Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


ж азу  қ и м ы л ы н   келер  ш ақта



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет921/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   917   918   919   920   921   922   923   924   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
ж азу  қ и м ы л ы н   келер  ш ақта  ж а с а й т ы н ы н  

білдіреді.

Екі  мысалда  да жаз  етістігі  бір  лексикалы қ 

мағы нада қолданы лған,  бірақ олардың  грамма- 

тикалыкңчағыналары басқа-басқа және ол грам- 

матикалы қ  м ағы налар түрлі  тәсілдермен беріл- 

ген.  Н ақ осы  ш ақ м ағы насы   көмекш і етістік ар- 

қылы берілсе,  келер ш ақ м ағы насы  көсемш енің 



= а жұрнағы арқылы жасалған.

Алғаш қы  мысалдағы  жаз  етістігі  жетекші 

етістік  деп  аталады  да,  со ң ғы   м ы салдағы   жаз 

етістігіне жетекші етістік термині қолданылмай- 

ды.  Өйткені жетекші етістік термині  комекші ет- 

істікпен тіркескен етістікке ғана қолданылады. Же- 

текші етістік пен көмекші етістік тіркесінде лек- 

сикалы қ  м ағы наны   жетекші  етістік  білдіреді, 

көмекші етістіклексикалық мағынаны білдірмейді. 

Сөйтіп жетекші етістік пен көмекші етістіктірке- 

сіндегі мағыналы етістікті көрсету үшін, жетекші 

етістік термині  қолданылады. Ал  екінш і  мысал-

дағы  жазасыз етістігі  - дара етістік,  оны ң лекси- 

калық мағыналы сөз екені белгілі, сондықтан оған 

жетекші етістік деген терминді қолданудың қажеті 

жоқ.


Ж етекш і етістік қызметін тіліміздегі лекси- 

калық мағы насы бар етістік атаулының қайсысы 

болсын  атқара  береді.  О ған  ешбір  шек  қойы л- 

майды, тек етістіктің лексикалы қ м ағы насы  бо- 

луы  ған а  ш арт  болып  саналады.  М ысалы,  келе 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   917   918   919   920   921   922   923   924   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет