Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет107/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   103   104   105   106   107   108   109   110   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалым  белгілері:  тіл  ұш ы ,  ж и н а қ ы

жуы сы ңқы,  ілгерінді,  тербеліңкі  (ұяң),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым белгілері: босаң жуысыңқы, ауыз 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері: босаң лепті, ұяң, жіңішке, 

ерін  әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы,  ж и н ақы  

ж уы сы ңқы ,  ұяң,  ілгерінді  (жіңіш ке),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Ж  дауыссыз дыбысының үндесім түрлері

Жуан  езулік  түрі:  Ж АҚ,  Ж Ы Р  т.б.  (20-1- 



сурет)

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  озара 

жайылыңқы жуысады  (2-3), жасалу орнына қарай 

тіл ұшы; тіл ауыз қуысында кейін  шегініп жатады 

(8),  тілдің  ж аты сы н а  қарай   кейінді;  дауыс 

желбезегі  жартылай  тербеледі  (5-3),  желбезек 

қаты сы на  қарай  тербеліңкі;  ерін  жазылып  (езу 

тартып)  барып  (1-3)  жасалады,  ерін  қатысына 

қарай езулік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  озара 

босаң  жуысады,  жуысым  күш іне  қарай  босаң 

жуысыңқы;  ауыз  қуысы  үлкейіп,  көмей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай  көмей 

қуысты дыбыс  болып табылады.

Е стілім і:  тіл  ұш ы   м ен  қы зы л   и е к тің  

жуысымы  босаң  леппен  аяқталады ,  жуысым 

бітім іне  қарай   б о саң   леп ті;  дуы ссы з  ы зы ң 

дыбысталады,  үн  қаты сы на  қарай  ұяң;  әуез 

қатысына  қарай  жуан  және  езу  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

Ж  жуан  езулік түрінің айырым белгілері


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   103   104   105   106   107   108   109   110   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет