыққа   қатерлі   факторлар.   Организмнің



қорғаныс жүйесі.

1

2



5

14

Сауықтыру   ісін   ұйымдастыру   негіздері.



Денсаулық гигиеналық негіздері.

1

-



5

БАР

ЛЫҒ

Ы:

15

15

60

3 Теориялық крустың мазмұны

Лекциондық   курстың   міндеттері  

-  студенттердің   теориялық   білімін

қалыптастыру, болашақ мамандардың белгілі инженерлік ой

-өрісін ұйымдастыру.

1   Тақырып.   Балалардың   және   жасөспірімдердің   өсуі   мен   дамуының

жалпы заңдылықтары.

Дене   шынығуы   –   денсаулықтың   әлеуметтік   көрсеткіші.   Антропометрлік

зерттеулер   нәтижелерін   адамның   жасына   қарай   киімдерін,   оқу   мен   спорт

құралдырын дұрыс анықтап білуге тигізетін іс жүзіндегі көмегі.



2 Тақырып. Жүйке жүйесінің физиологиясы.

Жүйке   жүйесін   ақпараттық   қабылдау,   өңдеу,   өткізу,   түрліше   организм

реакцияларын ұйымдастыру және психикалық қызметтерін атқару кездеріндегі ролі.

Жүйке   талшықтарының   жас   ерекшеліктері   және   олардың   миеленденуіне

байланысты.

3 Тақырып. Жоғары жүйке әрекеті.

Шартты   рефлекторлық   әрекеттің   жасқа   сай   ерекшеліктері.   Қалыптасу

жылдамдығы, деңгейі және шартты рефлекстердің тұрақтылығы. Еліктіру рефлексі.

Бірінші және екінші сигналдар жүйесі. 



4 Тақырып. Талдағыштардың физиологиясы (сенсорлық жүйелер).

Көз   қарашығының   рефлекстері.   Көздің   әртүрлі   қашықтықтан   анық   көру

қабілетінің   жас   ерекшеліктері.   Көру   өткірлігінің   жас   ерекшеліктері.   Көру   өрісін

анықтау және оның жас ерекшеліктері. Терідегі тактилдік, суық, ыстық ауырсыну

нүктелерін санау. 

5 Тақырып. Эндокриндік жүйе

Ішкі   секреция   бездері.   Гармондар.   Жыныстық   жетілу   стадиялары.   Соңы

жыныстық   белгілердің   дамуы.   Жыныстық   жетілуінің   физиологиялық   және

әлеуметтік аспектілері (қырлары).



6 Тақырып. Тірек 

 қимыл жүйесі, оның ерекшеліктері.

Дене   бітімінің   қалыптасуы.   Көкірек   клеткасының   деформациясы.   Жалпақ

табаңдылық. Тұру, отыру, жүру кезіндегі дененің дұрыс қалпын сақтау. Жиһаздарға,

шеберханаларға қойылатын гигиеналық талаптар.



7 Тақырып. Қанның жас ерекшеліктері. Қан айналу органдары.

Жасөспірімдердің артериалық қан қысымын өлшеу. Қанның систолалық және

минуттік көлемін есептеу жолымен анықтау. Адам қанының топтарын және резус

факторын анықтау.



8 Тақырып. Тыныс алу органдарының жас ерекшеліктері.

Спирометрия. Тыныс алуды ерікті реттеудің жас ерекшеліктері. Тыныс алудың

типтері. Тыныс алу жүйесі ауруларының алдын 

 алу шаралары.



9 Тақырып. Ас қорыту органдары, олардың жас ерекшеліктері, зат және

энергия алмасу.   

Сілекей ферменттерінің көмегімен крахмалдың ыдырауына тәжірибе жүргізу.

Асқазан   сөлінің   дамуы   деңгейін   бағалау   жолдары.   Тамақтану   нормасы.

Тамақтанудың тәртібі мен міндеті.



10 Тақырып. Сыртқа шығару органдарының жас ерекшеліктері. 

Теріге күтім жасау жолдары. Шаш пен тырнақ гигиенасы. Шаңғы тебу, коньки

мен   шанада   сыранау   үшін   жел   жылдамдығы   мен   ауаның   теріс   температурасына

тізімділік шегі. Күю мен үсу кезіндегі дәрігерге дейінгі алғашқы көмек.

11   Тақырып.   Валеологияның   психологиялық   және   педагогикалық

негіздері. Салауатты өмір салты.

Саулықтың психологиясы. Жыныстық тәрбиелеудің әдістері мен мақсаттары.

Қыз   баланың,   бойжеткеннің   және   әйелдің   денсаулығы.   Контрацепция.   Жыныс

жолымен таралатын аурулар, олардың алдын алу. Жұқтырылған имундық тапшылық

синдромы (ЖИТС

СПИД) және одан сақтанудың алдын алу.



12   Тақырып.   Сексология   негіздері.   Жанұядағы   өмірдің   валеологиялық

негіздері.

Нәпсілік   мінез   құлықтың   қалыптылығы.   Жанұядағы   жыныстық   мәдениет.

Жанұядағы келіспеушілік (конфликт) себептері мен әсерлері.

13   Тақырып.   Денсаулыққа   қатерлі   факторлар.   Организмнің   қорғаныс

жүйесі.

Аатоагрессивтік   мінез   құлық:   темекі   тарту,   арақ   ішу,   алкогализм,

таксикомания.   Есірткі   пайдалану,   дәрі   дәрмекті   ретсіз   ішу   және   де   басқа

денсаулықты бұзатын әдеттер мен мінез құлықтардың түрлері. Психогометриялық

тестер.

14   Тақырып.   Сауықтыру   ісін   ұйымдастыру   негіздері.   Денсаулық

гигиеналық негіздері.

Дене   жаттығуды   мөлшерлеп   беру   принципі,   әдістері.   Жүктеме   болатын

реакциялар типі. Сауықтыру бағдарламасының адамдардың әртүрлі категорияларына

және топтарына арналған әдістемелік негіздер. Тері мен ауыз қуысының гигиенасы.



 

3.1 Тәжірибелік жұмыстардың мазмұны



Тақырыптардың атаулары

Мазмұны

Бақылау формасы

1

2

3

4

3

 Жоғары жүйке әрекеті.



Шартты рефлекторлық әрекеттің жасқа сай

ерекшеліктері. 

Қалыптасу

жылдамдығы,   деңгейі

және

 

шартты



рефлекстердің

тұрақтылығы. Еліктіру

рефлексі. Бірінші және

екінші


 

сигналдар

жүйесі.

Ауызша сұрау.



4

Талдағыштардың

 

физиологиясы

(сенсорлық жүйелер).

Көз   қарашығының   рефлекстері.   Көздің

әртүрлі қашықтықтан анық көру қабілетінің

жас ерекшеліктері. 

Көру   өткірлігінің   жас

ерекшеліктері.   Көру

өрісін   анықтау   және

оның


 

жас


ерекшеліктері. Терідегі

тактилдік, суық, ыстық

ауырсыну   нүктелерін

санау.


Жұмыс

 

дәптерін



тексеру

6

Тірек



 

 

қимыл   жүйесі,   оның

ерекшеліктері.

Дене   бітімінің   қалыптасуы.   Көкірек

клеткасының деформациясы. 

Жалпақ   табаңдылық.

Тұру,   отыру,   жүру

кезіндегі

 

дененің


дұрыс   қалпын   сақтау.

Жиғаздарға,

шеберханаларға

қойылатын

гигиеналық талаптар.

Сұрақ – жауап өткізу.

7

Қанның жас ерекшеліктері. Қан айналу

органдары.

Жасөспірімдердің   артериалық   қан

қысымын өлшеу

.   Қанның   систолалық

және минуттік көлемін

есептеу


 

жолымен


анықтау.

 

Адам



қанының   топтарын

және   резус   факторын

анықтау.

Ауызша түрде сұрау.

9

Ас   қорыту   органдары,   олардың   жас

ерекшеліктері, зат және энергия алмасу.

Сілекей   ферменттерінің   көмегімен

крахмалдың ыдырауына тәжірибе жүргізу. 

Асқазан сөлінің дамуы

деңгейін

 

бағалау



жолдары.   Тамақтану

нормасы.


Тамақтанудың   тәртібі

мен міндеті.

Жұмыс   дәптеріндегі

синарды тексеру

10 Сыртқа   шығару   органдарының   жас

ерекшеліктер.

 Теріге   күтім   жасау

жолдары. 

Шаш   пен   тырнақ

гигиенасы.   Шаңғы

тебу,   коньки   мен

шанада   сыранау   үшін

жел   жылдамдығы   мен

ауаның


 

теріс


температурасына

тізімділік   шегі.   Күю

мен   үсу   кезіндегі

дәрігерге

 

дейінгі


алғашқы көмек.

Баяндама


 

түрінде


сұрау.

11 Валеологияның   психологиялық   және

педагогикалық негіздері. Салауатты өмір

салты.

Саулықтың   психологиясы.   Жыныстық

тәрбиелеудің әдістері мен мақсаттары. 

Қыз


 

баланың,


бойжеткеннің   және

әйелдің   денсаулығы.

Контрацепция. Жыныс

жолымен   таралатын

аурулар,

 

олардың



алдын

 

алу.



Жұқтырылған

имундық   тапшылық

синдромы

(ЖИТС


СПИД)   және

одан


 

сақтанудың

алдын алу.

Ауызша сұрау.

12 Сексология   негіздері.   Жанұядағы

өмірдің валеологиялық негіздері.

Нәпсілік мінез құлықтың қалыптылығы. 

Жанұядағы   жыныстық

мәдениет.   Жанұядағы

келіспеушілік

(конфликт)   себептері

мен әсерлері.

Жұмыс


 

дәптерін


тексеру

13 Денсаулыққа   қатерлі   факторлар.



Организмнің

 

қорғаныс

 

жүйесі.

Аатоагрессивтік мінез құлық: темекі тарту,

арақ ішу, алкогализм, таксикомания.

Есірткі пайдалану, дәрі

дәрмекті   ретсіз   ішу

және   де   басқа

денсаулықты   бұзатын

әдеттер   мен   мінез

құлықтардың   түрлері.

Психогометриялық

тестер.

Сұрақ – жауап өткізу.



3.2 Студенттердің өздік жұмыстарының мазмұны (СӨЖ)

Пәнді   оқу   барысында,   тематикалық   жоспар   мен   бақылау   шараларының

календарлық   графигіне   сәйкес,   Сіз   аудиториядан   тыс   келесідей   жұмыстарды

орындауыңыз қажет:





СӨЖ түрі

Есеп беру

формасы

Бақылау түрі

Сағат саны

1

Дәріс



 

сабақтарына

дайындық

Жұмыс дәптері

Сабаққа

қатысуы


20

2

Тәжірибелік   жұмыстар   мен



оларды қорғауға дайындық

Жұмыс дәптері

Сабаққа

қатысуы


20

3

Аудиторлық   сабақтардың



құрамына

 

кірмеген



материалдарды оқып білу

Конспект


Конспектерді

тексеру


15

4

Бақылау



 

шараларына

дайындық

РК 1, РК 2

5

Барлығы 

60

Пән   бойынша   лабораториялық   жұмыс   дайындығына   арналған   тапсырма   және



қосымша материалдармен жұмыс жасау тапсырмасы келесі сабақтарда беріледі.

Студенттердің өздік оқуына арналған тақырыптар:

1   Тақырып.   Балалардың   және   жасөспірімдердің   өсуі   мен   дамуының

жалпы заңдылықтары.

Жүйке   жүйесі   мен   ішкі   секреция   бездерінің   организмнің   біртұтастығын

қамтамассыз етудегі ролі. Организм қызметтерінің нейрогуморальдық реттелуі.

2 Тақырып. Жүйке жүйесінің физиологиясы.

Орталық жүйке жүйесіндегі қозу мен тежелу, және олардың өзара әрекеттесуі.

Ирридация   мен   индукцияның   жас   ерекшелігі.   Бұларды   оқу   және

тәрбиепроцестерінде ескеру. Автономиялық жүйке жүйесі.



3 Тақырып. Жоғары жүйке әрекеті.

Шартты   және   шартсыз   рефлекстердің   айырмашылығы.   Рефлекстердің

жіктелуі. Бадарлау  рефлексі.  Сөздік  тітіркендіргіштерге  шартты  рефлекстің  пайда

болуы. Есте сақтау, эмоция, мотивация физиологиясы.



4 Тақырып. Талдағыштардың физиологиясы (сенсорлық жүйелер).

Сенсорлық   стимулдардың   қарапайым   белгілерін   қабылдау,   өмір   сүрудің

алғашқы   жолдарындағы   сыртқы   стимулдарды   қабылдаудың   күрделенуі.

Аккомодация.  Алыстан  көру және жақыннан көргештік аккомадациясының  жасқа

байланысты өзгерісі. Құлақтың құрылысы мен акустикалық қасиеті.

5 Тақырып. Эндокриндік жүйе

Ішкі секреция бездері. Жыныс бездері, олардың организм дамуы мен өсуіне

әсері. Соңғы жыныстық белгілердің дамуы.


6 Тақырып. Тірек 

 қимыл жүйесі, оның ерекшеліктері.

Тұлға   және   қол,   аяқ,   ми   сауаты   сүйектері   және   бет   сүйектерінің   дамуы.

Әртүрлі жас кезеңдеріндегі ет массасы, ет күші. Әртүрлі ет жұмыстары кезіндегі

шаршау   және   оның   жас   ерекшелігі.   Қозғалыс   дағдыларының   дамуы,   жасқа   сай

қозғалысты үйлестіруді жетілдіру. Адамның қозғалыс режимі.

7 Тақырып. Қанның жас ерекшеліктері. Қан айналу органдары.

Қан   құю.   Қан   аздық   және   оның   балалар   мен   жеткіншектердегі

профилактикасы. Әртүрлі жастағы жүрек жиырылуының жиілігі. Балалардың және

жеткіншектердің   статистикалық   және   динамикалық   жүктеме   кезіндегі

гемодинамикалық   көрсеткіштердің   өзгерістері.   Жүрек   тамыр   жүйелерін

жаттықтыру.



8 Тақырып. Тыныс алу органдарының жас ерекшеліктері.

Мұрынның   қосалқы   қуыстары.   Тыныс   алуды   ерікті   реттеудің   жас

ерекшеліктері.   Жасанды   желдету.   Түрлі   тұрмыстық   жағдайлардағы   тыныс   алуға

қойылатын гигиеналық талаптар.



9 Тақырып. Ас қорыту органдары, олардың жас ерекшеліктері, зат және

энергия алмасу.

Кариесті   болдырмау   профилактикасы.   Астың   қорытылуындағы   бауыр   мен

ұйқы   безінің   ролі.   Анаболизм,   катоболизм.   Организмдегі   зат   алмасудың   негізгі

этаптары.   



10 Тақырып. Сыртқа шығару органдарының жас ерекшеліктері. 

Зәр шығару жүйесін аурудан сақтандыруға және бастың гнигиенасының ролі.

Ыстық өту мен күн өтудің алдын алу. Күю мен үсудің алдын алу.

11   Тақырып.   Валеологияның   психологиялық   және   педагогикалық

негіздері. Салауатты өмір салты.

Валеологияның   ғылым   ретінде   пайда   болуы.   Валеологияның   тарихы.

Әлеуметтік   адаптация.   Қоғамда   көпшілік   арасында   жүріп-тұру   ережесінде,   әрі

этикеттік қасиеттерге бағыт беріп тәрбиелеу.



12   Тақырып.   Сексология   негіздері.   Жанұядағы   өмірдің   валеологиялық

негіздері.

Нәпсілік   мәдениеті.   Некелескен   адамдар   арасындағы   нәпсілік   қатынастар,

олардың мәдениеттілігі. Нәпсілік ағарту ісін балалар мен жасөспірімдер арасында

жүргізудің өзіндік формалары мен әдістері. 



13   Тақырып.   Денсаулыққа   қатерлі   факторлар.   Организмнің   қорғаныс

жүйесі.

Жеке   адамның   және   әлеуметтік   топтың   саулығын   болжау.   Стресс   және

әлеуметтік адаптация. Антигендар мен антиденелер. Егу және қайта егу. Ана сүтінің

мәні.


14   Тақырып.   Сауықтыру   ісін   ұйымдастыру   негіздері.   Денсаулық

гигиеналық негіздері.

Дене   белсенділігі   және   иммунитет.   Дәстүрлі   мен   дәстүрлі   емес   сауықтыру

жүйелері. Сауықтырудың шығыс елдеріндегі әдістері. Дене тәрбиесін медициналық

бақылау. Киім мен аяқ киім гигиенасы.



Сырттай   оқитын   студенттерге   арналған   бақылау   жұмыстарының

тақырыптары:

1 нұсқа

Тақырыбы: Баланы жоғары  жүйке әрекетінің дамуы.  

Жоспар:

Балада шартты рефлекторлық әрекеттің қалыптасуы. Алашқы шартты рефлекстер.

Постнатальды   дамудың  бастапқы   кезеңінде   шартсыз   немесе   сыртқы     тежелудің

ерекшеліктері.

Шартты немесе ішкі тежелудің дамуы жғне  динамикалық  стереотип.

Балалар мен жасөспірімдердің  анализдік-синтездік әрекетінің ерекшеліктері.

Балада екінші сигналдық жүйенің қалыптасуы.

Баланың ЖЖҒ-нің дамуына тәрбие мен оқудың тигізетін әсері.



2 нұсқа

Тақырыбы:  Жоғары  жүйке әрекетінің типтері.

Жоспар:

Кіріспе


 И.П. Павловтың адам мен жануарларды 4 типке бөлу себептері.

Әрбір типке физиологиялық сипаттама және олардың әрқайсысына тән мінез-құлық

қасиеттері.

ЖЖҒ типтерін анықтайтын әдістер мен тәсілдер.

Оқу-тәрбие жұмыстарының балалардың мінез-құлықтарына тигізетін әсері.

Балалар мен жасөспірімдерде ЖЖҒ-нің бұзылуы (невроз) жғне олардың алдын алу.

ЖЖҒ   типтерінің   пластикалығы   және   әр   түрлі   типтегі   балалардыњ   мінез-құлқын

қайта тәрбиелеу міндеттері.



3 нұсқа.

Тақырыбы:  Қозу және тежелу – ОЖЖ-нің негізгі физиологиялық  процестері  жғне

олардың балалардағы ерекшеліктері.     



Жоспар:

Жүйке жүйесінің қозу және тежелу процестері.

Жүйке процестерінің координациясы және оның принциптері:

           а) жүйке процестерінің иррадациясы  және индукциясы, олардың балалардаы

ерекшеліктері;     

           б) доминанта,  баладағы доминантаның пайда болуын көрсететін мысалдар.



4 нұсқа.

Тақырыбы: Есту анализаторы және оның балада дамуы.

Жоспар:

Есту мүшесінің құрылысы.

Дыбыс тербелістерін қабылдау механизмі.

Баланың есту анализаторының сезімталдығы.

Жас баланың мән беретін дыбыс реакциялары.

Есту анализаторының жасқа байланысты  морфофункционалдық өзгерістері.

Есту гигиенасы.


5 нұсқа.

Тақырыбы: Көру  анализаторы және оның жасқа байланысты    ерекшеліктері.

Жоспар:

Көздің құрылысы жғне оптикалық қасиеті.

Көру   анализаторыныњ   бұзылуы   (жақыннан   көргіштік,   алыстан   көргіштік,

астигматизм).

Көру анализаторының жасқа байланысты  морфологиялық ерекшеліктері:

а) көздің сындыру қасиетінің жасқа байланысты   ерекшеліктері;

б) жас өскен сайын аккомодацияның өзгеруі; 

в) көру өткірлігінің  және бинокулярлы көрудің жасқа байланысты өзгеруі.

Жарық сезгіш аппараттар.

Жасқа байланысты жарықты және тестерді сезу.

Көру гигиенасы және көз ауруларының  алдын алу.

6 нұсқа.

Тақырыбы:  Балалар   мен   жасөспірімдерде   тірек-   қимыл   аппаратының  бұзылуы

және оны алдын алу.



Жоспар:

Тірек-қимыл жүйесінің маңызы.

Баланың сүйектерінің ерекшелігі.

Баланың қимыл-қозғалыстарының даму ерекшеліктері.

Баланың дамуына қимыл-қозалыстардың тигізетін әсері.

Тірек-қимыл жүйесінің бұзылуыныњ алдын алу гигиенасы жғне оның маңызы.



7 нұсқа.

Тақырыбы: Қанайналымның жасқа байланысты ерекшеліктері.

Жоспар:

1.  Қанайналымның маңызы. Ұрықтың қан айналу ерекшеліктері.

2.  Жүрек көлемінің, салмағының және орналасуының жасқа байланысты өзгеруі.

3.  Ерте жастағы балалардың жүрегінің  минуттық көлемі және тамыр соғуы. 

4.  Жүректің резервтік көлемі, оның жас өскен сайын ұлғаюы.

5.  Қан қысымының жасқа байланысты ерекшеліктері.



8 нұсқа.

Тақырыбы: Тыныс алудың жасқа байланысты ерекшеліктері.

Жоспар:

1.  Тыныс алу мүшелерінің жасқа байланысты ерекшеліктері.

2.  Жаңа туған баланың алғашқы демі және оны тудыратын  факторлар. 

3.  Өкпенің тіршілік сыйымдылығының, тыныс алу жиілігі мен тереңдігінің    жасқа

байланысты ерекшеліктері.

4.  Тыныс   алу   жиілігі   мен   тереңдігінің  және     типтерінің  жыныстық

айырмашылықтары.

5.  Газ алмасудың жас өскен сайын өзгеруі.

6.  Тыныс алу реттелуінің жасқа байланысты ерекшеліктері.


9 нұсқа.

Тақырыбы: Валеология – денсаулық туралы ғылым.

Жоспар:

1.  Валеология – денсаулық туралы ғылым.

2.  Салауатты өмір салтын құрайтын негізгі факторлар.

Адам- күрделі өзін- өзі реттейтін кибернетикалық жүйе (И.П.Павлов, П.К. Анохин).

Казақстан халқының денсаулық жағдайы.

10 нұсқа.

Тақырыбы: Денсаулық диагностикасы.

Жоспар:

Функционалдық  қалып туралы түсінігі және оны бағалау принциптері.

Психикалық жғне  физикалық жүктеме сынамалары:

Мартине сынамасы және РWC

Степ-тест 

12- минуттық Купер тесті 

Жаппай тексеруде қолданылатын әдістемелер мен көрсеткіштер: бой-салмақ индексі,

қан қысымы, жүрек ырғағы және т.б. 



11 нұсқа.

Тақырыбы: Экология және адам денсаулығы.

Жоспар:

Қазақстанның  техногендік  биохимиялық аймақтары.

Республиканың экономикалық қолайсыз аймақтарындағы халық денсаулығы. (Семей

ядролық полигоны, Арал теңізі  және т.б.).

Әр түрлі аурулардың пайда болуындағы экологиялық жағдайлардың  алатын орны.

12 нұсқа.

Тақырыбы: Тиімді тамақтану - денсаулықтың маңызды факторы.

Жоспар:

Дене салмағы және денсаулық.

Құнды тағамдардың негізгі  критерийлері жғне дұрыс тамақтану.

Ұтымды тамақтану негізінде денсаулық сақтау әдістері.

 

13 нұсқа.

Тақырыбы: Өрбіту  денсаулығы  және жанұя.

Жоспар:

Жыныстық қарым-қатынас және денсаулық.

Ұрықтандырмайтын дәрі-дәрмектер.

Жастарды адамгершілік- жыныстық тәрбиелеу.

Жыныстық жолмен берілетін аурулар.

14 нұсқа.

Тақырыбы:  Ағзаны шынықтырудың ғылыми негіздері.

Жоспар:

Табиғат күшімен шынығу, оның маңызы.



Ағзаны шынықтырудың негізгі әдістері:

Ауамен шынығу;

Күн сәулесімен шынығу;

Сумен  шынығу.



 15 нұсқа.

Тақырыбы: П.К. Ивановтың табиғи сауықтыру жүйесі.

Жоспар:

П.К. Ивановтың өмірбаяны.

П.К. Ивановтың табиғи сауықтыру жүйесінің маңызы.

П.К. Ивановтың  “Қарғам”  ілімінің қағидалары.

Қазақстанда П.К. Ивановтың табиғи сауықтыру жүйесінің қолданылуы.

16 нұсқа.

Тақырыбы: Зиянды әдеттер және оның түрлері.

Жоспар:

1.  Зиянды әдеттер және оның түрлері.

2.   Есірткі заттарының жіктелуі және олардың адам ағғзасына тигізетін әсері. 

Алкогольді ішімдіктер, олардың   ағзаға тигізетін зияны. Алкоголизмнің  себептері

мен сатылары.

Темекінің денсаулыққа тигізетін әсері.

Зиянды әдеттердің алдын алу шаралары.

17 нұсқа.

Тақырыбы: СПИД - ғасыр дерті.

Жоспар:

1.  СПИД пен ВИЧ- инфекциясы туралы ұғым.

СПИД ауруының пайда болу себептерінің болжамдары.

СПИД-тің таралу және жұғу жолдары.

СПИД ауруының белгілері.

СПИД-тің алдын алу және емдеу мәселелері.

 Қазақстанда СПИД-тен сақтану шаралары. 

18 нұсқа.

Тақырыбы: ұйқы және оған қойылатын гигиеналық талаптар.

Жоспар:

1. ұйқының маңызы.

2. ұйқының түрлері.

3. ұйқы жөніндегі теориялар.

4. Түс көру.

5. ұйқы гигиенасы.



19 нұсқа.

Тақырыбы: Сымбат, оның ағзаға тигізетін әсері.

Жоспар:

1. Сымбат, оның дұрыс қалыптасуының маңызы.

2. Сымбаттың бұзылу себептері, оның денсаулыққа  әсері.


3. Сымбат және жалпақтабандылық.

4. Сколиоз бен жалпақтабандылықты болдырмау шаралары, дене 

     шынықтырудың тигізетін әсері.

20 нұсқа.

Тақырыбы: Оқу – тәрбие жұмыстарына қойылатын гигиеналық талаптар.

Жоспар:

1.   Дұрыс  ұйымдастырылмаған   оқу  -   тәрбие     процестері   кезінде         балалардың

шаршауы мен қажуы.

2. Балаларда жұмыс қабілетінің өзгеруі, оған әсер ететін факторлар.

3. Сабақ кестесіне қойылатын гигиеналық талаптар.

4. Күн режимінің физиологиялық негізі.

5. Мектеп режимінің дұрыс ұйымдастырылуы.


    Выписка из рабочего                                                                                                                   Форма    

               учебного плана                                                                                                                 Ф СО ПГУ 7.18.1/10

               специальности 

Жұмыстық оқу жоспарынан көшірме 

050120 «Кәсіптік білім» мамандығына арналған

 Пән атауы «Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы»

Оқу түрі

Бақылау формасы

Сағаттағы

жұмыс


көлемі

Сағаттың курс және семестр

бойынша бөлінуі 

Е

м



ти

ха

н 



С

ы

на



қ

К

П



К

Ж

Р



Г

Р

Б



ақ

ы

ла



у

ж

ұм



ы

сы

Всего



Д

әр

іс



Т

әж

ір



иб

е

С



О

Ө

Ж



С

Ө

Ж



Д

әр

іс



Т

әж

ір



иб

е

Л



аб

ор

.



С

Ө

Ж



ж

ал

пы



А

уд

.



С

Ө

Ж



ОК 

1

90 30



60

1 семестр

2 семестр

15 15 15 45



Әдебиеттер тізімі

Негізгі әдебиеттер:

1   Абеуова   О.А.   Биологическое   действие   некоторых   микроэлементов   на

организм человека и животных. Караганда, 2000ж.

2 Алиакбарова З.М.  Мектеп гигиенасының негіздері. Алматы, Абай атындағы

АлМУ.1985ж.

3   Алиакбарова   З.М.   Мектеп   жасындағы   балалардың   анатомиясы,

физиологиясы және мектеп гигиенасы негіздері. Алматы, РБК. 1993ж.

4 Апанасенко Н.М. Физическое развитие детей и подростков. Киев, 1998ж.

5 Билич Г.М., Назарова Л.В. Основы валеологи. С

Пт. 1998ж.

6 Брехман И.И. Валеология наука о здоровье. М. 1990ж.

7 Брехман И.И. Введение в валеологию. М. 1987ж.

8 Вайнер Э.Н. Общая валеология. Липецк, 1998ж.

9 Вайнер Э.Н. Валеология. М.: Наука, 2001ж.

10   Гуминский   А.А.,     Леонтьева   Н.Н.,   Маринова   К.В.   Руководство   к

лабораторным   занятиям   по   общей   и   возрастной   физиологии.   М.:   Просвещение,

1990ж. 

11  Дүйсембин Қ.Д. Орталық жүйке жүйесі және жоғарры  жүйке әрекетінің



физиологиясы. Алматы, 2001.

11   Ермолаев  Ю.А.  Возрастная  физиология.  Учебное  пособие   для  студентов

педагогических ВУЗ-ов,1985ж.

13 Жұмабаев С.Ж. Жас ерекшелік физиологиясы. 1997ж.

14 Исмағұлова Ф.А., Төленбек И.М. Адам физиологиясы, Алматы, 1985ж.

15   Любимова   З.В.,   Маринонова   К.В.,   Никитина   А.А.   и   др.   Возрастная

физиология., учебник в 2

х т. М.: Владос, 1999ж.

16 Матюшонок М.Т., Турик Г.Г., А.А. Крюкова.  Балалар мен жасөспірімдер

физиологиясы және гигиенасы./ Аудармашылар: Тәжин О. және т.б. Алматы:

Мектеп, 1986ж.

17   Рымжанов   Қ.С.,   Төленбек   И.М.   Адам     мен   жануарлар   физиологиясы,

Алматы, 2000 ж.

18 Сапин М.Р., Брыскина З.Г. Анатомия и физиология детей и подростков. М.:

Академ, 2002ж.

19   Хрипкова   А.Г.,   Антропова   М.В.,   Фарбер   Д.А.   Возрастная   физиология   и

школьная гигиена. М.: Просвещение, 1990ж.

Қосалқы әдебиеттер:

1 Азартных Т.Д., Тырышников И.М. психическое здоровье. М. 1999ж.

2 Апанасенко Г.Л., Попова Л.А. Медицинская валеология. Киев: Здоровье, 

2000ж.


3 Колбанов В.В. Валеология. С

Пт. 2001ж. 

4 Кураев Т.А. Половое воспитание. Ростов – на Дону. 2001ж.

5 Мустафина Т. Спорттық медицина. Алматы. 1997ж.

6 Румянцев Т.И. Гигиена. Москва: Медицина, 2001ж.

7  Сәтбаева Х.Қ. Валеология денсаулық туралы ғылым. Ғылым, 1999ж.



8   Сәтбаева   Х.Қ.,   Нілдібаева   Ж.Б.   Валеология.   Оқу   -   әдістемелік   құрал   –

Алматы. Ғылым, 1999ж.

9 Соколов А.Д., Абишева З.С. Валеология наука о здоровье. Алматы, 1999ж.

10 Татарникова Л.Г. Педагогическая валеология. С

Пт.1995ж.

11   Тнимова   Г.Т.   Биохимические   механизмы   напряженной   мышечной

деятельности. Караганда, 2002ж.

12 Төленбеков И.М. Жүйке жүйесінің физиологиясы. Алматы. 1992ж.

13 Төленбеков И.М. Қозыш құрылымдар физиологиясы. Алматы. 1990ж.

14 Төленбеков И.М. Сенсорлық жүйелер физиологиясы. Алматы. 1994ж.

    


Лист согласования                                                                                                                   Форма    

               рабочей программы                                                                                                            Ф СО ПГУ 7.18.1/11

               дисциплины 

Пәннің жұмыс бадарламасына келісу парағы

Пән атауы «Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы»

2008 

 2009 оқу жылы



Келісу парағы

Шығарушы

кафедра

Кафедра

меңгерушісінің

аты жөні

Қолы

Келістіру күні

ИЖ және ГҚ

Қ.Т. Сақанов


3.3 Студенттің оқытушымен өздік жұмысы

4 Тақырып. Талдағыштардың физиологиясы (сенсорлық жүйелер).

Аккомодация.   Алыстан   көру   және   жақыннан   көргештік   аккомадациясының

жасқа   байланысты   өзгерісі.   Құлақтың   құрылысы   мен   акустикалық   қасиеті.   Көз

қарашығының рефлекстері. Көздің әртүрлі қашықтықтан анық көру қабілетінің жас

ерекшеліктері.

Ұсынылған   әдебиеттер:  Жұмабаев   С.Ж.   Жас   ерекшелік   физиологиясы.

1997ж.,   Матюшонок   М.Т.,   Турик   Г.Г.,   А.А.   Крюкова.   Балалар   мен   жасөспірімдер

физиологиясы және гигиенасы.

6 Тақырып. Тірек 

 қимыл жүйесі, оның ерекшеліктері.

Қозғалыс дағдыларының дамуы, жасқа сай қозғалысты үйлестіруді жетілдіру.

Адамның   қозғалыс   режимі.   Дене   бітімінің   қалыптасуы.   Көкірек   клеткасының

деформациясы.   Жалпақ   табаңдылық.   Тұру,   отыру,   жүру   кезіндегі   дененің   дұрыс

қалпын сақтау. 

Ұсынылған   әдебиеттер:  Апанасенко   Н.М.   Физическое   развитие   детей   и

подростков.   Киев,  1998ж.,  Жұмабаев  С.Ж.   Жас  ерекшелік  физиологиясы.  1997ж.,

Ермолаев   Ю.А.   Возрастная   физиология.   Учебное   пособие   для   студентов

педагогических ВУЗ-ов,1985ж.



7 Тақырып. Қанның жас ерекшеліктері. Қан айналу органдары.

Қан   құю.   Қан   аздық   және   оның   балалар   мен   жеткіншектердегі

профилактикасы. Әртүрлі жастағы жүрек жиырылуының жиілігі. Балалардың және

жеткіншектердің   статистикалық   және   динамикалық   жүктеме   кезіндегі

гемодинамикалық   көрсеткіштердің   өзгерістері.   Жасөспірімдердің   артериалық   қан

қысымын   өлшеу.   Қанның   систолалық   және   минуттік   көлемін   есептеу   жолымен

анықтау. Адам қанының топтарын және резус факторын анықтау.

Ұсынылған   әдебиеттер:  Жұмабаев   С.Ж.   Жас   ерекшелік   физиологиясы.

1997ж.,   Дүйсембин   Қ.Д.,   Алиакбарова   З.М.   Жасқа   сай   физиология   және   мектеп

гигиенасы.   2003ж.,   Матюшонок   М.Т.,   Турик   Г.Г.,   А.А.   Крюкова.   Балалар   мен

жасөспірімдер физиологиясы және гигиенасы.



9 Тақырып. Ас қорыту органдары, олардың жас ерекшеліктері, зат және

энергия алмасу.   

Кариесті   болдырмау   профилактикасы.   Астың   қорытылуындағы   бауыр   мен

ұйқы   безінің   ролі.   Анаболизм,   катоболизм.   Организмдегі   зат   алмасудың   негізгі

этаптары.  Сілекей   ферменттерінің   көмегімен   крахмалдың   ыдырауына   тәжірибе

жүргізу.   Асқазан   сөлінің   дамуы   деңгейін   бағалау   жолдары.   Тамақтану   нормасы.

Тамақтанудың тәртібі мен міндеті.



Ұсынылған   әдебиеттер:  Жұмабаев   С.Ж.   Жас   ерекшелік   физиологиясы.

1997ж.,   Матюшонок   М.Т.,   Турик   Г.Г.,   А.А.   Крюкова.   Балалар   мен   жасөспірімдер

физиологиясы   және   гигиенасы.,   Дүйсембин   Қ.Д.,   Алиакбарова   З.М.   Жасқа   сай

физиология және мектеп гигиенасы. 2003ж., Ермолаев Ю.А. Возрастная физиология.

Учебное пособие для студентов педагогических ВУЗ-ов,1985ж.


14   Тақырып.   Сауықтыру   ісін   ұйымдастыру   негіздері.   Денсаулық

гигиеналық негіздері.

Дене   белсенділігі   және   иммунитет.   Дәстүрлі   мен   дәстүрлі   емес   сауықтыру

жүйелері. Сауықтырудың шығыс елдеріндегі әдістері. Дене тәрбиесін медициналық

бақылау. Киім мен аяқ киім гигиенасы.

Дене   жаттығуды   мөлшерлеп   беру   принципі,   әдістері.   Жүктеме   болатын

реакциялар типі. Сауықтыру бағдарламасының адамдардың әртүрлі категорияларына

және топтарына арналған әдістемелік негіздер. Тері мен ауыз қуысының гигиенасы.

Дұрыс дене қалпының гигиеналық негізі.



Ұсынылған әдебиеттер: Сәтбаева Х.Қ. Валеология денсаулық туралы ғылым.

Ғылым, 1999ж.; Сәтбаева Х.Қ., Нілдібаева Ж.Б. Валеология. Оқу - әдістемелік құрал

– Алматы. Ғылым, 1999ж.; Чумаков Б.Н. Валеология, 1999ж.; Соколов А.Д., Абишев

З.С.   Валеология   наука   о   здоровье.   Алматы,   1999ж.;   Колбанов   В.В.   Валеология,



2001ж. 

Document Outline

  • Бекітемін
  • Кафедра меңгерушісі _____________ Қ. Ш. Арынгазин
  • СҚ факультетінің әдістемелік кеңесіде мақұлданды
  • «___»____________ 200__ж. Хаттама №___
  • Факультетің деканы _________М.Қ. Кудерин «___»__________200__ ж.




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал