Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет954/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   950   951   952   953   954   955   956   957   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
козіне  жас  іркіліп  қалды  (Жүнісов).  Мен  сені 

борілердің аузынан сақтап қалдым (Жүнісов).

14. 


Бір  қим ы лды ң  соң ы н ан   ілесе  екінш і 

қимылдың жасалуын -а сала,  -а салып ф орман- 

ттары білдіреді. Әкесін коре саіш, жүгіре жонелді.

Қимылдың даму кезеңін білдіретін аналити- 

калы қ форманттар бірсыпыра.  Қимылдың даму 

сатылары,  кезеңдері үшке бөлінеді:  1) қимылдың 

басталуы,  2)  қим ы лды ң жасалу үстіндегі  кезеңі,

3)  қимылдың аяқталуы.

Қимылдың басталуын  -а баста,  -а жонел,  -п 

сала бер,  -п жүре бер,  -п қоя бер.  Қимылдың тек 

қана  басталуын  -а  баста  ф орманты   білдіреді. 



Дауыс шыға бастады (Ш аш кин).

Қимылдың кенеттен,  іркілмей тез басталуын 



-а жонел, іп қоя бер форманттары білдіреді. Қарт 

инж енерді  м ақт ай   ж онелді  (Е с е н б е р л и н ). 

Қоңырау шылдырап қоя  берді (М ұқанов).

Қимылдың  ж айлап,  баяу  бір  қалыпта  бас- 

талғаны н -п сала бер,  -п жүре бер форманттары 

білдіреді.  М ысалы, Шэріпжанның түсі суып сала 



берді.  Шоп  осіп  жүре  берді (Қанахин).

Қ им ы лды ң  ж асалу  үстінде  екенін  -п  отыр, 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   950   951   952   953   954   955   956   957   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет