Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


  Қашқалақтап  жоламай ^юүрген  өзің,  / /   әйтпесе



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет280/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   276   277   278   279   280   281   282   283   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
4.  Қашқалақтап  жоламай ^юүрген  өзің,  / /   әйтпесе  сені  де  үлде  мен 

бүлдеге  орай  салудан //еш теңем  кетпейді  (Сонда).

5.  Ел  іші^сшіырлысып  жатқан  әскер://  біресе  қызыл  келеді,//біресе 

ақтың  әскері келеді (Майлин).

Құрмалас сөйлемдердің қай түрлерінде болса 

да,  оны ң  ком поненті  саналаты н  сөйлем дер, 

м ағы налы қ ж ағы нан  өзара ты ғы з  байланысты 

болып  тұрады.  Олар  бір-бірімен  не  мезгілдес, 

не  себептес,  не  қарсылықты  (т.б.)  мағы нада 

байланысады.

Екі  компоненттің арасын байланыстыратын 

жалғаулы қтар олардың  м ағы налы қ қатынасын 

көрсетеді. Ал жалғаулықсыз іргелес салаластардың 

мағыналық қатынастарын көрсетуде барлық күш 

оларды ң   и н то н а ц и я л ы қ   тәсілд ер ін е  түседі. 

М ұндайда  интонацияны ң  ком поненті  болып

саналатын  қарқы н ,  интенсивтілік,  ұзақты лық, 

әуен  си яқты л ар  қ о зға л ы с қ а   түсіп,  әр  түрлі 

қызмет атқарады және А.М.Пешковскийдің өтем 

заңы  (закон  ком пенсации)  деген  пікірін,  я ғн и  

жалғаулықтар арқылы жеткізілмейтін мағынаны 

интонация арқылы жеткізуге болады деген ойын 

мақұлдайды. Тек қана пауза синтаксистік көмекші 

тәсілдермен  бірігіп  интон ац и ян ы ң   маңы зы н 

үстемелейді.

Ал  жалғаулы қты  салаластарда  м ағы налы қ 

қатынастарды көрсететін жалғаулықтар сөйлемнің 

қай  жерінде  болса  да  акценттеліп,  м олы рақ




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   276   277   278   279   280   281   282   283   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет