Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


қима  етік,  үкі  тағып...  (Ш ал).  Ж арма



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет573/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   569   570   571   572   573   574   575   576   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
қима  етік,  үкі  тағып...  (Ш ал).  Ж арма  көттік 

қылып,  тақасын қаза мінеп...  (Аймауытөв).  Ши- 

ратпа  шыны  күміс  қ о лға   түссе  (Кете  Ж үсіп). 

Келтірілген  мысалдардағы байырғы бастама,  шоң- 



қим а (шоңқайма),  жарма,  ширатпа туынды  сын 

атауларына, сөндай-ақ, бүрама (түйме), сырма(шал- 

бар),  қ а т п а (күшік),  оппа (балшық)  сияқты тағы 

біраз туынды  сын  атауларын  ж атқы зуға бөлады. 

Тілімізде өсы  құрылымда кейін  пайда бөлған да 

жасалымдар бар.  Кейбірі  мыналар: Мүрнындақыс- 



па  козэйнегі  бар  (Аймауытөв).  Қайырма  ж аға 

көйлегіне галстук тағып қойыпты (Сөнда).

Қазақ тілінде бұлардың сыртында сөзжасам- 

ды қ  -м а  ф өрм анты ны ң  қатысуымен  етістік  не- 

гізден  қалыптасқан күрделі сын атаулары да бірта- 

лай.  Олар  негізінен  қөсарлану  жөлымен  пайда 

бөлған,  яғн и   қөс  сөз  түрінде  қалы птасқан.  Ал 

тіркесе жасалғандары  көп емес,  сирек ұшыраса- 

ды.  М ынадайға  кез  болдың  Аума-токпе заманда 

(Абай).  Алба-жүлба  ақша  бүлттар  жарысқан 

(М ақатаев).  Қүрама-сүрама  жоқтауын  сүңқыл- 



датып қоя береді (Аймауытөв). Екі үрықты, періп 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   569   570   571   572   573   574   575   576   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет