«Қазіргі қазақ тілі. Сөз тіркесі мен жай сөйлем синтаксисі» пəні бойынша оқу-əдістемелік кешен



жүктеу 0.59 Mb.
Pdf просмотр
бет9/49
Дата04.11.2022
өлшемі0.59 Mb.
#23286
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   49
« азіргі аза тілі. С з тіркесі мен жай с йлем синтаксисі» п ні
 
СӨЖ: Н. Оралбаева. 222-246 – жаттығу.
 
Қолданылатын əдебиеттер: 
А.Байтүрсынов. Тіл тағылымы. Алматы, 1992. 
2. Қ.Жұбанов. Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер. Алматы, 1999. 
3. С.Аманжолов. Қазақ əдеби тілі синтаксисінің қысқаша курсы.Алматы,1994 
4. М.Балақаев.Т.Қордабаев. Қазіргі қазақ тілі (синтаксис).Алматы, 1971. 
5. М.Балақаев.Қазіргі қазақ тілі (синтаксис).Алматы, 1992. 
6. М.Балақаев.Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі. Алматы, 2004. 
7. Р.Əміров. Жай сөйлем синтаксисі. Алматы, 1983. 
8. Р.Əміров.Г.Əмірова. Жай сөйлем синтаксисі. Алматы, 1997. 
9. Т.Сайрамбаев. Сөз тіркесі мен жай сөйлем синтаксисі. Алматы, 1992. 
10.Қ.Жəукенов. Синтаксис. Алматы, 1996. 
5-дəріс 
Дəріс тақырыбы:  Сөйлемнің функциялық топтастырылуы 
Дəріс мазмұны: Сөйлемнің айтылу сазы мен мақсатына қарай саралануы: 
хабарлы, сұраулы, бұйрықты сөйлемдер, олардың жасалу жолдары мен 
мағыналық топтары. Көңіл-күйге қатысты сөйлем түрлері: лепті, лепсіз жəне 
оның жасалу жолдары. Болымды, болымсыз жəне оның жасалу жолдары. 
 
№ 5 семинар 
Семинар тақырыбы: Қабыса байланысқан дара жəне күрделі сөз тіркестері, 
олардың құрылымдық-мағыналық ерекшелігі. 
Семинар мазмұны: 
Қазір сөйлем мүшелерінің жасалуында сөйлемнің де сөйлем мүшесі болудың 
негізін А.Байтұрсынов бір мысал арқылы бергені таңқаларлық білімділіктің 
көрінісі деу керек. Ғалымның синтаксистегі жай, құрмалас сөйлемдер туралы 
ойлары 1917 жылдан бұрын қалыптасқанына дəлел. Ол мақтануға боларлық 
жайт. Сол сияқты С.Аманжоловтың сөйлем мүшелерін жаңаша, ескіше 


топтаудағы əртүрлі пікірлерін енді ғана түсінудеміз. Міне, тарихта 1900-1939 
жылдар аралығындағы кейбір синтаксист ғалымдар танылды. Мəселен, 1929 
жылғы латын алфавитіне көшу туралы жиында 17 тілші сөйлеген екен. 
Соның 12-сі А.Байтұрсынов еншісінде. Басқа ғалымдар мен олардың 
еңбектері қайда? Ол еңбектердің жан-жақтылығы, зерттеу тақырыптарының 
молдығы, осынша еңбектердің тілші қауымға жетпеуі аз тарихымыз үшін көп 
жоғалған мұра іспетті саналуы қажет. Армян, грузин сияқты ерте дамыған 
тілдерде əр ғасырдағы синтаксис жаңа авторымен белгілі, ал біз бір ғасырға 
жетпейтін уақытымыздағы жетістіктеріміздің бəрін талан-таражға салып 
отырғандаймыз. 

жүктеу 0.59 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   49




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет