Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет304/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   300   301   302   303   304   305   306   307   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
МОРФОНОЛОГИЯЛЫҚ ДЫБЫС АЛМАСУ

149


келіп-кеп, қылып-қып, болып-боп, салып-сап болып 

ықш амдалуында  да  жиі  қолданылудың  әсері 

аны қ  байқалады.  Себебі  бұл  етістіктерге  ұқсас 

біл,  тол, күл, жел сияқты л дыбысына аяқталған 

сөздердің көсемше жұрнағы -ып,  -іп жалғанғанда 

ы қ ш ам д ал м ауы   -  қ о л д ан ы л у ы   а я л ар ы н ы ң  

айы рм аш ы лы ғы нда. Ал,  қал,  кел,  қыл,  бол,  сал 

етістіктері  әрі  толы қ  м ағы налы ,  әрі  көмекш і 

мағыналы  етістік  ретінде  қолданылса,  соңғы  

топтағы   етістіктер  біл,  т ол  т.б.  тек  то л ы қ 

мағыналы сөздер. Тектолы қ мағыналы сөздерден 

гөрі  әрі  то л ы қ,  әрі  көм екш і  етістіктер  жиі 

қолданылатындықтан  ықшамдалу үрдісінің әсері 

күшті болған.

9.6.  М О Р Ф О Н О Л О Г И Я Л Ы Қ   Д Ы Б Ы С   АЛМАСУ

М орфонологиялық дыбыс алмасу құбылысы 

тілдің эволю циялы қ даму жолымен  сабақтасып 

жататындықтан,  оны ң  қазіргі  қазақ  тіліндегі 

көріністері тарихи  өзгерістердің жалғасы  іспетті 

болып  келеді.  С онды қтан  м орф онологиялы қ 

дыбыс алмасулар қай  үрдіс (тенденция)  арқылы 

іске асса да, оның бір ұшы тарихи құбылыстармен 

жалғасып  жатады.  М әселен,  у,  й  ды бы сы на 

аяқталған  сөзге  ілік  сеп тігін ің   ж алғауы   -дың, 

-дің  түрін д е  ұяң   д  д ы б ы с ы н а н   б а ст ал ы п  

жалғанады.  Бұндағы 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   300   301   302   303   304   305   306   307   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет