Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1025/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1021   1022   1023   1024   1025   1026   1027   1028   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
11.  О  Д А Ғ  А Й

1 1 .1 . 

О Д А Ғ А Й Д Ы  Ң   Т Ү Р Л Е Р І

О дағай  сөз табына жататын сөздер адамның 

көңіл-күйін, сезімін білдіру мақсатымен ғана емес

соны м ен  қатар  басқа  біреуге  бұйыру,  иш ара 

білдіру немесе  малды,  үй хайуандары н  ш ақыру, 

айдау,  қ о р ға у   м ақ саты н д а  д а  қолд ан ы лад ы . 

Тіліміздегі  одағай сөздер осындай  м әніне  қарай 

үш  то п қ а  бөлінеді:  1)  Көңіл-күй  одағайлары,



2)  Императивтік одағайлар, 3) Тұрмыс-салт ода- 

ғайлары.

Сондықтан да одағайлар сойлемде белгілі бір 

мақсатпен қолданы лғаны мен, біріншіден, оз ал- 

дына жеке-дара тұрып, лексикалық мағына біддіре 

алмайды,  нақты  ұғы м ды қ мәні ж оқ,  екінш іден, 

сойлем  іш інде  басқа сөздермен  грамм атикалы қ 

байланы сқа түспейді.  Сондықтан одағайлар син- 

такси стік  ж ағы н ан   оқш ау  создер  деп  аталатын 

т о п қ а   ж атад ы .  Б ір а қ ,  о д а ғ а й л а р   с ө й л ем д е  

білдіретін  ж алпы  о й ға қаты сы   бар:  айтуш ы ның 

әр түрлі коңіл-күйін,  сезімін,  ишара етуді,  импе- 

ративтік м әнін, жеку,  мал, ж ануарларға бағы ш - 

талып  айтылу мәнін т.б.  білдіреді.


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1021   1022   1023   1024   1025   1026   1027   1028   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет