Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет105/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   101   102   103   104   105   106   107   108   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалы м  белгілері:  тіл  ұш ы ,  ж и н а қ ы  

ж уы сы ңқы ,  ілгерінді  ,  тербеліңкі  (ұяң),  езулік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым беліілері: босаң жуысыңқы, көмей 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері: босаң лепті,  ұяң, жіңішке, 

ерін әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы,  ж и н ақы  

ж уы сы ң қы ,  ұяң,  ілгерінді  (ж іңіш ке),  езулік 

дауыссыз дыбыс.

Жуан  еріндіқ  түрі:  ЗОР,  ЗҰЛМ АТ т.б.  (19-



3-сурет)

Ж асалымы: 

тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара

ж инақы   жуысады  (2-2),  жасалу  орны на  қарай

тіл ұшы; тіл ауыз қуысында кейін  шегініп жатады




ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДЫБЫСТАРЫ

47

(8),  тілд ің  ж аты сы н а  қарай  кей ін ді;  дауы с 



желбезегі  жарты лай  тербеледі  (5-3),  желбезек 

қаты сы на  қарай  тербеліңкі;  ерін  дөңгеленіп 

(сүйірленіп) барып (1-2) жасалады, ерін қатысына 

қарай  еріндік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

босаң  жуысады,  жуысым  күшіне  қарай  босаң 

жуысыңқы;  ауыз  қуысы  үлкейіп,  көмей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай  көмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл   ұш ы   м ен  қ ы зы л   и е к т ің  

жуысымы  босаң  леппен  аяқталады ,  жуысым 

бітіміне  қарай  б осаң  лепті;  дауы ссы з  ы зы ң 

ды бы сталады ,  үн  қаты сы на  қарай  ұяң;  әуез 

қаты сы на  қарай  жуан  және  ерін  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

3° жуан еріндік түрінің айырым  белгілері


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   101   102   103   104   105   106   107   108   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет