Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


  Анафоралық  хабарлы  сойлем  арқылы



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1268/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1264   1265   1266   1267   1268   1269   1270   1271   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
5.1.3.3.  Анафоралық  хабарлы  сойлем  арқылы 

жасалган  параллельді  күрделі 

синтаксистік түтастық

Арба  үзай берді.  Қанат қолындагы жиегі қызыл 

жібекпен  комкерілген  ақ  орамалды  жазып  қарады. 

Қыз  алақанындай  гана  шагын  ақ  орамал.  Бір 

шетінде  жіппен  тізілген  “Қанатқа  -  Балапан- 

нан ” деген  жазу  бар.  Қайта-қайта  оқиды.  Уысы- 

на  қысып  біраз  түрды.  Орамалдан  әтірге  үқсас  бір 

әдемі  иіс лелетіндей  мүрнына.  Ғажайып  иіс  кеуде 

сарайын,  буын-буынын  жайлап,  түла  бойын  шы- 

мырлатады.

Арба  үзан  барады.  Балапан  серігінен  айрылган 

аққудай  мойнын  артына  қайта-қайта  бүрады. 

Қанат  одан  коз  үзбей  сілейіп  қалган.  Басы  шы- 

ңылдап,  есіне  түндегі  Қырмызы  созі  түседі. 

“Қанатты  коргісі  келеді... ”  Озін  сагынып,  іздеп 

келген  Балапанга  бір  ауыз  жылы  соз  де  айта  ал- 

мады-ау.

Арба  үзап  барады.  Алдында  су  емес,  қан  агысы 

жатқан секілді. Дария беті қызыл күрең иірімденеді. 

Алқымына  оксік  тыгылады.  Бірақ  козден  жас 

шықнайды...  Дүниеде  ең  қимасы,  ең  қымбаттысы 

Балапан екен гой.  Ол  әне кетіп барады. Алып қалар, 

арашалап  қалар  дәрмен  жоқ  (Серәлиев).

Басқы  бөліктегі  алғашқы  сөйлемнің  үш  рет 

қайталануы  арқылы  күрделі  синтаксистік  түтас- 

тықтың параллель түрі жасалып түр.  Осы күрделі 

синтаксистік  түтастықтағы  мазмүн  анафоралық 

сөйлемдер  арқылы  барынша  тереңірек  үғынды- 

рылып,  бір  мезгілдегі  оқиғаны  суреттейді.




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1264   1265   1266   1267   1268   1269   1270   1271   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет