Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


ліе«әлдене деп сөйлеп жүредііИсабеков). Әркімнің



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет790/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   786   787   788   789   790   791   792   793   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
ліе«әлдене деп сөйлеп жүредііИсабеков). Әркімнің 

бетіне қарай қүбылып,  өз пікірін әсте сездірмеуіиі 

еді (Аймауытов).

3)  бірнеше,  әлденеше сөздері  сан есімдердің 

орнына жұмсалып,  анықтауыш   қызметінде  қол- 

данылады. Бірнеше жоба көрсетілді...  Ыңқылдап, 



күрсілдеп  тер  пүитағынан  ағып,  әлденеше  дем 

алып, ақшам әлетінде Арбабай ауылына эрең жетті 

(Аймауытов).

4) әлдеқайда, әлдеқашан, әлдеқалай есімдік- 

тері үстеу сөздерге бейім болып келеді. Ойы бөлініп, 



қиялы  әлдеқайда  отыр  еді  (Аймауытов).  Қазақ 

әлдеқашан  тілінде  қандай  дыбыстар  бар  екенін 

айырған, эр дыбысқа белгілеп таңба арнаған (Бай- 

түрсы нов).  Өзі үркіп т үрған жүртты қостыра- 



м ыз  деп,  әлдеқалай  бола  қалса,  онан  соң  ондай 

жүмыстан бездіріп алып жүрмелік (Байтұрсынов). 

Әлдеқайда алыста бүлдырлап келе жатқан кәрілік 

(Сонда).  Берілген сойлемдердегі белгісіздік есім- 

діктері пысықтауыш қызметін атқарып тұр.  Бұған 

қарағанда,  белгісіздік есімдіктерінің басын  қоса- 

тын, оларды біріктіріп топтай алатын негізгі белгі

-  олардың әрқаш ан  белгісіз  м ағы нада қолданы- 

луы болып  саналады.

Белгісіздік есімдіктері  қолданылу мақсатта- 

рына қарай, әр түрлі соз түрлендіруші  граммати- 

калық  формаларды  қабылдайды.  Бірақ  ол  ф ор- 

малар  белгісіздік  есімдіктерінің  бәріне  біркелкі 

ж алғана  бермей,  оларды ң  атрибутивтік  не  суб- 

стантивтік  қалыпта  қолданы луы на  байланысты 

ж алғанады.  Сонда  ол  түрленудің  жүйесі  мына- 

дай болып  келеді.

Біріншіден, тәуелдік жалғаулары  белгісіздік 

есім діктерініңәлде,  әр,  пәлен,  әлдекім, әлдеқай, 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   786   787   788   789   790   791   792   793   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет